장음표시 사용
81쪽
Trmet. de Deamati evenient cum desiderio inani subaudit praefixum 2 ὶ omnium gentium , id est, adserent ros omnes desideratas et pretiosas , quae in terris ipsorum reperitin tur , Velut vasa aurea et argentea , Vestimenta et gemmas v I in qucm Sensum Isaias LX. 6. florentem populi liebraici flatum saeculo aurco describens inter alia haec dicit : u convertctur ad to copia maris , opes gentium ad te venient ; to cameloriam agmina obruent, dromades Hadianitici , et ephani . Omnes ex Sahaea venioni, aurum et thus asserentes et Jovae laudos praedicabunt i, . Siquidem vaticinio facta minimo respondissent. Reliquum proinde cst ut per hoc desiderium gentium Messiam ipsum cum vetustioribus He- Iraeis intelligamus. Quin vero obstet huic cxpositioni vaticinii scopus , eidem maxime cohaeret. Contextus enim ostendit prophetam solari voluissc Judaeos ob desectum auri et argenti quem ipsi in secundo templo ecprehcnd bant , quasi diceret: quid solliciti estis de auro ct argen- to , meum est aurum et argentum , quae milii praesto sunt, quoties mihi libuerit , sed gloria secundae hujus domus Non ex magnificentia auri et argenti , scd cx co quod in eam venturus sit desidoratus cunctis gentibus est rcpotcn
dR , atque cx hac parte longo priori domui praestabit sa). Quod clarius adhuc significatur per Malachiae vaticinium.
sal Quum advorsarii potissim uiri vim faciant in verbis illis v. 8.
desiderium cunctarum gentium is , placet hic adducere solutionem viri minime suspfcti. Dr. Scheibet
in Observat. crit. et exeget. ad Va
tieinia Haggaei, Wratula tae I 822. P. 27. haec habet : r ΣΠωenient desideria. Ita verterunt interpretes antiquiores ; recentiores 9eniant pretiosa scit. vasa , et
non solum πη ri , eiusmodi diversa dicendi ratio , Guae qui busdam inteipretii, us V. T. thvio ris momenti videtur , in omnibus ceteris linguis et auctoribus accurate distinguitur. Contra sine singulari additamenio nil aliud significare , quam desiveritim , di scas e Ps. CVI. l in vult CV. ui. Jerem. III. 39. 37. Jerem. XII. lo. I. Sam. I. Reg. IX. ao. VIII. Io. Aliam vero ea
82쪽
Par. I. Cap. Ii. de ποe. et sic. Prom. - . 77 α 6. II. Obj. Quominus Malachiae vaticinium de Messia intelligamus vetat contextus , stilusit enim immediato post adducta verba : u Et quis poterit cogitare diem adventus eius , et quis stabit ad videndum eum λ Ipse enim quasi ignis conflans , et quasi herba fullonum : et sedebit conflans , et emundans argentum , et purgabit filios Levi, et colabit eos quasi aurum , et quasi argentum n eto. , haco autem componi nequeunt cum miti Messiae indole , qualem describit Isaias XLII. I. seqq. Ergo. II 7.R.Ν. Evanescit enim haec difficultas si ratio habeatureontcxtus et scopi prophetiae. Etenim sub finem cap. praeced. inducuntur Judaei queremonias de divina providentia jaciantes: u Lai,orare secistis Dominum in sermonibus Vestris , et dixistis : in quo eum secimus laborare λ In eo quod dicitis romnis , qui facit malum bonus est in conspectu Domini , et tales ei placent : aut certo ubi est Deus judicii p .
