장음표시 사용
371쪽
366 Tnare. de cultu Sanctorum ri ac creaturis , desertus. Etenim cum honor juxta B. TI, mam sit u Signum et testimonium quoddam illius .exce
Ientiae , quae est in ' Honorato v a) , indei fit , ubi pro di
versitato ejusmodi excellentiae diversus pariter sit honor vel cultus quem Deo vel creaturis tribuimus. Deo nempe utpote supremo rerum omnium Domino atque in infimium
Creaturas omnes excedenti cultum supremum , absolutum
ac proprio dictum deserimus , creaturis vero nomaisi prorter Deum seu in ordino ad Deum , . relativum idcirco et improprio dictum honorem impendimus, quatenus. scilicet ad Deum i reseruntue ac de divinis bonis . participanti sex, Duplex proinde in primis distinguitur cultus latrias , atque dialiae ; quae Voces quamvis pariter se tutor , pigniscent, cum tamen earum prior reseratur ad , se a yd i ipsos teolantes, , . qui adoratione Deo .PIX riam ιβ
rvitutem. ao dependentiam profitentur , posterior vero ad n eptum quod colitur , sanctos scilicet qui servi mi. sunt, alite ad bumusque cultus genus significandum usurpanturi Dullae cultus bifariam rui sum. dividitur in simplicem nempe i Gliau; uultum , ut in .eultum limper sine , quo B. . Vi
taὶ I. a. q. 2. a. D. ut eaedem res sunt sanitatis causa
litin Apposite Petavius. l. .XV. enicientes ac conservantes: Vel inde Incari . c. II. cnitus , inquit ψ dicia tantum vel vesti ia, vel qui Seu adoratio proprie non convenit cumque alio modo ad illud perii nisi uni Deo, quemadmodum uni nent. Sic herbae dicuntur sanae pDeo proprie competit notio entis, sana item ambulatio, quia salii 'eSet ipse est fons, principium om- sunt; id est sanitalem conciliant nium bonorum ac persectionum. S quam sibi inlinerentem non habent et quitur proinde nonnisi Deo proprie nonnulla item sana d untur, quia conventacticulium,ii honorem, ado- sanitalia. dumtaxat indicium .pra rationem. Quod si celeris tribui- bent. Sic, ait ipse, adoratio et cultur ι id sit 'tantum , seu tus eo 'tantum sensu creaturis de-αοι- σχεσιν, id est secundum ha- sertur, quatenus, nempe ad Duum hilli sinem, et ἀναλογως , seu per reseriuitur, cui soli proorie e set analo iam quandam. Quod' expfi- lentia cimipetit euius callus testifi-min exemplo ducto a sanitate quae secatio est, nempe κατά- , et proprie nonnisi convenit animanti s reliquiis veI imaginibur secund' quod si de ceteris ii surpatur, ac tri- co et per analogiam κατhuitur , id non sit nisi quatenus ea os. . :
372쪽
Cv. L de porro culitis accept. et diuis. 367go spaciali ratione honoratur prae sanctis coteris , quos illa meritis. .ae . dignitate longo antocellit. : i
Qustumi:, . si speetctur quatenus ad sanctos refertur, et in
ipsis i sistit, sub , hoc respectu dici posse absolutum. . EtsLenim sancti. participatam , ut diximus , excollentiam ha-lwant; reapse tamen. in suo genere habent, honoris . pro' terea. ae. religiosi : cultus , capaces sunti Econtra , vero imagines leti reliquiae , quae nullam. ex sese excellentiam , Dampiuot ob quam lionorem ae cultum mereantur , impropri tantum coli et adorari . dicuntur , eo quod veneratio nostri minimo i in iis sistat , sed per eas transeat ad prototypum , quare totus hic cultus relativus est '' A7. : Pro diversa ratione qua cultus seu adoratio , tribuι potest, sit ut cultus in interiorem et in exterio em distinguatur , prout scilicet vel solo animo vel corporis i super i significatione praebetur. Interior, qui in Sola .imem in , consistit , sensus cona plectitur existimationis , admirationis , grati animi et i obsequii erga illum , quem 'talibus
sensibus dignum ducimus exterior vero qui corporis tam , ministratione perficitur , gestu e. g. capitis .inesinationei, submissione poplitis etc. signa exhibet interiorum animi.
