장음표시 사용
111쪽
bendo, ut crodat & conficatur uerum corpus, & uerum
sanguinem Christi, substantiariter ac praesentialiter in hoc sacramento esse. Dcmonstratio ad hoc est una & sufficiei tissima, Maia uerba Domini semper intelligenda sunt in sensu, qui ex ipsis eruitur, nisi aliunde constiterit id esse impossibile , aut fidei repugnare, uel charitati, aut alio modo intelligendum fore. Alias enim, idest , citra impossibilitatem rei, atque citra repugnantiam cum fide &charitate, nemini licet uerba Domini ad alium sensum
trahere, nisi ad illum, quem ipse praeseserunt, uel in quo a sancta Ecclesia recipiuntur, per quam ipsas diuinas sci ipturas habemuS. Hanc regulam obseruauit & commendauit
Augustinus in De doctrina Christiana: qua, nulla alia in intelligendis diuinis est magis necessaria. inrandoquidem si citra rei impossibilitatem, & citra repugnantia cum fide & charitate, liceret alicui diuinas scripturas inte pretari in alio sensu ab eo, quem faciunt diuina eloquia: nihil erit certum in aliquo sensu e scripturis accipiendo,
nullaq; frnulas . Ergo cum Saluator nostar cibu porrigens Apostolis, dixerit, Hoc est corpus meum, quod pro uobis tradetur. in uerbis expressis de disertissimis, necesse habemus concedere aliquod horum quatuor, idest, i aut quod ille cibus erat uere ac realitet corpus Christi uerum .
aut quod illum esse corpus Christi uerum, erat impossibile, aut quod illum esse corpus Christi uerum,repugnabat fidei, aut quod repugnabat charitati. Cum autem non possit dici quartum, nec possit dici tentum, nec dici possit secundum : fit necessario consequens euidenter; ut debeata nivis credere atque confiteri primum. Vt cum Christus ditaxit, Hoc est corpus. accipite & comedite . firmiter suum proprium corpus Apostolis tradiderit. Uuia hac demonstratio mihi est inuictissima, & talem eam credo esse apud omnem intellectum bene affectum rplacet ad illaminet circa illam nonnulla dicere, probando haec tria per ordinem. Primum, quod non fuit impossibile Christo ponere proprium corpus suum uere , realiter, substantialiter, praesentialiterque sub speciebus panis S uini, ut uere realiter, substantialiter, ac praesentialiter esset
112쪽
in sacramento . Secundum, quia Christum ita seciste, aut nos credere ita est e sectum, non repugnat fidei nostrae Christianae. Tertium, quod Christum ita fecisse in coena nouissima, aut etiam ita facere modo, minime repugnat charitati, Primum satis probat Christi potentia : qui cum sit ueriis Deus secundum naturam diuinam, sicut est uerus homo secundum naturam humanam, certum est consequenter, potentiam suam esse infinitam . Per respectum ad
cuius potentiam infinitam diuinam , dixit Angelus, Dianon est impossibile apud Deum omne uerbum . Maamobrem profecto potentiae Christi diuinae infinitae, tum duratione, tum uigore, possibile fuit ponere corpus Christi sub speciebus panis in sacramento. Omnino sicut illi potentiae multa fuerunt possibilia, quae nobis secundum sensum uidentur , & iuxta potentiam quan cunque creatam sunt impossibilia, ita possibile fuit illi potentiae creare coelum, terram, & angelos ex nihilo: possibile etiam form re corpus Christi sanctissimum ex purissimis sanguinibuς sanctissimae Virginis; possibile, totam Christi humanitatem ex corpore & anima constantem uni re diuinitati in unitate suppositi diui, ut non habeat suppositum proprium nec propriam personam humanam ; sed unum diuinum suppositum, siue una diuina persbna, Verbum aeternum , Filius Dei naturalis, sit in duabus naturis, diuina & humana . Sic possibile fuit illi, Virginem sanctissimam concipere ac Virginem parere Saluatorem nostrum, Deum da hominem, ipsa semper Virgine existente ac Virgine remanente , possibile etia Saluatori nostro, insanabiles infirmitates secundum naturam creatam, sanare sua potentia increata & infinita : possibileque ipsum suum corpus i nuis clausis ad suos discipulos introducere: possibile, mortuos suscitare, & infinita prout uolebat operari miracula.
