장음표시 사용
331쪽
ara ART. LOGICAE priscis monumentis hauserunt, quae passim citant . Plinius quoque pleraque Historiae
Naturalis observata, aut experimenta a V
iustioribus accepit. Ergo eorum habenda ratio: posteriores enim Scriptores vetustis rebus nihil auctoritatis aut ponderis addere poterant: contra detrahere plurimum Poterat tempuS.
f. ri. At si populares rumores sectatus est Historicus, qualis Herodotus, historiae idem & sabularum apud Graecos parenS ,
tando minorem meretur fidem, quanto leviora sunt, quae vaga incertaque malorum traditio posteris communicat. Atque haec est ratio, cur veterum nationum res penitus ignoremus : earum nimirum scriptores aut nulli fuerunt, aut Perierunt, aut recentiores fuere, quam ut vetera scire possent . Quocirca quidquid de barbaris Graeci nobis tradiderunt , aut ex vulgaribus compilatum est rumoribus, aut propria eius gentis garrulitae confictum. Nam Graeci sero tandem animum veteri historiae addiscendae applicuerunt , quum vel ipso Platonis aevo non barbarorum modo, sed etiam Graecarum antiquitatum egregie e sisent ignari . Eodem loco haberi deberit. quae de rebus antediluvianis quidam ex Aegyptiorum , Phoenicum , Rabbinorum traditionibus retulerunt: nam qui iri tanta antiquitate, ac gentium dispersione haee ad posteros demandari potuere t E. g. qua tandem ratione potuit scire Eusebius, Adamum Io. ab orbe condito anno designasse Ahelem pastorem ovium, Cainum agricialtorem Z Qui id 4o. , aut 43. anno factumhiceret. aeque probabilia narraret. Praeterea unde rescivit , Noachum testamento
332쪽
Ds Usu AUCTORITAT s. 3r 3 CAP. II. totam Tellurem in tres partes filiis dili ri- huisse ὶ Taeet enim ea Moses . Rabinis, inquiunt, credidit. Non potuit ad intestabiliores appellare. Nulla enim poetarumphantasia in effingendis fabulis feraetor fuit. q. i 2. Ceterum infiniti Historici, si ex pistuno omnes rem acceperunt, neque aliunde iis eam didicerent, non pluris sunt aestiman- piant. di, quam ille, ex Do acceperunt. Hoc canone bellum Troianum quidam Critiei in dubium vocant. Nimirum quamquam nullum vetus gestum tanta testium copia confirmatum est, quam bellum Troianum, quippe quod Poetae omnes, oratores, Histori-
ei, Philosophi Graeci, atque Latini, illulmemorant; tamen omnes ex uno Homero,
vel ex quodam Syargo, qui primus bellum Troianum cecinisse veteribus diuebatur a), hane historiam descripsisse videmur ; qui fortasse rem totam ad verisimilitudinem Poetica libertate finxit, non secus atque soricum, ranarumque bellum, seu Batracho-mio machiam, quam etiam sub Homeri nomine veteres librarii ad nos transmiserunt b). Quod si putemus Homeri Epopeias, uti nunc sunt, ex variis poematiis vetustioribus collectas , & ab Homero , aut alio a Vide Aelianum is κIm h ori varis
b Primus quἰ dubiam stiper hae re m vis fuit Dio ChrUUomus in oratione , quod Ilium non se captum. Sed Metrodorus qui dam Lampsacpnus allegorice seri se Homerum censuit apud Tatianum oratione ad Graeco . Ex retentioribus idem egit Chrisianus Adamus , Gerardus Groesus, Struvius , quia Bus accessit nuper vir noster erkditissimus Io: Eaptisa Vicas.
333쪽
Perspiciemus , qua rations obscura fortasse faballa inhorrentia ina Martis arma excreverit. Eadem ratione historia versionis septuaginta interpretum in dubium revocatur: omne. enim qui narrant , sub Ptolomeo Philadelpho Amypti Rege Scripturas Hebreorum Sacras in Graecam linguam inte Pretatas a 'a. Habraeorum sapientibus unum videntur Aristeae libellum descripsisse . At personatus ille Aristaeas meras narrat fabulas, uti legendo intelligitur a . Quantam f. II. . oram vero probabilitatem fa- fidem erea- ciat unus aut alter historicus , non est sa- . it., ', ab M definitu . Unum aut alterum historiaricus. cum non facere certitudinem, non est quod dubitemus . Probabilitatis autem , quam faciunt, gradus ex eorum scientia, & probitate dimetiendi sunt . Et maximus Pro babilitatis gradus, quique a certitudine m rati parum distat, est, si unus hic aut ab ter historieus prohi fuerint, & rebus, quas narrant coetanei, & praesenteS, eaeque res supra eorum captum. non fuerint. Augustianus de Civitate Dei narrat se vidisse hωminem , qui quotiescumque volebat, comas ad vultum, & a vultu ad oeciput asitabat, immoto capite. Quam historiam qui negat, vir est perfrictae frontis r nam & coaetaneus erat historicus . & probus maxime ,& qui non facita fibi imponi patiebatur .
