장음표시 사용
131쪽
tur in alitum, non manet illud alimentum in sua natura. Hanc philosophiam uerissimam &,notissiniam, profecto nouerunt illi patres, ex omni parte & in omni genere scie
tiarum doctissimi. Vnde quia constanter Sc,conformiter dixerunt, panem & uinum, quae in altari Domino offeruntur , per consecrationem sacerdotis uerbo, & uirtute Christi factam, mutari, commutari , conuerti, transire in Christi corpus de sanguinem et cadem assertione dixerunt , substantiam panis di uini non manere .
Ut autem haec patrum sententia nunc denuo in memoriam reuocetur, ecce & hic nonnulla eorum dicta afferiamus , ex illis multis, quae superius posuimus.
is. 4. Ireneus dixit, inromodo autem constabit eis, eum pa-3 AE .nem in quo gratiae actae sunt, corpus esse Domini sui, & --
licem sanguinis eius; si non ipsum fabricatoris mundi Fibb. s. lium dicant, idest, Verbum eius λ Idem, Mando ergo &mistus calix & factus panis , percipit uerbum Dei, siti Eucharistia sanguinis & corporis Christi. Idem, re
admodum enim quia terra est panis, percipiens inuoc tionem Dei, iam non communis est panis, sed Eucharistia duabus rebus constas, terrena & c csti: sic corpora nostra percipientia Eucharistiam . iam non sunt corruptibilia. ιpem resurrectionis habentia. Ecce qui a terra est panis, percipiens inuocationem Dei, iam non communis est panis , sed Eucharistia duabus rebus conflans, terrena dc coelesti. QSibus uerbis suis maniteste addit, Ubi panis pc
ceperit licinum Dei, desinit esse palus communis. Dicamus igitur nos ex Ireneo, Ergo estentiae diuinae infusione ac perceptione, panis, quod erat, esse desiit, resque noua factus est. Mutatur ergo panis, tum in eo quod esse desinit, tum in id quod este coepit: atque hoc modo a priori substantia, in diuinam transit. Panis enim ille communis in altari positus, non potest desinere esse panis communis per uerbum Dei superadueniens , nisi aliquo modo in ipsa uocata desitione mutetur. Non mutatur,autem in accidentibus,
132쪽
dentibus, ut constat ad sensunt omnium, hilidelium, desideliui qui omnes ibi sentiunt post consecrationem, cuncta , quae antea sentiebant. Igitur mutatur in substantia. Insubstantia ergo mutatur ille panis communis, qu do desinit esse panis communis.: ut sit haec mutatio ab esse panem communem, ad non esse panem communemri & fiat in sebstantia ut est ostensum. Sed quid incipit esse, aut quid est ille panis, qui fuit communis, dum desinit esse communis p Eucharistia , inquit Ireneus, duabus rebus constans, terrena & coelesti. Ecce alia mutatio panis communis in altari positi: uidelicet in id quod iisn eradi: ut sit haec alia mutatio a non esse Eucharistiam duabus rebus constantem, terrena & C esti, ad eici Eucharistiam si bus rebus constantem, terrena & coelesti. Q uid ergo Haec terrena materia, qua post uerbi perceptionem panis consistit, eine est, qua praeditus erat ante ipsam cerbi perceptionem Z ut additione, uerbique perceptione , nunc contit illa propria uetere natura, ei addia taeeelesti λ; Abst. Si ita est, panis non desiit esse, communis. Nihil enim accessione uerbi, ab eo detractum, aut
4mmutatum est e sed communis existens, ea creuit ac iasone . Miod si hac tantum ratione, quod uidelicet creuerit, hunc panem esse communem desivisse aliquis putet,
primum expiatat nobis quomodo fieri possit, ut res pr phana , idest panis materia, diuinitatein serre possit,.ut eommunione ipsius diuinitatis, diugia non efficiatur stacut caro, quae ex Maria Virgine sanctissima , diuina facta
est. Deinde ostendat, quomodo remancte toto pane communi quantum ad totam eius substantiam & quantum ad omnia sua accidentia, ille ipse panis desiit esse communis. Certe quando aliquid, retentis omnibus, quae habebat. aliquid uel aliqua accipit denuo, non dicitur desi e esse quod erat, sed dicitur incipere esse quod nota erat .meni plum est mani um in.Verbo diuino , naturali Filio Dei ride quo dum factus est homo, accipiensi nostram humansetatem, & retinens totam sitam diuinitatem , non dica laus
quod desiit esse Deus, sed dicimus quod incoepit ei lo-mo . Quando igitur ueneus dixit, quod noster panis
133쪽
communis percipiens uerbum Dei, desinit esse panis communis , & fit Eucharistia, &c. plane intellexit halac naut . tioneau non esse per solam acquisitionem rei nouae, quin etiam per amissionem rei antiquae. Ualde igitur notanda suntilla duo uerba sancti uiri do inissimi & antiquissimi Ircnei, Alterum quo ait, Quando ergo S: mistus calix, & fractus panis percipit ueroum Dei , fit Eucharistia sanguinis& corporis Christi. Ait rum quo inquit, Ubi panis perceperit uerbum Dei, desi- .nit esse panis communis. Atque ex his multisque aliis eius dict s deducat theologus Christianus Irenei sententiam, &mentem. Nos interim alios doctores audiamus antiquos,
qui idem professio, lad clarioribus uerbis dicunt.