Stri 'sensuum , suu . intcrioris cultus nostri. 6. Porro ex signis exterioribus alia communia sunt Cre tori ae creaturis , qualia c.g. sunt prostrationes , . preces etei
alia Deo soli. rescrvata sunt, nec nisi ipsi soli deserri. pos- Sunt , qualia sunt sacrificia , vota , jurejuranda, templorum
inauguratio ae . Cetera. ejusmodi. ' .9. Cum Vero ex . claris his notionibus solutio pendeat plurium difficultatum quas in nos protestantes 'intorquent, juverit rom istam totam declarare exemplo petito ex cui tu civili. In politica scilicet societate alium honorem deserimus regi , alium regni proceribus. Regi enim supremum honorem impendimus , absolutum ac propter se ipsum vn specimen cultus , ut ita loquar , civillis latriae ; proco res Vero plus minusvc honoramus juxta dignitatum , quam
373쪽
368 nnet. δε σι ' Sanctorum. a principo obtinent , vel majorem aut i minorem crum pso'. propinquitatem , vel relationem habent ideoque mori per scd propter regem proprio eos colimus , et, en culium Gliae AHIA. lIursum principis iustifcm ac simulacrum, sint etiam togatos veneramur non i propter se , sed propter miseeipeim quem roserunt ἔ en specimen' cultum ei uis inela Ista Piustoriamur , caput inclinamus. i vcl genua flectimus tum coram rege tum coram aulicis, quin parem iisdem ilion rem deserre intendamus ,: ex quo manis tum fit discriamon exterioris cultus totum pendere M intentiono alium deserentis. Patet igitur diversam istiusmo fi cultuum distinia tionem et enumerationem ex ipsa' rerum natura pira hiemae in ipsa landari. Totum siquidem quod reperitur discri-inen inter cultum civilem ac .rchigiosum unice pctitur diversitate objocli ac motivi. ro. Ex praejactis principiis colligimus I. Unum idemque voeabulum diversam plane significationem pracsesene posse , ideoque posse usurpari ad divorsi generis cultum d signandum. Sape in . scripturis legimus, , patriarchas . pr Phetas , aliosque religiosissimos viros adorasse Deum , A gulos , reges , principes , populum. ipsum es coram ipsisse prostravisse , ut passim legitur d0 Abraham , I oth , Iacob , Josue , David , Nathan etc. a) quin tamen vel I
vis 'suspicio oriri possit sanctissimos hos viros cnndenalio norem Deo ac creaturis dctulisse , aut se turpissimo idololatHae crimine commaculasso. Non igitur ex klcntitato ves vocis vel actus .judietum ferri debet do identitato cultus , sed ex notionc quac voci subjicitur et ex intc tioho agentis diversitas cultus repetenda est b)., ,
r. XXIII. XXIV. 96. 48. etC. Jos. r.S: I. Re . XXI v. 9. el . . ibὶ F. inde liquet perPrivo Ρω .ralogi sino vii protestantes, ilia in v sunt aclversus catholicos loca illa scripturarum in iluibns adoratio 'uni Deo tribuenda praecipitur. I c- quis euiat catholicorum iguorai unum Delitu esse adorandum p Si pidos profecto se produnt aut ma lae si Iei ilum haec a iversari ilinlicis ingerunt peiἀnile ac si ipsi alios praeter Deum adorarunt, duiu sanctos honore pri sequuntur. Im ea statuto princistio et illud insertur, uiamquam catholicos superat
sonia tu uultu quem sauciis tribu
374쪽
αρ. I. de Par. cultus accept. et diuis. 369xx. U. colligimus , recte jirila diversam notionem ejus
dem vocabuli possc istud vel recipi vel repudiari pro di-
Verso Sensu quo assumitur. Hinc videmus ab antiquis p tribus voces Morationis , oenerationis cie. rejectas esse cum
vipplicarentur honori seu cultui, qui ' tribuebatur crcaturis Angelis c. g. vcl sanctis etsi hos honore et cultu dignos haberent , ut inserius ostendemus ; ideo autem illas voces
ropudiabant , quia ethnici , cum quibus res ipsis erat, in
unt argui posse. Si. enim cultus eiulet ab intentione colentis, etai:c a fide quam colens proste Iur, nisi cautolicus contra sdem quam profitetur agere velit, importsibile ipsi est, ut idololatria se commaeulet, cum iuxta professionem suam tinus Deus sit latria colendus, Crea .
