장음표시 사용
311쪽
usui fuerit, plebeio an philosepllico Plebeio inquam non Abulos, quanquam eo similae uti liceret, si de
authore exotico ageretur Faruilarum autem aliae stant figmenia, pura puta aliae vero nituntur fundamento, lares morantur additamentis 3 ornatu aes cititio. Praeterea sunt quaedam narrationes quibus veritas subest, non autem singulis apicibus, sed quoad Liminam rei, propositum authoris, Ut in parabola Christi de Lazaro& Divite in multis quae de Die Didici narrantur, quoad corticem br-mam exteriorem Hujusmodi narrationes, non a bulas, sed quandoque parabolas, quandoque , γΘε- σει δη κωδ eis, nuncupandas esse censeo: Et si in hac - classe, narrationem, quae prae manibus versatur, collocaveris, alvo aut horis nomine . honore, non indignabor. Hujus autem, si placet, aliquot articulos-
Q90ad primum Temporalem ortum humani gene ris pro certo S indubitato siem per habui idque quinque iis ultra, retro millenniis, ex fide Chronologiae Sacra: Sed e qua materia saltus fuerit primus homo, mas vel stamina, non tam facile est nec tanti refert, cognoscere. Si Deus voluit extundere sce-ininam ex costa Adami, videtur quidem materia minus idonea, sed ex quovis ligno, vel quovis lapide,
vel quovis esse, Detis potest: Tngere seminam. Quaerunt hic curiosi, an lupervacanea suerit Adamo haec costa, ultra numerum Cui requiritus in justo corpores' Si non ea detracta mancus esset Ada--mus, , parte sui necessarias iliatus. Necessa urin-- quam supponimus enim nihil esse superflui in labrica humani corporis nequeos ullum abripi posse, sine labe totius, aut aliqua sine integritatis D ione. - modat inerum di ris, nempe, supervacaneas e
312쪽
vera, Minutilem fuisse Adamo hanc costam 8 hi uno latere tredecim habuisse, in altero duodecim tali tum Hoc monstri simile esse aiunt ii si tripes, vel trimanus, factus suisset primus homo vel plures oculos, aliave membra, nabuisset, quam sertus sui integritas humani corporis omnia autem mero, pondere, demexsera, facta saerunt ab initio. Hanc ego litem non dirimo id me magis anxium
habet, uomodo ex unica costa extrui poterat tota moles corporis scemine, Costa enim non adaequat cente ssimam, vel millesimam, partem totius corporis. Et si reliquum materia allistide desumptum dixeris, ex illa materia aliena, qualis' itali fuerit, formatam fuisse Evam, quam ex costa Adami, verius diceretur. Scio, νεω Doctores Rabbinicos rem totam aliter expedire.,.ι.36. Nempe aiunt Primum hominem fuisse bicorporem,
Gen. r. 27 marem S sceminam lateribus invicem cohaerentes, vel, ut alii volunt, tergoribus. Hos autem dissecuisse Deum, atque Evam ita divulsam, Adamo in ponsam dedisse. Hujus fabuta simillimam habet Plato, in Gmposio de primo homine Androgyno, dein in marem 8 sceminam bipartito. Alii denique conjiciunt, quod non est improbabile, Mosem hoc modo
originem sceminae explicuisse, quo mutuum amorem, marem interrae foeminam, ingeneraret,quasi ejusdem Totius partes Atque ea ratione, institutum conjugii quo iterum uniuntur' suis emcacius commen daret, quasi in ipsa natura radicatum. Ego vero, his relictis, ad alia propero. Articulus secundus agit de Horto Dei in Mene: quatuor fluviis irrigato, qui ab uno sonte oriuntur. Munc Hortum mi apud Mosem eundem esse volunt. δε-- nonnulli ac ios κῆ πον, ovis hortum , apud Platonem, Et eandent esse utrobique historiam vel ali
313쪽
Meanos se in Mosis inquit Eusebius Atque hunc Pr .ELic sensum arcanum quoad Hortum Edenis eo libentius amplector, quod nullus sit in orbe locus cui omnes notae characteres istius Horti conveniant Nam, ut mittam coelum jugiter serenum, .spontaneam
loci sertilitatem, de lolis fluviis vexatissima est Theologorum, Geographorum, veterum, recentiorum, necduni finita controversia. Fluvii isti a Mose ampellantur Piμως son, Hiddelec Perath Qti Osistiqui aut hores interpretantur de Gange, Nilo, Iit si mriphrate Idque opinor recte. Neque .enim .aliud sibi videtur proposuisse Moses, quam ut deduceret ad hunc Hortum rig ndum, quatuor cesse M iissimos sertilissimos Terrarum fluvios. At, inquies, hac Quatuor flumina non oriuntureae eodem loco, aut eodem capite recte, neque qua . tuo alii quicunque nominantur ab Interpretibus.