Cyprianus ait, Panis iste, quem Dominus discipulis porrigebat, non est effigie sed natura mutatus, omnipotentia Verbi factus est caro. Et sicut in persona Christi, Duman tas uidebatur, & latebat diuinitas: ita sacramento uisibili ineffabiliter diuina se infudit essentia. Ecce panis omnia potentia Verbi mutatus est, non effigie sed natura, & Ω-ctus est caro Christi . Non possumus hic clariora uerba Martyris Cypriani desiderare: adeo sunt haec perspicua, adeo manifesta. Non mutatur panis effigieS, quia manent omnia accidentia, quae sensibus patent. Mutatur autem
. Cregorius Nissenus in libro De mystica uita Mosis, ait, exposias rationem illius cibi mannae in deserto dati patria hus, 4, igitur mirabilis sine agricultura panis, uarietatet qualitatis ad suscipientium habitudinem uirtutena suana commutat. Nam cum sit ranis , ignorat labefieri: sic in carit m uertitur: noluit olus imitari. Quicquid deniquo assumenti conueniens N expetitum sit, ut Apostolus uult , qui hanc nobis naeniam praeparauit, in id commutatur .
134쪽
Eeee panis hie noster in altari oblatus, in carnem uertitur. &-onuiuiii nobis affert utilitatem. Idem auctor in suo stria mone catechetico de diuinis sacramentis,ctia aperto Neratius, Recte igitur de nunc panem diuino uerbo sanctilic tum, in corpus Dei Verbi transmutari credimus. Haec ille.
Emissenus. Eusebius Emisenus ad idem dicit, Nam inuisibilis Sacerdos, visibiles creaturas in substantiam corporis & sanguinis sui ucrbo suo, secreta potestate conuertit, ita dicens , Accipite & comedite, Hoc est corpuS meum. Nouum tibi& impossibile esse non debet, quod in Christi substantiam terrena & mortalia conuertuntur. Haec ille.
Ambrosius in libro de iis, qui mysteriis initiantur, muti Q. s. tis admodum argumentis miraculosis & exemplis diuinis probat, in hoc diuino sacramento Eucharistiae, post co secrationem, iam non hoc esse quod natura sermauit, sed uod benedictio consecrauit, maioremque uim esse bene-ictionis quam naturae, quia benedictione etiam natura visa mutatur. Dicit multa alia ad idem; uideantur quae superius sunt posita. . IOAtivas Chrysost.
Ioannes Chrysost. super Matthaeum, credamus ubiquet mina.33. Deo , nec repugnemus ei, etiam si sensui & cogitationi nostrae absurdum esse uidetur quod dicit: superet di sensum,& rationem nostram, quaeso, ipsius uerbum. Miod in omnibus & praecipue mysteriis faciamus, non illa quae ante nos iacent solummodo aspicientes, sed uerba quoque eius tenentes. Nam uerbis eius defraudari non possumus, sensus uero noster deceptu facillimus est: illa falsa esse non possunt, hic saepius atque saepius fallitur. inioniam ergo ille dixit, Hoc est corpus meum . nulla teneamur ambiguia . . r
135쪽
tate, sed credamus, & oculis intellectus id pei spiciamus. Non sunt humanae uirtutis haec opera; que tunc in illa cα- .na consecit, ipse nunc quoque operatur, ipse perficit, mirunistrorum nos ordinem tenemus, qui uero haec sanctificat & transmutat, ipse est. Ecce Saluator noster sanctificat ες transmutat quae in altari offerimns, & facit corpus suum, uerbo suo potentissimo: transmutat, inquam, remanentibus sensibilibus accidentibus, ut declarat.
