장음표시 사용
381쪽
vera degitima sunt matrimonia.licet quibusdam effectibus ciuilibus distituantur.
officia eoniuguin secundum leges tum nat rater tum positivas diuinas,sunt generalia, vel sterialia. Generalia sunt, ut omnes, qui ad matrimonium ineundum idonei sunt, illud inemtrvnde vagi concubitus, scortationes, id genus aliae impurae commixtiones a iure naturae damnantus: praeterea ut matrimonium iis legibus Contrahatur, quae aut a Deo, aut a summo imperante, sunt praeseriptae porro ut fides in matri. mcmio data sancte seruetur di denique ut debita coniugalia utrinque praestenturi ossicia speciaria sunt: maritus uxorem diligat, eam prudenter regat, nutriat, defendat,inc uxor autem in rebus ud familiam spe flantibus, marito obtemperet, eum diligas, honore debito prosequatur, eodem eum illo utatur domicilio,ia rutuum auxilium tum in educanda sobole, tum in curanda re familiari praestet inscia generalia producunt virtutes huic statui proprias Melitatem dc castitatem mirimonialem specialia, ex parte mariti, iustitiam vectoriam matriminialem rex parte uxoris, Obse- qui'statem matrimoniais
382쪽
. . BERORVM.Amrflatus aduentitis es suamdiu imperiumpater paternus L . num duret LX. Societatis paternae verum An omnes liberorum a s fundamentum, s. II. III imperi parentum insIV. obnoxii IXI. De buiuissetarisuit An liberis imperio parem imperium parentum, no confluuii,sibi aliqui
obsequium liberorum, aequirerepo fini I ML
V. suopacto societas paterna. Cur imperium praecipue dis.luatur AIII. penes patremfit,f. V De adoptione , I XIV. Eius limites, I. VII. Consensius parentum an ne. An β extendat usque ad ius rassariussit ad matrimo uitae σneris I. VIII. nia liberorum, L AVAn timissius a patre or Emiaparenum di liberi
aeter status aduentilius est paternus. qui fundatur in societate inter parentes Hiberos, et ad horum educationem ab hominibus, approbantein iubente adeo Numine,institutus est M. cessarius autem plane fuit, cum, nisi homines ad vitam socialem educentur, miseritimam totius humani generis faciem inde oriri necesse est. g. H. Fundamentum huius societatis ex lege,
383쪽
tura quae praecipit, ut aliis humanitatis uosa exhibeamus, rectissime petitur. Etsi enim ista lex obligationem imperfectam saltem secum vehat attamen si necessiitas accedat, accedit autem in infantibus, in obligationem perfectam inuta
Nimirum eum infantes omniumsaltem sanio. rum philosophorum consensu homines sint, non. video, quare non: eadem ossicia erga illos prae. stare debeamus, quae adultis exhibere tenemur. Maximum autem, quod illis praestari potest. quodq; te suo iure ab aliis exigunt,humanitatis Of. sicuim hoc est,ut alantur, honeste educentur.
praererea 'titis hominum generis interest, cuin in infantibus res nullam ferat moram, ut ceratis homini iniunus haec ossicia humanitatis ex. ercendi, imponatur. Ad quod subeundum cum nulli aptiores sint , quam ipsi parentes ob natura, lem erga liberos amorem, merito inde colligitur eos lege naturali. Vt hancce curam in se suscipiant,
Vt vero in ceteris societatibus . ita Min a. terna modus xliinite obligationis quam re- .ctissime ex ne societatis derivantur. Finis autem huius societatis una sit nutritio. δε- eatio sobolii, is vero obtineri nequeat iure inse
384쪽
perio, a sponte inde quiuis intelligit parentibus
perium competere, a liberis autet obsequium
VI. Hoc autem imperium, si ex lege naturali rem metiaris, penes eum praecipue erit, qui ex pacto in societate matrimoniali paterna superior esse debuit ex lege diuina positiva autena, primario. penesPatrom, secundario penes matrem est. Hi Vt vero limites imperii paterni accuratius coiistituantur, dispiciendum, an parentes inflatu Iatκrali, ausero in statu ciuili vivant. In priori omnino maior potestasin auctoritas ad regendain, familiam requiritur,quam is posteriori. Nam-tque ut totiu&ciuitatis saterest, quo pacto liberi educentur, ita duriores castigationes,qtiae poe=ωι rationem habent,merito sibi reseruat . .
