장음표시 사용
231쪽
I9a CAP. VI DE REMEDIIS MORA MENT.
deprehendit coecitatem, eamque admirabundus deplorat.
Dum progreditur, cognoscit quidem, in amore Dei maximam positam esse felicitatem: sed ac curatius iterum cuncta expendens, in ipsa natura Dei cognoscenda rationem suam supidam, coecam esse, msseriae suae ingemiscens videte tantum abest, ut coniunctionis istius, quae inter Deum hominemque intercedit, modum indolemque penitus inteli gat. S. LVII. Sed ad media, quibus felicitas obtineri possit, se conuertenti, plane qua haeret Nidet, consiliain praecepta philosophorum satis bene se haberes sed experientia ipsum mox edocet, quantumuis accurare cuncta observet, omnesque vires ad vitam emendandam intendat, parum a 'men ad rei summam se proficere. g. LVIII. Ad desperationem autem propemodum agitur, dum porro secum cogitat, Deum summe quidem bonum, ast eundem iustissimum quoque esse. α peccatoribus tam proterve legem migrantibus, nisi satisfactio intercedat, veni. 3m impertire non posse. Ergone, inquit, eius amorem amicitiam mihi pollicebor, quemissis, tam enor ter, criminibus meis ossem
232쪽
dia Perii, cum non videam qua ratione expiari Possitnt,4 ex mea nunquam eluctabor miseria.
I. LIX. Perget secum hunc in modum ratiocinari: fingam, Deum ea bonitates clementia esse, ut gratis, nulla accedente expiationei veniam mihi impertite velit num statim eum perfectonis gradum consequi possum, ut nunquam in posterum eum offendam profecto naturae meae refragatur conditio. Si ergo denuo eum offendam in ex gratia semel mihi impertita excidam,
Nihil ergo superest, quam ut concludatur, ut aeternam nunquam finiendam esse, quae moris talibus incumbit imiseriam, aut praeter rationem a aliam, eamque certiorem, tutioremque, ad selicitatem viam esse. Tanta enim Deus est bonitate ut plane credendum non sit eum moflatibus nullum modum, rationemque ex summa miserineluctandi, monstrasse.
g. I. Ratio autem cum hic plane caecutiat, necesse est, dari reuelationem quandam, quae hos rationis desectus emendet. Hanc ergo quaerendamvi
inuestigandam esse, sua sponte indu consequitur. s. LXII.
233쪽
. sed hic demum periculosum admodum, infinitis illusionibus, imposturis, fraudibus cimcumseptum iter homo ingreditur. Quammulti enim turpissimique errores, quanta deliria, reuein
lationis titulo superbilinil S. LXIII. Iuvabit ergo signa, quae veram diuinamque
reuelationem demonstrant, eamque a falsa discernunt sedulo obseruare. Praecipua autem haec sunt ut omnia ea beatitudiqis verae conis sequendae media, quae ratio ignorati suffcient et exponat V Usquequaque Deo digna sit vernodus, quo mortalibus panditur, Deum non dedeceat, adeoque ut verba si uerare proferantu .
siue literis sint gon signata, nihil nisi diuinumquid spirent ut vi quadam de efficacia singulari polleat, qua ipsum Deum auctorem prodat,
luculenter testetur ut antiquiste se commeriis det ut promulgatio, propagatio, conseruatio eius diuinitatem arguat, ut hinc facile constet, ceteras reuelationes falsas esse, meras impo- sturas.
Ex histe rite consideratis sua sponte fluit, degentilium, muhammedis illepidissima figis menta, reuelationum diuinarum titulo plane indigna esse contra diuinas literas, quibu christianus coetus regitur, solas a DEO proseis
234쪽
ctas esse, easque veram ad sumiam ac solidam felicitatem nobis monstrare viam.
Hasce ergo si inde feta scrutetur studio virtuistis alumnus rectae rationis ductum secluens iam rumque decreta ambabus amplectatur manibus, ita praeparato ac rite munito animo ad haec sacra accedat, diuina, quam precibus a Numino impetrare conabitur, gratia adiutus tuta certissimaque via, ad veram semperque duraturam sest- citatem perueniet.
