장음표시 사용
131쪽
Deum promereantur, si Deo exosa illa esse Paulinus contextus declarat. Absque fide impossibile est placere Dco; & alibi, quod non et ex fide peccatum es. quei' locum aduersus Ethiticorum opera praeclarissima urget saepissime Augustinus, & si aliter ego sentiam,vt in Decreto Tridentino de Iustifexactissime nobis disputatum eth a lucr- sus Martinum Κemnirium. Et ut absoluam paucis, quomodo Deus praesidium ad Sastu-.tem sufficies infantibus in .utero matris decedentibus suppeditatZgratia sane sufficiens baptismus est; at hic denegatur & fluminis& Flaminis,& Sanguinis, Ut recentiores loquuntur. Sit aurem gratia sufficiens naturalis legis obseruandae facultas, non datur illa puerulo sic intermorienti.
His igitur Scholasticorum distinctionibus
non assenties, neque astensurus, donec Sancta Ecclesia Romana Ecclesiarum matercas confirrnarit. Respondebo quidem ad Argumentum,scd ruinam pertinacsccs, humi serpam malo namque mihi iratu Horatium quam nostrates Inquisitores,quos tanquam vineae Dominicae custodes suspicio, atque deueneror) Malum aliquo modo fit praeter prouidentiam ditiinam,non enim asDientitur, aliquo modo vero praeter prout dentiam
132쪽
dentiam diuinana non patratur. quia non prohibente illa. Dices,Vult igitur Deus peccatum,permissiue concedo, ergo facit,co sequentiam nego: permissio cnim non est sussiciens causa ad effectum.
Pro flutione quarti argumenti.
batur terminis. De possibilibus Deus& natura semper faciunt quod est melius. At possibile est & melius nulla omnino in mumdo vigere scelera, deberet igitur id fo
intare Deus,Vt ex uniuerso orbe omnis peccatorum sentina exoneraretur : at negligit,inuidus ergo est,Vel improuidus. Respondent Stoici negando primam partem minoris propositionis,existimant namque impossibile esse, ut orbis carcat sceleribus, Cum omnibus indita sit a Natura ad peccandum potentia , M procliuitas quae dam, ad actum igitur perduci debet,ne conditoris frustranea si intentio & superuacua. Sed ineptissime cos & insulsissime ratiocinari ostendemus infres Platonici falsum esse aiunt alterum minoris membrum. Plato namquc in Timaeo
133쪽
- asseruit, mundum non posse dispositionem habere meliorem quam nunc habet,quia ab optimo, & sapientissimo gubernatur,ac re gitur,quam cum no vniuersi,& singuli mo
talium virtutes amplectantur,argumentum
est id melius non esie, efficeret namque ido Deus optimus omnium rerum moderator.
Vt Platonica haec sententia facilius inici ligatur, obiter hic adnotabo solemnem in scholis nostris agitari quaestionem, an Deus iacere possit melius quod fecit , quam quomodo fecit. Qui parum sapiunt respondent absolute, potuit, potest, & poterit. at his ita respondentibus sic obviabo,Deus si optimEfecit, fecit autem optime optimus, & addat ci,quod secit,insuper aliquid bonitatis, noni optimii illud tarn fuerit, quod erat optimii. Qui doctiores sunt, dicut non posse Deum melius facere, quam quod fecit potestate
ordinaria, posse tamen potestate absoluta. At contra: quia, si potest facere melius, quam quod fecit,minus bene fecit:at minus bene facere includit priuationem summi boni,& summae potestatis. Deus aute summum bonum est & potestas summa.Deinde
nihil ponere debemus in Deo, quod non sit ipsemet Deus, sed Deus virus est & potestas absoluta, ergo no nisi unicam & absolutam
134쪽
potestatem in Deo ponere oportet: neque ordine disponitur, aut distinguitur eius potentia,sed ipse ordinis auctor est, ab eoque . omnis ordinis necessitas dependet, ipse rebus sua infinita sapientia, & bonitate ordinem praefixit,composuit prudelissime,aptis si me distribuit,descripsit elegantissime, In gnificentissime ornauit, grauissime stabiliauit. At summum bonum semper quod optimum cst vult,& desiderat, quod per S pientiam cogi scit; ae igitur a Deo facta sunt, summo bona sunt, quare & in Genesi Iegitur, Dominus cuncta quaefecit,se erant valde bona, quare ego propositae quaestioni hunc in modum respondebo. Omnia quae a Deo condita sunt, sunt summe bona, quia a summo bono simpliciter non potest nisi summum bonum in unoquoque genere,aut ordine cntium proficisci, quare homo in suo genere summe bonus est, S cimex, MI xit x, & omnia in suis circumscriptionibus essentialibus summe bona sunt, non enim cssent hoc quod sunt, nisi in summo suo esse sendi essent genere atque ordine. An autem Deus in iisdem noui quicqua possit creare vel addere, dico posse ex immensitate suae potentiae,non tamen velle quia seipsum imperfectioris , M minus solertis operae argueret