Ilino Cap. III. incipit Dominus : u Ecce ego v etc. ao pro-scquitur : u et quis stabit ii cte. Vaticinans nullum qu rulorum hujus generis , qui Messiam vietorcm gentium desiderabant substiturum cum advenerit : huic enim interrogationi negativa subcst sententia. Deinde subjicit causam interprelationis de pretiosis vasis volunt reperire in verbis versus
Propheta autem post verbar metri non statim adiungit 2 PDzri', sed antea
ad adventum Messiae , et ad divitias illo tempore in templo coacemandas simul pertinere videtur. Messiam autem
apud poetas i scit. prophetas in He
braeorum suturum esse solatium , ccestiterium , laetitiam totius ter Vae , ideoque paganorum , ex lo
5. XLI. II. LXI. r. constat. Pluralis vero cum singulari comnexus constructio est non infre-ctuens. CL Glassium lib. III. Tr. I. can. 54. ,,. Huic addimus Grotium, qui in h. l. no*na , inquit , erit secundi templi gloria , quod in ea conspiciatur rex ille piorum omnium , et in ipso t m plo miracula edet. Vide Matth. I. II. Messiam appariturum in templo secundo credidere Iudaei omθnes , qui ante excidium vitiere. Ex
eo tempore comminiscuntur inte pretationes novas , violentas , Varras ad haec loca clarissuna ν, .
83쪽
8 Trael. de Incarnatione sam, exhibens scilicet Iudaeos et in primis sacerdotes ci I vitas participes ejusdem blasphemae querelae , ut massam auri et argenti multa scoria mixtam , et ut Pannos Vcl estes sordibus insectas , quae purgandae Sunt. Porro quemadmodum constatorcs vehementissimo igne scoriam ab auro et argento, et fullonos herba salsuginosa sordes a vestibus f parant , ita Messias venturus acerbis suppliciis et calamitatibus immissis improbos hujusmodi querulos et blasph mos Messiam victorem desiderantes a probis separabit et delebit a). Haco vero non erant praestanda ab ipso Messia sed a rom anorum armis et exercitibus , seu ut loquitur Daniel a populo ducis venturi. Ita quaccumque sive M lachias , sive alii prophetae de ultionc ab infidelibus Judaeis repetenda dixere , optimo componuntur cum miti Messiae charactore , nempe personali , qualis ab Isaia d
Osseia ac munia a promisso Messia iuxta prophetas
obeunda eundem aduenisse laculanter Ostendtint
i α8. Bajusmodi munia ac officia a promisso Messia jux
C. p. 65. Sensus est: Ille, quem de sideratis , Μessias omnino venturus est, sed non erit, quem exoptatis, bellator, qui euinicorum imperium evertat, et gentes voltis subjiciat,
sed judex divina dignitate indulus, ut improbos Iudaeos et in primis
uces ceterorum, posteros IaeVi,
atrocissimis Poenis perdet, nihilomianus non penitus exterminabimini. Praecedet autum legatus Seu Prophe ta , austeritate vitae et severitate reprehensionum Eliae similis, ut animos Judaeorum disponat, seu eum sensum insis inspiret , quo maiores eorum Abrahain, Isaac , Iacob etc. animati erant, quo conatu irritol, re gio prorsus vastabitur . CL etiam Sanctium in h. I. Ackermann , Hengste erg Or.e.Ve teres Iudaeos utrumque vaticinium Aggaui nempe et Malachiae de Mes- Sia interpretatos esse ostendit adductis ipsorum testimoniis Schoetig uiuo DP. c. P. 2II. et 224. eqq,
84쪽
Par. I. Cv. II. do ποe. et ine. Prom. Mes. 79tus et sacerdotii ac novi substitutio ; gentium ad veri Dei Cognitionem et amorom vocatio ac iudaici populi rejectio atque dispersio. Si igitur ostonderimus tum duo haec munia juxta prophetas a suturo Messia adimpicnda , tum jamdiu adimpleta suisse propositum obtinebimus : porro utrumque certissime Constat.