a Quum a Ptolome; tempore ad Iosephum aliosque ejus aevi aut sequentis scriptores vix affluxexint 3-. solidi anni , potuit ex tradi tiona id faetum resciri. Quocirca non pinam vim omnes , qui .anc Hi loriam memarant , unam exscrip se Ariaram.
334쪽
Dε Usu AUCTORITATI . 32 et Hieronymus Cardanus scribit vidisse se hominem manibus truncatum , qui interea dextro pede hastam vibraret , collimaretque, sueret vestem , ederet. scriberet . in acum filum immitteret a . Testis minus gravis; quippe ad porrenta si non fingenda, at saltem augenda phantastica natura fer
,. i4. Quod si unus hic aut alter Hi.
storicus eoetaneus suerit , sed aut rei non praesens aut res , quam narrat , eaptum
suum superabat, tunc probabilitas illa val. de minuetur. Scilicet fieri potuit ut vela rumore populati fuerit deceptus , vel rem
non intelligens ipse sese deeeperit. Infinita sunt huiusmodi in historia politiea & na. turali, adde & in historia opinionum,quas rui attente legit , passim offendit . Itaqueum lego in historicis politicis vel ipsa
Principum , plerumque remoti isimorum , penitissima arcana & secretas eonsultatio. nes, temperare mihi a risu nequeo. Magis
etiam rideo dum a physicia quihusdam eκ- Perimenta naturalia ex iis Historicis sumi video, qui physicarum disciplinarum pen,
tus imperiti fuerunt: quippe haec experimenta ut intel Iigi non possunt, nisi ab ea-Tum rerum peritis, ita narrari exacte a nubio alio possunt . Sunt etiam eiusdem generis plurima in iis historicis Eeclesiasticis, rui scientia di judicio destituti erant, qu
e re vide Canum ioco citato. f. II. Veniamus ad μοι aeto . . Si pt
hitas in historico defit, tum vero omnis historiae probabilitas funditus intercidit. Dignoscitur autem deesse probitatem, vel si no- o De Subtilis.Narssib. I 1.
historieo deis sit probio Diuili od by Cooste
335쪽
316 A RT. LOGICAEs nobis aliunde historici vita nota sit; vel si in ejus scriptionibus frequentia mendacia,& imposturae detegantur; vel si odio, aut amore partium nimium agitatus fuerit; vel tandem si superstitione fuerit corruptus. Ita quum narrat Muhammedes in Alcorano mi-Tacula quaedam, constatque fuisse illum solemnem impostorem, nemo sani iudicii illa unquam vera putaverit. Idem iudicium serendum est de gestis Apollinii Thianaei , quae magno numero Philostratus tetulit, quaeque aut ob superstitionem vera putavit, aut quia ob Gentilismi studium Christi simiam Mundo obtrudere voluit, qu Christianismo se opponeret, quemadmodurn docti plurimi censuerunt. f. I 6. Partium potissimum studia historicos serme omnes corrumpunt. Hinc fit ,
ut domestiet plerumque historici suspem
sot. Nam Livius e. g. & Caesar res Romanas augustiores fortas, quam fuerimi , faeiunt: exteras etiam res , Carthaginenselm, Gallorum, Germanorum, aliarumque nationum, data opera augent, ut Romanae gloriae serviant, non secus atque Hectorem Homerus , ut Achillis sortitudinem cel bret. Est haec Poetarum & oratorum pedivulgata amplificandi ratio . Graeci vero scriptores, qui elato supercilio cunctas spernebant nationes , in gentis suae laudem pronissimi & inusissimi fuerunt, atque idcirco omnes suas historias suspectas lac runt. Hinc Graecia mandax, garrula, imis iure Latinis dicta. Iam quum nos nostr que naturali & necessario amore amemus,& quilibet historieus nationi alicui aut pro Priae , aut quam delectu si hi propriam fecit, addictus sit e eam potissimum ob rati
336쪽
DE Usu AUCTORITATIS. 3I nem vix historicum reperias, qui nec am re , sine odio scribat, quem veri historici characterem ponit Tacitus. Sed plerum- ue talis est rerum status, ut historicus res ut aevi scribere sincere nequeat , cogatur que aut Principi, aut nationi suae adulari, atque Historiam foedare . Ad rem Tacitus sub initium Annalium : temporibus Aususti Hicendis non defuere decora ingenia , donee gliscente adulatione deterrerentur. Tiberii, Caiique , o Claudii ac Neronis res, florentibus, is, ob METUM DUaec postquam occide-rtini RECENTIBUS ODIIS compositae sunt.