Cum his igitur non est dubium, possibile ei esse, possibuleque suisse, ponere corpus suum sacratissimum substantialiter praesens in altissimo Eucharistiae sacramento. Si a tem quispiam dixerit hoc non esse Deo possibile, sed prorsus impossibile: eum oportet ostendere, quomodo hoc sit Deo impossibile, cui possibilia sunt omnia illa quae mem
113쪽
rauimus. Et quandiu hoc non ostenderit, ego ei non credo ; nec cum illo uolo habere sermonein, ob id quod audet negare hoc potentiae diuinae infinitae, ei tantopere derogando. Secundum horum trium constat ex ipsa fide, nec melius aut facilius probari potest aliunde, quam ex fide ipsa. Q uia enim fides nullo loco, nec ex aliqua ratione , uel causa, tenet aut docet oppositum; sequitur euidenter, hoc cum fide nullam habere repugnantia . Aut ostendat aliquis, hoc in re aliqua, fidei repugnare. Nos enim fidem nostram Christianam intelligimus, secundum omnes ueritates reuelatas nobis a Deo: in quibus nullam reperimus, quae huic nostrae agertioni de reali existetia Christi in sacramento, repugnet. Tertium autem horum trium constat maxime, & super multa alia, ex natura rei: ex qua manifesto nouimus, hanc realem Chrisi existentiam supra modum cum charitate sua, quam habet erga nos, conuenire . Vt quemadmodum ea ipsius charitas in omnibus
aliis fuit semper, N est, & erit summa: ita & initiac sacra existentia & praesentia, sit per omnia admirabilis .is .i Gabriel Biel super Canonem Missae, postquam eorum vn. ,. recitauit Crrorem,qui, ut Berengarius olim dixit, dicunt litera A. corpus Christi uel sanguinem non esse substantialiter in hoc sacramento, nec substantiam panis S uini in substantiam camis & sanguinis conuerti, sed ibi esse corpus Christi solum tanquam in signo, & in signo solum ibi nitanducari. Aduersus eundem errorem ita dixit secundum tres statim dictas considerationes, Periculosissimus est error iste, & perniciosissimus contra fidei utilitatem, contra diuinae charitatis magnitudinem, contra sacrameti dignitatem & excellentiam. Magna est enim utilitas fidei ex ' hoc, quod sub specie panis continetur uerum corpus Christi . Ex illa enim continentia, multa accidunt circa hoc sacramentum , qua sunt supra potestate naturae, quorum fi-
des est fidelibus ualde utilis & meritoria. Hoc idem est etiam charitatis Christi maximum indicium, qui sua praesentia corporali, uoluit nobis utilissime prouidere: ut d cent sacramenti huius fructus, diligenter masticati .iEx
praesentia denique Christi, eo modo quo ibi est, declar
114쪽
tur multipliciter potentia Dei: ex quo sacramenti huius dignitas elucescit. Haec ille. Igitur cum realis & substatialis existentia corporis Christi in sacramento Eucharistiae, non repugnet Dei omnipotentiar, nec repugnet fidei, nec repugnet charitati, uel Christi erga nos, uel nostrae erga Christum : fit consequens, ut debeamus intelligere praedicta uerba Christi in suo proprio sensu, quem faciunt. Vt cum ipse porrigens cibum suis Apostolis dixit, Hoc est corpus meum. intelligamus &firmiter credamus ibi fuisse corpus suum non solum tamquam in signo & per significationem, sed etiam per proprietatem , atque substantiam. Manet ergo domonstratio inuictissima. Confirmari potest eadem ueritas, non minus euidenter co Uri ex eo, quod quicquid sit de facto, si res esset factibilis, &' Christus hoc fecisset, ut suum pr rium corpus realiter ac substantialiter sub specie panis pomisset, & illud suis Apostolis manducandum tradidisset: profecto eam rem altissimam satis his uerbis explicasset, quibus eis diceret , Α
