장음표시 사용
151쪽
cessaria ipsa namque necessaria ponitur respectu tamen minoris contingens est.Et quia effectus causam sequitur proximam potiusquam remotam , idcirco dicitur absolutε continges,&si aliquo modo necessarius est. Addit elegantissimum exemplum de planta, quae licet producatur a causa neccssaria utpote a Sole,& contingenti scilicet,a semi- ne, effectius tamen dicetur coringens potius tquam necessarius: ita pariter etsi ordine ad scientiam diuinam, quae necessaria est, actio: mana necessaria est : in se tamen , ut
nimirum a voluntate producitur, contingens est , neque haec simul iuncta ullam in cludi mi impossibilitatem. Sed liceat mihi pace ac permisiti tantoruvirorum liberὸ proferre quod sentios mihi sane haec nullo modo arridet resposio. Nam lquod in scientia Dei est necessarium, in se iquoque necessarium est, quippe sciensea rei iinfert rem.
Praeterea. quaero a Boetio , dum asierit Contingens in se, necessarium esse, ut in Dei 'scientia est, utrum intelligat, ad Dei scientiam contingens de necessitate sequi, veluti De' scit A,ergo est A,& hoc modo C5tinges iest necessarium non magis ut scitur a Deo quam a Titio, quemadmodum enim recte
152쪽
insertur Deus scit Α;ergo A cst, tam bent, .
dici potest, Titius scit A, A est igitur; vel ' ivtyum contingens necessarium csse censeat, quia in necessario repraesentatur,in Deo sic licet sic opinio quoque ac indeteri tio erunt necessaria, quoniam repraesentan- in necessario, atque ita quidem dubita- . tiones quae sunt in intellectu nostro deter- minatae dicentur, cum in determinato cxia 'stant. Reliquum cst igitur ut Boetius intelligat contingens esse necessariiun in scien
tia Dei,quia est de obiecto necessario, quod in proprium scietiae necesssariae,quq ita nun cupatur, quoniam de obiecto est necessario, di Nam id quod scitur impossibile est, ut aliter. se habeat quam scitur,ut in primo post:defi- nitum est:quare si sciciatia Dei est certa, ob- lectum quoque certum est: asserere igitur
contingens in se eta incertum, certum au item ut a Deo cognoscitur , affirmare est, scientiam esse certam,& immutabilem de . . objecto incerto, atque variabili: hinc sol niasse facile credatur diuina mes Arist: cum in I. post:effata est. cuius es scientia, hoc
imposibio et aliter 'ν habere. Amplius si coti-
tingens in se est inccrtum,in ordine vero ad ' scientiam diuinam cςrtum, ergo potest haberi cognitio: certa de re incerta; quod a .
153쪽
E XER CITATIO XXII. ID. 'eritate alienissimum ducunt Sapietes, nam. L ibris resolutoriis ita coititutum est, pe . sci tum demum scientiam nostram, cum
.. Callias omnes,priincipia,atque elemeta quae' stς rei cognoscimus. Si certa igitur de re ali- qua habetur cognitio,a incipiorum certi- tudine proficiscitur: at incerta sunt contin-
qntis prineipia hoc enim est de formali
cotingentis ratione nequit ergo haberi cer, titudo de contingenti qua Contingens est. Confirmatur.Nam certe a nobis aliquid co gnosci dicitur, cum aliser esse nequit quam . . Cognos Citur,ea enim demum cogntuo certa cognoscit itaque Deus partem contra- dictionis contingentis , Miter esse n5 potes , quam ipse cognoscit, nequit igitur esse Op- .positum; at utraque pars Contradictionis esse potest in contingenti Ergo emdem pars si-. mul potest esse,&n'n esse,quod G perridi culum,nc dicam perabstir m. Insuper qui fieri potest, xt verum sithou. Seuerint axiomae , ex natura intrinseca aliquid esse contingens, necessarium autem ut ' ad alterum refertur, Cum necessarium, M fontingens sint Opposita, principia vero res ia lintainseca nullam habent oppositionem, es
*nt enim opposita simul, quippe principi intrinseca sivit in re principiata, sui csi Phia r
154쪽
losophis loquar quanquam conditiones oppositae succesiue esse possint in Codem tan- . quam in subjecto , & relationes oppositae, vel diuersiae: ve similitudo, & dissimilitudo, magnum,& paruum. Idem.n. dicitur simile,& dissimile,magnili,& paruum in coparatiO- ne ad diuersa:Sed ide non est homo & non homo,neque in se, neq; ad alia:quod si cum laltero collatus belua aliquando dicitur,non quoad naturam, & principia intrinseca, sed quoad accidentia, A similitudinem qua