3. I . Ex eadem causa profluunt magna ex parte sabulae, quas de moribus, literis, politia, religione exterarum nationum narrant viatores . Etenim quum aut ex quihusdam externis ritibus I signis, aut ex rerum suarum notionibus de exterarum
gentium moribus , institutis , religione Sc. iudicium facerent viri plerumque im- Ieriti , mendacia infinita scripserunt .am dogmata variarum Christianismi sectarum itidem aut amore & notionibus rerum suarum, aut aliarum odio, magna ex parte historici obscurarunt , aut corruperunt . Hereticorum trium priorum Ecclesiae saeculorum dos rinae tanta cum varietate &Plerumque gypso & cinnabro narrata habemus, ut critici satius putent iudicium saepe cohibere . Legi potest Epiphanius Peta.
vii. Posterorum saeculorum res recentibus odiis compositae sunt . Tu cave quidquam amrmes, nisi omnia conraseris monumenta.
f. I 8. Ad probitatem etiam historici spectat, ut constet , eum historiam suam , non exercendi styli gratia , sed veritatis
amore scripsisse. Qui enim exercitio styli
in historia ecclesiastica. Nimia styli eura in historieo suis specta .
337쪽
Canones hustoriae usum pellantes.
seri hunt , dum res veri similes narrant, nihil reliqui curant . Isti vocantur nuri seri tores Romanenses. In horum numero ponit Cicero κυρε-δαν Xenophontis , quillher eum Romanensibus, ut vocant, scriptoribus, eiusdem esse characteris videtur. Licet non ita sentiant recentiores quidam Historici, qui Xenophontem in rebus Pediseis , vel ipsi Cthessae , D Herodoto praeserunt. Herodoti musas hoc etiam nomine quidam accusant: ita ut non certe illepide is sererit , qui Herodoti libros Musarum nomine praetcripserit , garrularum nempe puellarum : Livius etiam & Curtius artem declamatoriam assectasse clare videntur. N miam nempe styli turam in Histor ito suis spectam habeo. Sed nimiam dico: ea enim, si minus facta supponit, at iis vestimentis
omat, quae non possunt non alias noti nes excitare, quae rem gestam mirum in modum corrumpant.
3. 19. Ad usum Historiae & sequentes
pertinent Canones. I. Ex eo quod 1 larem potnis deeψἰ , non satim θραπαν fuse flere' mr emo foe tam tum argumerendi cutior;tatem histor ei reiicere,
quod si fallibilis, despere est : alia adhibe
da fant argumenta , ut ab ea discedas. 2. Quae omnes, aut plures narroe H rici Otulati, nemine refragame, eerta fumi Misbenda r fi unus stat alius redversis plures restificentur, Hilar eorum eonferendae dotes : Dincundam eas fustieavdum .
rationem essectus sequuti funt reales , diuque sis lis, eam ἐnter eretissmus habεth hi floriar . Ut quum legis Romanos tot in Italia prae
liis victores luisse, id verum existimes ne cesse
338쪽
Da Usu Aucro Ri Ams. CR . v. eesse est: neque enim nifi iis victorii, fieri potuit , ut in totam Italiam Romanum Imperium extenderetur . Hoc argumento expeditissime demonstratur , Christianam Religionem esse a Deo: nam ea a Christi.& Apostolorum miraculis mimum diffundi coepit: quae si vera laeve, quum nemo a ubitet non potuisse illa fieri niti a Deo ;divina est illa doctrina, quae lix miraeulis Comprobata in . Vera hutem illa fuisse eo argumento evincitur, quod miracula, quae a coaevis n utantur, reales, & tota ferme Tellure stabiles hsse ris sequuti sint.