In neutro tamen flatu imperium paternum ad vis vitae inneras sese eaetendit. Namque hoc ad finem huius societatis non requiritur. In statu naturali tamen, si pesiculi magnitudo hoc exigat, licet filiis et hostem occidere in ciuili autem, se ius patres ex concessione legum hac potestate gaui se fuisse, nonuimus, eoque ipso summorum imperantium sustinuerunt vices.
385쪽
f. IX. blandi filium a patre posse non arbitror Sautem vi imperii paterni hoc sacere nequit. n. terim urgente necessitate recte permittit, ut filius se alteri in seruitutem addicat, cum meis Bus sit seruire alteri, quam fame perire: quae promissio, etiamsi forte intercedat pretium alia
quod proprio loquendo tamen non est vendios. X.
Ceteriam durat imperium paternum, quam diu societas illa durat. Hac enim exspirante, filioque nouam familiam constituente,&ina rium patris, xobsequium filii desinunt. Sublata enim causi tollitur effectus. Interim lex humanitatis post u- Iat, vi filius maxima beneficia in se collata. grato animo semper agnoscat, quod tum factis, tum verbis, tum quavis reuerentiae significatione,fieri potest.
Durante societate, omnes quidem actiones liberorum imperio paterno subsunt in iis tamen actionibus, qui praecise ad societatem istam non pertinent, maior libertas illis tribui solet, si iam usurationis polleant, quam si eodem adhuc fuerint destituti. Atque huc referri possunt, quae de aetatis interuallis a Grotio, aliisque, disserunturig. XII. Diiudieari hin potest quod quaeri solet t
386쪽
ma liberi sit imperio paterno,constituti sibi aliquid adquirere possint Enim vero, si iudicio polleant. propria industria aliquid adquirant, Oninino sibi adquirunt. Imperium enim pater-hurn facultate adquirendi, qua per naturam gaudent, eos priuare nequit. Interim si parentes indigi sint eorum, quae liberi adouisiu unt, aequitas postulat, ut in iis concedendis haud sint difficiles Quod si autem ex rebus parentum aliquid adquirant , non sibi, sed parentibus adquirunt, cum fructus ad dominium rei pertinetit, industria liberorum alimentis pensetur. st quod liberis usu rationis destitutis donatur, liberorum est. Parentes euim in acceptione illorum viees sustinent, xnulla ratio suadet ut liberi eodem priuentur.
Ditatuitur haec societas, si liberi ob deli
ctum e familia eiiciantur. Inde exhaeredatioAut abdicatio sequitur, per quam tamen an alimenta liberis denegari cissanta nonnulli dubitant. Sed cum alimentorum subministratio ex societate paterna fluat, hac per exhaeredationem sublara, non video, quo pacto ad illam teneantur paren
f. XIV. Tollitur etiani haec soletas, si parentes permittunt, ut liberi ab aliis adurenturi hodquin licite fiat, dubitari nequit, cum modo hon
387쪽
honeste liberi e centur, perinde sit, a quo de. mum istud fiat. Vsitatissimus autem modus hanc secietatem dissoluendi est, si liberi, consentienti. bus parentibus, ex familia exeant, quod parentes sui commodi causa impedire nequeunt. Finis enim huius societatis hoc non permittit. Ηine diiudicari potest, quousque patentum consensis ad matrimonia liberorum sit necessa. rius. Iane pietasin reuerentia iubet, ut illorum consensum requirant,''em si denegant, idque ex causis iustis&praegnactibus, liberi illum in sipe habentes, sine dubio magno crimine se obstringunt; interim si simul ex familia exeant, secietasque paterna adeo dii luatur inatrimonium non erit irritum. Non amplius enim sunt sibimperio paterno Quod si autem alere uxo-
