장음표시 사용
161쪽
α36. I. Obj. Christus in terris legati Dei munus sustinuit, ac Dei personam proinde retulit ; nomine Dei propterea loquebatur , sibi Dei nomen ac dignitatem vindicavit ac Dei proprietates , atque in se os licia omnia fidei spei et charitatis exegit , adorari voluit tanquam Deus longe potiori jure quam Angeli , qui apparebant in V. T. quum multo illustrius ac dignius illis. Dei personam repracsentaverit. Hoc vero canone semel constituto , iam sponte sua Concidunt quae a catholicis ad adstruendam Christi divinitatem congeruntur. a. Etenim si Angelus in rubo dicere potuit ego sum qui sum , si potuit affirmare Ego rum Deus briaim et Deus Isaac et Deus Iacob , si cultum supremumsihi deserri iussit, si Dei proprietates sibi vindicare potuit , quin Deus reipsa esset aut duplex in ipso natura fingenda sit , multo magis Christus utpote Dei vicarius et legatus haec potuit de so praedicare , Judacis et discipulis
Credenda proponere , et scriptorcs sacri littoris commenda- re quin ipse revera Deus esset. Ergo. 237. Res p. N. A. Etenim x. numquam Christus se ut, merum Dei lcgatum aut Dei porsonam reserentem perhibet , scd constanter ut Dei Filium unigenitum ac proprium se exhibet a Patre in hunc mundum missum ad eum iu luminandum ac salvandum , nec aliter de ipso scriptores Sacri loquuntur ; I. numquam scripturae Christum ut ' Deum ingenuum describunt , sed semper ut Filium Dei et Deum de Deo ; 3. tribuunt ei immcnsitatem , Omnipotentiam , aeternitatem ac reliquas divinitatis notas , sed ut a Patre omnia accipientem; 4. dicunt cum ubique esse ,
aed cum Patro venientem ad eos , qui ipsum diligunt ;5. Coelum et terram creasse reserunt, sed ut Verbum per quod creata sunt: ante mundi constitutionem fuisse , sed apud Patrem. Iam vero , si Dci nomen ci proprietates sibi tribuisset Christus ea tantum de causa , quod Dei
162쪽
Pam n cap. I. de d/urna ctristi natura Iegatus essct et personam sustineret , absolute debuissothaeo sibi vindicare et numquam so a Deo , seu Ρatro distinguere. Haec sola animadversio totum labefactat syst '. ma socinianorum et rationalistarum. Sed addendum pra terea . talia in scripturis do Christo affirmari , quac no nisi summa impietato do Patro , quem solum Deum summum adversarii autumant, dici possent , et tamen divini'tatem Christi , mirifico confirmant. Sio e., g. cum tradunt eum descendisso do coelo cl ascendisse in coelum poreum omnia creata esse , et cum in forma Dei esset et aequalis Deo , formam servi assumpsisse , ct habitu inve tum ut hominem. Sed nequo in Ρatrem conveniunt Chri sti dictar u Ego in Patro et Pater in me est : Ego et Ρωter unum sumus : Exivi a Patro et veni in mundum ; it rum relinquo mundum et vado ad Ρatrem. Descendi do Coclo non ut iaciam voluntatem meam , sed voluntatem
ejus qui misit me , Patris v aliaque cjusmodi. Non igitur ut Angelus personam Dei repraesentans , ejusque nomine eum hominibus disserens ita Christus loqui censendus est, sed ut amualis Deo ingenito , ct ab co genitus sa).238. Ad a. seu ad cons. Dato etiam , quod adversarii pro certo sumunt, quod alii vehementer negant, numquam Filium scd sempor Angelum Ρatribus in V. Τ. apparuisse no
visum fuisse ilR ; ex dictis enim ingens patet discrimen
tal CL Maran op. cit. I. c. cap.
toga V. T. p. I. aeci. I. c. III. P. . 2I9. seqq. etsi non omnes opiniones Auctoris adintuanius; siquidem ipse, utpote protestans, ex generali thesi, quod per Augelum Ich ia, aut I eueris semper secunda Trinitalispersona signiticetur, vult hii et re catholicis deesse fundamentum bibi
eum ad cultum angelorum adstru endiim. Porro hanc sententium ex
pondemus in traui. de cultu Sanci
Ceterum Verbum ipsum Patris apparuisse passim in V. T. patria
chis communis suit veterum se tentia ut constat ex Suni do I. an
tioch. in epist. ad Paulum Samo)γten. apud Colet S. J. Cone. collere. Venet. vol. I. p. 866.-7O. Jiislio. M. in Dial. cum Tryph. n. 126. ed. Mar. tum in Apol. 1. n. 65. Auci. Constit. Apostolic. lib. V. c. XX. apud Coteler. t. 1. p. 525. Seq. Ir naeus Cont. haeres. l. IV. c. VII. s. 4. edit. Maris. Theophilus i. II. u. 22. Bibl. PP. ed. en. t. II. Clum.