turas autem, quaecumque sint, non
nisi cultu inferioris ordinis atque ut servos Dei colere dccet, nem pe cultu duliae adorandae sint. Quoniam vero protestantes suos libentius audiunt, praestat Pr pterca eos domestica auctoritateronvineiere. Sic igitur scribit quidam ipsoimm theologus: Si Lolli se pro- . sterne devant des de ux anges, qui I visiterent, e' est une civilite ,.qu'il sait a des έtrangeri r si Iacob
fir nrosterae devant Esau, c' est lacu erence D' un cadet a pour Sonoine; si Salomon se prosterne d vant Baltabat, e' est uia si is, qui honore sa mere; si Nathan se prosterne devant David, c' est uri su i et qui ossee ses respecta a son'prince. Mais si un homine se prosterne, en priant Dieu, alom c est Ia creature, qui adore son erέa te ur: et qiland on a traduit les tei - mus, que i 'ona rapportios, tantot par in rer, tantot par. se Prostvrner, ne in est pas la signification dii niol, qui a determine los interpretes , c' est lanature da sitiet, qui tes a conditiis . dans re cboix de ces expressio I .
les sentimens, que suppose l' ad ratiou, prise dans te sens restreintque ce terme a dans notre Iangue.
Que saut ii donc penser de te quesent. les catholiques , yur honoreries salvis , les reliques , les bois de la emis p Iis ne Nieroni pas queee culte extέMur ne resseriste ento ut a ce qu' iis soni eour honorer Dieu exteri rement. Nais orit iis des sainis et de la croix les memesidues, qu' iis ont de Dieuy Ie ne croispas qu on puisse iustement les en
375쪽
31o Tract. de ei re Sanctorum . . sensu adorasionis latreiuicae cas usurpabant , doctrinam tamen catholicam aliis vocibus nar ponebant. s. III. Colligimur recto ad omnem ambiguitatem tollendam mispilha recpotioribua ac vos a latrasse et duliau adriis distinguendum cultum supremum au soli Deo debit tum ph iinriuri si . A 'geli vel .ansti honorantur. Fundamentum enim hujus di impunius id ipsa rei natura .habetur , ut in dicus pawt; at lux in auctoritate β. Augustini qui et hanc distinctionem agnovit et iisdem vocabulis expressit dicens: v Non eo modo , quo jubemur per charitatem aervire invicem , quod est δουμειν , εed eo modo , quo tantum Deo servitur , quod epi graece ii a et alibi ibi. Quod demum vel ipsi protestantes agnomunt, ex qnibus Grardus Vossiur sic scribit ; u Eον , qui distinctionem hanc inter latriam et duliam , proluint, mianime improbamus , partim quia vitanda est viro prudcnti omnis logomachia ι μα- quia neo inutile videtur, si cubtibus toto sinere disserentibus , qualis chi Dei et creaturae ad Omonu num vitandam diversa im nantur nomina ;panim quia neque ab ea abhorruit Aususqnus ii Id.33. I tam hi probe tineantur oreriimm Mou Wiι pluraM 'que disjicere dissicultates quas protestantss maPo molimine congesserunt adversus catholicam doctrinam. Fucum enim per eas faciunt imperitis ; Dum aDtur de argumento popul si , hoc ma ime abusi punt ad inopulos decipiundos atque ad eos retinendos ne dicam in turpissima haerctica seςta , sed verius in vostasia a religione cluistiana , c
de Incarn. Cui tuler alio. potis taddi Lethestius qui in Systemqta theologico P. I 88. praeclare 1GK-bii: Itaque oensent viri pii et prodentes standam esse operam ut omnibus modis discrimen insultum atque immeuhum intra' hmurem, qui Deo debe/ur et qui sauciis e bibetur, quorum ilium uiri tu hunc duliasu post theologi voeant, non tantiam inpul'tua' audiuntium ac di Manuum animis, sed etiam exlemia signia, quoad Osi , artcudaur ιν,
376쪽
cap. II. de relig. sanct cultus honest. ac piet. 37xiusmodi protestantismus in sua essentia spectatus, ipsa
r4. L rotostantes . eum Vigilantis . Fausto manichaean sanctis Hieronymo , et Augustino consulatis auiairrucos, munem. agenteo in impugnando i sanetotam cultu . t uo rejiuciendo 'tanquam idololatrico', impio pol Stitioso Hisbdum omnem excesserunt. Praeter sectas omnos ux pirald stantismo prodierunt, in que ani rejiciendo a notorum cultu unanimes sunt , advorsarios habemus incredulos , qui se philosophos nuncuparunt , inter quos emincnt BCauSO-
nique scriptores reliqui , qui sordes omnes verrore , dcclamationes , probra, loca denique commmua furiosorum hominum congerere nedum a desinunt in tanta , qua gloriantur , politiorum litterarum luce ac morum suavitulo et comitate quam assectant H. Cum tamen nos unum ar-
377쪽
Traei. de cultu Sanctorii nomentum novum protulerint, aut in medium proserant quod millies a catholicis scriptoribus protritum jamdiu non fuerit , nobis non restat nisi ipsis denuo opponere quao a tot doctissimis viris scripta sunt. I S. Cum vero ex bene constituto controversiae statu selix disputationis progressus tantum haberi possit, ideo ex praemissis dicimus controversiam minime versari inter nos et adversarios nostros circa modum , quo sancti colendi sunt , sed circa rem ipsam ; num scilicet possimus hon sis ac pie per aliquod signum religionis testari excellentiam quam in sanctis deprehendimus ob virtutes, quas cum in vivis agerent, ipsi exercuerunt et amicitiam quam cum Deo fruuntur , nec ne. Catholici affirmant , adversarii no-ganti In hoo propterea sensu sequentem adstruimus propositionem.