clam,quare natura contingens nunquam fit necessVium cuicumque coparetur, nisi col. latiue; alioquin una natura transinutaretur
in alia,& sic homo possct fieri asinus, quod
est impossibile, etsi ex homine laquam in teria transeunte potest seri asinus, ut in nostra Physico magica metamorphosi certis comprobauimus rationibus. illud tamen Candidus Lector aduertat velim,me ia5 nC-gare, contingens semper cf. posse: sed fieri posse,ut contingens non possit non esse Nam quemadmodum Deus non potest ei - scere, ut corruptibile sit incorruptibile, cu . 'virumque sit principium intrinsecum, vel certE ide consequens, quae permutare DeuS non potest , quare efficere nequit ut homo sit siue materia corruptioni obnoxia, potest
155쪽
tamen secundum fidem Christianam Me
petuitate munerare corruptibile, suspe&ndendo videlicet actum corruptionis: ita ad propositum , tametsi Deus p9ssit facere, ut contingens sit semper, non tamen Vt contingens non possit non esse, cum hoc sit de intrinseca ratione contingentis : quare concludo aduersus Seuerinum, quod in se est Contingens,Deo licet comparatum non esse
Nec obstant e uditissimi viri Gregorii
Spinotae rationes, maiori existente necessoria,& minori de contingenti, non insertur necessaria coclusio.dissoluitur facissime:c5 clusio namque contingens ad maiorem ne cessariam relata,necessaria non est,quia in ior absolute non subinfert conclusioneni sine minori: cumque minor sit de cotingenti, conclusio sequitur contingentemSin autem maior sine minori inferret Conclusionem, esset haec proculdudio necessaria res autem 'a Deo cognita ab ipsius cognitione infertur simpliciter, nam si Deus nouit esse, Vel fore, vel fuisse,de ne stitate erit,ergo cum scientia Dei sit necessaria, & res quoque Cognita talis erici hinc constat simile non procedere, quippe conclusio relata ad maiorem neces-ώria non est , neque inpior inducit Con-
156쪽
clusiotaem absque minori. Secundae vero exemplum plantae indi centi , quae ad Corpus coeleste relata neces.sbia est , ad semen contingens, respondemus negando assumptum. Coelum namquo non potest producere plantam sine particulari agente, non igitur ad illud relata necessaria est. In tertia responsione tradit Boct. nihil obstare quominus aliquid, absolute sit con- tingens, sub conditione Vero necessarium, eluti habere hauim contingens est, adtra siclodum vero fluuium necessarium: Actio,ies quoque nostrae simplicites contingentes sunt, necessariae Vero prout diuinae prouidentiae subiiciuntur:Contingentiam autem indeterminationem cum necessitate,atq; determinatione existere imul in ordine ad diuersa non liriplicat contradictionem, tiam ut ait Philosophus in α .Elench. Contradis
ctio est ad idem, per idem, & secundum
idem. Vltima vero haec responsio tam vacillat, quam titubant priores,actio namque humana futura , si est simpliciter contingens, ita nuncupabitur,vel quia eam non semper esse necesse est,quod licet sit verum, non tamen
ad propositum loquitur enim laic Boeta de
157쪽
necessario,id est ineuitabili, prout dicere solemus, diem crastinu fore necessarium, non , quia semper erit sed quoniam naturaliter non potest non esse: vel dicetur contingens actus humanus, quia potest nunquam esse
stipposita adhuc Dei scientia ipsum fui rum , hoc est impossibile , quia Scientia certa, qualis illa est diuina, de illo est quod
aliter se habere nequit. Ad haec . dei scientia de parte contradi- chionis intuitiua est ut ita loquax: exigit igitur rem praesentem : si res praesens est, quo- smodo pro eo praesei, te, at semper illud prassens,potest non essetquod si non potest noli esse neque potest non esse contingeos. Secunda ratio pro Ciceronianis adducta
erat haec:Deus ab aeterno nouit omnia futura, erunt igit sed antecedes est necessaria, ergo consequens.Respondet D. Thomas in I. parte, Consequens esse necessariunt non absolute,& si ita est antecedens,quoniam ita his quae intellectus actioni δί volutatis subiiciuntur, necessitas est, quoad hoc tantun nempe yt subiiciuntur intellectui,& volu rati, quare futura non necessaria sunt, nisi .
