Margarita moralis philosophie in duodecim redacta libros. omnia eiusdem principia, maximeque secreta ac cognitu summopere necessaria, luculenter complectens per reuerendum inquisitorem, F, Iacobum, de Hoechstraten, artium ac sacre theologiae doctorem

발행: 1521년

분량: 372페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

sionis no ni est causa obiecti sint animis. in finis selii est cafinalis illi' effeci'cui' amorq h3 eu .p obiecto,est ca efficies Exempla icto p siuit,ut si spremdiliga eius filiuNelnt sanitate amo et eligo eam qua in no facio potionem.

Capitulu.x.demonstrat omni actioni 8c esse tui psupponi alique fine pexistente ab agete nec productum vel producendiam. Amuis stibus olivum exstitit,* caualitas Galladio me t emptaqrat eristentia ei Oe ca sinclis,neces lamm,ι omni coordinatione filiu et in ot calitate finali, psuppo/omae alique fine opuloniet offectui p*cificiatess ab agente nullo imo causam dictu itaq;ssis nihil h3 tam emocte, qono in cani finale, re ergo esseco agens erita pleratique fine pe istente,siclitet totiessecnii presiupponitur ipsum osciens, Et Viasducim', inter essecreasciis ni id potest esse finis nem caula

aut null' est amis his ,q no extat, stantile eis optat bona,neGad ea h3 amore amicitie neque amicitia in qalter diligit alterum ranssi pare sibi urasterii strati q ito extant,sola cadiitsub de idoris et amore Icupiscate migra pater non habet amicitia ad amicit,ud ad filiu que no babet Etsi optet amicii vel filiu babe resanu,queuis illic sanitas cadat sub amore cupiicetie,nom fili utamicus cadit ibi sub amore amicitie A palpiscine,uissim ubi optat habere amicii vel filiu eudem sanu, se is pater illic se sit amore amicitie qr sibi vult sebere sua vel amicti, inquetu

142쪽

qui ossies ad eu ordinati fines rut obtatu amoris octipitataec eo ergo amor amici te fit amor simpIr,cocupilaeneves amor smqd,causalitas quoque finalis in hoc finis sit prer

amatus, vel tan amabile practice apprehensus, cosequens cltss' illi situ cistoeti adque est amorantiacie uenit causalitas finallis sicut et amor amici te est timus amor, et piae tu omniu actuus volatatis, et ofectuu ab cis a gredinatiu.Eliis sto finies secudario

et exus uenti aveniet caulalitas finalis,mouebilissi appetunso

lum in virtute dimi Mostetis. Et intersines secudarios sub amo ire acupiscencie cadetes,quato alios fini piacipali ,caderi sub vinora amicine ,vicinior est,sto. Ninquiore ad ipm b3 dabitudin tanto amabilior et pilantior m,puctiusmi uel in genere cautelanalis,3lle thoq inter oes , infinipncipalinimus,clima3 inter eos Oncipalissim ut in exemplo dato manifestu est D Ora quit ergo ex piniffis, effectus pncipalis agentis,num pt esse annis pncipalis,qr in alui fine psupponit ,hene in pt esse ei sublima Est aut subfinis ddam finis secudarius,ad ulteriore fine ordinat velut ades nectitarius queadmodudiuitie queriitur Fpter pota tiam ciuile Un hoc mo nihil a bibet agens fincipiis,ordinati ad pyciusuu cffictu ,et magis nobilead miles nobile. Quare ena u aliquid dicasin ppter fine qui est eo inferior hoc retine secudario et lubline,quopncipalis finis attingis est accipiendii. Ercmpliticat Demetis,ut ars medicine si est psectio intellectualis ,ordinat ad sanitate corporale in*tu illa Isequaer ordinas ad vita virtuosae Et sic estimo inteligendu illud p ino celi ome cuius cst aliqd opast gratia illius opis,Sic ena pino ethico; opaloes putantur inter fines,decem de subfinibus accipienda sunt,ina tum per operato es tuas,res create seu fine piacipale assequutur,sc3 dunna alu/

maxime ad diuine bonitatis sititudine accedit. que sectio ita ene se fecto sistit et actualissimo E rutame in causis instramentatim nibit bidit ea* effictu esse sine piscipale,qr illic plerum opectus est ipo instrumento pstantior i arca nobilior est securi v ser

poterit recipere virtute monita I ndeo,* finis nodii ex ilics moveat in virtute finis pncipalis pexistentis,ad bucinitum est acci

