Archaeologiae philosophicae sive doctrina antiqua de rerum originibus. Thomas Burnet Libri duo

201쪽

Doctrina Λntiqua de Renina origis,

resolvere totis est omnia genera ad unum idemque princι pium,ιterum tre ex eo inguia componere se enumerare, Hic sapientssiimus es v rim xime compos videtur in o pulchramfridiculam invenasse, in qua poterit se Deum. contemplari, ct caetera omnia, in serie se ordine ab Uosiuncta. Sed de his satis. Libros quam plurimos scripsere Stoici qui jam

perier uiri omnes. Inonu, Sphaeri, Chrasippi volumina enumerat Laertius, 'leanthis καλλιι α gr. βλια praeclaros libros, ut appellat inter quos erant

spes esset eruendi, tam certiora, quam praestantiora, circa physiologiam Stoicam, .circa rerum origines. Citat praeterea Laertius Ilibros Posidonii, Archedemi, Boethi, Antipatri, Apollodori, taliorum Stoicorum, quos nimius ei sem si recenserem, Pro his omnibus utinam saltem extaret publice posionius Tyrius, qui . ante natum Christum, scripsit historiam sectae Stoicae, ut testatur praeter Laertium, Strabo clibro inscripto L. is. . πι,α τώ - Συνων φιλοσοφου 8 et αἰ βιζλίων, quod scriptum latere aiunt in nonnullis Bibliothecis inedi- tum. Cum haec sucta, mi merosa scripturiens, caeteris diutius duraverit, apud gentem Romanam in aestimatione fuerit, mirum est omnia ipsius minarumenta Graeca, quae Physicam spectabant, exeidis.

Haec de Stoicis.

202쪽

res , Upersunt Platonici Peripatetici, Epicurei de O quibus pauca tantii a summata in cui satis no .tu in lit, in re fere qualibet. quid lorum unusquisque .statuit. Diximus antea Platonicos d Pythagoricos

parum scelici ter exerculis mystiologiam ς quasi alio. Die enali essent, ad coo Mn-mauia oris', -- ii tiraxeri abst actas magis i amni quam rex ipsas corporales, sutrumque proprietates .ili aras. Mujus rei exempli in manifestum habemus in iam ' Puto is illii xu mundi, ubi singulis elementis A qaetrice. Selim uni. Α---,quoslatos

Primo, numerum Haisiposis non Elamentoriiiii qmo modo demonstrat. Cinnorteat niundum eis: visibilam tange item, nihil:auremotastisibile: igim nihil tangibi OQTρπια corpore do rhaeiduo elementa imprimis iniit o Milesia aut Misae, haereat mundus ti quid unum sit, opus esset ut hae

duo extrema per aliqvud medium proportionale con- jungerentur Solida autem non uno. sed duobus semper mediis inter se copulantur. Deus igitur Ignem inter Terram aerem aquamque disposuit, tanquam proportionalia ideoque ex quatuor elementi ,

203쪽

ntis, hoc modo dispostis, mundus necessirio com satus est. Dein cum corpora solida resolvantur in plana, plana iterum, juxta Platonem, in Triangula, ideo elementa haec ex triangulis composita eis voluit; Et pro ratione figurae quam cuilibet elemento attribbuit, ex his aut illis triangulis, pluribus aut paucioriribus, contextum arguit. Ita tig nemni ponit esse mgura Pyramidalis, propter penetratisnem, compositum ex quatuor triangulis Terram figurae Cubicae propter seliditatem, ideoque genitam ex sex

planis, quor iunumii idque constat quatuor triam gulis Aerem facit ociotarum, productum ex octo stiperficiebus, quarum unaquaeque in sex scalmos ditipartitur. Denique Aquam iacit costadram, ex vi ginti triangulis conditam, E catenis itidem unoquoque compacto. Qualis haec, quaeis, Physiologia i quis instructior evadit in natura Ignis aut Terrae, Aquae