x 29. Ac primo quidem Veterem cultum et proinde s cerdotium, adveniente Messia , soro abrogandum novumquoeidem sufficiendum apertum est ex Malach. I. 1 O. seqq. dicento : a Non est enim mihi voluntas in vobis , dicit
Dominus exercituum , et munus non suscipiam de manu vostra. Ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gensibus : et in omni loco sacrificatur clossertur nomini meo oblatio munda : quia magnum est ninmcn meum in gentibus u . Quibus verbis mus denu tiat abrogationem veterum sacrificiorum quae ex Icgis pra scripto in templo osserebantur in ordine ad suffectionem alterius sacrificii; ideoque a. loquitur de sacrificio externo et proprie dicto sive abrogando sive sufficiendo ; I. loquitur do subrogatione novi istius externi sacrificii osserendi in omni loco ad discesmen veterum sacrificiorum quac uni loco , Seu templo affixa erant; 3. loquitur do sacrificio
tanquam praecipuo religionis charactere quo non minus dignoscetur a gentibus ac coli in universo terrarum odibo ac olim dignoscebatur per sacrificiorum exteri
rum immolationem a Judaeis in hierosolymitano templo coli ; 4. do ejus generis sacrificio substitvcndo I quitur , quod non jam in cruenta hostiarum immolati ne consisterct sed in oblatione munda , seu ut postulat usus hebraicae vocis rinara nunchesi ex Levit. II. 1.
seqq. ) furto sive dono quod frumenti sarina conficitur , ct quidem theborassi ) puro seu mundo , aD Propterea indepcndente ab osserontium pravitate propter quam rui
85쪽
8o τι act. de Incamasionecturum se prosilctur legalia sacrificia a). Cum vero sa scia partcm cssentialcm cxterioris cultus seu publicae rΟ- ligionis constituant , consequitur non posse sacrificia immutari quin immutetur cultus ipso. Insuper immutato sacrificio immutetur necesse est et sacerdotium ob intimam utriusque relationem. Ergo per prophetam Malaesitam cultus mosaicus et mosaicum sacerdotium abroganda erant ut novo cultui univcrsali ac novo sacerdotio locum darenti
Id autem adveniente Messia , imo per Mossiam ipsum perficiendum fore habemus cx Danielis vaticinio paulo ante exposito in quo praedicitur sacrificiorum ccssatio in m dio hebdomadis septuagesimac , imo et templi ipsius destriHelio , populi judaici dispersio in poenam rojecti Messiae sto necis ipsi illatae ; cum igitur ah octodecim sacculis sacrificia legalia cessavcrint una cum mosaico Sacerdotio , nonoVa religio , novus cultus , novum sacrificium per uni-Vergum orbem obtineant , manifestum est Messiam jamdiu advenisse ac per ipsum tum votorem cultum abrogatum , tum novum susscctum h) I3o. Secundo. Gentes pariter ad veri Dei cognitionem per Mossiam adducendas essc ubique sacrae Illicrae enu eiant. Huc enim reseruntur quae saetac sunt veteribus p triarchis Abraham , Isaac et Iacob promissiones quod in corum senunc henedicendae serent gentes ol. es ; liuo spe sal CL Bible de Vente linq.
stenber3 ex anticipalis judiciis suae sectae ut Christologia V. T. et commentar. in Messiana vaticinia pari. ΗΙ. Berolin. I 855. pag. scΚ-bit: In est allusio ad opus
operatum multo remotior; et quod est in ea externum facilius tanquam mera forma, vel tanquam Cortex ideae concupitur ,, . Ceterum hic auctor valde moderatum Se praebet,
et si huc illuc nonnulla excipias in quibus ut suis morem gerat catholica principia carpit; eius Ohus valde bonum est et causam christiaualnadversus rationalisi is et socintanOSoptime tuetur.