135쪽
ret,quam in priore opere posuisset Vel dicamus, potest Deus facere si per aliquid melius, res tamen non potest si ci pere illud moliti Potest Deus, assinuat aliqui, facere ens essentia infinitum,cias autem ipsum non potest suscipere illa infinitatem. Dices,frustranea, & superuacua porcialia et,quae no habet in quod agat,Sed potentia Dei infinita no haber in quo totam se cxc ccat, quia nihil infinitatem ipsius potest recipere. ustra est igitur infinita Dei potetia. Resipodeo maiorem esse veram apud nos non apud Deum,Nam hic potentis,&aetii unt relativa. At Dei potentia ad nihil reis tur, Sed sua solius ipsa sibi, & hoc omne quod siliat omnia.
saria damni damnum fecisse dicitur. At Deus dat causam peccati,illius igitur au-ob. 8''py0 solet Athei, quia Deus homini naturam dedit ad malum -
habet de non esse , quam esse , Quare facilius ad descetum declinat quam Coim H tendar
136쪽
tendat ad perfectionem. Intellectum verbhumanum nescio quibus nebulis obnubit uit,quinimb peccatis titillationis aliquid indidit oblectamentique & facilitatis.virtutes
vero posuit sudore magno comparandas; adeoque Deus consulto ita constituisse videtur , perpauci ut Virtutes, Vitia Vt qua plurimi sequerentur: quare acutissimu Phulosophum ita ratiocinantem Lutetiae excepi , ij qui virtutes prosequuntur fures sunt,
nam quae Deorum sunt sibi vendicant, vitiorum verb Sectatores aequissimi,iustissimique,quaerunt enim quae sua sunt. Respondeo falsam esse minorem. Tradidit enim Deus homini naturam adeo imbecillem,SC ad peccata procliuem, non Ut pe caret, sed ut potens peccare,& non peccanS
maiora ex meritis praemia consequeretur,
ideo dedit stimulum carnis, sed ad perfectionem virtutis, quia virtus in infirmitate perficitur. Humanus intellectus nebulis quibusdam obductus est, fateor. nec id quidem sine magna diuinae Sapientiae testificatione, quando ipsius natura sic exigebat, quod si enim factus esset natura sua illustrior, suum ipse amisisset esse: fuisset citam intelligentia,non intellectus;Nec tamen Vnque adeo obscuratus est, ut a malo bonum succr
137쪽
EXERCITATIO XVIII. IrrμCernere nequeat: vitiis delectationem in- 1ciet, non ut illorum irritamentis facilius Iries remur, sed ut illa tanquam Sisenum SCVulos praeternauigates maiori cum glo-x1a ad coelestem illam Ithacam pertingremus, atque ibidem maioribus delitiis ,ve-. xissimisque Voluptatibus exciperemur. Nec virtutes ipsas omni exuit delectatione, imbrantis cumulauit deliciis, ut licet magnis il-Ias acquiramus laboribus, acquisitis tamen m o cum gaudio perstuamur.Cotra S-laram umbra, atq; ocio coaceruata,laboris,&tristitue in elicissimu sortiuntur exitum Cumq; no ab initio, sed a fine res simat d nominatione. Virtutui finis sit optimus, viariorumte pessimus, Bonii aute per se am bile , malu per se exosum sit ac detestabile. atq; hoc modo Deus voluit homines a vitiis retrahere, M ad virtutes adducere,issorii finem malim, harum autem bonum oculis uniuscuius'; obiiciedo. Nam ut ait Aristot. I.Eth.C. I. qualibet agit propter finem , ω ad bonum aliquod consequendum: Quod si vitia facili negotio acquirimus, virtutes a rem perdissicili, vitiorum id deformitatem, i Virtutum Vero hoc excellentiam praeostendisinam quae cito fit lici-ro pereunt, quae cum dissicultate, diutius
138쪽
II 6 AMPHIT. PROVID. AETERNAE,
perdurant,ut in plantis, & animalium generatione cospicitur. Multo minus assereduinest vitia esse proprium quid hominis, Virtutes vero quid ab homine alienum, Nam homo qua homo intellectivus est & rationalis,
ratio autem cum sit ad virtutes accommodat si ipsas sectabitur, sua sequetur. Sin a tem vitiis,corporisque voluptatibus sese ad dicabit, beluae potius qua hominis speciem,
nomenque feret, cum aliena beluina nimiarum insequatUr.
