장음표시 사용
51쪽
purum putum esse maneret mendacium ' sed'nam stolide aeutua est Hunnius, Vim ponit in voce, IN G LA, quam etiam i circo maiusculis exprimi curauit. Forte enim aliquando verbasin uia non excepit, quia r assequi scribendo quandoque nopoterat. Forte etiam quaedam verbula tibinde non audiebat. Ita profecto facile admitto,nec Hunnium,nec Hailbron nerum,nec Caeteros Praedicantes, quantumuis assidue caput ad mensam am-xum haberent,&calamum in charta ducerent nec ipsosmet etiam Notarios 'quod inepte obiicit Hunnius SiscvLA dimis xentium Verba excepisse; tunc praesertim, quando a nobis ad calamum non dictabatur, id quod isti etiam in Protocolli subscriptia one testatum fecerunt neque hoc sensu ea Proto colli verbae
quisquam sanus intellexerit. At vero Hunnium atque Hailbron-nerum ut de reliquo Praedicantium cae tu taceam non studuisse. quantum assequi possent ingula nostra disserentium verba exci Pere id planepurum,stutum ea manethmendacium, Certe quoties mihi inter argumentandum cligit, Hunnium , aut Hailbron notum inspicere,semper eos, non minus, quam Notarios ipsos prono ad mensam capite, pennamque manu trahentes aspiciebam. Neque opus est hic multis testibus, quando res h ex ipso Pro-tocollo fieri potest testatissima. Cum enim in Sessione Io contra Hunnium,unam ac eandem conelusionem,semel simul duplicato argumento intulissem, idque ipsum ab Hunnio resumi postulassem, his verbis: Repete utrumque meum argumentum rmo Hunnius, quoniam id, utpote a me ad calamum non dicta
tum Put nec caetera post octauam Sessionem in chartam suam nondum coniecerat, se excusando respondit Fr non possum omnia
ζ: ii tempore vim reis resumere. Vbi aduertit lector, cura fuisse
Hunnio. ea quae a nobis dicebantur, prius notare omnia, nec ni si notata ab eo resumi potuisse.' Quod quidem cum acciderit,
nobis ad calamum nostra non dictantibus, idque circa argum e tum, quod sex aut septem lineas non excederet , quant accura tius nostra c5 scripsisse Huni uexistimandu est lietic, cu ad calamum
52쪽
agantes Praedicantes solide pugnabant necessario texeremus, quam fuerant aduersariorum oblectiones, ut in quarta, quinta, sexta, septima,&octaua Sessione accidit. Quomodo ver interim duin scriberent, de responsione danda cogitare potuerint aduersirit quod nunc obiicit Hunnius hipse viderit Equidem existimo, responsiones aduersatiorum tam pra meditatas non mille, ut os idcirco oportuerit quasi per Exstasin a corpore alienari, quanquam eos nonnunquam mente alienatos suisse, illae ipsae satis demora strent. Cuca aduersariorum inordinatam,atque incompositam diasputandi rationem in praefatione notatam, qua nimirum argumenta plura simul. nullo ordine a pluribus, nulla etiam nostro rum responsione interposita, Proponebantur,ait Hunni US,argu
menta principalia seorsim esse propiata At quis principalia simul a vobis eme proposita dixit JDuos etiam,&plures nonnunquam dies in uno argumento vestro principali haesistis, atque ita tribus argumentis vestris principalibus octo Sessiones combuia sisti si simul omnia tria proposueritis 3 At quibus declamationiabus reliquum tempus triuissetis' De his ergo in Praefatione non fit sermo 'uanquam nec ista seorsim semper ita propolitistis, ut secundariis seiuncta adduceritis: ut patet in Sestione . quando Pyφ' adducto argumento principali, mox eius minorem propositio. Τ', nem operosistunc, sed frustra probabatis, cum maior, non minor neganda eller. De caeteris argumentis , quoniam in eis scriptura testim nita agendum eisset, respondet Hnnnius, non potuisse exanguem Tam dissutandi rationem obseruari, quam Tagitabant lesultae, ut videlicet singula seorsim,&separatim proponerentur. Quasi v xi Scripturae testimonia non possint singula eparatim excuti. ec proponi. Intueantur quaeso Praedicantes eam, quam toties in ore habet, disputatione Christi cum diabolo, videant an Christus
plura sinini Scripturae testimonia sine ordine coaceruarit an veras gula singulis congressibus attulerit, seruata quoad propositum forina Iesu itica quam fotian exanguem vocat Hunnius, per M toti finiam, ut pallida mors apoctis dicitur, quia Praedicantes se-
53쪽