aut Aeris,ab hac eorum genesi aut compositiones Et cum Mundi Corpus hoc modo construxerat, Animam ei Mathematicam,ex numeris de proportionibus conflatam, insierit 3 associat. Hanc Animam Piatonisam multis explicuere Platonis Interpretes, Chalcidius, Proclus 8e quotquot in Timaeum commentati sunt. Praeterea Plutarchus, tractatu singulari, sua disseruit Deprocreatione Anima secundum Platonem. Sed his lectis omnibus,

nihil proficies nisi quod id sorsan magis persuasum habueris, operam prorsus iussisse quotquot sudarunt in hac arena. Nihil aliud mihi videtur illa Φυχογονία Platonica, quam lusiis ingenii vel Regia magica in aere constructa, cujus fundum frustra quaerimus. Cui notus est iste disium Timaei, satis erit

apponere, non meam, sed nuper Philosephi, ea de

a re

204쪽

causam esse quod non in mentem didiis viri penetremus nobi vi imputomns, quod homunciones eam Lmus, tantum consequi Heroem non pessimus Et ἰm nobis oeia Noctuae, si Aquile fuerint, ad inta jubar callemuου, quo irae,iareis Ut erit. Sed redeamus. ad propositum. Quoad Principia rertim siecundum Platonem, duo Laistimati aster Lacritus, ctum G Materiam. b, 5 fimat m, - πῆ Θῶ σιν,- γα συνοι ac δηναι, ταξιν ταξία κρέτιονα ἀγκτα--. Rerum omnium

duo principia, cum se Materiam constituebat quidem, se emen , o πιν ' imperit Materiam vi remisse muni-- expertem e se, atque infinitam es ex ea gigni omne ouod concretum est. -- olim inomiavit motam, Detu misis egit, ordiri- confusioni

205쪽

praeferens. His habes simillima in Timaeo Neque aliud utrobique proponitur, quam primum Chaos, laxiori modo descriptum. Sed duobus aliis principiis Platonicis, Deo Muteria, alii adjungunt tertium, non minus Platonicum nempe ἰδέαν sive causam exemplarem. Ita Chalcidius

Θευ. Atque hanc suisse sententiam Platonis aperte constat in Timaeo, cum de Mundi Exemplari loqui turn aperi is adhuc apud Timaeum Locrum in prin

ῖκγονον τῖεων,&c Neque aliud voluisse Laertium verisimile est, ut recte notavit vir doctissimus Sed 3 . e. a , in Laertio nostro, non mutila tantum, confusia, sed t& perversia talltorta multa. At nimis vagamur extra terminos Physiologiae, in qua parum claruit Platonis ingenium Platonis inquam, luem, in Theologia MDilciplina morali, merito Divinum nuncupamus Latinon omniffert omnia testus, ita mentis nostrae tantilla vis est, ut unam in multis praecellere, saltem in omnibus, non sit sortis humanae. Sed praeter res pure divinas, cum diu versatus fuerit in AEgypto hic Philosophus, retulit Archaeologias non paucas 4risere sapientiae pristique mundi vestigia, Timaeo, Politico PMdone, aliisque dissertationibus impressa. Haec, inquam, eX AEgypto retulit, ut patet in Timaeo: secundum Iamblicum, ex ipsis Hermetis columnis desumpsit. Has D 35 3 αρχαια παρ ρο εις, quae non sunt hujus loci, in Eo P progressu operis non negligenter inseremus, .ctu et id abi

206쪽

eidabimus. Interea de Platone haec breviter dicta

sunto.