143쪽

Zibae quartus G. .

ruceismus aut valde oueniens,luc statini virtute amoris, ii batetur circa fine pacipale et no a mouet dest puocas et allicis vo/bitas ad altiore sinis secudar ,nota ecilletis. O i ergo O,l finis secudari' qui no est,mouet virtute sinis sincipalis exponendu es id est virtute amoris qui aes ad fine placidale.Ud ex quo motio

ista est metapboaca,ideo siliter et virtus taliter motiva metaphorica est, Et ergo talis virtus,aenept a municari no enti tale virtute effective motiua,hoc esset impossibile.

CCapsin.xi. pulchram circa predieta absol- .uit dubitationem Α

Ubitabit aut non merito quispia circa pdicta mi eius Oini actioni et effectui βncipalis agetitis,oporteat fina' utipncipale pexistere quomo ergo veru erit illud vul/gatum finis sit ultimu in erecutoe. pro buins dissolu tione pinittenda est qdam distinctio finiti qua G. o. ponit ter tis tra gen. a. rviq.S 'necta gens fine sua actae ollituit ut medicus sanitate,Eliqnsentu se actoem aliud acquiris,ut er pugna militis,duci acquiris victoria,interdu tho pactoena ipe finis per sestens ,agenti acqritur,ut locus deorsum graui r pactoem nostras deus nobis acuri inquem se ea3 eius assimilatoem asseqmur. In p mo miro est finis secudarius cadens sub amore acupiscetie In reliquis ko est finis pncipalis,amatus amore amicici ea ude altero illo; duou modoΣ necesse est omine taedincipale acquiri Π acto

Sic em fine acciri nihil aliud videt,que id qbest ad fine assequi ivlum eo mo quo est o dinabile in ipsum et quo ab eo est assequibita Tl illa aut res que est ad filio a Istutur ipin, nisi st aliqNagens qs

sua actoe eam in fine ordineta ad fine; attingendii rem eade moeneat. 23 em causalitas finalis pi esse absci efficiae B Perplius,ut inqt Derueus dis liticioni plate scordans aliquis est fi liis , Ppter que aβens agit ut sit,ut medic ppter unitato,ali' i oe sinis.ppter que ages agit no ut sit,s3 qr est, ut citus virtuosu; botlinat,no ei impendishonor visit vel fiat virtuosus stam ea virtuosus,buic acordat distinctio qua B idiponit dis dima. se sententia* Egere atingit dupli. , Mno Ppter desideriu3 finis Naut desideriti est rei no habite. ideo omi creature uenit agere opter resideriti finis,qr creature acquiri pi bonuab alio qSa se no balit ScSomo otingit agere poter amore sinis,sc3babili,et sic te' a Spter sua bonitate,tans finem amatu3,qrei nulla bonitas a cuript L pdictis ergo inseram ad qsim,lin o m actoe queno frustrae,ipe finis acquiris vel ut sit, vel iste acq a tritur buic, vel

144쪽

Zibaequarius Cap.ri

husa est. Talis aut acquisitio in termino motus vel actiois est ascipienda. Nonaber ergo vivis finis pncipalis actioni petistat,m uenienter rh vltimus in exequutoe,intrum agens no assequis finem,aliquo pdicto* modo z,nisi intermino motus vel actionis Blq yo no inepte verbii aequo hic dubitaOxponunt te in pncipali,qui est pinus inter eos qui cadur sub amore poepissecentie,rt sanitas inter fines ,qui cadiit sub ocupiscentia medici eapncipa lio et ergo etia inter omes est executoe acquisitonis posteri Et qdem hec solutio omino Icordat pcedenti qr p hoc q)sanitras est ultima in acquisitoe,ctia et finis pncipalis sa si lentia bominis ad que sanitas hue proxima habitudine crea3 sit finis vltim' tn.executoead modii statim expilium,inssitum sc3 medicus sua acatione, time astentur psistentui do is o modo quo per eius actionem est alsequibilis.

