장음표시 사용
431쪽
4α6 nael. de cursu Sanetorum mines abusi non sint aut saltem abuti nequeant. Stultum porro consilium esset velle rem ipsam tollere ad abusus omnes praecavendos , qui vel humana imbecillitate , vel ex destinata malitia oriri possent.
De sacrarum imaginum iam ac reneratione
c ro6. Ex praescripto concilii tridentini, imagines Chria
sii , Deipartie Virginis et aliorum sanctorum in templis pra hertim habendae ac retinendae sunt eisque debitus honoret veneratio impertienda ; u Non quod eredatur inesse aliqua in iis divinitas vel virtus , propter quam sint colendae r vel quod ab eis sit aliquid petendum ; vel quod λducia in imaginibus sit figenda , veluti olim fiebat a gentibus , quae in idolis spem suam collocabant ; sed quoniam honos qui eis exhibetur refertur ad prototypa , quae
illae repraesentant; ita ut per imaginta , quas osculamur , et coram quibus caput aperimus et procumbimus , Chrissium adoremus , et sanctos , quorum illae similitudinem gerunt, Veneremur n H. Quoniam vero ex sacrarum imaginum hostibus alii usum ipsum imaginum insectantes eas destruebant et iconoelastae propterea nuncupati sunt ; alii vero illarum usum admittentes ad templorum ornatum et decorem vel historiam , cultum tantum ac venerationem 'impugnant , quique leonomachi vocantur , cujusmodi sunt recentiores protestantes , idcirco adversus utrosque doctrinae catholicae vindicias sumere debemus. Ne tamen dicendorum copia confusionem ingerat , in duas propositiones rem totam dispertiemur , in quarum altera ex scriptura , in altera vero ex traditione probationes catholici dogmatis pro-
432쪽
Cv. V. tti sacrarum imag. usu ac vener. 427
Sacrarum imaginum usum ac venerationem IiciscunGc piam esse Sacrae litterae ostendunt
Io 7. A e primo qui Iem ad saerarum imaginum usum quod attinet, illum Dei ipsius mandato in V. T. obtinuisse
constat ex iis, quae Exod. XXV. I 8. 39. leguntur , Cum ML licet Deus iussit duos extrui aureos cherubim ex utraque t hernaculi parte et super arcam testimonii dicens : u Duos quoquo Clio rubim aureos et productiles facies , ex utraquo parto oraculi. Cherubim unus sit in latere uno , et alte in altero v . Sic Nam. XXI. 8. mandavit Dominus Moysi ut saceret serpentem aeneum a ' poneret u Eum pro signo equi percussus aspexerit eum , vivet v ut ibidem Iegitur. At vero serpentem aeneum Christi in crucem elati signum seu imaginem fuisse , declarat ipsemet Salvator noster Io. III. 14. dicens: α Sicut Moyses exaltavit' serpentem in deserto ; ita exaltari oportet Filium hominis v sa). Porro silichus ac salutaris suit veteris figurae usus , quae suturam Christi passionem obumbrabat, cur noxius erit et illicitus usus imaginis Christi in cruce passi
Io8. Non minus luculenter eaedem sacrae litterae licitam ac piam evincunt eariamdem imaginum venerationem. Arcam enim , quae Dei praesentiae symbolum praesesermbat, maxima veneratione prosecutos esse Veteros Hebraeos
inter cetera Iosue exemplum ostendit , qui , ut legitur Jos. VII. 6. K Scidit vestimonis sua , et pronus cecidit in
terram Coram arca Domini usque ad vesperam , tam ipse quam omnes senes Israel . Magno praetcrea apparatu ac religiosa pompa eandem arcam a Davide publica ac so- sal τον
433쪽