, Pius et omni idolatruriae labe immunis est religiosus ,
mni prorsus idololatriae culpa vacare , imo P tius. Hum. se cultum . quem catholici. sanctis tribuunt constat ex sacris litteris , quae illum commendant , ex V iustissima. Ecclesiae traditione et consuctudine , nco non ex ipsa intima rei natura . atque advorsariorum agendi
17. Inprimis' enim scripturae patriarchas ,' judices , pro phetas exhibent religioso imitu Angelos et sanctos viros
378쪽
Cv. II. de relig. sanet. millus honest. ac piet. 173 prosequentes. Omissis cnim , quae de Abraham et Loth ao Jacob reseruntur , lactis , Balaam Num. XXII. 3r. ut K VLdit Angelum stantem . . . adoravit eum pronus in terramia.'Josue cum audivisset virum quem viderat stantem eva -'nato gladio esse principcm exercitus Domini a Cecidit pronus in terram et adorans ait etc. n Ios. V. 25. 3. Η norem scu cultum istum religiosum esse , seu in ordine ad Deum , minimo vero solum cisalem exinde Constat , quod patriarchae optime noverint, eos civiliter non eo Versari , sed Dei nuncios esse atque cum Deo amicitia
coniungi sa). Idem dicatur de adoratione illa quam Eliseo tribuit mulier funamitis , postquam propheta excitavit si lium eius a mortuis IV. Heg. IV. 37. Vix enim ut vidit
funamitis ingens miraculum ab Eliseo patratum, corruit ad pedes ejus eumque adoravit itaque non simplicem hominem , sed qualitatem siri saneti et thaumatur in illo mulier venerata est. Cum igitur objectum ae m livum istius adorationis religiosum suerit, merito concludimus sunamitidem , non civilem , ut protestantes nonnulli autumant, sed religiosum prorsus cultum Eliseo praestitisse. a 8. Νumquid vero aliquando actus istos improbarunt scripturae 8 Haudquaquam sane : praeterquam quod enim viros istos , si Balaam excipias , qui tamen juxta Pec piam consuetudinem se gessit in pietate ac religione sp 'ctatissimos nobis semper exhibent, Deum ipsum eiusmodi Cultum expresse aliquando praecipientem inducunt. Sio Exodi XXIII. so. Deus alloquitur populum suum : n Ecco ego mittam Angelum meum qui praecedat te
Obserea eum et audi vocem ejus neo contemnendum putes . . . et est nomen meum in illo n sic Iosue l. c. Hinceps exercitus Domini , non solum approbavit sibi exhibitam adorationem , sed praeterea Iosue praecepit: si Sol
saὶ Ct in Criticis sacris quod deesse nobis, ut supponere videtur Grotius scribit in cap. XIX. v. ro. Henguet erg , iundamenta biblica Apoealyps. de Hebraeorum more de veneratione et eultu Angelorum.