Quivid Scriptores Platonicos, non pauci sapessunt: minus, Platonicorum Coryphaeus, orabro chaisidius A uiui, aliique. Periit Crantor, antiquissimus Platonis interpres Tam vi, metrio, se --πι cujus habes nonnulla apud Eusebium. Praeterea, O pioisolae striam,s, qui iti eis sim 3 Re --- scripserunt. Sed his recensendis aut examinandis non immoramur, cum ipsius Platonis opera supersint neque rivos rivulosve tequimur, timsontem adire licet. Haec de Platone

eis; i. o Ad laces philosephiae jam ventum est, ad Epidia. ream nempe& Aristotelicam. temporibus Platonis ad initium currentis saeculi, totum illud intervallum et ιλοσοφον mihi habetur ue cum neque priscam retinuerit sapientiam aetas illa intermedia, ne que novam invenerit nisi garrulam quandam, tline fruge loquacem. In Platone desit antiquitas philosophica Sequiores illi Graecanica tantum sapiunt, is ullius sunt numeri inter veteres: Quoad Ariliotelem, ipsiulque Scholam in eo argumento, quo vertamur, nempe de rerum originibus, nihil ha bent sani aut solidi. Volunt mundum esse Aternum, tam quoad tormam, quam materiam. Neque tantum coelorum compagem, Telluris molem, sempiternas

tuisse sed nos.etiam misellos homines, Manimalcula quaeque in suoPoere, maremrae stemmam genui es genita esse, ne primogenito aut principio Ari res praeterea, irata, Sssores, Truges, totamque Terrae supellectilem, nunquam non extitisse. Dog- ma non modo irreligiosum, sed tantum non ridicu

lum. Hoc tamen ille runt secit, ut hujus decreti,

tanquam,

207쪽

Doctrina Antiqua de Rerum origis ci Pi

tanquam sibi proprii laudem asciscere voluit, atque

omnibus antiquis praeripere. Ait enim, de mundo t. r. Gloquens, γε---πινῶν απαλι ι, --, ἀλλὰ γε--

Ἀ- ω μαλον, 1 5 in A. Omnes antiq. abiim esse Grain αὐ- sed alii Immortalem alim, alii ruptibilem. Ille autem ut singulari nuta emin rer, ne sinum quidem esse voluit. Praxerea. non videtur sibi convenire in suis placietas, .d ieri more' primem statu, Aristoteles Ait enim inmeista sua natura esse gravia cleria se se

cundum hanc gravitatem & levitatem Mos habere situs& dis Isitiones naturales ut in hoc Sciremat C. Quaero igitur, unquamn Cfuerint Elei lenta in hoc situ, vel οὐ si nunquam

fuisse dicas, quid impedivit Qtii obllare potuit

naturae motibus natura

libus Elementorum timnia fiunt secundum leges naturae, nisi aliquid extranei visiolenti intercesserit: Si vero olim fuerunt in hoc situ nativo mixturba virordinem Z quare non in eodem per mansere ad lim diernum diem Stetitque Terra aquis adhuc obruta, inhabitabilis Praeterea, si dixeris suisse quido rimum Elementa omnia instu naturali, is sio mutasse situm, causis novis supermitentibus: ui hypothesin Aristotelis, Auximindum uisquam: ii odia hilarulamin habitatum esse asseriny, s placet; hoc argumentum aliis v sententia, non impia modo sed inepti abs uda, demonstretur Supponamus, cuin Aristote se,.

208쪽

Aristotele, Solem Terram fuisse ab aeterno, ide6que coaevos: Quaero, sub qua serma erat Tellus cruaeva aeterito Solis Sub forma Elementari, iti enim appello brinam illam simplicem, in schemate exhibi-ram, qua singula elementa suas tenent regiones 4es1ub hodierita, terraque a habitabili Si prius in erit, Terramque transitisse, actione Solis, vel aliarum caularum e forma Elementari in hodiernam, mundi sublunaris exordium agnoscit, propriamque destri sententiam. Sin Olterius, Quae de elementorum natura, legibus,3 locis, tradiderat, funditus evertit: S seipsum denuosu: manu interficit. His se dii E. cultatibus irretitum sepsisse videtur Aristoteles: Ubi, o. e. i. cin Meteoro, de tu Terr in qua,. de degem αιο-

maris, verba facit. Nam levissime tangit istam mi teriam, refugitque statim, quasi vivos carbones retibgisset Sed de hac re satis Haec de rerum ortu De rerum natura quid sensit