Quod Praedicantes non interpolatis vicibus ambo nonuqugargumentati fuerint fatetur primo Hunnius his verbis, uiasem
At mox infra, nelcio quo vertiginis spiritu in calumniam actus, ait, calumniam,2 3cophantisum esse, quod de non interpolatis vicia hus, nec ulla interim Caesolicorum responsione interposita,imo nec admissa inprafatione dicitur. Quod tamen adeo verum est,ut vehementer admirer, Hunnium id negare voluisse. Constat enim a seLsione . ubi hoc Praedicantium consociatum studium coepit, usq; ad octauam semper quasi bis argumentando Iocutos aduertarios, antequam nostri respondendo semel loquerentur, etsi a me perte nonnunqtam postulatum ruerit, ut internos dicendi vices identidem mutarentur, ut inprimis patet ex Sessione . in qua mea verba haec sunt r. M aluissem auidem es sane debuissem sicun- . .. iam normam recte disputandis bis quide ipsis propositam finguiarim, ta separatim ad clarissimi rimini,hectiones, es argumenta ,stupolim oblocutiones respondere quo minin hoc fieret,in mesane,aut nonrapanis Theologis nulla ea afuit.Vuod enim dicunt plura smula me dicta esse in responsione, ta Relationepropositorum initio argumen-m rorum id ero ideosolumfactum eamquod domini, cum sua argumenta initio proponereut separatim singuia proponere nan volebant, nes sinebant singula siparatim,acstor unumpossalterum sumi. Uulit men ita accidit, ut ad utriusis obvectiones mihi jam respοκdendum sit, tae: Haec ad verbum dicia sunt, nec his ab Aduellariis quie- quam contradictum. Similiter cum Hunnius partim sessione ς.
partim in 7 prolixissime declamitasset,atq; ego eadem sessione iei respondere vellem, his verbis initium faciens Petomoam etiam
'' i Coehimsium respondens nihil plane obtinui sed opus eraer' ' etiam alteram deelamationem Hailbron neri prius audire, quam fid Hunnii obiecta ultu verbum respondendo promere possem. Et tu, Hunni, hoc audes negare rem publice in omnium conspectu gestam in Protocollo tam expressie delcriptam' publicandetestatam omnium oculis subiectam & non tantum negare audes, sed calumniam stiam & syncohanticum vocas 'Sane viderie
54쪽
lamum Trassicantibus in se qui consueta: at denta Bica Hierarchia ratione, tum
excatsolicorum um ex aduersariorum sententia.
Textus praefationis. ERTIVM. Cinoeutores Catholicos verbasia ade
lamum Notariis m,iactasse, praesertim primis se Perioribus diebus Lia quod etiam Uriptisnes
Protoeos tectatum fariam nes enim ad Mutis-nem, diu utatione e vocatosa bitrabantur.Adure iura rem non modo argumentas a tria. v i me fatentur, Mein. omnia,eum Vaprincipalia,quam tria, Ioto coloquio Mn, merarint jam antea in librum relata, ex eodem libro iamerbum tam iuverbu erirasse sed missis,tum aliis oponendis, non
pauo tractiorem, Olentiorem vocem adhibuissetquod dum nos abnuant, rectefaciant Neoburgenses Praedicantes quam leuisisseiplinarumprofesores,cum hola Atiditoribus ex cathedra dictata marint: quod quanti adsi una uerit, quilibet his mrebus non hostes intelligit uodautem diligentiamulam mlaualisibi Levin aduersarij, id nemo eis inuidet Catholicis into rim Gai eis, etiam abs diligentia Ha vicisse 'aeasicantes vel
gentissimos, esequidem vulgaribus & pridem protritis illis ruti bant glossisti argumentis ex rati ine gube
55쪽
nationis Rerum pub desumptis; quae omnia scilicet, solo GH RIsTI dicto, quo regnum suum de hoc muncta non esse, hoc eus Praedicantibus credimus,si ne ordine ej litia, sine uno, viso summo capite in terris, is ita regnorum omniumperturbatissimum asserit,penitus euertuntur. Et in hoc non credat '
g Rc, dictationem ad calamum . quam Praedican tes absq; vlla lege coeperant, tandem contra apertas leges Principum emper continuarunt;negat rur sus Hunnius tam lente se tractim se locutor esse, ut iu Professores, quos num idems semel atque is rum eon ut repetere neque hoc fassos esse 2 eoburgenses. Verum de quibusviliolis loqueris Hunni, an de Grammaticis, in quia hus cum pueri adhuc discant scribere, idem fortalia ter a Praeeeptore repetitur Z Sed de his non loquitur Praefatio Ande Ω-xioribus Philosophiaevi Theologiae At qui in his scholis apud