Pro argumentisolutione. 'Ic inferebatut. Deus vult misericordia & poenitetiam, igitur & peccata, lodeo non admittendo consecutionem; Ad probationem, peccata sunt media ad illas virtutes exercedas pernecessaria: dico id esse falsissimum,etsi enim peccaret nemo, Dei tamen misericordia semper maneret,&magis se magisque ostendetet, non quidem in condonatione culpae , siquide per hypothesin foret nulla, sed in creatione, conser uatione, sistentatione, praeseruationeque a tot imminentibus vitae periculis, aduersita,ribusque;quin imo futurum esset ut uberio-
139쪽
res misericordiae ditiinae riuos inde deflecti quotidie derivarique persentisceremus , si nullis essemus peccatorii sordimus obnoxij;Sublimior sane misericordiqeffectus est, s antes ne cadant tenere,quam lapsos crigere, M in pristinum gradum restituere. Finimiori, nobiliorique gratiarum comitatu Augustissimam Christi matrem Deus voluit communitam, dum immunem ab omni vitiorum labe intactamque conseruauit, quam Petrum,aliosque lapsos, dum in pristinum gratiar illos restituit statum. Ad confirmationem. Martyrium Deo gratum est, id tamen necessario antecedit Tyrannorum squilia.Respodeo, qua peccatum supponit, a Deo nullo modo exoptari. Pergrata tamen illi est Martyrij virtus, qua Cum in charitate consistat , peccatum praesupponit nullum , Ma Conses re aliquando persectior quam a Martyre posside tur. Quis enim inficias eat, si non illustriori, pari saltem martyrij virtute, charitatequo praeditum fuisse D. Ioahnem Euangelistam, atque ex martyribus aliquem Z Ego sane vel minimus militantis Ecclesiae Tyro, cum anno praeterito Londini ad Agonem Christia- uum destinatus essem, adeoque 49. diebus a latomiis tanquam palaestra quadaῆ1 CXer
140쪽
Cerer, eo eram pro Catholicae Ecclesiae authoritate deseris anda effundendi sanguinis desiderio accensus,& inflammatus, ut mihi a Deo immortali vel maius donum,aut melius contingere nullo modo potuisset, ita quidem,si non superiorem,inferiorem certe nullo martyre propriae conscientiae testimonium me iudicauit & Consi atrum, qui me cum in eadem crant Xisto dc theatro
tissimi, & digni sane qui tale Deo spectacu
lum exhiberent: quare cum martyri j persectio ad charitate tanquam lydium lapidem. CXaminetur probeturque,dico,cessante Tyrannorum saeuitia, Martyrij virtutem nullatenus deficere, modo charitas Christiana
Quod si velimus concedere miserico diam,& poenitentiam non posse absquo praecedentibus peccatis existere, cogemur profecto asserere has virtutes non esse EDeo intentas de principali ut dicitur intemtione in non enim Deus vult absoluth hominem penitere:quando id in Deipara noluit,
sed sub conditione, si peccauerit,nec simpliaciter indulgere homini paratus est nec .. ertim Christo Domino indulsit sed poenitenti duntaxat.