Aristoteles 3 primum de aeli. Gelos ad ambii esse voluit atque Stellas, instar clavorum aure orum, in laquearibus orbium defixas. Figmentivm quod Poetam decet magis quam Philosephum Dein omnes simul orbes invicem catenatos, totumque ibniversum, quantum quantum, singulis viginti quatuor horis, raptu primi cujusdam Mobilis, circum. volvi. Atque hunc circulum iterari quoquo die, insecuti staculorum. Ad haec, Planetas simul serri con.

trariis minibus tam in orientem, quam occiden.tem, eodem temp e. Denique materiam caelorum ab omni sublunari penitus aliam esse statuit non gradu tantum 8 qualitatibus, sed toto genere, ut altera in

alteram nec mutetur unquam, nec mutari possit.

Si infra Lunam descendamus, statim incidimus in

nem Elementarem: plus quam sat vim cum

tam Diuitia ' Corale

209쪽

2 Hrina Antiqua de rum rigis,

tuam caloricareat. A. mediam a tis regi

iis, G Q --Aristotelic reper, Haec eniti pro me eo tis habet bonus ille philo platus Deritq; in ipsa es a me gen ' iii, idem explieisi ii eses: cissa sitiit motu; maris. Phin ena malloetica Metallorum4 Mirierisum vires h. inpositi es Et quoad corporasngularia, ade plicandum eorum actiones, istes, a lino motu Formas, nescio quas,fusis uri o streri

fetu, introduxit. Verba inaniaci quae non magis valent in rebus naturalibus, quam quae rejecerat antea, Pythagoricorum Mineri di Harmoniae. Ac uti agunt in se invicem corpora per has formas qualitates, ita in sensus noli ros agunt, si Diis placet, decus in tentIona fucatacis' norantiae suae asi a. H, cum ita fuit, atque talis fuerit Philosophia Aristotelis, fatis admirari non possumus Orbis Christiani stuporem qui per tot sycula, hanc discipli- nam viaice amplexus est laudibiis ad coelum extulit, omnibusque Scholisti Academiis publice ducendam praelegendam commendavit Imo sancivit authoritate, in dissentientes ab Aristotele, aut O Uam. molientes Philo ibi hiam, tanquam in Haereticos religionis Christiana hostes, grassa hatur. Hinc tardi scientiarum progressus .a tot siculis, quibus valuit haec philolophia, nulla inventa, nulla commoda:

riorum, magna inlatilia .ro praeclara ingenia, hoc servile jutrum ferre coacta, in colendo folo in- frugifero fruitia laborarunt. Steriletabat orbis

Christianus, quasi areni conspersia ubi iv Nopbilosophia disteminata fui

210쪽

Errorum - eluseri conspectus. Mundum AE ternum esse statuit, exutiaque parte: Ingenitum Mincorruptibilem. celos solidos, eodem tempore in contrarias

partes actos.

Materiam Cculorum esse divinam, Quintegenti lem, Mimmutabilem. Fixas esse densiores partes Borrum Numa ac Pl netas lucidos sua natura. Lucem non essecorpus, aut qualemcunque motum

corporum.

Sub concavo Lunae latere Ignem Elementarem. Galariamesse Meteorum a Come siti lam, ut tra mediam aeris regionem non e ctos. Terram haerere immobilem in centro univers. Sursim .deorsim in natura sandari, secundiim rationes immutabiles. Formasa erum animatarum esse substantiales Et qualitates sive festiones corporum ab eorum

modis promis distinoi.

Senationem seri per species intentionales. Rar factionemrat condensationem per incrementum S decrementum extensionis in materia. Providentiam insta Lunam non descendere. Animam esse πυλ,έχειαν. vocem barbaram in biguam immortalitatis dubiae. Genium hominis si quaeras,videtur lividus& μιικροψυχm in veteres philosophos plerumque iniquus: quos in magnis praeterit, in minutis reset Iit. Vale Stagirita, semper mihi eris Hu A --- TM-