nos versantur, testabutur,se in scribendo ita minime assuefactos. ut a Professore idem bis repetendum, atque adeo ter pra legendum sit 'semel aut bis dixisse satis est. Neque vero in hoc comsistit dictatio ad calamum, ut semel, aut pius idem repetatur, cum facile malor etiam temporis mora in unica pronunciatione consumi possit, si multum protrahatur, aut saltem magna fiat cunctatio, dum ad sequentem orationem dictandam procedatatur, quam in saepius iterata eiusdem orationis pronunciatione. Et vero hoc ipsum,quod noliri Notaris quibus tuum Gauglerum celeritate praefers aliquando protestabantur, se Iingula vestra verba assequi non posse,satis indicat, tum alias valde tractim a vobis omnia dictata,tum etiam emper vobis propositum fuisse, ut omnia dicta vestra ad verbum exciperentur. Alias enim minime protestati suissent,su saepius apud nos professi fuerint,sensum
56쪽
eorum quae dicerentur, non dissiculter se scripturos, elis remota illa molestissima dictandi ratione. Itaq, hoc ipsum testimoniuNo tariorum nostrorum quod ad infirmandam Praefationis verit tem in hac re profert Hunnius eam egregie confirimat. Sed de hac re plura in examine Hunnianae Relationis cap. 13. Quod attinet ad Eccle Iiastica Hierarchia regimen, de qtio in Praefatione fit mentio, non vult Hunnius videri ex sua pa re tale constitui, quale iii Praefatione descriptum est,sne ordino videlicet, sinepotitia sue uno,uiuo, I summo capite in terris,ati ita regnoruomvmperturbatissimum. Quocirca jubet praefatore in malam crucem abire. Satanam' cum e simodi mendaciis diabolici aessere. Ordinem, ait, esse in Ecclesia, non quem Suitasibi praeconcipiunt. sed quem DEUE Ordinauit Possem quidem pari compendio iubere Hunnium cum hoc diabolico mendacio facessere. Sed melius est,ut rei insistamus, ola caput calumniatoris leniter fricemus, eiq; sua quae in colloquio est uti uit pronunciata circa Eccle--siasticam Hierarchiam in memoriam revocemus, quam ad Sat nam ab legemus. Cogita ergo quaeso te, Hunni annon in colloquio hare prorinunciata pertinaciter defenderis. I. Nullum esse a Deo magistratuit vivum ii sibilem in Ecclesia constitutum, qui in con trouersijs fidei,aut Religionis quaestionibus, abs tutam judican. di.&decernendi potestatem habeat, ita ut eius sententiar Ecclesiae subditi, ab lolute absq; vlla tergiversandi, aut dubitandi facul Sesi. s. Sci I passi
II. Nullam in Ecclesia aut horitatem visibilem ac viventem eonstitutam elle, cui simpliciter infallibilis definiendi potestas
concelsa sit. III. Partes contrauersantes,aut caeteros etiam Eeclesiae sub
ditos, in dubio aliquo Religionis, nec posse, nec debere etiam deposito dubio sui Magistratus Ecclesiastici sententi se conforma Sessis. ire,eamque sine ulteriore examine sequi. IV. Partes caιdem controuersantes istiam audita sententia supremi Magistratus Ecclesiastici visibilis in terris posse talem se ut eiulati adhuc se examen Scriptum,in in dubium ci Voc
57쪽
vocare, sis a verbo Dei diserepare videatur libere posse, imo
sesi . 3.i .tiam debere diuentire.
V. Idipsum etiam pari cum potestate posse debere facere
quemvis Ecclesiae subditum,atque adeo sutorem, Sariorem, Rusticum. Vnde euidenter sequitur subditos posse id debere fierii dices suorum judicum , adeoq, sui legitimi Magistratus, nec amplius ei credere,vel obtemperare debere quam quantum eis in Uecta, S considerara Scriptura,credendum esse videatur. VI. Et nihilominus tamen Magistratum politicum possiepua blicis decretis cogere flabditos, ut sententiam a pastoribus lais tam sequantur,etu nec pinores,ut aduetiari aiunt, habeant inissallibilem authoritatem docendi, ac definiendi, nee subditi etiis aesi. .&ς am absolute teneantur eorum sententiae acquiescere. Dic sodes, Hunni an non haec sunt vestra pronunciata, sae
pius in colloquio magno studio propugnatae Nonne hic ille vester est ordo 3Belluso pulchellus ordo fADE O,scilicet,constit tus,& plane diuinus ordon Imo nullus ordo,sed Babylonica com usto,ac sempiternus horror indesdum Hunni, de haec nega,ia
potes, si non potes, cur tu, nimiceomnis veritatis, audes vocare dia abolica mendacia,qtiae verissime afferuit praefatio, talem a vobis in Ecclesia Hierarchiam constitui,in qua nussu sit ordo, nulla politia,
aeusium summum,ac visum in terris caput.