4M Trael. de ciιhu Sanelamim Iemni supplIcatione translatam primum e domo Ll, nadab . ac deinceps de domo Obededom in civitatem David exhi-I,et Iit,er II. Reg. cap. VI. Quinimo ex Ps. XCVIII. S. patet cultum istum erga arcam Domini ex Dei ipsius mandato quodammodo profluxissc iis verbis : u Exaltate Dominum Deum nostrum et adorato scabellum pedum ejus :quoniam sanctum est n . Scabelli autem nomine arcam significari constat ex I. Parat. XXVIII. 22 ubi David de seipso dicebat: u Cogitavi ut aedificarem domum , in qua requiesceret arca foederis Domini , et scabellum pedum Dei nostri is . Vel itaque dicendum licitum ac pium , ideoque omni prorsus idololatria ac superstitione immuncm imaginum usum ac venerationem , vol idololatriam ac superstitionem a Deo ipso pracscriptam ct commendatam suisse ; quod si postremum hoc absurdum ac impium cogit tu est, immorito ao per summam calumniam iconomachi Protestantes ineptis obtrectationibus quotidio catholicis insultant , eosque traducunt tanquam totidem idololatras aio superstitiosos , co quod imaginibus Christi , Deiparae ceterorumque sanctorum honorem illum deserunt, quem Deus ipse quoad arcam et propitiatorium et verbis et sactis in sacris litteris fommendavit sa). Constat igitur ex dictis saerarum imaginum usum et venerationcm licitam ac piam sacras litteras perhibero ; quod primum nobis ostendore
propositum erat. sal Dolendum plane est aetate
hac nostra, in tanta nempe bonarum artium , scientiarum , ad omnigenae eruditionis copia, qu8m extollunt praesertim protexantes , inveniri adhuc qui obsoletas naenias refricent de idololatria in cultu catholico, prout factum vidimus a ministris genevensibus in Catechi
me fur les principales controversesque noris avons avec l' eglise ro malae is I 8 II. multo vero magis mirum esse det,et haec obtrudi ab hominibus qui reiiciunt musteria omnia Trinitatis . Incarnationis , divinitatis Christi Domini , peccati ori ginalis, seu ab iis , qui pumum deis mum ac ratioualismum prositentur.
434쪽
3ο9. Obj.. s. Deus Exod. XX. 4. seqq. omncm imaginum usum ci Cultum aperto prohibuit dicens : it Non s cies tibi sculptilo , ncque omncm similitudincm quac est
in cocto desulier , et quae in terra deorsum , nec eorum quae sunt in aquis sub terra. Non adorabis ea ncque coinles ii . Ergo tam usus , quam cultus sacrarum imaginum divinae legi adversantur. a. Sanc si consuetudo est optuma legum intcrprcs , cum synagoga ae veteres Iudaeorum doctorcs vi istius praecepti omncm rcjecerint cujuscumquaimaginis usum ac venerationem , nulla superesse potest
dubitatio de sensu hujus primi dccalogi praecepti. 3. Aoruipsa hoc sensu mandatum istud patres Omnes priorum seculorum intcrpretati sunt , ut Clemens Alcx. M, Tertullianus bὶ , Justinus scὶ , Origenes id). 4. Praesertim
cum imaginibus ac simulacris christianorum ea omnia aptari possint, quae paganorum idolis cum prophetis patres cistati exprobrabant , quod scilicci eadem materia constarentae vaScula communia ; quod insensibilia ac irrationabilia ossoni ; quod denique super illis muros , hirundines , ar neac jocarentur et nidificarent. Ergo. II o. R. I. Ergo protcstantes , qui saltem sacrarum imaginum ac simulacrorum usum admittunt infractores sunt primi decalogi praecepti ; adductae enim prohationes non minus Venerationem , quam usum ipsum imaginum impetunt. Viderint ipsi quomodo sibi cohaereant. III. R. ΙΙ. ad a. D. Prohibuit Deus omncm similituda-ncm ct sculptile salsorum deorum , vel earum rerum , quae pro Deo haberi possent , C. omnem omnino similitu-
a lib. V. Stromat. bin Lib. ite Spectac. c. XIII. et lib. te Idololai. c. III. sel In Dialog. cum Tryphone.