videna causalitate finale expleri,q6 est fino cognosci et

n prcamari ,et eius amore aliquid fieri. Quia aut act' cog/N Mioscendi et amadi cadut etia sup ea ,que no existiit, ociu/ uin erritit,* no oporri cana finalem in causando existere. Bula resolutoi se opponit orneus duom arguitientis ficinio m fm Kno plus Iduceret causa finalis ad stitutoemericius p sui existe/tiam in se situ no se Sed manifestu est,* no esse cause,nihil ducit'ad uaoemina libit ergo ad stitutoem effictus ostr: in causa finalis,q alvi absonii est,qrfinis potissima causarum dr. q. physicoz. Rursus no ex hoc aliud ae finis,qr in redis A ideo tittendi qr est finis in apparet esse finis. Tlo ergo iii hoc due est B, amari, sistit causalitas sina ed poli' in hoc qN est dare ali uritanitate vel amabilitate suo edictui B NEmuistori nollendifficile rudere Esteri aliquis finis pncipalis,d diluifamore amimmae E mus allat in causando pexistere, Elius yo

est simis secudarius,amatus soluamore acupiscentis,et hic plerumno est causa sui effictus penes esse situ realesta poli' tali esse adrniente cessat actis,ut sanitUte habita cessat medicatio ori aut as, sumtis manifesto, no esse cause,ni hil oducit ad ostitutoem clictus,vem est hoc,Σoini modo non esulpius finia,Si tu filiis in se no ex flans ,badiareb cognitu et amatu apud mente,certe esse illud multu adiicit ad effictus ostituto cetia in genere cause efficiem' ' p x68po Tralfessi explet sinis sua causalitatem dinopenes illud esse estpotissima parassi cadup. Hi aliud vo

145쪽

Zibtritu artiis Cam

si dicendu * in note finis latet qdam uiuotatio mi multum

resat loqui a finea ae causa finali a volutate so bumana pstituta viis etem plerum es naetior,vltimasseu ultimam latrinseca,velo: trinseca rei psectio,collata vel acdrenda ,quasi qd meli vel opti/mu inter effectus causatos velacerendos existens, Sed causa si natis est aliad paniatu ex cui' amore res alia ab agente zstitumina nergo assumis no ex hoc aliqd br finis,m intendi istis ideo intendisqr est finis v. 'RndR dimittendasset iuuia voluntas, apud qua forsan bocassumptu fallam olivina. no aliter diuu. na militas sit finis rem nisi 'n modii et ordine,quo elia reo volota,quo una psectio possit esse asterius finis pinetiola,msi rin oraFnem et modii quo clla aeo volita et intenta in tuc maxime unaqaque res ad suu finem accediti qn imitas diuina 'olutare,pin F de ip/sa re dispossitu est a deo. IEsl dicendus 3nis apud vo/lutatem creata que rem psectiones no largit,sed potius a prectio flnim rem a reo collatis allicis et pirotat,muis inqua apud tale 'o lutat clii recta rone regulae, ideo aliquid intendit et amat,quia

est linis id di m est talia optima vel extrema vel ritimata rei pfecrio, assum ni est,q ideo intendi m est causa finalis apud voluta/tem creata sed ecouerso ideo est causa finalis p sic intendi ala cannalis relative Sr ad suu effectu3, dic aut no piri rndere actu,nid mediante intentoρEt boc ipm sentit iste subtilissimus locior cum inqr,finis no as inreffectu nisi currente aliquo intendere line et ordinate illud q6 est ad fine ad ipm finea sic finis b3 q) lit causan boc qs est intendi sicut d cansam alia necessario scui rente in ea ad bociphateat effectu ipe E e Uemtame vides finis stmo mo sumptus,esselandamentu originale et dimordiale causalitatis finalis, Ee hoc em aliod causat finalyvir amat tanae finis id etan si placito in intrinseca vel exmnseca,Sed ad tale amore volu tas no piloca misi m vel est vel apparet esse linis id est talis plectrio Statur ergo* alidd esse sinem id est tale Meciem est stiliora diale fundamentu finalis causalitatis, Et boc prendaevidesiste toctor dicens ima q6 est te rone finis in paratoe ad illud qGest ad fine est dare sibi quada banitate et amabilitate, Iec ipse nos aut biolo 4 mur te opteta causalitate finali in actu,q no eli,nui querillo amore cuius finis est obiectu iliquid effective vitaris. Et huic etia doctor iste osonat cu inqt, causalitas finalis loquedo re voleta causalitate ipius est esse illud amore cui' abdd agit ab alia Et item. Tl bit tepcdet ab alio etia a causa finali nisi habeat causas efficiente deo asequens est,q illud q6 est ad finem te necessitate

intenda ab aliquo amitte et intendente huic dareesse ter limini

146쪽

Eiber quartus Cadetis.