bὶ Legem, seu vetus testame tum abrogari debuisse juxta anti quam Judaeorum fidem, ac pro terea cultum leviticum cuin omnibus suis sacrifieiis ac sacerdotium pluribus evincit Schoetigenius lib. VII. de Messia f. s. Io. se Iq. CL etiam Rao m. Martini pag. 778. seqq. ed. Carpa. vid. Blas. Ugulini diss. . Miare stat rius quae extat t. X. ejus
86쪽
Par. L. Cai'. II. do γο ct c. Prom. Mes. 8 rotant quae de Messia vaticinatus cst Jauol, dum dixitii et ipse erit expectatio gentium n seu re et ei ob dictitia lwpulorum v aut v aggregatio populorum v vel etiam ut in ponit paraphrastos oliat lacus Onhelos u ci ci obedient populi is ac Ionathas Ben-Uetici alter Chaldacus interpres ii repropter eum diu luctat populi u seu denique , ut vertit ilia gum litorosolymit. v ci ci subjicietur omne regnum te rae is sa). Hinc Ps. II. Messiac pollicetur mus : u Postula a me et dabo tibi gentes hacroditatem tuam , ct posscssionem tuam torminos terrae n ; sed luculcntissime ct graphico gcntium reminiscentia et ad Deum Verum conversio pra nunciatur Ps. XXI. 28. seq. u reniiniscentur b) ct convor tentur ad Dominum universi sines icrrae : et adorabunt in Conspectu ejus univers ac famili ac gentium. Quoniam Domini est regnum ci ilisc dominabitur gentium n . Haco ipsa repetit Isaias c. ΙΙ. a. seqq. ii Et crit in novissimis dichus praeparatus mons domus Domini in vortico montium , ct elevabitur supcr colles , et' flucrit ad cum gentes , et iliunt populi multi et dicent: vcnito et ascendamus ad montcm Domini , et ad' domum Dei Iacob , ct doccbit nos vias suas ct ambulabimus in semitis ejus , quia de Sion cxibit lux et verbum Domini de Ierusalum B ct rursum c. XIV. at Cis De Vo in in pro ein il m
lcnter patet veteri luis Jud iuix luinci ullaesisse communem si leni de x cationc gentium ad veri Dei cognitionem per Mussi un. Cf. etiam Petav. lib. XVI. De Incarnat. c. VIII. 5. l,ὶ Vid. in hanc vocem Pul clii a s Observationus P . Burillior S. I. Explicati in dos psuumus. Frisiile lui usus Rosenni ulter Scliol. in Ps. XXII. iiii vulg. XXI. in v. '28. Seri
mirum ; iudaizaus enim hic intei pres
nugat in hoc psalmo agi du ciuisto.
87쪽
non minus illustro odidit vaticinium de gentilnis pcr Messiam ad veri Dei cultum vocandis : u Ecce testem populis dedi eum , ducem et praeceptorum gentibus. Ecce gentem , quam nesciebas , Vocabis , et gentes , quae te non Ognovcrunt , ad te current v ; et haec ex multis quac in Ilunc rem congcri possent , cum a*atur de re cxploratissima. x3r. Porro sicut extra omnem dubitationis aleam gentium vocatio ad vcri numinis cultum per futurum Messiam constituta est , ita ncc minus clara Vaticinia sunt , quae
populi judaici ac synagogae' rej cctionem ci dispersionem portendunt , et quidem in poenam repudiati Messiac. Danielis enim IX. 26. praedicitur : u post hebdomadcf scxaginta duas occidetur Christus , et non crit ejus populus , qui eum neg turus cst μ) n ; atquc antc ipsum Isaias VIII. I 4. loquens de Messia u Icili erit , inquit , vobis in sanctificationem. In lapidem autem ossensionis , ct in petram Scandali duabus domibus Israel ; in. laqucum ci in ruinam habitantium Ierusalem. Et ossundunt ex cis plurimi , et C
et non ei ellipsiin supplendam cs