Augelos adoraudi. Ex his patet non
379쪽
ve calceamentum tuum de podibus tuis : locus enim in quo Stas , Sanctus est v . Eaedem practerea scripturae Deum
exhibent vindicem contumeliae servis suis illatae ; etenim ad Eliae nutum ignis e coelo descendit ad binos illos principes quinqu3genarios absumendos , qui ad prophetam non ea qua p.r erat reverentia accesserunt , quare, tertius quinquagenhrius utpote timens Deum u Curvavit genua eo utra et precatus est cum M IV. Reg. I. I 3.). Ita pueri Bethol Eliseum irridentes ab ursis lacerati sunt sib. II. 23. seqq. in . Quibus aperte Deus ostendit qua ratione velit honoro affici servos suos. Quin itaquo dicamus viros pistato insignea idololatriao labe se commaculasse dum cultvn Angosis ct sanctis tribuerunt', aut Deum iussis ac prodigiis idψlolatriae crimen honestare voluisse , fatendum est pium sanctumque esse oviliam istum , atque ab omni prorava superstitiinua ae idololatrian noxa immunem. 39. Sinctorum itidom eultum ab ipsis rei christianae primordiis .in ecclesia obtinuisse non unus vel alter testis adest sta see incluetabilia ae cortissima documonia. Etenim istius cultus monumentum sunt I. .seati dies in famCtoruν martyrum honorem ao memoriam instituti de quibus mentio fit lib. VBI. C institui. apostolicar. e. XXXIII. ubi rc mentur dies quil, Feriandum erat famulis i, enumerantur autem inter coloros dies sesti sanctorum: In diebus vacent apostolorum , inquiunt; . . in die Si pliani protomartyris serientiar atque in diebus ceterorum sanctorum martyrum , qui Christum vitae suae avteposu runt ii a . Istiua pariter consuetudinis agendi statos dies Sanctorum murtyrum memiuit e lesia sinymo ia apud Eu
sebium ib) scribuns ad ecclesias Posti : u Quo etiam in loco
Τωης. Apud Coteler. T. I. p. 43 S. PorroConstitutiones apostolicae Pr du runt see. Periuruae III. quas ma-oni fiiciunt viri emi diti Albaspiuac us, De Marca , Pelavius etc.
ibi Lib. IV. B. Ecc. c. XV. edit. Valesii, qui resert integram
380쪽
lycarpi) martyrii diem cum hilaritate et gaudio ceIebr re n a) ; ejusdem sesti mentio sit in actis s. Pionii I,ὶ.
I1. Cultus sanctorum por universam ecclesIam recepti a primis seculis monumenta indubia sunt sacrificia , quae in martyrum solemniis in ipsorum honorem Deo osserebantur , de quibus praeter s. Io. chrysosfomum et Augustinum c) testes sunt locupletissimi Tertullianus et Cyprianus. Tertullianus enim lib. de Corona c. m. v OLIationes, anquit, pro defunctis , pro natiastiis annua die facimus M d). s. vero Cyprianus : u SacrisAa , scribit, pro eis semper , ut meministis , osse imus quoties martyrum passiones et dies anniversaria eommemoratione celebramus v H. III. Ejusdem cultus Meumenta pariter suppeditant aItaria ac templa seu sacella , quae confessiones aut maruria nuncup
carpus maxuris stinctus ait Mil. Amtonino Pio, hoc documentum spe elat ad II. Eec Hae seeuhim, eum vix ab eius morte conseripiat a .
Melesiae orientalis seriptorinn vi tae et doeumenta Duaei LI. not. ad vitam a. Polycarpi c.
Ir8. ubi n. II et inter seeundo itaque che sex r mensis, qui dies est IV. id. Martias, die sabbati majore, natales Pot arm martyris celebrantes genrainum , P
onium . . . ure perseeritionis iiivenit se. Passus est autem s. in
nius an . Christi IM. eὶ S. Jo. Chrysost. hom. XXI.
alibi passim. di CL ib. adnot. Bisaltii, qui
observat per natalitia intelligi a Ter-hili. solemnitates fieri solitas in honorem ΜΜ. quo scilicet die mu do mortui, coelo nate sunt. Cf. e train La Cerda S. I. in nota ad h. l. in qua erudite permanum Tedi. tulliani sensum delandit adversus Juntiana.... FPist. XXXIV. ed. Maur vid. in h. r. adnot. 13. Pamelii. Illastre item momimentum suppedi tat istius consuetudinis synodus laodicena , quae cari. LI. Non opo tet, inquit. in quadragesima martyrum nataIitia celibrari, sed eorum in salbaso et dominica tan-itum memoriam seri ,ι in colleci. cone. labi,. t. s. coli I. 72O.ii Cc ibid. notas Binii. Aliud monumen' tum exhibui concit. γιὲ ense cau. xX. Trombellius can. reg. in op. . De cultu sancto in Boiion. 174Q. vol. II. diss. vI. cap. XII. seqq.luribus presequitur quae in gela