es ideo dixi q) causalitas cause finalis ivi ee,illud amore cuila intentione alicia agitur ab alio , nec ipse, n, ergo resolutio pdicta ab huius doctoris subtilissimi nisi Disan verbalr distat sentetia

c Capnn.Xii j.pulcherrima ex olb' phabitis epilogat sinale coclusione A

, Ro coplemento igie huius materie epylogates a d

Ti m clarata sunt resumcntes,inseramus finast tuminaria ta D nantemque hanc oclusione; et tuis lasan alicui noua , t parti audita ino iii minus vera Ee quo nulla res est ali cuius citectus in finalis,nisi quarenus amor, uin res illa est obiectum piicipale,sit eius de effectus ca citicies inde pungit q) et voluntas et intellectus practicus ei confidciis, babent aliquo inopino forinali obiecto ana ronem que formala ostitivi et ab alus ditin suit quartu genus ca* B Dccidit quoque ex code fundameto,* a solis actim istar potentiam p hoc solii illi exacent sua in causalitate effectiva respectu alicuius effect res q eli eo* pncipale obiecae sentis sibi rono et tandia noem cause finalis ,re pectu illius eiusde effectus Exinde etia se tur et trullius a tois vcleffectus est querenda ca turalis,nisi quatenus ille effectus ab intcllacniscedat et volutateran nisi pina causa opera ire onua se in te lectum et volutate,msi praea ois cmetus et i is opatio.pccdcret ab . eade puma G, P caco no cuiussiret effeci' vel opato is viveretida esset ca finalis. IJ am in illa oparoe vel Meati,in quo nullus acurreret intellectus crcariis vcl increatus illic fin veritate nulla ciis

causa finalis Darcetia et unaque pactio vel cffectus iutantii rescit ab bo qd cit halare cani finale et in tantii reclinat ab hoc qd est*di: ci νpter finem, Atum reficit ab hoc q6 cluccdere a volutate et intellectis,et viequenta quantii ab hoc ultimo teficere

vides,intantii etia videbis accedere ed id qd est feri ex necissitate nature vela casu E OEt becoia firmis sini halaiit fundametum clare quoque citi mutur in illa breui et pinunt Oinmu animorii. rescriptiua Icepto qua hiat recasinali qua S, finis est id curaratia dest amore aliquid est vel fit,ut gemitu' ibi tenoret ron; obiecti,ablatites ko ronem cause efficietis,et tuc sensius est, inis est ob lectu pncipale illi' amoris,pqueat d. iicit,uel a si aliqdMcσditUel sic ,ca finalis est obiectu alicuius amotis ,Π quem Gemuenirid Nuclvel seruas f Sed tra .fin. US. atra sicut . bes lilao tertio,ca tertio. Rcides q sivi sine attentoe,no sunt abimi te lectuM ab aliqua subita imaginatoeNel naturalipticipio i ut

147쪽

que fit sine attentoe et ni detendat ad aliquos fines,lio preter cardine intellectus, Deca ctor. Sed tur ergo,ialidua tendut insule absque omi ocurrente intellectu. dicendu3,l licet talia no stantem ordine intellectus bumani,' iuxta ordine virtutis imaginative quare euu et finem imasinariu tales opatocs balare dictitur,no aut amne pstitutu. Tlo in talia flut preter ordine diiuni intellectri cuius dispositoi guterminue,no minus subditur virtus imaginatiua bommis,m estimatiua brutatis,et virtus activa pure natum

tis,in ordine ad suosfines.