rum singulorum testimonia a Da laeo post alios plures obiecta CLapud Nat. Alex. Qiss. V. in sec. VIII. tum apud Petav. lib. XV. de I
435쪽
43o Tmol. .de .ctihu Sanctorum dinem ac offigiem absolute Ν. Etenim id patet I. ex contextu qui ita se habet: si Ego sum Dominus Deus tuuS . . . Non habebis deos alienos coram me. Non iacies tibi sculptile , neque omnem similitudinem . . . Non adoratas ea nequo coles : ogo sum Dominus Deus tuus sortis , gelotes,
visitans iniquitatem patrum in filios , in tertiam et qua tam generationem corum qui oderunt me v . Evidens igitur est hic non agi nisi do imaginibus atque sculptilibus deos salsos , astra , aut animalia roserentibus, quae tuno temporis ubique gentium ac in Aegypto, et a Zabionis praesertim col bantur , ad quas idololatriae species hic textus manisoste assu-dit sa). Ab his autem deterrere Deus populum suum Volebat.
Agitur propterea de cultu latriae , et absoluto , qui nihil
a Si hanc expositionem eons aremus auctoritate catholicorum titIψle suspectam reiicerent adve sarii. Placet itaque eam communi re a uetoritate auctorum Protestan
tium. Rosennati iter in scitoliis V. T. in h. l. sic scribit: Hac lege o stendere voluit Deus Israelitis , se
variarum religionum mixturam et praeter suum etiam aliorum deorum cultum nullo modo probare.
Erat enim haec vulgatissima illorum temporum superstitio, ut homines Ceter ejus terrae, quam habita-ant, Deum, etiam aliarum Deos eoli posse ac debere putarent et in v. 4. ad illa verba: no=ι jacies libi scuptile etc, rursum scribitidem Auetor Facile intelligitur,
non omnes vetari imagines, ut qui dam interpretes voluerunt, sed tan tum imagines tum ipsius Dei veri, tum aliorum deorum ; erant enim in ipso templo imagines e. C. Gerui orum. vid. Michaelis Ius mo- suis. P. V. S. 25o. Iosephus Antiquit. lib. III. c. V. S. 5. : 'O δευ- λοχοςὶ κελευει μηδενος εἰκονα
cundiam seraece tum docet nullitis animalis simulacrum adora
dum et sane hoc versu Praecipuo innui videtur animalium cultus in ter aegyptios usitatissimus. Tripli cem , ut ita dicam, acgyptiorum idololatriam faucis verbis complexus est Philo in libro des Decalom ete.
Demum in v. S. non adorabis Ea etc. Iraec habet: Id est, nullo cultu eos adficies, ne legi fraus fiat. Ut nullam omnino imaginem, quae coleretur, statui voluit Deus, ita non minio inflexionem corporis, sed omnem illarum cultum vetuit
ego sum Moa Deus tuus, mus perfidiae in psum commissae --
citur, qui rivalem pati nequit; sic
Deus socium in cultu, quem ab hominibus postulat, serre nou P test. Atque hoc ipsum hic signisi care vult Israelitis ; neque enim se coli tantum jubet, scd se solum, negatque se passurum sibi a lienos deos coniungi, aut partem cultus sibi soli exhibendi in ulla simulacra moriam relienorum trans
tiam Michaelis Ius vinaicum p. I.
