장음표시 사용
381쪽
316. Traef. de e thrι nctorum .hantur in sanctorum martyrum honorem ac memoriam
erecta ain. IV. Documenta sunt publica et vulgalissima sanctorum invocatio , et honor sanctorum reli Iulis exhibitus de quibus paulo infra ex instituto agemus. Non igitur singulares tantummodo testes in medium proserimus ad ostendendum ubique receptum fuisse tribus prioribus ecclesino seculis sanctorum cultum , sed monumenta publica et vulgatissima quae extenuari ab advorsariis nulla solida ratione possunt. Si quem tamen desiderium tangit consulendi singulatim vetustiorum patrum testimonia , eum remittimus ad Bellar num ib) et Potavium H. Concludendum interca. est , vel nullum omnino in sanctorum cultu superstitionis atque idololatriae vestigium reperiri , vel superstitionem et idololatriam in ecclesia una cum ecclesia ipsa Coepisse. 2ο. Verum ex ipsis protestantium principiis ita rem n stram conficimus : admittunt ipsi culium civilem ad civiles seu politicas ac naturales dotes et virtutes honoran- das. Ergo , jure inserimus , admittendus pariter est cultus' religiosus ad supernaturales virtutes ac dotes sanctorum proprias honore debito prosequendas. Ιmo : quemadmodum
honor ille , qui aulae proceribus cxhibetur quin principis honori ac reverentiae ei debitae quidpiam detrahat, illam
potius statuit atquc confirmat , sic , quin cultus quem Sanctis tribuimus quidpiam detrahat supremo honori et cultui qui Deo delaetur , eum liolius perficit ac mirifice consi mat ; mancus enim quomadmodum esset honor illo quo
II. c. XXV. qni reselet Daginentum
Cale presbyteri ex libro quem is
scripserat adversus Proculum Patronum eataphngum sectae ubi sie haereticum hominem perstringit: Ego vero Apostolorum trOphaea possum ostendere. Nam sive in Vaticanum, sive ad Ostiensem viam pergere libet, occurrent tibi trophaea uomini qui ecclesiam
382쪽
Cap. II. de relig. mnet. cultus honest; ae Piet. 377 Deum prosequimur , si colere dedignaremur amicos ejua, una cum ipso in coclesti aula regnantes ; eo vel magis, quod in Dominum ultimo redundet honor servorum , qui quidem honor ideo religiosus nuncupatur se quia Dei intuitu.
et causa sanctis desertur. u:: tib si .ur. Haec demum viderunt cordatiores inter protestaniates ipsos. Ceteris enim omissis in medium proseram ve
I,a Lethnitzii , qui scribere non dubitavit : u Generaliter,
tenendum . . . neque cultum sanctorum aut reliquiarum
probari, nisi quatenus ad 'eum refertur , nullumque religionis actum esse debcre , qui in honorem unius omnipotentis Dei non resolvatur ac torminetur. Itaque cum Sameti honorantur , hoc ita intelligendum est quemadmodum. in scriptura dicitur , honorificati sunt amici tui Deus , et laudate Dominum in sanctis ejus h a): et iterum : u Cc tum est sccundo christianae ecclesiae. seculo jam natalitia
martyrum celebrata et apud monumenta eorum Sacros Con- ,
ventus suisse institutosn M ; ex quiluis recte insert: ii V rendum autem .est ne qui ita, sentiunt i idololatriam esse Cultum sanctorum viam: aperiant ad omnem rem christi nam 1 convellendam. : nam .εi jam ab . illis temporibus hodirendi crrores in oces la prί valuerunt, artanorum et Samosa tenorum causa mirifice iuvatur , qui originem erroris ab illis ipsis temporibus . computant, atque obscure de sendunt Trinitatist mysterium et idololatriam simul invaluisse . . . iudicandum, cuique relinquo quo res sit eu sura : quinimo procodet. ulterius. suspicio audacium ingeniorum : mirabuntur enim Christum promissis tam Iargum erga suam ecclopiam , tantum hosti generis humani indul-Bi8se , ut , una idolol tria. profligata , succederet alia et ex sedecim seculis vix unum aut duo sint in quibus Vera. sdes utcumque inter christianos sit conservata , cum ju .daicam ac mahumeticam religionem videamus tot seculis
383쪽
istis puram secvndum fundalorum instituta perstitisse. Quo igitur Iob. ninnebit consilium Gamalielis , qui de christiana religione es Iu ovidentiae voluntate ex eventu judicandum dictitabat a aut quid de' ipso christianismo judicabitur , si Iapidem hunc lydium parum adeo sustineret is sa) 8 Qui-hns verbia ingenuus hio protesitas non modo catholicam veritatem adstruxit , sed prae Una argumenta complexus est, quibus eadem fuisitur.