Zibae quintus

Capsin pririni. ostendit oueadmodu di

Versis modis res tendunt in aeum velut ulti 'mum finem. Aouissime p ppleuicto bin' materie,lio inutile est re fine ultimo reru Isiderare.Et si de in reta ardua aeo magnifice sunt gratie agende si vemtatem attingam' q fecudissima erit, Si vo ab ea aefecerimus nobis a mipil asserere intcdim' in re tam arduissima ignoscendu3 est. finis igie - - vltimrast aerati illud insbtendes res uenimiter ea: finis m,queadmodu et signusinis dis ipius sagit am* ali din alam aeterminate tendit,taque in fine abs. intellectu di/rigentea volutate mouente no tingit.Tmdit aut aliud in alterii vel p ppriu ductu seu directoem ut creatura ratonalis vel qr ab , alieno intellectuduci fet dirigis ad certu terminii. Et qde in id caluide erit finis inque ducit inriges,et in que ducisi ui S ad alteri' directoem in fine moves doc mores naturales tendi it ad suos fines ut grauia aerium iuxta directoem legis eterne sui creatoris. Et aedistis ideol sentienduati mouen ad suos fines, no fide/rantes typ motu Hupiit astu finem qbest ppse intadenti ' ist cupiscentes fine,naturali instinctu mouenead fine quasi ab alio . mota ,sicut et cetera q mouens naturath n 6 Res st naturales hi deu tendet velut ultimu fine tant a diuino intellectupractico duae,ysuo diuina tonitate ut sic aeus creaturi a se edictive pdedstianu in fine vel terminumdomnia et hoc Esai

148쪽

lliber qui litus G. s

um inrellectu practicu mi ' sua tonitas est pncipes formale isesi Diale obiectum cuinqde intellect' instinctu seii occulta initustione res naturales mole tendiit et molien fad pticipidii solii alii qua taciminata sirinidine diuine tonita s,qr ea sin es lenti iHMrer nimiuei' excelsum formast id est talam psect informalla inherente) pticipare nequeut Pin hoc ota tediit in diuina assitatbone reque Niso tauque imagines qda,repidi diuinu sini e P ea exemplar repleta tecimo necis 'aliqua amat creatura usu inis sua tonitas mear luceat L quin etia in omi tono creato summu donii desidera et uris a creatum qia tendit et mouetad oricipato creata increatebonitatis, Quo fit Q p diuersium modiisne adi assicimem divine bonitatis,creature diuersisnode erp tircpsentan diuina bonitatea hoc est αus in rem pductae bucipala intenditio qde hoc aliq intendiit dicentes a creature iuuthducte ad dui man: festadii et expin du3i diuitias glorie siue, ut sic α' niersa Ppter stipin expinendu opat' intelligat. Ο Δ. erutame creatura ronalis ictii et sentia divine bonitatis ,rase Drmale pseMem plicipare nequeat,bii in realiteri bola animsifricst psectio qda ciessi obiectu humane opatois linediam, sovisionis et amoris,o at is creaturis sini y cst iii ossibile ous re etia rone hui' radicis creatura ronalis ,no aut iri dualis ,est brastificabilisoni duplici mo deus est inini' finis creature ronalis in scue et est aeriuata sisitudine sermala stricipata etia editia diui/ne bonitari q e vltim'finis iniciate 2 opaloes suas attingere

C Capsinai.ostendit in uniueris duplicenaee ordinem siniu a deo institutu A,

ctione,ia dictis est annectendus delis in uniuersio, duplice ordine instituit . di im'et pcipu'est rem Oim et sing ad nitans ultimu sine,te q qde ordineta dictu est.Ηius 'o est ordo creatura* inter se, que mutuo se iuuantet. novet ad pinu ordine ire asseque mi ppter eris.xii. . metaol p.rsi, ordo pitu uniuerit,estupter orditie quiuest ad botim uti separatu,extra vinueruum sistes iam finis viq; est ca res nisi fini ir est in volutate agentis et ideo bonitas diuina,finiti Mini et ordine si est ab eo lita et ii aliter,est finis r Et ideo lucinarime unasii uerim adseu fine accedit O imitat diuimi inbrate,fm l te ipa re a dco est dispositu ab Liscudu igis umicio dine, liqd est alteri sinis,in Graestateo voli dr 9dein

τι tu i

149쪽

Tiba quintus Cap.iij.