Mu1. paedag. lib. I. u. VII. ed.
163쪽
x38 Traei. Zo die natisne tuter Angelum Dei legatum et Christum , et quidemtiplex. Nusquam enim in his Angelorum ministeriis ulla unio
exhibetur angelicae naturae cum divina , nec Angelo pri prietates divinae tribuuntur nec Deo angelicae. Etsi Ang lus cum Dei personam repraesentat , orcatorem se dicat coeli et terrae , nusquam coelum et terra a Deo per A gelum creata dicuntur. Nuspiam duae naturae in una persona de Angelo praedicantur , prout praedicantur do ' inmato , quem scripturae Deum manifestatum in came , 'Ve hum carnem iactum et habitans in nobis , mum qui sanguino Suo Ecclesiam acquisivit, aliaque non pauen annum eiant , quae in magno Incarnationis mysterio occurrunt. Quaquaversum igitur spectctur socinianorum commentum, patet absurdum esse , neque cum biblicis sundamentis , multo minus cum traditionalibus 'componi posse sa).I39. H. Obj. Causam ob quam Filii Dei nomen ass tua est Christus, non ab ejusdem naturae divinae ident, tale cum Patris natura assignant scripturae , sed vel ab admirabili ipsius e virginis conceptione , Vel ab ejus resu rectione et gloria repetunti a. Etenim Luc. I. 35. ali
quens Angelus Mariam ait : a Spiritus Sanctus superveniet in te et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque ct quod nascetur ex te Sanctum , vocabitur Filius Dei η IR. Prima ergo causa , inquit Crellius, cur Josus Dei Filius extiterit ea est , quod non ex viro , sed ex Deo , virtute atque efficacia ipsius intervoniente , conccptus ac generatus suit ,
Potteri t. I. p. ISI. seqq. Tertul- ian. Cont. Prax. c. XVI. ed. Rig. Prianus coni. Judaeos lib. II. eanp. V. VI. Hilarius de Trin. l. IV. S. SI. seqq. ed. Haur. Euseb. Demonst. evang. l. V. c. X. Cyrill. derosolym. Catech. XII. n. IS. ed. uti. Cyril. Alex. in Exod. l.
I. opp. edit. Auberti T. I. pa Jo. Chrysost Hom. LVIII. in Genes. n. 5. Ataros. De side ad Grati opp. ed. Maur. t. II. p. 46o. Theodo
retus in Exod. interrog. V. D P. ed. Par. t. I. p. 78. aliique passim v que ad s. Augustinum. Istic subi tum est praecipuum socinianorum sundamentum. sal Cf. Maran. I. e. tb -αγιον ἐπελευσετα1
164쪽
Par. II. . Cap. I., divina Christi natura a sset sic nullum alium , praeter Deum . habuit Patrem μ) ;eo nempe sensu , subdit Κuinoelius , quo Adamus quoquae Luc. m. 38. Fidius Dei dicitur ib). s. Alteram causam appellationis Filii Dei Christo attributae aperit Apostolus tum Act. XIII. 3 a. ubi ' resurrectionem praedictam his verbia suisso declarat : u Filius meus es tu : ego hodie genui in η ἔtum initio opisti ad Rom. scribens: u Do filio suo , qui factus est ei ex semine David secundum carnem e qui pra destinatus est Filius Dei in virtute secundum Spiritum
sanctificationis ex resurrectione mortuorum I. C. D. N. v d. 3. Tertiam etiam causam hujus denominationis attulit Christus ipse Jo. X. missionem scilicet suam a Patre ne sanctificationem : cum enim Iudaei, pergit Cressius , blasph miae crimen ipsi objecissent, quod homo cum esset, Deum se ipsum saceret , ita eis respondit et Nonne scriptum est
in lege vestra : quia ego dixi, dii estis 8 Si illos dixit deos
ad quos sermo Dei sactus est, et non potest solvi script ra : quem Pater sanctificavit et misit in mundum , vos dis
citis : quia blaspbemas t quia dixi, Filius Dei sum n H 8
Ubi apparet hanc Christum afferre rationem , ob quam longo majori iure Filium Dei sese appellaverit , quam i dices illi olim Dii fuerint appellati , quod a Patre sanet,