II. 1. Ohi. I. cultus sanctor tun adversatur primo de- talogi praecepto Dent. VI. a. Dorninum Deum tuum timebis et illi soli servies fi . Quod Christus renovat Matth. IV. io. Illis verbis u Dominum tuum adorabis , et illisin servies v V. I. Hoc autem praecepto quicumqueenlius es honor creaturis adimitus et uni Deo reservatur,
ut illud exponit Apostolus I. Tithoth. I. r . dicens : u soli Deo honor et gloria π l. 3. Sane Deus pros e apud
Isaiam XLII. 8. nosse se gloriam 'suais alteri comminicam illis verbis: ae Gloriam meam ' alteri ' rmn dabo u . Ergo utpote superstitiosus et Verbo Dei' Uinuarius quicumque sanclarum cultus reiici ' debet. ' 23. R. N. A. Ad duas vero priores probat. D. Et adductis verbis uni Deo reservatur cultus seu honor supremus , latriae, et proprie dictus, C. inferioris ordinis, duliae ac improprie dictus N. Uti enim patet ex scopo ' et contextu , in M,iretis loris sermo est de solo supremo cultu , ac pro prie dicta servitute ; alieitur siquidem i. o. Deut. Et Per nomen illius inrahis v . Et clarius adhuc Deut. V. 7. ubi idem praeceptum tradirer 'a Non habebis deos si nos in conspectu meo u. Cum vero cultus Fem nos san
384쪽
Cap. II. de resig. sanet. cultus honest. ac Piet. 37setia tribuimus eiusmodi non sit , nee cis cultum dare
mus nisi in ordine ad Deum , atque intuitu ipsius Dei liquet nihil commune habere praeceptum inud eram sam ctorum cultu. Ut alapi id proficerent adversarii ostendere deberent vel eultum quem sanctis ' eatholici tributitu esse Eupremum , ves supremo huic Dei e ni , , culis illo sanctorum ' quidpiam detrahi, quod eum es More nequeant, perperam catholicos damnant uvit. idololatriae reos , e primi Moisin prae pii infractores. Apsi ate Catechismus norm ii Quis adeo demens est , hagura , qui ediconte rego , ne Se pro regu quisquam gerat , ant regiis culin atque honoro assici patiatur , eontinuo putet . nolle remm suis ut magistratibus honos deseratur m saypti 4 Ad I. Idem responsum esto , sa enim Α-stiuus
quemcumque honorem creaturis adimere volatissce ea. Me. , 'ali hi non scripsisset: ἁ Η--s invicem prae Hientes η ' Lia 'Pres,nis i duplici honore digni simi. ρη, et aliN passi . Vidimus praeterea pati-chas aliosque viros in V. 'L es Spicuos prostravisse se coram Angelis , regibus , .e viris εanctis , quin Propterea in reprehensionem meu rerint . dis. Ad 3. o AIteri , id es .--timus , seu salsis diis , ut ibidem subditaer , C. indiser Mnatim subd.' o xxiam quae solius Dei propria sit, quare convenire po sit creaturis i ta diria Ν.a6. Insti Atqui et omais reipsa is cra, eumquo ordinis Cultus , qui Angelis vel sanctis trihuatur, a Scripturis prohibetur ; etenim. r. Apostolus Coloss. II. 5 linit: n Mino vos seducat, videns iis humilitate et relisono Arsegelarem , quae non vidit ambulans e,. Vetest igitur no
verba Apostoli de gratiarum actis ne euutat, ob mericordiam sibi exhibitam M auis in se osten m. Illud vero soli Deo erronili qui umis et solus esu Ex nital
linc verba mmmune habere eum Seorio a prolestantibus interuo duexcliuione muctorum a gloris et
385쪽
38o Trael. de cultu Sanctorum ulla ratione Angeli colerentnr. I. Quare cum Ioannes Angelum sibi apparentem adorare vellet , talem honorem Angelus recusavit dicens : u Vide ne seceris : conscrvus tuus Sum . . . Deum adora M H. Eadem ratione se gessit Ap stolus Petrus cum Centurione , Act. X. I S. 26. Ergo. 27. R. N. min. Ad I. prol3. D. Cultu salso et superstitioso Tr. rite intellecto N. Transmisimus primum distinctionis membrum , cum nondum inter expositores exploratum