quatenus a Deo praeuisse At Contra: nam, ut multa alia praeterea
impossibile ςst in consequentia bona ante
158쪽
cedens esse absolute necessarium ,& consequens ciam conditione siue ex suppositione, hac cnim adempta,non erit consequens, at bene antecedens, quia absolute id veru est. Tertia aduersariorum obiectio est in hanc formam proposita, omnia quae a Deo sciuntur necesse est esse: atqui ventura a Deo sciuntur,necessatio igitur,non contingenter
Respondet Doctor Angelicus maiorem veram esse in sensu composito:in diuiso minime. quam distinctionem deosculantur scholastici omnes,Iulius Coar nequaquam, nec enim a Sede Petri promulgata ' est. . Existimu igitur etiam in sensu diuiso verisDsimam esse hanc propositionem ; quicquid scitur a Deo,necesse est esse, Na, ut dixi aduersus Boetium, obieetiim certissimae scie tiae non potest aliter se habere, quam ut per scientiam cognitionemque habetur. si ergo A diuinae scientiae obiectum est, non potest aliter in se esse quam ut diuinae cognitioni obiicitur, quare si A scitur a Deo, sit A necesse est. Adhoc, Dei scientia intuititia est, quod ipse aute intuetur, pro eo tepore non potest non esse, quare propositioies assum' tam generaliter veram dicimus, de confi
159쪽
EXERCITATIO XXIII. Iuli Caesaris refert nouam opinionem pro concordia diuinae praescientiae in liberi nostri arbitrij.
Acrosanctae Romanae Ecclesiae, quae veritatis perpendiculum est, cuncta subiiciens, Ass ero, Deum persectissimam re- rum omnium etiam suturaru notitiam habere , non solum in specie specialissima, ut ripatetici existimarunt, Verum usque ad indiuidua. Addo,futura, ut Dei fetetiae subiiciuntur, aliter esse non posse, quippe obi ctum scientiae non potest se habere aliter quam cognoscitur, dicente Philosophorum Coryphaeo Arist. in s. poster. ius effientiae pliciter impossibile est aliters habere. Verum
tamen maximum est discrimen in futurorum praecognitione: siquidem nouit Deus actiones futuras qua futurae sunt, quae cum in re determinationem non habeant, nec incognitione diuina, nec enim aliter res sciri potest, quam eius ferat natura;Cum itaque actibnes futurς,ut suturae,contingentes sint,& indeterminatae , idcirco uti tales Deus praenoscit, euenire nimirum posse, &non
posse. Dum uitur Deus praeuidet Iudam
160쪽
peccaturum,qua peccaturum, nouit solunt
illum posse peccare huic cognitioni repugna Deum scire determinatam partem contradictionis, fore videlicet Ut Iudas pe cet:cognoscit quoque Deus in sua aeternit te Iudam peccantem, uti iam potentia ip sius ad peccandum, in ipsum actam tradi cta, conuersaque est, atque ita cognita Deo est deterninate pars contradictionis, quoniam haec iam determinata est. Unde quemadmodum nos cognoscimus futura sentingenti indeterminate quidem, posse scilicet esse δί non esse. Ita δί Deus, nec alia
quid ipse quod quidem ipsius omnipotentiae nihil detrahit in ultra nos. Pars quoquz contradiistionis determinata nobis innotescit quando in re iam definita,& determin ta est: Disserunt tamen ita ut cum pluriamum humana dc diuina cognitio; nos quia temporis circumscribimur , dc definimur spatiis,determinatarn futuri partem ignor mus, nisi in tempore determinata existat: quam si Petrus cras discepraturus est , pro certo asserere non possiimus, sed ex causis nunc existentibus, vel pr cedetibus Coni ctura facere Deus tame certissime id planis simEque nouit, non ut futurum, quia Vt sta