장음표시 사용
51쪽
4o IACOBI FONTANI dentibus, syrupis,iu lepis, Sc a poete matibus Jescriptis capite de intemperie cerebri frigida hemida. Deinde purgabitur praeparata materia hoc medicat meto. γ agarici 53. Z in Zib, & cinamomi an.Θj.iia- fundatur in aqua salutae,aut decocto cham cryos,
expresstoni adde dia phoenici 3 vj. syrupi rosar. l. sii fiat potio,vel V pitularu de agarico, & cocciarum vel lucis maioris asi. 36. troci scoria, athaniat.
gr. iiij. fiant pilulae molles cum strupo de st ecate, capiat,vel dia phoenici gul. sacchari q. s. fiat bol vel exhibeatur tabella una electuar ij diacari hani pondere 3 vj. sola aut distatuta cum iusculo pu li.
Purgato humore erit utendum medicamentis leuelletibus,nempe clysteribus, suppositori)s, acristibus descriptis suis capitib. cucurbital b. potest applicari humeris cum scarificatu . Vsirpada errΙim pituitas ed Rcentia, tua pophlegmatismi. eodem tempore poterunt parari fomenta uones discutitia. tes ex radicibus herbis, seminibus, floribus & alis medicamentis calidis, siccis, tum etiam oleis & vnguentis eiusdem qualitatis. Postremo exhibenda ea sunt quae generatione pituitae prohibeant, & cem generetur pituita pol illimum ob debilitate coctri
cis iecoris & vetriculi, exhibeamur corroborantia, qualia sunt electuarium aromaticu rosatum, diacyminum ad 3jsi. manc surgendo e lecto. Vel Γ, dia. mosse dulcis 3j.diambrae pulueris aromatici r fati,diagalagae,& rosiatae nouellae ansiij. syrupi sto chados q. citat electuarium molle, cui adde theri:-cae magnae & mythridatij anqj. capiat ex ea mixt1-ra 86. aut 5 l. mane turgendo e lecto. Si mel ac nolicus succ8 fuerit , causa doloris cap tis
curabitur remedi s dicendis capite de melanchclia.
52쪽
DIUTURN Vs capitis dolor , qui remediis
apposite applicatis non cedit, pendet aut rabanimalibus in cerebro natis, aut a tumore praeter naturam, aut a callo, aut ab humoribus crassis& viscidis , aut a nimium calidis , quorum feruor vix potest extingui. Animalcula aegre depre- henduntur, ex nullo fere modo expelli possunt. Callus exteri nequit, tumor praeter naturam medicamentis non potest curari. Humores crassi, tum viscidi, tum calidi inflammati praeparari saepe volunt, expurgari medicamentis iam dictis. Verum antequam ad reliqua medicamenta progrediamur, notanda sentetia Hippocratis in Coacis praenotionibus de cephalea firmiter fixa, quae est soboles humoris crassi & frigidi: inquit,Cephaleam tollit ex
ptiratam per narres, aut sputa crassa odore carentia , quin etiam exoluit vicusculorum ubertas nonnunquam CV Iomnus, o alui profluuium ; Haec sponte contingentiastini cephalear remedio. Medicus ad imitationem naturae errhinis , apophlegmatismis fonticulis ad suturam coronalem , & alias partes appositis purgationibus, tum cucurbitulis, & somni prouoca rione per optima alimenta, per laudabilem anathimiasin poterit cephalcam curare. Sunt alia remedia , ut decoctiim ligni sancti, & salsiparillae sero appositus posterioli parti colli, aut vesicatorium sequens applicabitur. V unguenti rosati 3j. cantharidarum 3 ij. pulueris seminis sinapi,& stet-coris colum b. an. 5 j. misce appongiatur posteriori
53쪽
2 IACOBI FONTANI capitis parti. Verum quia cantharides exulcerant renes & vesicam , oportet antequam apponatur praebere aegroto aut lactis 3 viij. aut sy rupi violatis iiij. cum aequali portione aquae bu glossae: aut cichorij , prohibent enim haec remedia exulceratio nem illarum partuum. in humorum feruore arterias temporum incidendas iubent. Sed quia satis periculosum est remedium, quod dissicile sistatur sanguis, po Sint venae frontis& temporum tutius
In hemicrania eadem debent usurpari remedia quae descripta sunt ad dolores capitis ex humoribus natos. Alexander Benedictus. lib. 3. has pitulas ad hemicraniam a frigore natam Pro secreto praescribit. V aloes 3 ij. agarici trochiscati 5 j. gario