sit, quid illis verbis significare Apostolus intenderit. Nam alii contendunt iis perstringi superstitiosum Angelorum
cultum tum bonorum tum malorum M. Alii volunt soIum excludi cultum superstitiosum et idololatricum Angelorum bonorum , qui censebantur modiatorcs inter Deum et homines juxta placita platonicorum , et quidem ad Christi exclusionem , quod indicare videntur verba immediato a quentia κ et non tenens caput v H. Alii arbitrantur iis ara .gui christianos judaizantes , nimis scilicet mosaicae legi addictos et legalibus observantiis sub praetextu quod lex per ministerium Angelorum data sit. Favero huic sententiae videtur contextus , dixerat enim paulo ante Apost .lus : u Nemo vos iudicet in cibo aut in potu etc. n d).AIii domum existimant carpero Apostolum a Studium singularis sanctitatis , nempe pharisaicae , quae crebris triu- aliis et exquisitis exorcitationibus aliis cernebatur u quae
t expositio ipsorum biblicorum protestantium se . Qua
senmulier qui in Schol. in N. Tin h. l. acribit: Θρησκειος των ἀγγελ- est studium singularis sanctitatis ; nam et alibi s Aet. XXVIII. 5.ὶ Paulus mix ακριβεμ-
τατην αἰρόπιν τῆς 'Iουδαῖκῆς seη- erat ειας non cultum dicit, sed studium singularis sanctitatis phari-saleae, quae crebris jejuniis et exquisitis exercitationibus aliis cernebatur , et v. 25. huius capitis Paulus pro Θρι εἰα των αγγέλων substituit ε Θελοθρη meaιαν, quam dubitari non potest suisse in sugie
386쪽
cap. II. de relig. sanet. cultus honest. ac pist. 382 eumque demum admittatur expositio patet nil commune habere paulinum textum cum legitimo Angelorum cultii , qualis ab Ecclesia catholica admittitur. 28. Ad I. D. Adoratione improprie dicta , quae in humilis obsequii signo consisteret, C. proprie dicta seu i triae Ν. Alioquin damnare deberemus Ioannem apostolum et evangelistam tanquam idololatriae reum , qui non solum in loco objecto , sed iterum ibid. XXII. s. cecidit ad Angeli pedes ut adoraret eum , et rursum prohibitus est. Itaque merito Grotius ad h. I. v Non dicit Angelus ληεοσκυvη ni, adorationem j soli Deo licite exhiberi r repugnat enim tota vetus historia . . . . Sed benigno agit, ut si quis collega collegae dicat: serva hunc honorem regi u sa). Id ipsum dicatur de Ρetro recusanis obsequium Cornelii ce turionis , qua agendi ratione B. Ρetrus Cornelium monuit,
ut gratiam omnem Deo acceptam referret ex quo omnet Oniam descendit , seque prosessus est non esse niai maministrum, qui eum ad salutem elegerat. a 9. II. Obj. Ex traditione a. Laodicena synodus cam
XV. districte prohibet a Christianos , relicta Dei Mese-
B a , abire et Angelos nominare , vel congregationes fac re ; si quis ergo inventus fuerit hiae occultae idololatriae
Reare, Bnath. sit ri . . a. Damnant eundem cultum Origenes ib) et Theodoretus si quibus assentiuntur Patres reliqui dum 3. monent diligi quidem et honorari ab ecclesia
Banotos , non autem eoli, ut patet ex episti ecclesiae Smydi
nensis , ex Hieronymo s) et Augustino H. 4. Dum p
dis cibis, quos lex moraim inle 'in Lib. V. tant. Celsum n. dixisset , et similibus institutis se. 8. seqq. et lib. VII. n. 62. 3eqq. Quare reiicit, seu retractat suam ed maur. nte relationem quae magis olim scin Comment. in ep. ad C ei placuerat de cultu Angelorum. Ioss.s C .edit.V. I 8 .ὶ Ex his plane eo sdin Epist. CIX. al. LIII. n. 1.eidit praecipuum argumentum quo tum coni. Vigilant. n. 5. anto re protestantes usi sunt ad ' se Serm. CCLXXIII. al. m. impugnandum cultum Angelorum necnon in lib. De vera i relig- P.
et sanctorum. LV. H. n. I . IIo.