Cogitet quaeso prudens lector,quisquiSest,qualis,&quamor dinata futura esset illa Respub.ciuilis,in qua D Eus circa controversias, reseruata sibi soli abaluta iudicandi potestate, leges quidem omnino iustas satis copiose milliet, scriptasq; Reipub tradidisset, quin etiam praeterea posuisset aliquos in ea praefectos&Duces, quorum sententia a partibus disceptantibus esset exquirenda, sed nolui flet tamen ipsas partes ad eorum sententiam, absolute, dine ulteriore dilaeptatione amplectendam obligatos esse Quin potius iussiliet, ut talem sententiam ipsae me partes ad
normam praescriptarum legum examinarent, cum qua si eam minus conuenire iudicarent, tunc liberein diuersam abire sententiuam, adeoque tuo iudicio vivere& 'ere possentci nihilominus
tamen juulisse ut Praetor eius Rerputa si judicum sententia iusta
58쪽
sibi videatur,possit & debeat,tum ipsas partes eontrouertantes, tum interos subditos omnes,quicquid tandem ipsis videatur, ad judicum sententiam complectendam .publicis decretis&poenis suo modo compellere.Dic quaeso te,lecu osiquid tibi videretur de tali Repub.an bene ordinatam diceres Gna DEo sic ordinatam esse credere posses Annon quisquis talem ordinem in Repub. a D Eo constitutum esse diceret, tibi grauissime Da,M blasphemare videretur Deumq; aut imprudentiae arguere, qui sapientissimus est, aut malevolentiae, qui benignissimus ' Illud quidem, si meliorem ordinem excogitare tarte non potuit;hoc,si non voluit.Et tamen aduersarii hune ipsissimum ordinem, seu potius co fusionem, in Rempub Ecclesiasticam circa resin controuersias summas fidei, a quibus arterna animae nostrae salus dependet, i uehunt: ut cuiq; planum fiet,Rempub illam politicam cum E Hesiastica,leges politicas cum sacraScriptura,Praefectos luces cum Praelatis Manimarum pastoribus, Praetorem cum Magistra tu politico,iuxta supra dictam Praedicantium doctrinam, conse
Nos vero de Dio in bonitate sentire docti, aliter eredimus
L satemur Christum Dominum esse,ae manere unicum, Verum. viuum, ac summum Ecclesiae caput:cui nullum in terris aliud p testate, authoritate,vel dignitate aequiparamus.
II. Agnoscimus verbum D, I scriptum, pro eerta ac insalliabili norma fideiae Religionis,quam omnes studiose ac Teuere
III. At quia decipiam et Scriptura eiusq; sense,controuem fiae plurimae in Ecclesia oriri potiunt, neq; Christus in terris visibilis conspicitur,neq; circa exortas eiusmodi controuersias, imis mediate de per se ipsum, aut etiam per Scripturam, publicam de perspicuam aliquam sententiam ita profert, ut pars utraq; disceptans perspicue norit,inera quidem,se,quantum est exParte eius Iudicis calua cecidisse; altera, se causa obtinuisse;Vt pumet Prae M.,,..dicantes in colloquio fateri eoacti simes; idcirco iuxta apertam Fisito. Μιω. Euangelii doctrinam credimus,eu um adhuc in humanis age-ἔe tantum de plenitudini tuae fotestatis inauthoritatis in Apo-
59쪽
stolos derivasse,'rantum ad suauiter regendam,&Feliciter cor inita. seruandam Ecclesiam opus effet.Ideo enim ipsi dicuntur serui Gles quos constituit dominus superfamilia uam. IV. Quin etiam, regimen hoc Ecclesiasticum dc ad supremae illius ac diuinae monarchia normam propius accederet, dc quoad praestantiam: commoditatem synagogae Iudaicie non cederet, In qua unus tantum erat lege diuina sacerdos summus. quem omnes cogebantur agnoscere eique parere ut fatentur Eriitur. a. lib. i. piuΠζxΜδgdeo urgentes, neu regnum interiis.