phil. macis,cti Oebarum an . Bj. cinamomi, spicae nardi,iscenanti,nucis mos c. iunci quadrati, masticis ah. 36. crota B h. salis gemmae,di agri dij M. ex ubno meraco fiant pilutae 3 si acoena lumito. Arc Ianus post generalia remedia ad hemicraniam calidam praescribit sequentia ut optima, & rara, V. ει- cis atramenti scriptorii siccae q. f disssoluatur cum aceto & loco raso applicetur. Si dolor fuerit vehementis limus additur alicuid opii , vel fiat em
plastrum ex rutha, meiatha, cum pauco aceto aut oleo rosato. Rhasiis apponit naribus oleum nenu
pharinum . Aut δ succi agrestae, myrrhae an . partem unam, faecis attramenti scriptorii partes duas, aluminis & croci asi. partis unius quartam, confice conterendo cum aceto, illin latur tempora & locus dolens. Vel V cassae fistulae recens extractae J ij. philonii romani 3 iii. camphorae in aceto ro-Laceo dissolutae 3 g. misce,fiat cataplasima applican-
54쪽
Hum parti dolenti, quod etiam mire prodest in doloribus podagrici ἔ, velitactis muliebris,& aquae
xosaceae coclearia duo, vitellum oui j. misceantur, α apponantur. Lamina plumbea applicata cum vehementi compressione multum prodest: deinde fiant errhina ex lacte muliebri cum caphorae gr. iij. cui addantur opii gr. iiii. Si vehemens fuerit dolor attrahatur narib', aut in illas immittatur, ex eadem aliquid poterit in aures instillari. In hemicrania a frigidis humoribus post remedia generalia, V radicum cucumeris asinini, solior. absinth. an. q. f. decoquantur in olei & aquae aequis partibus donec dissoluantur. Fiat cmbrocatio. Ex
eodem decocto fiet sinapi sinus hoc modo. τί sinapis mi communis squod fit ex duabus partibus si
napi & una ficu uo ) L ii. scillae 3 s, costi, radicum
caparum euphorbii an. 3 iii. omnia trita misceantur cum aceto & vino odorifero sussicienti: applicentur cataplasmatis modo, vel τί radices betoniae in vino albo infusas 1 . horis, distilla, & ea aqua frigida fricentur tempora: fiat tale caput purgium. euphorbii, castorei an. partes aequales , misce cibo leo ment hae, & ex eo nares fricentur. Pulvis vesias arurn vel nigellae insufflatus per nares remedio est. Lauetur pars dolens aceto rosaceo aut aqua vi tar : vel distatue patum euphorbii in aceto & contrariae parti capitis adiunge. Haec debent potissimum usurpari in frigida materia: probatur maxime hoc remedium. medullae seminis cartha mi
Sit,carabae B i. pulueris senae laxatiuae descriptione motagna nae mannae an. J j s liqui ritiae Bi .cina mo-mi 3 si. sacchari rosati tabellati ad podus omnium, fat electuarium, capiat 3 ii. Pulvis autem est. y. se-
55쪽
IAco BI FONTANinae l. 17. zinalberiis 3 iii. tartari. cinamomi an. macis 3 iii. misce, fiat pulvis. De vigiliis C A P. XII. DE vigiliis agendum, quia dolorem capitis fere semper comittantur & phrenitidem pa
Vigilii significant affectum cerebrum, aut persi
aut per consensum: Et causam affectus intemperiem calidam siccam , aut frigidam siccam , aut acrem evaporationem ortam ex humoribus calidis. Atque ideo persepae sunt praeludium phrenitidis, praesertim si fuerint rurbulentae , in quibus aegri exclamant & vix familiares agnoscunt , causamque stabilem: Atque non solum eam significant , sed etiam comitantur , & augent , exsiccant enim & sanguinem biliosiorem essiciunt: Ex quo fit ut vigilia vigiliae causa sit M. foueat suam
Vigilia graue est symptoma, comitatu symptomatum, nempe vitium prostratione dissipato calore & humore nativo, inquietudine , ex quibus prauorum humorum fit prouentus consumptio corporis, & resolutio, inflammatio spirituum, nec non cruditas, non modo enim non coquitur alimentum , sed crudius relinquitur quam ingestum est. Vigilia qua morbi decurseu o' praecedentibus morbi
temporibus non fuerunt cum anxietate repente obortae cis
ea flatum certaminis critici sunt praenuntiae. Perpetuae vigiliae pe=simae, pertinacia causae affectuum malignorum consequutione , quae superius descripta
56쪽
t sunt. vigiliam conuulsio aut desipientia malum. Conuulsio quidem, quia ab inanitione lethalis rInsania autem quia nonnisi serina esse potest a retorrida bile & adusta ex qua atrabilis nata est. Quando illud symptoma tam graue est , ut Medicum reuocet ad sui curationem retusta causa, velut simul cum cacuretur, hypnotica seu soporifera usurpanda sunt quae varia describuntur. massae pitularum de cino glossa B j. ad dolorem sopiendum, consec. alchermes B II. capiat hora somni