cipite & manducate, Hoc est corpus meum. Ergo ubi crediderimus potentiam, & uiderimus ea uerba dici, & n uerimus Christum ueracem , qui neque potuit nobis mentiri , nec potuit nos decipere: superest, ut firmiter credamus ita factum esse, & ita fieri. Modicae fidei, quare dubitasti λ Modica fides est, & magna dubitatio, immo &magna negatio est uerborum Christi, suae potentiae, & suarueritatis, ubi ad alias expositiones confugitur , cum Berengario antequam poeniteret, & cum Vulcleis Alia ratio est ad eandem ueritatem nostram catholica , . di profecto potentissima, ex comuni modo loquendi omnium sanctorum Patrum, etiam uetustissimorum , quem consormiter obseruarunt, loquentes de hac mirabili existentia Christi in sacramento Eucharistiae: quo luce clarius ostenditur eos intellexisse & credidisse, corpus & sanguinem Christi cile in hoc sacramentoprasentia, non soliun tanquam in signo, sed etiam tanquain in realiter comtinente r ut in hoc sacramento sint , non solum quia per
ipsum significantur, sed etiam quia ab ipse substantialiter
115쪽
continentur . Modus loquendi semper fuit obseruatissimus a sanctis Patribus, ut agerent de existentia Christi in hoc sacramento tanquam de re altisSinaa, miraculosa, &prorsus stipernaturali, ad quam nulla potest potentia pertingere nisi sola increata & infinita: & quam superueniens Spiritus sanctus ad prolationem uel borum Christi per si
cordolent, facit sua diuina utitute. Vnde hoc opus uocat miraculosum, immo etiam & miraculorum omni u a Christo factorum, maximum : de ad fidem huius rei, id est, huius existentiae Clisisti in sacramento adstruendam, eamque probandam exemplis, nihil aliud adducunt nisi miracula, palam dantes intelligi, eam rem esse miraculosam, quae non nisi miraculis declarari aut probari ualeat. Demo stratio cuidentissima, quod existentia Christi in sacramento non est sol in tanquam in signo, sed uere est etiam ibi tanquam in realiter continenti. Mare sic r mila existentia Christi in sacramento solum tanquam in signo, non est opus ita altissimum, neque ita miraculosum: sic enim tanquam in signo , fuit Christus in omnibus sacrificiis, quae fuerunt in populo Dei, ab origine saeculi. Etiam absque miraculo . Ob quod ipse Saluator dicitur, Agnus, qui occisus est ab origine mundi, tum ex multis aliis causis, tum quia cum in omnibus sacrificiis significaretur, in omnibus illis dum occidebantur , occidebatur: uidelicet in suis figuris. Sicuti quodam modo dicitur occidi figuratum, dum occiditur eius figura : & ad instar cuius etiam aduersarii dicunt, Christum manducari in sacramento, quia mandu- ducetur eius signum, idest, ipsum sacramentum . Itaque igitur quod Christus sit in sacramento solum tanquam in signo, non est magnum quid, nec est opus miraculosum :quia sic fuit in sacrificio Abel, in Sacrificio Melchisedech,
in sacrificio Abrahae, in omnibus sacrificiis Aaronis,&ss cialiter in agno Paschali, atque in sacrificio expiationis . Immo etiam ex homines uel auctoritate publica, uel auctoritate priuata possunt sibi imponere signa ad signim candum Christum in praesepi, in cruce, aut in sepulchro quibus signis uisis, in memoriam Christi erigantur ,& ad sidem spem, atque charitatem eius quodam modo CXcitentur .