sicatus et in mundum missus fueriti Hosecto , si Christus summus illo Deus suisset , si fuisset ex essentia Patris ab Reterno genitus , et eam ob causam Dei Filius . qui seri potuisset, ut id hoc loco reticeret 8 Nam si ullus crat i cus , ubi id esset exprimendum, hie profecto erat Id. Ergo. a 4o. R. N. A. Ad r. prob. D. Si particula ideoque usur
165쪽
nae . de Deamasione pata ab Angelo esset ad significandam causam don Ins- tionis Filii Dei, C. si usurpata fuit ad significandam causam qua sic decebar Filium Dei concipi ac nasci N. Dato enim quod hic particula ideoque sit causalis H, expondo
dum supcrcst cui Isnam rci causam extarimat. Iam vero cum
Angelus jam dixerit Mariae: u Ecce concipies in utero et paries Filium et vocabis nomen ejus Iesum. ΙIio erit m
gnus et Filius Altissimi vocabitur id est crit ib)3: et d .hit illi Dominus Deus sedem David patris ejus ; et regna
hit in domo Iacob in aeternum , et regni ejus non erit sinis η έ; patot angelum denuntiasse B. V. tempus Qv nisse implendorum vaticiniorum Isaiae VII. et Ix quibus Praedicebatur nasciturum Ex Virgine Emma elem, qui v Candus erat Admirabilis , mus , Fortis etc. sen Messiam Fialiuni Dei , qui propterea ex Virgine nasci debebat. Cum utrumque pro certo teneret Boatissima Virgo Maria , tum so Filium Dei parituram , virgincm permansuram , sciscitatur nb Angelo modum quo haec perficerentur. Dolioc modo eam Angelus instruit per obumbrationem scidiore
Spiritus S. id porsiciendum declarans, deinde rodit ad illud quod do hoc Hio nascituro praemiserat concludens r u ideoqiιe quod nascetur ex te Sanctum vocat,itur istu erit) Filius Dci v , ac si diceret: talis est ortus , qui iuxta vaticinia d cet Filium Dei. Alioquin si post magnificum illud exo dium deduxisset Angelus totam rationem et causam filiati nis divinae ad modum seu rationem qua perficienda erat conceptio filii nascituri, Mariam a praeclara illa notio
sa) Nam pleriqtie interpretes iure nugant hic particulam ideoque
eme causalem, sed asserunt rase Ex
idicativam , prout contextus exigit, quod ue lite iniiciatur Crellius i. c. qui ultro dat posse verti graecam
bὶ Est enim hebrabsmus DoCabitur pro erit, ut pluribus exemplis osteiidit Maldonatiis ad h. l. Cuius iamcn auctolitate abutitur Gellius.
166쪽
Par. II. Cap. I. de dιςina Christi natura r6rquam ci injecerat ad cxilem plane ac jejunam rovocasset a). a 4r. Hinc exploditur quoque Κuinoelii commonium quo Contendit eodom sensu hic vocari Christum Filium Dei, quo Filius Dei dicitur Adam Luc. III. 38. , ut pote immediato
Dei interventu procreatus. Diversa enim substrata materia diversum sensum postulat; nec ea militant pro Adamo a gumenta, quac pro natura Christi divina iaciunt, ut ox dictis constat; perporam igitur verba Lucae III. huc adducuntur, cum nulla intcroedat inter utrumque locum nece situdo atque relatio. Ad a. Ν. Etenim ut duobus prioribus textibus in-Bistamus, non ex resurrectione aut sacerdotio colligit Apostolus Christum esse Filium Dei et a Deo Patre genitum, neque in hoc sensu applicat ipsi vcrba Ps. H. a FLIius meus es tu. ego hodie genui te is, scd contra potius
ex eo quod Christus sit Filius Dei colligit debita ei suisse resurrectionem et sacerdotium. Sane Apostolus Hob. I. 5. independenter tum a resurrectiono tum a sacordotio ,
ahsoluto intorrogat: u Cui enim dixit aliquando Angelo rum: Filius meus es tu , ego hodie genui te n 8 Non igitur ad resurrectionem aut sacerdotium , tanquam causam
resert Apostolus denominationem Filii Dei , sed ad aetemnam generationem; alio piin minime ostendisset quod sibi proposuit, nempe Christi excellentiam supcr Angelos. At surdum enim essct asscrero Christum Angelis praestare eo quod illo excitatus sit a mortuis , Angeli vero non item.