- quod ipso quidem adhuc in terris superstite, monarchie suisse
nemo dubitat,postea maliam formam subito transmutatu dicere oporteat,gratissima mente agnoscimus, S. Petrum, velut in Ecclesiastico regimine Christi vicariu carieris Apostolis omnibus praepositu, eiq; cum ordinaria successione uniuersa Ecclesiae generalem curam fuisse commissiam. Hanc enim potestatem a Chr Matth. 6. sto pro miliam Petro credimus & legimus his verbis Tu es Petris .es super hancpetram adisicabo Ecclesiam meam porta inferi, pr ualebui aduersu ea. Et tibi dabo claues regni caeloru squodcuni liganueris super terra, erit ligatuo in caelis .uodcun seruerissive terr erissolusumta in caelis. Quam etiam adeo magnilicam promissionee rucsus confirmatam a Christo non obstante mox secutura Petti Lue. 22.negatione testatur S. Lucas Quando Christulis verbis ad Petruloquentem refert: Simon, Simon,ecce Sathanas expetivit vos ut cri braret cui triticum;ego autem rogauipro te Petre,ut non deficiat fides tua,tatu aliquando conuersus confirmastatres tuos. Eandem vero potestatem S. Petro de facto collatam fuisse a Christo iamia ex hoc mundo ad Patrem discessuro,non sine accurato examine proto. quo dignitatem quali&conditionem illius exploraret, apud S. Ioannem legimus,qui solenne hanc traditione accurate describit ) his vetes, Cum ergo prandissent dicit Simoni Petro Iesus. Simo Ioannis diligis meptus his dicit ei, etiam Domine tussis, quia amo te. Dicit ei, pasce agnos meos. Dicit elisei um,Simon Ioa is di is metiis issi, etia Domine,tuscis quia amite. Dicit ei pasce agnos meos Dicit ei tertio, Sia non Ioannis ama me foὸntri latus est Petrud,suia dixιt ei tertio, a--ωofudixit ei Domine uomniasicis Ucis, ruta mete. dicit ei
60쪽
pascemes eas,&QVbi quid tanta pro sepopoeiadu sole nitate quid
adeo repetitis vocibita,adeo singulari examine opus erat, si Christus non uniuersale&plane singulare Petro totius sui regis curae omittere voluisset ρ Possent ad eande rem confirmanda excenta testimonia ex Patribus,&omni historia proferri. Sed quos diuina adeoq; apertaChristi verba non mouent humana quando mo uebunt i cu praesertim lare, ela illa centies a nostris luculentissime ad hanc rem confirmandam sint producta Cyprianu tamen Praetermittere non possum,qui simul & friuola obiectione adueriniariorum refellit,&nostram sententiam connrmat. Sic enim ait:
Super ipsum num Petrum adimat Ecclesiam suam, silli passendas Cyp aamandat ouesuas, ta quamuis Apostolis omnibuspost resurrectione Fua unitat Lςc spare potestate tribuatro dicat cui misit mepateris ego mitto vos, a ripis spiritu anctusicui remiseritis peccata remittuntur illisicui te
strueritis,tenebuntur tamen ut unitatem manifestaret, una cathedram
constituit bonitatis eiusdem originem ab uno incipientemsiua authoriarate disposuit. Hoc erant utiq. lateri e postoti in quantu scilicet praecis Apostoli quo uit Petrus pari consortispraditi &honoris, tartestatis. sed exordiu ab unitate sciscitur. PRIMAT vs PETRO DAT vR, mina Chri HEcclesia, σύ ΛΤ HEDRA UNA monstretur. Elpastorei sunt omnes,si rex πω ostenditur,aui, solis omnibus unanimi consensionepasiatur. Et infra Hane Ecclesiae unitatem, e inquit, qui non tenet, tenere se fidem credita qui Ecclesiae reni iatitur e resistit, qui cathedram Petri super EA, FUNDATA. eas . EccLEsi deserit,in Ecclesia se esse confidis V. . Horum autem omnium potestatem siue aut horitate, etsi Christi potestate immensis pacijs inferiore, quin etiam tb hac dependentem, & certis terminis circumscriptam libenter agnoscumtis simul tamen credimus, eam in publica doctrina fidei ac Religionis toti Ecclesiae proponenda, atque adeo etiam in dubijs fidei quaestioniblis definiendis pellitus in filii bile esse utpote cu liminus Ecclesiam, eiusq; Praepositos sinere itrictione audiendos Matth Eptae ceperita quibus etiam pro mili spiritu finctum, a quo docean Lu 3