i Cyrillus Episcopus ad Calosyrium Episcopum, Ne hos
Ieremus carnem & sanguinem apposita sacris altaribus , condescendens Deus nostris se ilitatibus, influit oblatis uini uitae, conuertenS ea in ueritatem propriae carius. Ecce Christus convcrtit oblata, in ueritMem propriae suae camnis : & propriam suam carnem sub alienis accidentibus no bis praestat, ne alias datam sub propriis horreremus. F te tur ergo quod conuertit oblata, in propria suam carne .
Euthymius Eremita, etiam ex antiquis patribus, quia: uixit, anno M8. dicit, Itaque sicut uetus testamentum hostias & sanguinem habebat, ita sano & nouum: col uidelicet, & sanguinem Domini. Non dixit, Haec sunt signa coiporis mei & sanguinis mei: sed, haec sunt corpus meum di sanguis meus. Oportet ergo non ad naturam eo ui viguae proponunturiaspicere , sed ad uirtut eorum. admodum enim supernaturaliter assumptam camnem deificauit, si ita loqui liceat, ita & haec ineffabiliter transmutat in ipsum uiuificum corpus suum in preci sum sanguinem. Ecce transmutat. Io 1 v. Damascentis.
Ioannes Damascenus in De fide orthodoxa, inquit, Panis de uinum tran sinutatur in corpus & sanguinem Dei.
136쪽
Si autem modum requiris , quo'nam pacto fiat , sat sit tibi audire, quoniam per Spiritum sanctum. Ecce panis & uinum , per Spiritum sanctum transinutantur in corpus de sanguinem Christi.
Augustinus ad idem, uoluit Dominus hunc panem &uinum in mysterio uere carnem suam sanguinem suum consecratione Spiritus sancti potentialiter creari. Ex s bstantia panis & uini. mistice corpus Christi consecratur. Infra corpus Christi & sanguis in uirtute Spiritus sancti eximiasere. panis & uini substantia efficitur. Per Spiritum sanctum
hanc, scilicet panis substantiam , suam efficit carnem transit uinum in sanguinem. Iesi a, Credendum est, quod in uerbis Christi sacramenta conficiantur: cuius enim P tentia creantur prius, scilicet panis & uinum, eius utique uerbo ad melius procreantur. Ecce panis de uinum cons
cratione Spiritus sancti potentialiter creantur uerς in ca nem re sanguinem Christi: atque corpus Christi & sanguis in uirtute Spiritus sancti , essicitur ex substantia panis & unini. Transitauso substantia patiis & uini, & no est in seipsa. Idem Augustinus, Sicut per Spiritum sanctum uera Christi caro fine coitu creatur; ita per eundem ex substantia panis & uini idem corpus Christi & sanguis consecratur. Corpus Christi & ueritas est,fi a. Veritas, dum compus Christi di sanguis uirtute Spiritus suini ex panis uiniq; fisi substantia incitur. FiPrauero est id, quod exterius sen- per Irat. titur. Ecce non potuit Augustinus confiteri hanc uerita
Hugo in De sacramentis ad eandem ueritatem inquit, clamentum corporis& sanguinis sui, ipse Dominus Ia- par. 8.ωψ, Christus instituit , quacio post coenam ueteris Paschae , panem de uinum in corpus dei sanguinem suum p tentia transnutans , Apostolis sumendum distribuit. Idu
137쪽
auctor ex intentione declarans mysterium, it a docet, Per uerba sanctificationis, uera panis, & uera uini substantia in uerum corpus & sanguinem Christiconuertitur: sola specie panis & uini remanente , & substantia in substantiam transeunte. Conuersio autem ipsa non secundum unionem, sed secundum transitionem credenda est. Haec ille. Dicit
ibi & multa alia ad idem, sed haec modo faciunt satis.