243. Quare in utroque textu disjungi debent priora illa
Filius meus tu a. posterioribus ego hodie genui te, ita ut sensus sit: ideo quia filius meus es tu aeterna g neratione , constitui te sacerdotem, et postea excitavi te, seu genui te, quia resurrectio veluti nova goneratio speet sal Cc quae superius diximus
de traditione et sensu Iudaeorum ex illis oraculis circa divinitatem tuturi Messiae. Certe Patres, ut adu
tavimus in tract. de Trin. ex hae conceptione colligebant adversus a-rianos divinitatem Giruit. CL Maran l. v. P. 184. eqq. 11
167쪽
, 36 a Trael. De Incamationeri debet ex ipso usu loquendi sacrarum scripturarum sa) 244. Verba autem ejusdem Apostoli ad Rom. I. dnpliceni sensum admittunt. Reseruntur primo ad declarationem sivo manifestationem divinae Christi naturae juxta graecam lecti nem ib), ut postularc etiam videntur quae sequuntur in quibus sermo est de natura Christi divina; hoc autem sensu Apost . Ius significat adductis verbis, ex divina Dei omnipotentia quae emicuit per effusionem Spiritus Sancti, quae est Ductus resurrectionis , declaratam esse divinam Christi naturam. Iuxta Vero latinam vulgatam reseruntur verba Apostoli ad Christi humanitatem ac sensus iste tunc exurgeret: Christi humanitas fuit praedestinata, seu decreta fuit a Deo Incarnatio ut adoptionem filiorum reciperemus juxta illud quod idem Apostolus scribit Gal. IV. 4. , ubi hoc ipsum dogma traditur, nempe Filium
Dei natum esse ex muliere, ut Spiritum Sanctum in corda n stra disrunderet, ac in I. c. ep. ad Rom. ubi odocomur Chri sti humanitatem praedestinatam a Dco esse, ut conjung retur hypostatico cum Verbo u in virtute secundum Spiritum sanctificationis ex resut rcetione mortuorum I. C. D.
N. η , id est ad effundendum Spiritum S. quem ex Jesu . Chrissii resurrectione accepimus sc). Neutor autem sensus ossicit c tholicae veritati et S. Ad 3. N. Siquidem Christus missioncm ao Sanetia
ficationem , idest destinationem ad munus Suum meS-sianum implendum attulit tantum ut a se amoveret hiasophemiae crimen sibi a Iudaeis impaotum eo quod se Filium Dei appellasset , argumentum instituendo a minori ad majus. Ceterum non solum denominationem Filii Dei, sed rem ipsam sibi vindicat, et aperto declarat ita se esse na tura Deum, ut ipse in Patre et Pater in se sis, neu dubium
resurrectio 'vocatur regeneratio ; Θεοὐ apte reddi possunt: qui dec/μ- Christu4 Vero ab Apostolo Coloss. I. ratus est et aemonstratus mi 18. dicitur Primogenitus ex moris. filius. CL Τirinum in h. l. ruis, et Apoc. I. 5. Primogenitus scin Cf. Maran Op. c. l. I. P, mUrtuorum. Cf. Maran. I. P. c. V. II. c. XXI. S. P.
168쪽
Par. II. cap. I. de disina Christi natura x63 esse potest, quin Dei verus et aeternus sit Filius , qui in Patre , et in quo riter est. Mem pcrinilo sonant ver ba illa : u Ego in Ρatre et Ρater in me est v ac Filius Dei sum. Ut hoc vero probet provocat Iudaeos ad miracula sua: u Si non facio, inquit, opera Ρatris mei, nolite credere mihi; et si mihi non vultis credore, operibus credite , ut cognoscatis et credatis, quia riter in me est et ego in Patre ,, . Quod cum probe intellexissent Iudaei, ideo v luerunt ipsum Iapidare. Falsum igitur est quod assumit Crcl- Iius Christum hic minime declarasse se esse summum illum Deum, atque ex Ρatris essentia genitum M. a 46. I. Inst. Apostolus I. Cor. XV. 24. ea habet, quae eum natura divina in Christo componi nullatenus possunt; ait enim: u Deinde sinis ; cum tradiderit regnum Deo et
Patri, eum evacuaverit omnem principatum et potestatem et virtutem. Oportet autem illum regnare, donco ponat omnes inimicos sub pedibus ejus . . Cum autem dieat: Omnia subjecta sunt ei; sine dubio praetur eum, qui subi eit ei omnia: tunc et ipso Filius subjectus erit ei qui subiecit sibi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus u b). Ex quibus patet Christum non esse summum Deum, I. quidem quia regnum suum Ρatri tradet, quo pacto, inquit Creblius, potestatem suam dux a roge bello alicui gerendo pra sectus , bello consecto regi tradet; a. quia ipse Dei Filius subjicietur aliquando ei, qui subjecerat sibi omnia, nempe Patri. Ergo. a 47. R. N. A. Ad r. illationem Ν. iuxta Apo lum traditurum esso Christum potestatem suam ritri ut ducem , qui bello consecto regi , a quo praesectus bello est imperium resignat. Christus enim tradet regnum ut Filius