se omnes vetetes interpretes viderunt. Porro Ellip8us locum non habent nisi in notionibus et dictioni bus frequentiori usu tritis , quas lector ex usu loquendi familiares habet et sacile supplere potest. Hic autem alia esse non potest nisi POPuius iuxtia usitatiMihiam phrasin insci ptiira receptam: eritis mihi 'O ulus, vel in ρνulum; non erit mihi ρο- Pulus, non elit ei vel sitis PUPulus Deut. IV. ao. VII. 6. XIV. 29. XXlli. 15. XXVI. 18. XXVIII. 9.Ex. VI. 7. Lov. XXVI. I u. I. Reg. XII. uu. II. Reg. VII. 25. IV. Re .XI. II. etc. Igitur post ncin Erat ei vel illius supplendum est POPu lus , ut olim iam vulgatus vertit : et uoti erit ejus populus ita ut sensus sit; imn populus non crit sa-
eur ei, qui Uisum et templum e Vertet; cum ex nuce illata Messiae cesset Israel constituere ejus haereditate in;huic autem cessationi dominii ejus super populum lbederis nu-ctitur optime destructio Urbis et sanctuarii per populum principis vcnientis. Ex quo rcfellitur Rosenmulier, qui haec verba Et non Et ex ponit: et non erit sibi id est inter MDCntes , ut pariter exposuit Mi chaelis; etenim numquam includit in se personam i 'Se non ESt,
sed non est tantummodo. Reliquae expositioncs nempe Gousset, Empereur , Sach etc. magis adhuc ab surdae sunt et gratis confictae. CL
88쪽
Par. I. Cv. II. de epoc. et Upc. Prom. Mes. 83 dent , et contorentur , et irrctientur et capientur ii a) Osce autem III. 4. duraturam hanc populi judaici reprobationem significat illis vcrbis : u Dics multos sudet, uni filii Israel sine roge , ct sinc principe , et sinc sacrifieio , et sinc altari , et sine ophod et sine theraphim. Et post haec revertentur filii Israel , et quacrciat Dominum Deum suum , et David regum suum : et paucbunt ad Dominum , et ad bonum ejus in novissimo dicrum v quibus verbis aperte propheta diuturnam populi is raelitici conditionem designat in qua etsi deos alicnos non colat , tamen Dcum non experietur sibi savcntem atque propitium doncc allia quando Messiam quaerat ut agnoscat. ; Davidis enim IIOmi no Osec perinde ac ccteros prophetas Jercm. XXX. q. ech. XXXIV. α 3. XXXVII. 24. Messiam significare explorata res est ct rccepta sontcntia apud Rabbinos omnes: quare chaldacus in torpres postrema prophctae verba ila exponit: u Quacroni cultum Domini Dei sui , atque ob
dient Messiae filio Davidis regi suo i, I,) ; eadem habui Amos IX. 9. seqq. ut alii prophetae passim sc).
x32. Iam voro ab octodecim seculis tum gentes scroomnos relictis idolis Dcum unum colorc , atque in dies ad cognitioncm et cultum v cri Dei pcrduci , iudaicam gon-
vindictam esset Aunq,turus de Popu Io lsraelitico veteres itu O lite Hebraei intellexerunt. Sic enim apud Mar
tini p. 545. ed. c. in lib. Sanhedrin cap. echad legitur: dixerunt RR. delitidali et Ezechiaκ filii R. Chiain: Non veniet filius David donec deleantur duae domus patrum Israel; et istae sunt caput captivitatis Bab lonis: et princeps, qui est in terra lsrael, sicut dictum est Is. VIII. et erit ad sanctiliciationem et ad la tacti offensionis, est ad Ctram vel rupem ruinae duabus domissitis tirael etc. Gl Ossa R. Salomonis: , Et erit Salvator Israel ad Praeparationem et ad lapidum olle sionis r offendet enim pedes statuae , serrum scilicet et tustam ct ad rupem ruinae domibus duabus Israel. Dixit i Rahbinus scilicet, qui secerni vitium dari pueris ut secreta patris Sui, atque mysteria revelarent in silioli spinae mihi estis in oculis meis,scur spinas in oculos meos injici-
bὶ Alia testimonia in hanc remos apud Rusemiruller in l. c. EZech. leὶ Cist in h. l. Sanctium nec
non Achermania OP. C. Plura Judu terea in hanc sententiam ex doctrina et sensu vel crum Judaeorum vid.