387쪽
ras Trael: δε Ilia Sanctorum Iam iterum profitentur . a se sanctos minime coli promerre nem sed tantum amari et honorari ρropter imitationem, ut idem loquitur s. i Aui linus ia); S. dum docent illud noris genus ad sauctoa pertinere , quo viventes probitato speetatos amamus, ut rursum laquitur Augustinus bὶ et ouin ipso Cyrillus alex. se ; 6. dum affirmant se nul- Ium sanctis deserre cultum , qui in iis sistat , sed in eis Deum tantummodo honorare id) . 7 Neo aliter res eMQpoterat; distinctioneni enim inter cultum supremum , et inferiorem , seu latriae et chiliae quem recentiores schola stici invexere penitus veteres ignorarunt. Quin igitur ει- tres idololatriao insimulemus, fatendum osv nullum cultum proprie dictum sanctis eos detulisso. , 3o. R Ad. a. D. Synodus laodicena cultum immodicumri . superstitiosum prohibuit cithultiim legitimnm Ν Τ
lem porro suisse scopum concilii laodiceni in eit. canone tendunt argumenta tum interna tum externa. Iraterna quidem , cujusmodi avni I. quao oκ ipsis vertais' canonis emuntur , ex quibus patet prestringi eos , qui relicta Dei mesona, eongregation De e. occultae Moti Luriae' inretire seu in eoetilina vindeatinis sa eollime audebant ' 2. quod ex Can. M i riuinois synodi habetur, qu, hujus cono. patres admit urit legitimum i cultum mariyrum , ao tompus determinant quo martyTum stativitatil,us vastans sidolas possunt, it ita enim ab hahelit Quod non opol et in quadragesima martyrum tales Peragere , sed . sanctorum martyrum, sacer Orimo
ratio cultus Angelorum et sanctorum. Argumenta extema
suppeditat historia ex qua novis viguisse tot Q tu misilla provincia superstitiosam, sistam , quae juxta plat γ μ' principi . Atariis uir init iis mediat ibus culturi tribuebat. Id testatur Thoodorotus , qui in Commentariis in
388쪽
t etc. haec scri iit : Et in hodiernam usquo diem licet videre apud illos et uoxum sint nos oratoris a. Uubausis. Illi ergo hoc consulebant, atquo humilitate utentes , di
Centes universorum Deum nec cerni nec comprohendi .
nec ad e posse pervcniri : ct oportere per Angelos divinam sibi lγenevolentiam conciliam ii La). Ita quibus lumsci manus sensus objucli cauonis Iaodiccni liquet, tum m la corum. clarot tyntium sidus i qui absoluto ab ea synodo damnatum, Augelonam sultum. essu assirmani th) ῖ .ij d ia. I N. Elς Origenes I c. i rusefit i Celaum, calumniant .clari tignos , ea surine ravone . quai nunc Pro testantes calliolicos lacessunt, quasi ipsi Angelos uti deos haberent ut colerunt. Ea ipsi up verba : u Nusquam tameni lii sin scriptinis praecept 1 reperias , ut qui Deo debetur Cultus , codem Proaequamur cos. s-ὶ quorum nobis
ministrandi Dei quo dona asserendi nςgouum . est Cinterum Origines ib. lib. VIII.:n, rati aperis rite inlctis tum Angulorum' cullum ossinittit. l. Quare i dipa et Origcom
389쪽
384 Traef. de euhu Sanctorum Treenset inter Patres a suis protestantibus accusatos huius emoris , admissi nempe cultus Angelorum , neque aliam evadendi viam invenit nisi tanquam spurium traducem locum qui ipsi adversatur. Quod quidem mirum est in tanta ' critices luce sa). Sed neque Theodoretus adversatur cultui Angel rum , cum non perstringat nisi eos qui Angelos habebant
elut praecipuos rerum nostrarum curatores , delatoresque Nostrarum precum , quasi Deus vel ignoraret preces no
stras , vel obsequia nostra ad se immediate deseret nollet , ut ex adductis ejus verbis manifestum fit. Id ipsum dicatur de Patribus reliquis , quorum testimonia expendit P
33. Ad 3. D. Νon autem coli in sensu ethnicorum ad-Versus quos Ρatres agebant C. in sensu catholico N. Ut enim monuimus nondum determinata technologia seu VOC-bulorum vi , vidcntur interdum veteres omnem Cultum Angelorum et sanctorum reiicere , dum negant colensis eos rase , adoratiaos , renerandos cic. At his vocibus utebantur ad excludendos Angelos et sanctos a suprem
Filium eliis colamns, tonsequens esse sputat Celsus in, ut non Deum solum , sed etiam eius ministros
Colendos esse sentiamus t si intellexisset, inquit, Plinam sint sti Dei Uni enitum vere ministri Dei, - ut Gabriel, Μtehael, et alii Α- geli atque 'Archangeli, et eos colendos esse ditisset;hrtassct , -- Purgatis cum signiscatione illius Mocis colers, tum Hres qui colit eficiis, hoe loco pro rei momento attulisscm ua, quae de hoc a omento assequi intellectu ritui M.