116쪽
tentur. Ergo non est illa sola existentia Christi in sacra
mento, quam patres altissimam, singularem, & miracu-Iosam, cognoscebant, credebant, commendabant, soli-
ue uirtuti seu potentiae diuinae possibilem praedicabant i tota die .lΑlia igitur existentia Christi in sacramento h iiusmodi, est a nobis inquirenda, & credenda, ut cum sanctis patribus antiquis sapientes simus, & cum illis unam fi dem habeamus, credendo eadem credibilia. Quae alia existentia talis Quae sit altistima, miraculosa, &ibli Deo
possibilis. Quaeci haec ρ iidem est, existentia substantialis Christi, corporis eius & eius scinguinis, in hoc sacramento augustissimo, atque diuinissimo. Hanc intelligunt& hanc requirunt testimonia patrum , de mirabili existentia Christi in hoc sacramento loquentium. Summe precor lactorem, ut attente legat dicta patrum superius posita de hac re, & quem modum loquendi habeant , R. quam exustentiam diligenter animaduertat. ἔΑmbrosius in libro de iis, qui mysteriis mitiantur, multa dicit, quibus trianifestat hanc suam mente esse, & hanc
mentem aliorum sanctorum patrum fuisse continuo in Ecclesia, ut in hoc sacramento sit uera, atque realis Christi eiusque corporis & sanguinis existentia, atque substantialis praesentia; non utcunque, sed prosecto per diuinam potentiam, & miraculose . Primum enim egit, De sacroia -- . sancti corporis dominici communione, & in conuiuio coelesti: ostendens etiam antiquiora esse Ecclesiae sacramenta
quam Synagogae,fuerint, & praestantiora quam fuerit maniana . Antiquitatem probauit ex sacrificio Melchisedech. probando autem praestantiam super manna, inquit, Reuera mirabile est, quod manna Deus pluerit patribus "idiano coeli pascebantur alimento. Vnde dictum est, Panem Angelorum manducauit homo . Sed tamen panem illum qui manducauerint, omnes in deserto mortui sunt. Illa autem esca, quam accipis, iste panis uiuus qui desce dit de coelo, uitae aeternae substantiam subministrat: & quicunque hunc panem manducauerit, non morietur in aetem
num: & corpus est Christi. ΗM ille. Post haec immedi tes , agens De uirtute sacramenti corporis & sanguinis
117쪽
Christi,&.eomparatione per excessum ipsi iis ad Manna; S ad aquas petrie, & de per plurimaexempla probatione, quod corpus Christi, quod accipimus, non panis sit, sed
caro, quae CX Virgine nata, quae crucifixa , quae sepulta p. y. fuit. dicit ad propositum manifeste, Considera nunc utra praestantior sit panis Angelorum, an caro Christi, quae uti que corpus est uitae. Manna illud e coelo, hoc supra coe- luna. Illud coet i, hoc Domini coelorum. Illud corrupti ni obnoxium, si in diem alterum seruaretur, hoc alienum ab omni corruptione: quod quicunque religiosὰ gustau rit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad hora satiauit aqua, te sanguis diluit in aeternum . Iudaeus bibit, & sitita tu cubiberis, sitire non poteris. Et illud in umbra, hoc in ueritate. Si illud, quod miraris, umbra est: quantum illud est, cuius & umbram miraris Audi, quia umbra est, qua: .cor.io. apud patres facta est. Bibebant, inquit, de consequenti petra, petra autem erat Christus. Sed non in pluribus eorum complacitum est Deo. Nam prostrati sunt in deserto Haec autem in figura facta sunt nostri. Cognouisti praeflan tiora λ Potior etenim lux, quam umbra: ueritas, quam Ggura et corpus auctoris, quam manna de coelo.