436쪽
Cap. V. de saerarum imag. tim ae pener. 43α commune habet cum dogmate catholico de imaginibus Christi aut sanctorum , quae coli non debent nisi cultu relativo. III. Patet 2. Ex eo quod verba ista unum idemque mam datum constituant de uno Deo colendo , ad deorum , quicumque demum ii fuerint, eorumque simulacrorum exclusionem ; alioquin non decem sed undecim essent dec
113. Patet 3. Ex iacto ipso ; etenim si Deus quodcum que omnino sculptile , vel similitudinem aut imaginem fieri prohibuisset hoc praecepto , profecto neque arcam , nequo cherubim aut aeneum serpentem fabricari jussisset , multo minus permisisset populum suum prosternere se coram arca , eamque in publica supplicatione deserae. at 4. Ad a. D. Si reipsa de hac consuetudine ac praxi non interrupta constaret , Tr. vel C. si non constat , imo contrarium documenta ipsa evincant Ν. Ρorro certum est antiquiores IIcbracos alio sensu verba decalogi , quae objiaciuntur intellexisse , ac deduxisse in praxim. Si enim dousu imaginum sermo sit , luculentum exemplum occurrit III. Reg. m. m. in eo quod fecit Salomon in templo Domini in quo extruxit cherubim , leones ac boves ,
palmas aliaque ornamenta. Deus autem non solum non sa) CL Bellarin. lib. II. de Be
at. et canoniz. sanet. c. vlΙ. n. 5.
..e q. Petav. de Incamat. lib. XV.
c. VI. S. S. seq. ubi et illud pro
be notat non esse confundendam
imaginem Eiκδεα cum εἰδωλω emgie rei non existentis. Cavendum pro Iterea hic a Roberto Stephano, ,capula, aliisque lexigraphis pro testantibus. Ceterum, ut ad illud a quo discessimus , redeamus, ipsi Pr
testantes, saltem Lassierant nobiscum consentiunt in partitione prae-Ceptorum , ac tria priora ad primam labulam reserunt, septem P ateriora ad secundam tabulam; quaru et ipsi verss. 5-5 pro uno eodemqtie praecepto habent.
cax Breckenrid e dum in controversia quam habuit cum Hughes n. Iv. pag. 55. et alias saepe insimulat auctores Catechismi Romani , quod suppresserint aliquot verba secundi, ut ipse eum suis reformatis vocat, praecepti quo prohibentur imagines earumque cultus. In omnibus editionibus, quas ipso consulere potui , integra reperi eiusmodi verba. Ceterum adeo puerilia haec sunt, ut vix commemo rari debeant. Εsfrons hic provocator seculo ad minus toto se a praesentis polemicae statu dissitum aenon minus catholicae, quam pro-tustanticae doctrinae ignarum
437쪽
43α Trael. δε eustu Sanctorum improbavit ejus agendi rationem , sed gloria ac majcslato aua templum implevit M. Si autem de veneratione loqa mur , vidimus qua ratione se gesserint Iosue ac senos Israel, et David cum universo populo. Dixi antiquiores II braeos ; nam non abnuimus synagogam post reditum n e ptivitato habylonica severiorem hac in parte fuisse verum id non tam ex vi logis repeti debet, quam ex peculiari sollicitudine quam habuit, ne populus in superstitionem delaberetur , qua iactum est, ut tum circa hune Brticulum, tum circa alios non paucos ad firmiorem te scustodiam eonstitutiones sanxerit , quas Res tam vocant
ris. Ad 3. D. Loquuntur citati Patres de ethnicorum idolis ac simulacris salsorum numinum , C. absolute juxta sensum catholieorum Ν. Ex toto cnim contextu patet acriaptores illos . agere de idololatria quam impugnabant; ac proinde tum ex subjecta materia , tum ex adversariorum indole , quos perstringebant, aperte colligitur , ipsos nec verbum habere , quod seriat catholicam doctrinam , prout magis etiam constaint ex inserius dicendis. Quod si nonnulli inter ipsos visi sunt sensisse , per primum decalogi pra ecptum omnem reipsa prohibitum fuisse imaginum usum , practerquam quod non sibi constiterunt sc), reponimus do
a) Cf. II. Paralipom. VII. 1.seqq. ex quo retellitur Iosephus Flavius, qui lib. VIII. Atiliqq. vi
latae legis Salomonem accusat eo quod in templo palmas , icones et boves collocari curaverit.
bὶ Quo refertur jussio illa e.