Theophylactus super Marcum, Hoc est corpus meum. 'Hoc, inquam , quod sumitis. Non enim figura di exemia plar quoddam Domini corporis panis est, sed ii, illud ipsum conuertitur corpus Christi. Misericors Deus nostrae infirmitati condescendens, speciem quidem paniis diuinxseruat, in uirtutem autem carnis & fmgilinis transelenim lat. Ecce Deus transelementat panem & uinum in corpus& sanguinem Christi, seruans tamen panis & uini speciem, idest, similitudinem, effigiem, seu sensibilia accia dentia. Idem auctor super Ioannem , Transformatur a canis uerbis panis ille per mysticam h dictionem Zara cessionem stacti Spiritus, in cam Domini. Igitur de nunc panis in camem Domini mutatur. oad Theophylacti autem antiquitatem quibusdam utatur, uixisse circa annum, a Christo nato Iso. Ita ergo crediderunt & nobis suis posteris per sua scripta tradiderunt sancti patres, Ireneus, Cyprianus, Gregorius Nissenus, Eusebius Emissenus, Ambrosius,Chrysost. Cyriialus, Euthymius, Damascenus, Theophylactus, de viij multi , ut panis & uinum quae in altari Deo optimo Maximo de suis donis offerimus, ministerio sacerdotis, uerbo Christi,&uirtute Spiritus sancti, in corpus Christi proprium
mutentur, commutentur, conuertantur, transformentur,
essiciantur, non effigie, sed natura. Haec fuit conclusio eorum eorum fides, ut ex dictis est manifestum. Qui patres sapientissimi cum essent, unde exactu nouerandi gnificationes terminorimi & modum i loquendi omnius plantum, dicentes panem uinum conuerti in corpus α
138쪽
guinem Christi, ipsis eisdem uerbis dixerunt , panen de uinum desinere est e panem & uinum in ipsa conuersione . . .Illa enim regula generalis est, in omnibus conuςrsionibus rerum , ut iam diximus, & constat.
De qualitate bullas conuersionis , qua panis ct ubium per μου erationem in corpus sanguinem Christi conuertuntur , arq de eius nomine, quod eiu , transsisAtantiatio. Ponitur catali ' gus piorum auctorum patrumque , qui mutationem panis oeu ni, is subnantiam corporis ct sanguinis Christi uerὶ fieri f. - tentur. CAP. XIII. Ancondent conclusionent Patrum piorum&antiquorum, de conuersione panis Suini in corpus & sanguinem Christi, tenuerunt confirmiter omnes doctores recentiores, sancti & catholici; nihil prorsus addentes, nisi quod speciales rationes huius conuer- .. asionis considerantes, quae in aliis conuersionibus naturaru . non reperiuntur, ei nomen speciale dederunt, quo emra Pellarunt, transsubstantiationem. Vt saltem ex nomine, aduertantus, hanc conuersionem esse aliissimam,& ait rius generis ab omnium conuersionibus , quas nouit & Ω- eue cit natura creata . Naturales enim conuersiones quibus .aturalia Hiqua in alia conuertuntur , ut quaedam clementa in alia conuersi elementa, uel elementa in mista, aut quaedam mista in alia mista , tales sunt, ut Lecidentia sensibilia eorum , quae con- '' uertuntur in aliae, aut semper aut prope semper corrum- pantur, seu ad refractus gradus reducantur,uel.omnia uel aliqua. Manifesta sunt exempla, & non pauca. Rursula etiae. In omnibus conuersionibus naturalibus, quibus quaedam conuertuntur in alia, generale est & sine instantia, quod ea quae conuertuntur in alia, desinunt esse quod erant i α-e contrai, ea in quae alia conuertuntur incipiunt esse quod non erant. Verbi gratia, Dum aqua conuertitur in aui em, aqua, quae couertitur, desinit esse aqua et acr uero, in quem conuertitur aqua, incipitiesse aer. Iterum, In omnibus cm in a.