89쪽
84 Tmet. fle Incarnationetem item o sua ejoctam putria inter gentos omnes disponsam csso , nullumque apud cam illius specialis providontiae ct praedilectionis vcstigium conspici iluibus lacr tot S cula Dcus cana prosccutus suc at , iacta sunt curtissima ,
obversantur. Quae quidem ni gumento sunt foedus illud omnino osso abolitum quod Olim Deus cum judaico populo scriit do possessiono Palaostinae ac bonorum Omnium in ea affluentia si ipso legem sibi traditam custodivissct , vcl de paterna correptiono quoties ab ejusdem ' l0gis observantia descivissct , dum promisit se eum in eandem reVOCaturum , quoties ipsum suae transgrcsSionis poenituiSset , prout tam in Exodo , quam in Deutcronomio passim legitur. Hinc merito Hieronymus Ep. CXX IX. ad Dardaniam n. 7. Sic Iudaeos perstringit : u Multa , Judaec , scelera Commisisti, Cunctis circa to scrvisti nationibus. Oh liuod sa- cinus Utiquo piopter idololii trium. Quumque Servi SSUS Crinliro , misertus tui est Deus , ot misit judices ot sal fato-rcS , Iui te . . . liberarun b. Novissimc sub regibus Oisci disti Dcum , ut omnis tua provincia , gonte Labylonicu Va- Stante , deleta est. Per sol, tuaginta annos templi solitudo permansit . . . nil extremum Suh cspasiano ut Tito Urbs Capta , templumque subversum cst. Deinde Civitutis usque ad Hadrianum principem per i linquaCiuin annUS mni Sci Urcliqui ac. Pust cversionum lcmpli paulo mi iliis per qua dringentos annos ct Urthis et tu insili ruina e Permanent. Ol, quod ianium sucinus J Cui tu non colis idola , scd otium BCrviens pCrsis ut tuu romunis , ct captivitatis pressus j ligo , ignoras alienos deos. Quomodo cicinuntissimus quondam Deus , qui numquam tui oblitus est , nune per tanta Spa
xlegisti , usque ud linctu mundi Serviturus cs Caesari , d
90쪽
Par. L cap. II do η de . et ossic. Prom. nee rontiunt intro at plenitudo , ct sic omnis Israel salvus salii sa); luod itu idem argumentum, cui novum in dies robur accedit ot quod incluctabile planc est, ex recentioribus luculenter ovolxit Grolius lib. V. do veritato religionis Christ. f. 16. ubi nihil omisit ex iis , quac eidem vim addore posse
134. I. Obi. Nullum in primis est argumentum quod ex
Malachiae vaticinio deducitur , r. siquidoni nulla alia ra tionc Dcus magnum nomen suum in gentibin essc dicit , quam quod gentes omnes praeter deos suos supremum Deum colant, qui est Israclitarum Deus , proiit exponunt
B. Salomon Iarchi ac David Κimchi ; vel etiam 'oo quod,
ut cristimat Rhen Egra , si Dcus gentes iussisset osserre sibi munus aut sacrificium , illud purum et exquisitum o surrent , minime vero hostias mutilas ac languidas quales Iudaci osserebant ; vel deniquc quia jucundissimae Deusunt preces , ut laudes , quibus .Iudaei inter gentes commorant f il sum venerantur. I. Sanc , inquiunt, quomodo obroganda esse mosaica sacrifieia , ae luoinde legem et sarci dolium affirmaro potuisset propheta ; qui cap. III. 4.do levitis inquit : v I t erunt Domino ossercntes sacrificia in justilia. I t lil noebit Domino sacrificium Iuda et Ierusalqin , sicut dies seculi , ct sicut anni antiqui Z is ac demum c. IV. 4. Jud auos ullo Iucias u memcntote , ait, legis Moysi servi nici , luam mandavi ci in Horch ad omnem Israel , praecepta ot judicia. Ecce ego mittam vobis Elium prophetam , antequam veniat dies Domini magnus ct ho xibilis u . Eri 35. R. N. A. Ad r. prob. seu Inabi, norum cxpositione