g. qua praescribebatur, ut in sta- sellatione triginta novem tantum ictus instigerentur. CL Pelav. de Incarn. lib. XV. c. VI. S. 6. seqq. non semper eadem Hebraeis stetit sententia circa vim primi praecepti decalogi, et circa imaginum usum. Seldenus in op. de Iure natiaractet gentium iuxta lenes Hebr. lib. II. c. VI. ostendit Hebraeos a pri
maeva seveΚtate Paululum rece- .
libro des Idololatr. e. III. seq. Butumaverat Deum in Decalogo om nem prorsus imaginem , ac rei mi iusque similitudinem fieri interdi xisse in lib. II. coni. Mareionem, D. XXII. ut se extricet a difficultate sibi proposita , quoit Deus mandaverit, quod fieri interdixerat, respondet legem non in totum Vetuisse fieri similitudinem aliquam , sed eam tantummodo , quae ad hocisieret , ut pro Deo coleretur. Idi psuin dicatur de Clemento Alex.
aliisque de quibus es. Petav. l. c.
438쪽
CV. V. de saerarum imag. usu ac pener. 433 imaginibus Dei locutos eqse , prout censet Natalis Alex. , quod in verisimile non videtur pro illorum temporum P culiaribus adjunctis sa). Etenim cum ethnici deorum Suorum imaginibus fingendis assueti essent, patres in alteram partem dc flexerunt. i
ethnicos , qui vel idola totidem deos esse autumabant, vel saltem in illis divinam quandam putabant inesse Vi tutem. Haee enim omnia a catholicorum fide toto coelo distant , qui nullam intrinsecam cxcclientia in aut virtutem in imaginibus agnoscunt ; alioquin haec ipsa umori potui
fient adversus arcam , cherubim et aencum Serpentem ; Siquidem sulier istis IFariter muros et araneac jocari poterant . et avos nidificaro.
Usus ac Peucrafio sacrarum imaginum ex traitilioris evincituri 7. Ac primo, usum sacrarum imaginum tribus priorilms o clusiac seculis Ohtinuisse certa et antiquissima monumenta nullam jam dubitationem rclinquunt. Post tot eruditorum labores , ilui omnem impenderunt operam in cliristianis antiquitatibus imiuirendis ac illustrandis , talum ovidentiam historicam hoc argumentum adeptum est , ut Contemni potius quam refelli mereantur qui adhue in ejus negatione insistunt. Cum igitur vix non Ohruamur ejusmodi Inon unientorum copia , nobis satis erit hic ea indicare , ne longius quam par sit, in re non necessaria, exCurramus. II 8. I. Penes archaeologos compertum est primos christianos Gonsuevisse symbolis exprimere mysteria religionis imaginum ope. Sane annulorum reserentium imaginem pusuis , v ct columbae quibus oliristiani viri utebantur, meminitus
439쪽
434 naei. de cvilia Samctorum Clemens Alex H. Plura cjus rei monumenta proserunt ΑΗn ghius il ) ac Buonarrotius έ, qui praeterea reliqua Veterum
at 9. II. Symbola ista in lapidibus, lucernis, gemmis , picturis, sarcophagis occurrunt, in quibus etiam potiora V.T. facta expressa reperiuntur , quorum praecipua post Bosium et Aringitium collegit Mamachius id). Ad Novi autem T stamenti symbola quod spectat, illustria sunt ea quae Sa Pe saepius in cocmeteriis reperiuntur. Talia sunt Christi imago in monte consistentis ex quo quatuor flumina originem habent , ejusdemque Salvatoris crucem aut virgam gestantis figurae , quae passim etiam in musivis oporibus oonspiciuntur , de quibus erudite scripsit Bottarius H. Item imago Christi sub figura boni pastoris vel pascentis Volsuccollantis ovem in vitris , in lucernis , in sarcophagis , in parietibus, in gemmis, in calicibus passim reperitur; plura hujus symboli monumenta proserunt praetor laudatos Seri plores Boldetius, Casalius atque Ciampinius is . Hujus prae terea consuetudinis meminit Tertullianus , qui in lib. de Pudicitia c. VII. scribit : u Procedant ipsae picturae calicum Vestrorum , si vel in illis perlucebit interpretatio pecudis illius v ; et iterum ib. c. x u Si sorte patrocinabitur Pa's r , quom in calice depingis n .sal Lib. III. Paedag. e. XI. lom. I. p. 289. editi cit. De pisce haec habet P. Halloicus in Illu
sirium seculi secundi script vitis p. IV. Clemens agens de an nulls christianorum Dusignatoriis, suadet inter alia , ut piscis sigura in illis insculpallu, non alia , opinor , de causa , quam ut memores Aint a pia inam bapti sint, in quibus tauquam pisciculi , vitam acceperint , in Christo Iesu post veterem hominem renati se . Est etiam notissisut in , symbolum otiin Christi alii nominis suisse, quod istius
eὶ Sculture e pitture saere est ratie dat timiteri di Roma. R ma I757. trib. vol. in sol. si in Boi deiti oper. cit. lib. u. cap. XI. seqq. Casatius de Veteribus christian. rilibus. Romae I 647. Citiinpini Vetera monimenta. Romae 169O. P. I. cap. XVII. Mq.