Est aliut Eihicae usus, quem secunda tum meo rito dixeris, utut insignis sit,in longe amplissimus,in actionibus scilicetvi moribus aliorum diis rigendis Pertinet equidem specialior huius doctrinae explicatio ad prudentiam status, sed generaliora sundamenta paucis hic attinge la sunt.
S. LXVII. Ptimo itaque de hiciendum , an is, cui
actiones dirigere cupimus, iam vitam suam moresque emendauerit, an vero prauis suis propensionibus adhuc si immersus. Si prius sit, non alia ratione voluntas illorum fiecti , aut affectus excitari potest , quam si reuera deis monstretur, hoc aut illud honestati, aut diuinae volunt i, si conueniens. Sicut vice vera, si demonstretur, repugnare aliquid divina voluntau in contrariam mutantur par
235쪽
'tem,&ita pro renata etiam affectus illorum s
dari possunt. Sed cum iidem prudentes sint v rhis suculantis argumentis, illis aliquid per suadeatur, dpus est. g. LXVH l. Λst circa homines prauis propensionibus adhuc immerses,duplici ratione haec directio institui putest. Primo ut emendet tur, quo pactis parentes, domini praeceptores, circa illotum, quorum curam gerunt, mores vereari solent de inde ut ad bonum finem, si corrigi a nobis nequeant, dirigantur.
g. LXIX. Si mores aliprum a nobis mendandi sint, primo quidem quae praecipita in illis ad praua propensio sit, per signa a nobis recensita, exploretur. Deinde, omnis opera impendatur, ut ad sui notitiam perueniant, satiis sui miseriam intelligam & hinc denique. curetur, ut remedia, tum a diuinis literis, tiam a saniori philosophia suppeditata rite ipsi adhibeant.
g. LXX. Quod si autem non emendandi sed dirigendi
sint aliorum mores, primo iterum praecipua ad mala propensio, quae illis infidet, exploranda. Hac enim probe intellecta tum intellectus, tum voluntaris actus, commode ad nostrum scopum
236쪽
I. LXXI. . 3 Diriguntur autem actus intellectus si opinio
nem quandam in intelle Ha alterius excitemus, aut ei eripiamus, occasionem illi suppeditando,uthpcaut alio modo rem percipiat. Iudicri, Fatiocinetur. Hinc enim porroin prudentiae conscietitiae actus pendent.
Imaginatio, qua cludicium. ingenium, pendent eodem modo se habet. Huic enim prout diuer m a nobis propositum fuerit obiectum, diuersimode quoque assicitur Fie praesens obiectum magis eandem mouet quam a binsens eadem etiam excitatur si tale quid repraesentetur, quod cum obiectorquod certa ratione nos a Sciti conuenientiam quandam habet, siue eum similis imago rei praeteritae alicui sistitur e quemadmodum viceversa imminuitur, si obiectum remoueatur, si alia vel contraria imagopsoducatur, c. γ
Ipsa autem voluntatis propensiones diriguntur, si obiecta illis conuenientia aut mi. nus Onuenientia , proponantur. Nimirum augentur, si obiectum ceriam propensionem
alere aptum, illi Tubministiatur quod si illi subtrahatur, magis magisque eam imminui necesse est. Si autem sola obiecti subtractio nobis parum proficere videatur, hutabit etiam alterius propensionis obiectum illis suppedi N tare,
237쪽
MMEB MORS in m. Tete. ra aucta illius vires tantifureais minuantur.
Afictus autem excitare, hisce obseruatis 1 dillimum suerit. Nimirum dispiciendum , anasseeri a nobis in aliis excitandi , connexi is nem habeant, cum propensione, quae in illis praeeipua est, an non habeant. Si prius sit. etiam qualise anque obiecti, affectam excitare apti repraesentatio susscito in posterius, maiori labore opus. Sed eum causa affectuisum praecipua sit obiecti alleuius repraesenta otio, ad quemlibet affectum aut concitandum, aut flectendum. sedandum, maximopero profuerit, vivida repraesentatione phantasiam
mouere. Hoc autem non tantum ea ratione
fit, quam antea exposui, sed gestus etiam . verba vim singularem habentia, membrorum vultas positus habitusque facta inusitata, &id genus alia huc multum tonse
238쪽
PHILOSOPHIAE PRACTICAE PARS SECUNDA
OFFICIIS HOMINUM GENTIVMQVE INTEGRARUM AD LEGEM