y philonii 3 g. consectionis alchermes B j. capiat eadem hora, ν conseruae flor. buglossie, betonica:
3 ij. s. ineriacae 3 s. cum syrupo de papauere, fiat optata; datur post pastum. V requiei Nicolai 3 j. aquae rosar. q. s. fiat electuarium, detur eodem
Multa somnum conciliant capiti vapores effundendo, v t crocus, myrrha,anethum,ocymum, iris: quorum magnus est usus in pleuritide, peripnumonia, similibus. Ex his censetur sequens somniferum. tria, aut quatuor capita papaueris albi, coquantur cum iusculo capi, herbis refrigerantibus alterato, detur iusculum sub horam somni: Ex eo iustulo potest fieri hordeatum & propinari. In melancholia vero V aquae communis,& vini albi ah. iu iij. in quibus feruefiant florum papaueris albi neni pharis, violarum rosarum , ari. pug. j. recipiatur sumus naribus per infundibulum: Cardanus praescribit ad somnum conciliandum sacchari nenuphatini j ii. syrupi de pomis redolentibus J IZmosci gr.v. capiat post cinna, vel corticum papaueris albi 5 u. flor. violarum, & nenu-
57쪽
s IACO Ar FONTANI pharis, seminum portulacae, lactucae, scariolae an. 3ij. Scorticis madragore Θjj ligni alces croci, semibnis anethi, an. gr. vij. pulverilantur omnia, sacculo
includatur ad odorandu sapi: vel V opii alliorum capita duo distillentur in balneo marie, de quo detur gutta Vna cum vino, aut iusculo ; Langius
descripsit ex Sauanarola. Vel foliorum & seminum hyoscia mi albi an . q. s. includantur sacculo,& supponantur capiti,vel corticis mandragorae. seminis hyosciami , cicutae, succi semper vitiae adumbram siccati afi. 3 si vel j. omnia subigantur cum selle leporino , & oleo mandragorae, hat pomum odorandum, V olei anethini, olei de croco.&chamo melinia n. q. s. opij tantillum, dissoluantur simul & fiat errhinum. Post aures applicemur sanguisugae, quibus detractis vulneri, granu unum opij imponatur ex Langio. Repleatur pelvis magna aqua , & lingulae pania. villosi circumponantur
multae, quae philtratim exsugant aquam , excipiantur guttae ex philtris cadentes pelvibus suppositis. Ex puluere requiei Nicolai irrorato aqua rosarum, & inter duas sindones intersuto paratur seon tale somniserum. Vnguento populeo frons& tempora ,& cordis regio illinam tir, aut albumine oui cum aqua rosacea, aut lacte diluto. Oxirho dinum applicatum temporibus, fronti, & cordi somnum conciliat, Gaspar V uolphius tale praeia stribit remedium. specierum aromatici rosati ,
diagalangaean. 3 l. op ij diligentissime contusi , &in vino maluatico dissoluti P j. si Κarabae subtiliter
puluerata: g j. croci Θ s. fiat cum eodem vino mamsa detur. Ex Carda p. V styracis , calamitae ,3 i. fiant pilulae curn vino dulci. laudana multa
58쪽
paratur, quae data facile somnu prouoquat. Lotura tibiarum facta ex decocto folioru salicum,pampinorum vitis, foliorum cannarum , cichori, &aliarum plantarum frigidarum. Velisyrupi de papavere,aut diacodij 3 j. strupi violati 3 vj. aut 3j. confect. alcher. 3 s. aquae flactucae q. s. nat iu-lep , capiat hora somni. Conciliatur somnus embrocis refrigerentibus capite suo descriptis. catelli euiscerati capiti deraso applicati conciliant somnum : V myrrhae, styracis, calami aromatici. croci , Oph asi. partes aequales, excipiantur succi
plantaginis & album inis ovi q. s. fat suppositorium. Ex Gordonio. 2M unguenti populei g, semin. hyosciami B iiij. op ij B v. crosci gr, vj. castorei B s. radicum mandragorae 3 ij. olei de papauere 3 iij. cum cera q. s. fiat emplastrum apponendum fronti & temporibus. Si vigiliae nascantur ex intemperie frigida sicca, statim a pastu cubitum discedant. Deinde V cha momiliae , florum anethi afi. Jij. meliloti corticum mandrag. cassiae, schenanti asi. 3 iij. corticum paver. 3 vj, ligni aloes 5 j. si terantur omnia crasso modo , in ij ciantur in carbones, excipiatur fumus naribus & ore. di ambrae B ij. diam osci
rupi de cortice citri q. s. fiant r4. pitulae , capiat tres hora somni, praesertim in affectu melanch.