mimo ordine est creanimvmis vltim' inquelm ipe est vitiinuet inicipalissimea se acente in rem Muciae intentum, sino moedine creami eipe libiipsis sunt fines,inquem exdiuina ordinatoc aliqd est in asteri' ordinatu utilitatem. Un apud Bristo.isi sta im. Oraton' uniuersi coordinata sunt es itala, et no sic ebnt,

ut no sit alteri ad est nihil 3 est aliqd affinitatis ad viiii qdetine ola coordurata sunt qucadmodumtonio et Et g fmhuc laniordine, aliq aene sunt sibimηtuo finis reci simpta, vel f in aliqd visi gulamatio regis dicas eskMpter qetem rustici Iii Blim sas in diuerses modos ,iuxta diuina ordinato ,di uerus ubi in tuo affersit utilitates,m que modii et angesi et alie creature dicus G ppleri ipolim,etit ppter repatocilapsus nature angelice supplenda Eduertendum qdi sunt inentim,qndori cipat diuina tonitato nisi pcue ex ordine ad illud, ex eis pse viditat2 t Ptes in ordine ad totum, et acclitia in Adine ad sub tatimqKd em piis est,totu est toti'. et acciana rotast etia ipius sub statae stς. in hec potentis in entia dicusElia 9osm,q pter dineque trat ad ea si ex eis utillateas tequus,' t ex stipis avres et 'calco, dine d diuine tonitari plicipamem Urietia res is noetistetim ,q ex eis prauus vinitate que in uniuerso cisterent sest te partim et accidentilo

Capta.iq.pulchre os edit ee aliquod primu principiti intellec P practici,& ud sit virtualr cogitare de sine ultimo es queadmodu viri' me in

150쪽

yltr quintus Capae.

B e oro plenios tamen intellectu huius deductionis aduer

tenta q) similitudo illic assumpta in maiore, non currit per ora manifestu itaque est,*priniuinguenseractive, debet esse alio singulare subsistens,tationes em sunt singulam ptimo methaphisice.Et ergose omni coordinatione active mouentiu et mobiit in deueniendii est ad unumnati,cuod sit vitii numero, a quoesia recipiat virtutem motivam Sed in coordinatione mouenit finaliter primu potestesse aliquod valde me unde e S dotain loco preallegato,plerussi solii loqui intedit de vitimo fine civmuniteraccepto ut maniterii est L Bd intelligenduergo quo taleptimii appetibile coe det aliis sessidario appetibilibus amabilitatem et virtute motiva appetit', et quo sina appetabilia mouet appetitu in virtute mi appetibilis quo preterea ultim sinis sispmu pncipiti moues appetitu et vi hoc ratio m qi ad cundaria bona moueat appetitu Ed bec inqua intelligeda est aduertendu loquetes de apphcsionebonio eatitudinis incqimo eam intedini',quale triat diffutientes . diuidentesadisputares,quepre sapit speculativa quepractica cognitione lieΘ mim si eau intellectus practicus maxie psiderat, etia speculature appdelm cannis qr ut satis testa micenain pncipio sue medicine, spem

latiua est principiti practice cognitionis Sed hici murde 'apphensione,quepprie practica est et xima ectensioni uitellinctus ad extrala ad appetitu et alias poteti Siciliaute intellectus speculatust h3M incipio pino, no mingit ide esse et no du

ius virtute intellectus,oim alijs adderet rassentit, et quo lublato

millii reliquo* plero* plus que sim oppositu, caderet sub assensu ipsius intellect' Ita et intelle practicus m unum ioticipiitqσ est bonii Mummatu vel Oectumseu plenitudo beneessendi ea omadavd appetibilis vel beatirudo etiamplectam q oia 9tiruteidedicunt. Ο Istud pricipiti milibetvtenti roneest naturaliternotu Gqde Metia silprimu hinc patet,*ante senon h3alis pncipia pracricu prius,virtute cuius intellectus pracrucus ei astentiret,Estpterea omnim aliis ratio cadendi sub acce/ptione intellect' practicialem em aliq6mailares bonop praetice accipi pt sub rone appetibilis nisi quaten' quis opinet imvel ptinere vel ducere ad hoc qbest coplatebenest habere,qsesias beatitudinem notamus et iam quicquid homo appetit lubiratione boni appetit cautem si non appetatur ut bonum per lectu,necesseestlappetaturvi tendens inbonuptatum, quia lcia inchoatio psectionis ordinaturad summatione ei ε

SEARCH

MENU NAVIGATION