Hac igitur objectio ubique alabit, tam contra rea cuntiores quam Antiquos Q i in etiamsi haec flumi
nata duo restrinxeris, quod faciunt nonnulli, nempe ad Eupliralem Tigrim, neque illi duo fluvii ab eodem sonte, vel ab eadem scaturigine proveniunt. Sed reverassebterfugium est,non expositio, plures fi vim ad pauciores redigere, contra historiam Mosis,
quo commodius ad eandem originem reserantur. Hac sunt verba Mosis, FIuvius adirrigandum I sirium se inde sis dividit, fertu que in quatuor capita. Primi nomen est Pisbon, cte. Hinc clare patet, aut sub ingrelsu, aut egressu, horti, quatuor fuisse fluvios: Si quatuor illos fluvios ab eodem fonte, in Edene, prorupisse. Jam vero, dic quibus
in terris sit illi regio Edenica, ubi quatuor fluvii na
314쪽
stuntur ab uno sonte. Neque dicas, quaesb, duos tantun octos esse ex illo fonte denico, reliquos que duos oriri ex Tigriderat Eupla rate, ubi divaricant prope mare, tauduntur quasi in bivia. Hoc neutiquam respondet verbis Mosiis. Praeterea MO. se memorat primo loco, Pimon, Gilhon, dehiΤigrim i Eupliratem, quasi minores fluvios Tu contra, ab his illos derivari velis, tanquam fluvios secundarios. Quae est manifesta historicae narrationis distortio. Sed ad rescindendas has dissicultates, vel controversias, de originibus alveisque fluviorum Paradisi, dices sors an ultimo, Mutata ella per Diluvium fluviorum capita, cursusque Neque jam constare posse, qua parte emerserint Olim, aut quas terras Peragriirint. Esto, Ego juxta tecum sienti, modo
tractionem disruptionem Terrae, quales nos suin ponimus, in Diluvio contigisse falcaris. Sed ex simplici inundatione, aut redundantia aquarum, hujusmodi mutatiooriri non potuit. Praeterea, secundum
quam Ceographiam, vel Hydrographi in destri sisse velis Mose' haec flumina: Ante diluvianam, vel post diluvianam Si posteriorem sumpseris, nulla
contigit insignis terrarum mutatio a tempore Mosis vel Diluvii. Si priorem, supervacaneam reddisd criptionem Mosaicam, e inutilem ad situm Paradi si investigandum. Denique, aegre concipi potest, flavi qualescunque, hos aut alios, extitisse ab ipia Terrae origine: sive aquas eorum spectes, sive alveos.
Atrei fluviorum fieri selent sensim diuturna a tritione quod si, Terra etassais aggesta, factississent, ut scrobes a sulci, in utraque ripa fluvii, vel saltem alterii, magni ubique extitissent aggeres ouarum ex imis. Id ver plane fortuitum esse vis
315쪽
Doctrina antiqua de Rerum origis. 89
demus decurrun enim peier planities, e cum campis adjacentibus quales sunt aut aeque altae su-viorum ripae. Praeterea, unde essent aquae his alveis in prima Terrae sundatione Si dixeris, cum factus est alveus Oceani, tertio die, facti sunt etiam alveoli
fluviorum in quemadmodum maxima pars aquarum Abyssi delapsa est in voraginem maris, ita reliquae partes descenderunt in hos canales fluviatiles, primosque fluvios constituerunt. Esto sed praeterquam quod hujusmodi aqua esset salsa, perinde ac marinaci nulli essent sontes perennes ad alendos hos fluvios ideoque ubi defluxerat primum flumen, vel primus amnis, cum nullae essent a tergo siuccessurae aquae, hi fluvii, vel haec aquilegia, statim aruissent. Dico, cum nulli essent fontes perennes sive enim oriuntur lantes a pluvia, sive e mari, neutro modo oriri poterant tantillo tempore. Non a pluvia, mondum enim pluerat; neque fieri potuit ut aquae Abyssi decurrerent a locis maxime Mediterraneis ad nare, dein redirent per terrae viscera, novas vias tentando,
et percolatae ascenderent ad capita fluviorum, unius dictulae patio. Sed de fluviis satis, pergamus ad reliqua. sequitur tertio De Serpente qui allocutus est Evam, i ad dissidendum Deo pellexit, mira historia. Bestiam illam loqui posse, aut quacunque voce uti, praeter sibila, nondum scimus. Sed quid de ea rescivisse Evam credemus t Si pro muto animali habuisset, ipsa loquela terruisset scrininam, ab omni sermonis comnaeres,s epulisset. Quod si loquax fuit, sermocinator, ab initio serpens, perdiditque linquelam ob hoc facinus, quod pietatem fidemque Evae sitis blanditiis corruperat, hoc genus poenae nemriquam tacuisset Moses neque levius damnum de Pi lam nis