opuscuIa academica edita a Io. David Goldhom Lips. I 8II. secti ne poster. cap. III. sec. a. de A gelis bonis eorumque cultu. Cf. pag. 55o. seqq.; demum pag. 5 . cum retulisset Origenis testimo Dium ex Homil. I. in Exeeli. Ueni Angele, etc. quocumque se ve tit ut eius vim eindat, confugit et ipse ad rhetoricam apostrUhen, Postea vero conelu str Ecquis
tandem sibi persuadeat, haec ab Origene scribi potuisse y se Tanta est vis anticipatorum judiciorum et spuitus sectae l
IX. et X. tibi' etiam ' egri: gie 'osten dit Theodoretnm ciam' ceteris pR- tribus consentire chva ' ΑΣeloriim cultum et invocationem: Tum do
Incarn. lib. XIV. cap. XIV. min.
390쪽
mP. II. de reli I. sancI. cultus honest. ac piet. 3 8 Slatriac cultu , qui prosecto uni Dco dchctur. His enim vocibus utebantur cthnici , qui nullam inter cultum su- promum ct inseriorem distinctioncm agnosccbant. Aliis autem Verbis catholicam do sanctorum cultu doctrinam designabant , dum profitebantur cos didigere honorare , charila re ct dilectione cum iis conjungi, aliaque ejusmodi. Factis demum publicis , festorum scilicet celebratione in martyrum honorom, monumentorum creetione , invocatione , alii que superius commomoratis quid sentirent satis ostendebant. Hac igitur nequivocationc sublata , corruunt quae magna diligentia et vano apparatu adversus nos collegerunt Pro testantes , inter quos demum in sconam prodiit Keilius , qui non Voretur tritissima testimonia congcrere, ut serio ostendat a suisso constantem ecclesiae 'antiquioris doctrinam , neminem practer unum Deum rcligioso cultu osse prosequendum n sa) . .
34. Ad 4. Id est non propter solam rcligionem , sed etiam , imo potissimum propter imitationem C. propter ου Iam imilationem R. Constituto enim principio de honore sanctis debito , ut a concionatoribus si , inculcabant Ρatres potiorem obsoquii nostri partem collocandam csse in 'imitaliouo virtutum quas sancti exercuerunt , u ut imitari non pigeat , quod celebrare delectat ii . Quae Augustini
Verba sunt , et cultum supponunt, non nutem excludunt cum loquatur do solemnitalibus martyrum. 35. Ad 5. Concedimus sanctos mortuos eodcm Cultus
genere honorandos , quo sanctos vivontos colimus , u Sed la I.oc. cit. p. 55o. Ubi plura
testimonia congerit a B: Ilai initio,
Putavio , dial. Alex. , I onibellio aliisque jamdiu disjecta; attamen
perinde ac si illeluctabile argu ment uni advcrsus catholicam do-etrinam opponerct, triuml hum cRisit. Ceterum vix ullum ex tot quae asseri, testimoniis graecorum ac latinorum patrum Gl , quod acο-
Pum attingat quem sibi Auctor pro-lκ3suit. Non aliud siquidem omnia illa testimonia evincunt, nisi quod eatholici omnes ultro prositentur, nulli creaturae deserendos esse l-nores divinos. Omitto malam eiu&di m iidem in diversis auctoritati bus proserendis. Atque ita quidem prolestantes sec. XIX. catholicam doctrinam impugnauid