Scquitur ex Ambrosio, Forte dicas, Aliud uideo, qu modo tu mihi asseris , quod christi corpus accipiam e Ee hoc nobis adhuc superest , ut probemus. antis igitur
utimur exemplis λ Probemus non hoc es e, quod natura.
formauit, sed quod benedictio consecrauit: maioremque uim esse benedictionis, quam naturae et quia benedictione ,
etiamcinatura ipsannatatur . i Virgam tenebat Moses, pr
iecit eam, &ifacta est serpens. Rursus appraehendit caudam serpentis, & in uirgae naturam reuertitur. Vides igiatur prophetica gratia bis mutata esse naturam, & serpentis , S uirgae . Currebant Aegypti flumina aquarum me tu , subito de sontium uenis sanguis coepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophetae preces cruor cetasauit fluminum, aquarum natura remcauit. Circunctusus
dique erat populu&Hebraeoru , hinc Aegyptiis uallatus,
inde mari clausus. Virgam leuauit Molas, separauit se
118쪽
aqua ide in murorum speciem congelauit i atque inter imatas , uia pedestris apparuit. Iordanis retrorsum conuer- . . . sus contra naturam, in sui sentis reuertitur exordium .
Nonne claretthaturam uel maritimorum tactuum uel flu- . e ..-auialis cursus eo mutatam i Sitiebat populus patrum, teli git Moses petram ,& aqua de petra fluxit. Nunquid non Exod.rs. praeter naturam operata est gratia, ut aquam uomeret tra , quam non habebat natura Marath fluuius amarissi ius crat, ut sitiens in pulus bibere non posset; Misit Moses lignum in aquam , & anaaritudinem suam aqu3rum natura de statu quam infusa subito glatia temn: rauit. Sub Helisaeo Propheta: uni ex filiis Prophetarum excussum est se rum de securi,S stat mersum est. Rogauit Helisarum qui amiserat ferrum: misit cliam Helisaeus lignum in aquam,&semim natauit . Utique&hoc praeter naturam factum esse cognoscimus. Grauior est enim ferri species, quam aquarum liquor . Advertimus igitur maioris esse uirtutix gratiam , quam: naturam: & adhuc tamen Propheticae be nedictionis numeramus gratiam .' iniod si tantum ualuit humana benedictioi, ut naturam conuerteret , quid dici- musde ipsa consecratione diuina, ubi iuerba ipsa Domini . a Saluatoris operantur λ Nam sacramentum istud, quod accipis , Christi sermone conficitur. QSod si tantum ualuit strino Hesiae, ut ignem de cocto deponeret; non ualebit Christi stimo, ut species mutet elementorum t De totius
mundi operibus legisl, QSia ipse dixit, &facta sunt: i
se mandauit . & creata sunt. Sermo ergo Christi, qui potuit ex nihilo lacere quod non ex it; no potest ea qua uni
in id mutare quod non erant Non enim minus est nouas bus dare, quam mutare naturas. Sed quoad argumentis utimur Z Suis utamur exemplis, incarnationisque astru nius mysterij ueritatem. Nunquid naturae usus praecessit , cum Ιay,s Dominus: ex Naria nasceretur Si ordinem quaerimus, uiro mixta foemina generare consueuerat. Luquet igitur, quod praeter naturae ordinem Virgo generauit, & hoc quod conficimus, corpus ex Virgine est. uid hic quaeris naturae ordinem in Christi corpore, cum prae- ter naturam sit ipse Dominus Iasus partus ex uirgineti ς
119쪽
Vera utique caro Christi, quae crucifixa est, quae sepulta Matiueis. ergo carnis illius sacramentum est. Ipse clamat
Maeci i Dominus I a s v x, Hoc est corpuS meum . :LMae 11. Ecce malusini Rimis disertissimisq; uerbis fatetur -brosius , noet in hoc facramento carnem Christi accipere.&quod in hoc sacramento rerum naturae mutantur diuina benedictione & consecratione vconfirmans diuinis exen plis N miraculosis largumentis mutationem panis in con
pus Christi; probans quod aliud videmus, aliud accipiamus. Non potest igitur dubitari de sententia Ambrosii.