conuersionibus naturalibus substantiatum in alias substant i
139쪽
tias, hoc seruatur infallibiliter & necessario, secundum ordinem naturalem & creatam potentiam, quod substantia, quae conuertitur in aliam , nunquam desinit esse tota , quia tunc esset annihilatio: δ: substantia in quam alia co uertitur, nunquam incipit esse tota seu secundum se totam, quia esset creatior quorum duorum neutrum potest facere creata potentia. Et sic manet semper eadem materia, quae est ingenerabilis & incorruptibilis per creatam potentiam . Hae sunt regulae & conditiones, quae necessario sequuntur naturales conuersiones substantiaru in substantias. Diauero omnes hae conditiones deficiunt in hac mirabili conuersione, qua panis & uinum per consecrationem in corpus & sanguinem Christi conuertuntur rideo absque dubio fuit conuenientissimum, ut theologi patres ijiquod nomen inuenirent, quo hanc specialemconuersionem speciali, peculiarique suo nomine appellarent. An deficiunt omnes illae conditiones conuersionum naturalium, in hac una conuersione Z Ita profecto prima deficit, si uia manent
di durant omnia accidentia sensibilia panis & uim ut fiades uigeat,&ut nos sub illis corpus oprimi Ch idcproprium eius sanguinem absque horrore sumamus. cunda deficit; qvia & si in hac conue one panis & uinum desinant esse quod erant': corpus raniendo sanguis Christi non incipiunt esse quod non erant: sed incipiunt esse ubi non erant, idest, sub speciebus panis 3c uini, isque modo,
quo anteron erant: conseruato in coelo tamen modo esse
di luem ibi habebant. Tertiadeficit, quia tota panis Muini submintia, esse desinit, quoad formam , de quoad materiam'. totaque substanti corporis & sanguinisChr sti, ibi esse incipit M a &materia : non quia incipiat esse, sed. quia incipit esse ibi, ut constat ex dictis. Etenim conuertuntur panis de uinum in corpus & sanguinem Christi . non secundum accidentia, quia accidentia manent. unde nos in specie panis & uini'uam uidem ., res inuistiabiles, id est; carnem & sanguinem honoramus uvdi ut Augustinus in libro sententiarum Prosperi r ergo eo e
tuntur secundum substantiam . Deinde , . non remanet
sema substantialis panis, & uini hoc sacramento post
140쪽
eonsecrationem, ut bene demonstrauit S . Thomas , nec manet ibi materia paniso uini, quia no assumitur a Christo , ut iussirmetur sua serina , & augeatur eius corpus aut sanguis , ut bene ostendit Glos. stiper uerbo , Convertuntur, & post Glos. Gabriel Biel super Canonem Missis: nec manet ibi ipsa materia ut insermata ab alia λrma, nec ut sine λrma ulla, ut de se constati. Igitur haec conuersio fit in tota Bbstantia panis & uini, ita ut tota desinat esse. Duplex est enim conuersio, quaedam naturalis, quaedam supernaturalis. Naturalis est, quae fit a principiis naturae, praesupposito subiecto utrique termino ; ut est conuersio acris in ignem, in qua eadem materia, quae fuit sub serma acris, manet sub se a ignis. Supernaturalis est , quae fit actione diuina speciali, praeter ordine naturae. Nec potest conuersio naturalis fieri nisi secundum formam accident Iem, uel substantialem ; unde omnis conuersio naturalis , est formalis, accidentalis, uel substantialis. Respicit namque omnis naturalis conuersio, agens naturale: quod Omne quum sit finitum, & agat non se toto sed secundum sommam suam, qua est in actu, & non intendat corruptionem nec destructionem , sed generationem, aedificationein, auxcompositione: sicut non potest producere nisi formam, ita non potest corrumpere nisi λrinam . Conuersio autem supernaturalis, quia respicit agens supernaturale, infinitum& potentissimum, in cuius potestate & sub cuius potest te sunt omnia entia creata & creabilia, quantum adesse uel non esse, conseruari uel non conseruari, produci uel non produci, simpliciter uel secundum quid, secundum se tota uel secundum quamlibet sui partem , potest esse alio modo supra conuersione naturalem. Q uamobrem potest esse non solum Qrmalis, aut secundu Qrinam: quinetian re secundum totam substantiam, secundum formam accidentalem', secundum formam substantialem, secundum materiam, secundum totum . Vnde bene dicitur, quod non solum corpus in corpus, aut substantia in substantiam, seu accidens in accidens: sed etiam spiritus in spiritum, &corpus in spiritum, & spiritus in substantiam corporalem,