316쪽
ἀυνδε ρο- ipsius loco substituisset. Praeterest, . vocales fuisse in Paradilb ut olim arbores in nemore Dodonae, si omnes, Quid commisere caeterae, ut usum linguae perderent Si unicum serpentum genus hoc saudebat pristagio foedum animal 8t ab hum na specie alienissimum, qui potuit mereri, prae aliis
omnibus, sermonis gratiam ti beneficium DOLque, cum omnis sermocinatio includat rationis usum,
cuicunque animali sermonem dederis, illud animai eo ipse rationale constituis. sed sicilescredo, vinc nodum aliter soluturos esse sensti literatis vindices. Aiunt nempe, subhoc Se pente latuisse Diabolum, es malum Daemonem, Qui hujus animalis ore Morganis usis, assistus est sceminam viae quasi humana sed quo teste, quo, authore, hoc dicitur non id prae se seri litera masis, cujus illi sunt adeo tenaces . Quid aliud praela ferre idetur, astutiae naturali hujus animilis id dare penitus, quod Evaxm deceperit. Sic enim prae, satur Moses, Era autem Serpem -- νώ bestia, dixit mulieri, etiam ne Mixisse Deum, Praeterea, Si quavis ac monis ope loqui audiisset Eva an,
ma natura mutum, obstupefacia statim aufugisset a monstro. Illa vero e contra familiariter excipit sermones serunt, confabulant, argutantur ac si nihil miri, nihil novi accidissset. Quod si hoc totum ab inscitiain imbecillitate mulieris provenisse dixeris, aequum utique fuisset, ignarae imbecilli sceminae succurrisse, ex altera parte bonos Angelos. Equi spectatores rerum humanarum haud tulissent tamimparem congress um. Quid enim si dolo mali Daemonis, multiicii Min rebus agundis versatissimi, victa fuerit.
317쪽
fuerit imbellis scemina, quae solem nondum oriem rem vel occidentem viderat recens in lucem edita, Wrditum omnium inexpertad Meruit certa tam charum caput, quod annexam sibi tenuit humanirneris salutem meruit, inquam, custodiam Ango
Sed cavere mi debuisset scemina, inquies, net gem violaret poena mortis sancitam. duo die detis, moriemini V vestri ita se habuit Lex.
Moris Q, id hoc rei est, inquit ignara virgo, quae nihil unquam mortuum viderat, ne florem quidem neque mortis imaginem, in anum, vel noctem. oculis vel animo adnue senserat. Sed quod de post risimus adjicis, eorumque poma, id non exprimitur in Lem uita autem mes sunt torquendae, minbraeis pomariae. Dei a serpentis etiam non levis est quaestio si Diabolus rem totam egit sib haecie serpentis vel si comit serpentem ut ea avre vel pateretur Quid serpens luit poenas criminis a Diabolo commissi' Dein quoad modum sermam poenae in serpent mirrogatae, nempe quod in posterum mn iret in memirem, quid hoc sibi velit non est facile explicam. rectum fuisse antes serpentem, aut quadrupedum more incessisse, aegre quis dixerit Quod si vero serebatur pronus in ventrem ab initio, ut hodierni an .gues, ineptum videri possit, id pro supplicio, & in poenam singularis facti, huic animal imponi aut a
tribui, quod semperae a natura habuit. Sed de Muliereis Serpente satis transeamus ad Arbores. Arbores hic duas intelligo, in medio Horti, Arborem vita, atque Arborem scientiae boni o mrii. Arbor dicta est ut aiunt, quod longissimam hominibus vitam datura esset. At, sine hujus arboris' et πο,
318쪽
ope, longissimam vitam dουxerunt omnes ante diluviani ut ex sequentibus in eadem historia patet. Praeterea, si ex una arbore, vel ipsius fructu, pependisset longaevitas vel immortalitas hominum. Quid ii non peccasset Adamus t Qui potuissent ipsius po- - steri, per totum terrarum orbem diffus, fructus re, petere ex hoc horto, vel ab hac arbore aut qui pin
inisse; susticere toti humano generi unius arboris p pontus Quoad alteram arborem, scientia boni mali, ad quid valuerit, aut unde nomen illud ad epta sit, non itastare constat. Videtur ingenerasse, ninio quo succo, vel Bua alia virtute, novos sensus. pudoris de modestiae, vel nuditatis, ut dicitur quis,
nullum pudorem habuissent in . rebus venea eis ante, lMessimi hodiε tamen, in rebus. istiusmodi, innocuό maxime comitatur pudor. Nescio quid sibi miti vult Sanctus Augustinus, cum ait, in primo hombi 2 num statura, io nocentia concepturasis parituras