MEN Tis alienatio perennis cum febre continua phrenitidem significat. Ea quae fit per
59쪽
8 IACOBI FONTANI , consensum se paritur a primaria, signis in genetali methodo descriptis. Illa autem quae generatura diaphragmate inflammato , licet febrem continuam sociam habeat, & fere perpetuam mentis alienationem, in hoc tamen distinguitur a primaria, quod quae in cerebro primariam sedem occupat, paulatim producitur, magnam, & raram respirationem comitem habeat, eam praecedant vigiliae,dolores capitis febres,acutae oculi squalidi, acres lachrymae. In ea autem quae in diaphragm te consistit , symptomata phrenitidis derepente oriuntur phrenitis est multo mitior, frequens re piratio, qudd parua sit cum usu aucto, debeatque desectus magnitudinis compensari frequentia,cum celeritas non satis sit, reuulsio hypochondrij sursu na facta in principio morbi. In primaria vero aD sectione, morbo iam progresso, & consistente, fit illa reuulfio , praeterea vox acuta fit a contrasto
Causa proxima phrenitidis primariae est' inflammatio meningum ccrebri. Antecedens multiplex, sanguis biliosus , bilis mera & atra bilis, quorum signa ex generali capi te de signis humo.
rum praeter naturam quaerenda sunt , quaedam tamen hic apponenda ob febrem adiunctam. A bile phren stis orta habet comitem linguam asperam quae morbi progressu fit nigra: rixa,continua a vellicatione meningum cerebri.
Flava bilis in atram progressu teporis degenerat adustione,cui' couersionis signa sur,rixae perpetu feroces, sestucaru inanis perquisitio, oculoru peruersio ferina, denique talis mentis alienatio,in qua cacitrat eger,clamat,pedibus impetit quoscunque , mordet,
60쪽
mordet &putat familiares amicos sibi esse coniura, tos hostes,quae non tantdm morbi causam significant,sed magnitudinem affectus ostendunt. Neque tatum est magna phrenitis, symptomatis enumer iis , sed & partis primariae, nempe cerebri, affectu. Cum sanguis causa est phrenitidis, adsunt signa dominantis sanguinis, insomnia perspicua, & o dinata. Praeterea risus, de haec durabilis non est rnam cito ex sanguine inflammatio fit bilis,aut atrabilis: haec signa paruam illam ostendunt , & mitem : Nam disipientiae cum risu minus molesa sunt, ex
Omnis phrenitis cum ferina alienatione mentis ab atra bile nata maligna est: eius praeterea malignitatem ostendunt albae deiectiones, a bilis priuatione, quae tota rapitur ad cerebrum gnauia, torpor, rigor, fletus perpetuus,rixandi perpetuum desiderium , san uinis e naribus stillicidiim nigrum.
Morbus & acutissimus , celerrimus namque eontinuus, & cum periculo. Tamen Hip. 3. epidem, quosdam phreniticos ad vigesimum peruenisse diem, alios ad vigesimum tertium , & vigesimum quartum scribit : mutata morbi natura ex acuto simpliciter dicto in acutum ex dicidentia. Prognoscis phrenitidis cosistit in ea sutura praedicenda, in mutatione in alium morbum, in morte
Phrenitidis futurae signa a Tralliano haec deeripta sunt aeger insilit, somniorum imaginationibus detinetur horrificis , futura se passe praedicere putat , obliuisicitur eorum quae dicuntur, resipondei cum ferocitate, eriracundia, frequentem habet resipirationem ,po M parmos,