prcster suum modum loquendi, determinandi, atquem i. - bandi. Similiter nec dubitari potest de sententia abomnii patrum , proper easdem rationes. Si eniam caro Christi es siti in hoc sacramento solum tanquam in signo : profecto nullo modo est et opus, id probare per miracula & exempla, quae diuinam uirtutem & infinitam potentiam oste dunt. Sed sufficiebat allegare impositionem illorum signo . rum ad id significandum, siue est et facta' impositio a Deo, siue ab Angelisi, siue ab hominibus a Til. l natis i. ostenditur eadem ueritas tertio principaliter, ex com-tia. muni consessione omnium Christianorum a principio nascentis EccIesiae usque ad haec nostra tempora. Omnes naim que semper con sei sunt, nos cum sacramento Eucharistiae uere atque realiter accipere corpus Chiisti, illud ident quod est in coelo, dc quod fuit in crucel. Aduersarii nostri temporis, dicuntsese cum sacramerito uerὰ atque Tealiter accipere corpus Christi ,letiam si ibr. st solum tanquam in signo. Respondemus nos, o fraudulenti locutionem ἰ an discio Satiuiae inuentam ad fugiendo patrum sententias,& illudendas animas pauperum ignorantium . inromodo est possibile, ut in sacramento accipiamuschristum uere atque realiter, si in sacramento non est Christus substa tialiter: Consuetudo loquendi dipud omnes homnes, ne
dum apud omnes sapientes in riit quicquid est in aliquo Ioco uere atque realiter , si in eo loco substantialiter: &quicquid non est in aliquo loco Ebstantialiter, eo ipso non Pbsi . . loco uere ac realiter. Omne quod est, alicubi est. uri . Et nunquam concessum est ab aliquo sapiente, aliquid esse
120쪽
In aliquo loco uere & secundum tem, in quo non esset s cundum substantiam aut eficiatiam . Si ergo Christus est in sacramento uere & realiter, ipse est in sacramento lub- ω stantialiter. Si autem Christus non est in sacramento bub- - . stantialiter, per consequens neque est in sacramento uerὰ8d realiter. Quod si Christus non est in cacramento uere& realiter: ea ipsa ratione non accipitur ChristuS uere dc ii. di, realiter in ipso sacramento, in quo non fuere& realiter. id
O uid est esse in loco realiter Z Est euh in loco secundum rem. O uid est esse in loco uere Z in esse in loco secundum ueritatem. Quid est esse in locoisiibstantialiter Est esse iis. ἡ in loco secundum substantiam Quid est in loco es
sentialitet Z in esse in loco secundum essentiam - Se 'nda , has Philo phiasuerissimas, communissima & antiquis im simas debuissent Philosophari, qui de rebus altissimis re
ctὰ sapere, aut recte tradere uolunt: ut non trallerent patrum sententias grauissimas, ad sensus alienos & leuissimos . Non dicimus hic quid sit esse in loco Iocaliter, quin paulo post de ea re, specialis sermo , donante Deo , est haia. iandus. Hie, neque plura neque ia dicimus, quam qua
ad propositum pertinent; alia omittimus . Itaque sic ordine procedamus, Christus non siimitur nec manducatur uere dc realiter , nisi ubi ipse est uere, & re .liter . Sicut in uniuersium, nihil uere re realiter tangitur,
nisi ubi uere & realiter est. Rursus, Christus non est uere& realiter, nisi ubi est substantialiter : quia in .uniuersum sita reς iure inopis, est sua substariuia, & non separantur loco. Ex his iam sequuntur alia dim. Alterum, Quod si . Christus in sacramento uerς dc realiter sumitur, Christiis iain sacramento uere Se realiter est. Alterum, quod si Chria iudistus in sacramento est uere de realiter , Christus in sacra- mento est substantialiter. Vnde quia nos catholici Christiani secundum nostram catholicam dc antiquamis mi , 2, corde credimus ad iustitiam, re ore confimur ad salaia . Q. tem, Christum in sacramento uere atque realiter sumi cui Christus ipse dicit, Accipite de manducate, Hoc in
corpus meu . credimus 3e confitemur consequentes, Chri istumesie in sacramento uere de realiter, atque Christunti