169쪽
164 nae . de Deamatione Patri qiiociam et cum Spiritu Sancto unum prorsus habet impurium. In sensu enim Cressit finem haberet rcgnum Christi; at Angelus alloquens B. Virginem testatur illud soroperpetuum v Et regni ejus non crit finis n. Quare Apostoli vo
ba : donec ponat inimicos i, etc. confirmant ot asseverant, quod nonnullis fortasse dubium videri potuisset, Christum nempe regnaturum in modio inimicorum , ao potostates omnos et principatus subacturum. At nccosse non fuit assevcrare eum postdubcllatos hostos regnaturum , cum manifestum sit multo majorem tunc regni eius splendorem fore. et 48. 1d a. D. Filius subjicietur Patri ut caput occi fias . cum integro corpore mystico, comptoto scilicet electorum numero , C. in sua persona N. Ex sutura enim Illa subjectiono Filii sequitur sum nondum esse subjoclum Patri; ex modo autem, quo nunc dicitur non osse subjoctus colligimus , quonam modo aliquando subjicicndus sit. Iam vero non aliam ob causam Filius nondum subjectus est Patri, quam ex eo quod nondum omnia illius mcmbra subjccta sunt. Adhuc enim illud corpus u crescit in augmentum Dol is sa) ; adhuc opus cst pastoribus et doctoribus u ad consummatio nona sanctorum . . . in aedificati
nem corporis Christi v b).249. II. Inst. Atqui ex Apostolo Hob. I. quidquid do
Christo praedicatur ei csscntiato non est, sed Communicatum a Deo summo. Etenim cum docuisset Christum, pumgatione peccatorum nostrorum por scinetipsun saeta, Consedisse dexteram Dei in excelsis, addit: u Tanto m
lior Angelis essectus, quanto disserontius thoo est praestantius scia excollentius in prae illis nomen haereditavit. Cui cnim dixit aliquando Angelorum: Filius meus es tu, ego hodio genui to Z Et rursum : Ego ero illi in patrem , ct ipse crit mihi in filium is ic)ὸ Jam vero x. quod hacruditato obtinetur
170쪽
par. II. cap. I. de disina chriati naturis 165 a generatione proprie dicta seu divina repoti nequit; quod
confirmatur ex verbis sequontibus : n Ego ero illi in Ρatrem v etc. , quae verba cum in laturo proserantur, ovincunt non agi de re ejusmodi, quae Dei summi sit pro pria, eo magis quod verba illa in primo seu littorali senasu de Salomone Christi typo prolata suerint, ut ex II. Reg. VIL 4. aliisque locis constat; Salomon autem nequit typus esse Christi quoad acternam generationem sa). I. Neo obest ibidem dici u Per quem secit et secula n ; ut enim Grotius
animadvertit , illud per quem tantundem valet ae ρrπter quem, et exprimit causam finalem: recepta enim erat apud vet. ros Rabbinos sententia Deum mundum condidisse propter Messiam b . 3. Hinc ibid. Apostolus vocat Christum splenis rem gloriae et Auram ., seu characterem) substantiae Dol ,
ut alibi vocavit imaginem Dei invisibilis ; porro splendor, seu illo in quo refulget Dei gloria, et imago Dei ejusdem
numero substantiae cum Deo esse non possunt, alioquin sui ipsius splendor et imago seret sc). Ergo. a So. R. D. A. In natura humana , C. in natura divi na N. 25 r. Ad t. pros. D. Sub uno eodemque respectu scit in natura divina , C. in natura humana N. Ideo autem hacre ditavit Christus in natura humana, quia ab aeterno genitus est in natura divina. Duplici propterea titulo eidem talis haereditas seu exaltatio competit, tum nompe oh stlationem ejus naturalcm, tum ob ea, quac in natura assumpta passus est. Hac ratione omnia optime cohaerent, quae de utraque natura hic Paulus disserit, et componuntur praeterea cum doctrina catholica sive adducta testimonia , sive quae de Sa- Iomone tanquam Christi typo proseruntur. a Sa. Ad a. N. Falsam autem esso Grotii interpretationem
l,ὶ CL in Crit. sacr. t. um in h. l. eὶ creti. op. c. arg. XXX. p. 5 I.