q. . Quae facta unus aut instr ocularis nam . a historieus, nemine eomtra scribente, Provia
Atiarint Husticorum dote . M Qui aliquid tacet, is ἐέ - Meat: e go quae hisorici narrant eoaevi, in dubiam v canda non sunt, ex hoe e Mum, gnod alias , atir alii erimm eouevi taceaut ex Cano e a. 'di. .' qui enim taret, aut oscitant ae , aut
ad fummiam malitiae a usar. pures. Sed inquiunt, Historiae leges existebant uenon taceret. Quid ergo Z adversus has m ea it hi ricus: at ea negasse, quae tacet, dici nequit: quod si non negavit, perstat historicorum aientium fides. Mirum est de hoc argumento , quod nexae vaem vocant , potuisse tanta contentione inter doctos disputari.
'Mode reeentes isti ea hauseruntὶ Nihil aliud Proisri potest, nisi popularis fa-
339쪽
LIB. Iv. 3ao Α R T. L o G I C asma, quae valde quam mendax est. Atque hoc, non antecedens illud, argumentum est negativum, quod maximi semper ponderis viris doctis est habitum . . nulli extent eoaevi, ρο oeulares h soric., posterorum auctoritas probabilis habeator, quum nulla fiant repugnandi argumenta. 8 -hiseoria elaris rationibus repugnae istar falsa reputatoris Ueluti quam narrant viri alioqui docti. se vidisse ranas , mures &c. adeo ex Putri tellure creatas , ut haberent adhuc parreSquasdam terreas, necdum carneas , & vita animas. Pol portentat 9. Historia na vicetur rationi contraria , quod moribus , oe opinionibus praesentibus adisrsetur: opiniones enim atque mores dia vers sunt pro Acis , saepe in eodem mu
E. g. Esse andropophagos , seu homines qui carne humana victitant, quod plurimi viatores sancte assirmant , nolim ego hocitantum argumento repudiare , quod moribus eum is repugnet: testes oculatos exi
Ram e nam hie auritos , ne flocci quidem facio . Qui barbaricam Europae aetatem quae Imperii Latini occasum sequuta est , percurrerit, is passim mores & facta offendet , quae temporibus nostris incredibilia videntur Io. Non ide reo historia habeatur falsa , quod id narrat, cuius nos modum, oe causas non intelligimus, aut vim oe artem nostram superet. Hujus Canonis rationem alibi dedimus. f. 2o. Quaeri potest , utrum historiactalicuius fides processu temporis extenuemcita, ut tota tandem evanescat ρ Atque distiu-
340쪽
DE Usu AUCTORITATIS. 32I CAP. II. stinguendum est nam ea aut sola traditione ad posteros demandatur , aut coaevorum s criptionibus. Si primum, eundo extenuatur, ac ita, ut tota tandem pereat. Si posterius , dum ii historici , a quibus narratur, supersunt i idem , eadem semper est rnam haec est aequalis eorum , a quibus scripta est, auctoritati. Quare perridiculus est auctor Anglus lihri Principis Religionis mathematica , qui supputat, quandonam sit fides Christiana integra peritura, hoc principio , quod eundo factorum Apostolic Tum auctoritas extenuetur . Ea enim fides libris Apostolorum tribuitur : qui dum iidem perstant , eademque auctoritate , eandem in posteris lectoribus parient fidem , quam in iis, qui iis altero saeculo succeisere . Quo modo res Augusti auctoritate scriptorum id temnoris scimus . ea dum imtegra perstat , eaὸem certitudine nos scimus , qua ii, qui altero ab Augusto Saec lo Vixere ς eademque , qui mille ab hine
g. ai. Historicorum lectio hoe canone suscipienda & persequenda est. Ut quae s Eta historicus narrat, ea credas , si iis dotibus sit historicus praeditus, de quibus f perius dictum est, ut ei nolle fidem haberest eum ratione pugnare, ac nolle magis Credere, quam quod rationes credendi de- snt: quae vero docet, ea tute tibi potius, quam historico, credas , ac de iecinore tuo potius, quam de historici autoritate sapias: Praeterea ut historicus, vel auctor quivis ' nam ad omnes omnino auctores haec regula pertinet ) tibi si in philosophando ,