Rem nequeant,familiamque adeo paternam augere hoc matrimonio velint,& hinc societas paterna adhuc subsistat.iure naturae non tantum illicitum, sed irritum quoque eiusmodimatrimonium esse
Ossicia parentum, quae sub iustitia rectoria paterna comprehenduntur, ut ex hactenus dictis colligitur, sunt sobolem nutrire, in cogniti ne Dei bonis moribus artibusque, aut sciemtiis instituere, vel curare, ut ab aliis in iis instituatur, ut aliquando pro generis, sertunae,
388쪽
PARENTVM ET LIBERORVM. 339 ct indolis ratione, utile euadat humanae societatis membrum. Ossicia liberorum, quae sub obstaqui talestiati comprehenduntur, in eo consi- sunt vi Obsequium inomnibus, quae legibus divinis, aut hinnanis non repugnant, parentibus exhibeant si vero societas iam dissoluta sit, gratum animum, factis, verbisque demonstrare non desinant. SECTO IL
modhuies ni non obser vorum,f.VIII aequalitas naturalis, .u Defamilia, gaesterius GL Baperit beriau simius, , sores societates compleis IlI mtur, I. M. Muidde Frisiis testo captis e familia, quumus Meensendum. s. v. inm bomiuum per conia Et de illis, qui ex eiusmori sanguinitatem aut sis seruis natifunt,s . ni tem coniunctianem Deseruitutepoenali, I. V denotatis X. Otiosensu seruitus in m. Dereliqui ocietatibώ
perfectam ct perfectam noram. I. XLΤΕrtius status est Fresiis, qui limititur so talati later domisim seruuii initis vi
389쪽
cuius hic illi seruire tenetur. Fundamentun autem huius societatis est pactum, quod inter do , minum Jeruum intercessit. Tale vero a etiam iuri naturae non repugnat, cum alteri obedire Ieruire, naturae humanae non aduersetui. Quin potius cum hac ratione serui se conseruent. quod ceteroquin forte aut plane non aut non commode facere possint, approbante xconsentiente Numine , haec societas initur.
Nee obstat aequalistas naturalis. Haec enim tamdiu saltem obtinet, quamdiu per pacta, aut aliam naturae legem, non imminuitur. Quod autem nonnulli dicunt, quosdam natura seruos esse, de aptitudine repotentia, non autem de actu intelligenduli est.
Limites imperii herilis ex societatis humas sine sunt aestimandi Finis autem consistit in eo viresfamiliaris domini promoueatur,in simul sem vus sustentetur. Ad hunc finem facultate castigandi emendandi seruum, minime autem iure vitae donecis, opus est . Sed nec facultas seruuin alienandi ad hunc finem requiritur. Vnde colligo, seruum, etiam eum qui in perpetuam seruitutem se addixit, nulla ratione a domino posse vendi.
Solent etiam x bello capti in perpetuam
390쪽
seruitutemsed duriorem redigi . Vbi tamen itidem consensius, aut expressiis, aut tacitus requiritur: ex cuius lege dominus ad vitam serui conservandam, seruus autem ad quaevis opera seruilia. obstringitur. Et haec ipsa seruitus videtur priori occasionem dedisse.
Qui ex eiusmodi seruis nascuntur,dominorum esse censentur, partim quod vitam uiam ob seruatos parentes dominis imputant, partim quod ex dominorum bonis nutriti sunt, xeducati. Sed perperam. um iit enim in seruitutem non consenserunt, domino nullum in eos imperium corripetit. Et licet ob beneficia a domino in eos prosecta, obligati sint ad animum gratum, ex eo tamen non sequitur, quod subire seruitutem debeant. Eo minus itaque vendi possunt, quod
homines non sint is commercio. Praeterea humanitas iubet, ut semper cogitemus,eOS' UO-que homines esse praesertim vero mitiorem conditionem promerentur,'isi ex eiusmodi servis nati sunt,cum praeter culpam suam in t accessatiuua uenerint.
Quae per modum 'no quibusdam imponitur seruitus, huc non pertinet cum finis eius primarius non sit commodum aut domini aut serui, sed visummo imperanti fiat satis.