440쪽
, cap. V. de meramm imag. usu ast perier. 43IIo. III. Ad haec accedunt vetusta monumenta de aliis symbolis, quibus Christum , resque ab eo gestas prisci Christi fideles expresserunt, ac B. Virginem , Angelos , Sanctos reserunt , nec non figuras animalium , plantarum , do- moriam , navis , anehorae , doliorum , aliarumque ejusmodi rerum , de quibus praeter citatos Auctores lase scripse
runt Blanchinius sa), Fabrottus b), Fogginius sc), Marangonus d) aliique archaeologi sacri se , quibus se se adiecerunt qui non ita pridem de pingendi aut sculpendi arte iuxta
antiqua monumenta scripserunt '. Exploratum cst igitur, receptissimum penes christianos fuisse imaginum usum tribus prioribus ccclesiae seculis.1 21. Ex hoc porro imaginum usu , quem obtinuisse ostendimus ab ipsis ecclesiae primordiis , laci 'e colligimus earum pariter viguisse. in ecclesia venerationem. Etenim cum imaginum vencratio relativa sit ad venerationem prototyporum , eo ipso quod clivistiani Christum ac sanctos Venerarentur , ut ex demonstratis constat , in veneratione pariter habuerunt eorum imagines. Adeo enim haec inter
tal Cs eius eruditas notas in Protegmona ad vitas RII. PP. An stasii Bibliothecarii. tom. II. eap. IV. tum ibid. Opusc. XVI. et alibi passim; tum vol. III. proleg.
bl Inscription. Antiquar. Romae I 699. cap. VIII. pag. 545.
et De Romano D. Petri itinere et apostolatu. Florent. I γέ I. exurcitat. XX. pag. 455. seqq. di Delle cose gentilesche etc. cap. LXXII. te Ηοs eongessit magno numero Mamachius op. citi lib. III. q. uo. seqq- se D' Ag court op. cit. Moria arte. vol. Iv. pag 69. seqq.
plures imagines commemorat a se repertas in subterraneis rom. elaboratas iam a tempore primae Persecutionis. Ex harum imaginum stilo quem contulit cum imaginibus a se pariter repertis in sepulcro sa miliae Nasoniorum, nempe Ovidii. extra portam Pinciam , collegit eas
spectare ad sec. II. aerae christi nae. Ex quo duo inserimus I. u sum imaginum iam a primo et se cundo sec. in ecclesia viguisse, ideoque non a basilidianis aut gno sticis hunc usum ecclesiam mutua tam esse ut nonnulli recentiores protestantes inscite autumarunt, sed cum ipsa coepisse. I. cultum ima sinum, ut animadvertit idem A., ab interitu liberasse artes sculpturae atque pieturae , quarum protestantes nunc studiosissimi sunt. Sane Romahonarum artium seinlier extitit dis