fuisse foeminas sine violatione claustri Virginalis immisso semine, . exeunte laetu, per poros, ut e eunt virginum profluvia: totumque opus veneris perriatim iri sine ardore ullo, aut stimulis, ut manus. manum fricato Haec si exigantur ad naturae hi-,losophiae leges, aegr poterunt expediri sed vim, aliam huius arboris innuit Deus, cum ait, Eue nempe vi e virtute ruati istius quem comederati
Quicunque autem impetus aut rictus oritur ex rubrio, aut ioOrdinato motu, non Dei similes nos reddit a dissimillimos. Sed de Arboribus hae pauca.. sussiciant ad reliqua progrediamur, Post esum hujus pomi aut ficos, aut alius qualis icunque ructili, Parentes nostri secerunt sta subli gecula: Ita ait Textus, Consereram olia Huo ea,
319쪽
Doctrina Antiqua de Rerum Origmos
fererunt sibi se gacAED. an primordia artis sutoriae. Sed unde illis acus unde filum, in primo die
suae creationi. Linificio, vel Arte erraria nondum inventis Haec soria liberius quaesita videantur, sed res ipsa pollulat ut libere agamus, cum nudam veritatem quaerimus Quum vero ipsi sibi secerant sublig cula, Deus iis dedit insuper unicasa factas nempe expellibus animalium. Sed laic iterum
incurrimus in dissicultares: in rem molliendam, .loco Dei substituamus Angelum, Angelus igitur ne cultae excoriavit animalia, vel innocuisis vivis p il, les detraxit. Sed hoc Lanii aut Carnificis est, noni Angeli. Praeterea ex hac laniena periissent into in genera Animalium neque enim plura duobus ' uno auoque genere, ab initio producta, crediture atque asterum sine altero, sive coniuge, nullam ha-
His utcunque peractis, id sequitur Parentes
nostros, ita pellitos, Deus exegit e Paradisse; po fuitque ad introitum Horti, Cherubinos, cum eos tili8 flammanti romphaea, ne beatas sedes vi armis, vel etiam ex improvis repeterent. Ecquis est interpretum qui haec ad literam astringet Angillasque instar sitellitum, strictis gladiis, ahie seres horti, et nosti quot secula, flatisse asserta ' ut Dracones dicuntur a Poetis Hesperidum Mala custodiisse. Quousque autem durarunt hae excubiae An-oeticae Ad Diluvium, opinor, si non ultra. Ita oc cupatos esse censes Anaesos, per sesquimillennium& uitra, in custodiendo viridario nocteiumve Sis v, t exiguu re M ad se Deri Quam incise fuisset, in loco riguo, qualis erat Paradisus, rivo vel fluvio circumduxisse hortum quod Adam 8 Evae, qui
cymb/rum aut navigiorum usum Raabricam adhuc
320쪽
ignorabant, satis superque suisset obstaculi. Sed hac& hujusmodi, ne invidiosa videantur, a llem aliis
Ita paucis percurrimus historiae Paradisiacae summa capita. Restat unicum expendendum, iriam ii si tempore haec omnia peracta narrantur: unius diei spatio, vel forsan dimidio Supponunt Themtos Adamum consummasse suum cum Eva matri .
monium, prima nocte Dein aiunt, si Eva, adhuc
innocua primosenitum suum concepisset, eum p rite peperisset innocuum, e ab omni labe peccati primi immunem unde suam etiam progeniem, Patrem quod spectat, ab eodem malo intactam conservasset. Sed nulla est istius di progenies, imm
culata, aut semipuri omnes vim bibe inficimur: eodem morbo is ramus. Quapropter statuamus oportet haec omnia perpetrata fuisse sexto die cre, tionis, ante cubitum aut genialis lacti amplexus. Quot autem, quanta congerenda sunt in hune unum diem Haec breviter, si placet, repetamus. istoc die Deus creavit omnia pecora, omnes seras vomnia reptilia: Denique creavit Adamum. Et cum his omnia creasset, adduxit unumquodque genus ansemalium coram Adamo, ut pro cujusque ingenio, nomina iis imponeret. Quam linguam calluit Ad mus, primationativitatis hora, vel die mihi pro sus ignotum sed utcunque, cum tot sint lasses familiae animalium, cujusque indolem aestimare, a
tamque inde nomenclaturam singulis imponere, non exiguum tempus postulare videtur. Finita quomodocunque hac opera, Deus immisit seporem Adamo, et obdormivit altum vero dormienti eripuit ei costam, ex ea fabrefecit sceminam: Eodem die conjugium ineunt, mas ricemina recens nati sime