장음표시 사용
111쪽
xro L. ANNARI SENECARdem ante nos sunt. nullius non origo ultra a moriam jacet. Plato ait: Neminem regem non ex servis esse oriundum, neminem non servum ex
regibus. Omnia ista longa varietas miscuit, ecsersum deorsum sorima versavit. Quis ergo ν-nerosus 3 ad virtutem bene a natura compositus. Hoc unum est intuendum. alioqui si ad vetera revocas, nemo non inde est, ante quod nihil est. Aprimo minadi ortu, usque in hoc tempus,perduxit nos ex splendidis sordidisque alternata series. Non facit nobilem atrium plenum fumosis imMinibus. nemo in nostram gloriam vixit : nec quod ante nos fuit, nostrum est. Animus facit nobilem: cui ex quacumque conditione sutra sortunam licet urgere. Puta itaque te non esse equitem Romanum, sed libertinum: potes hoc consequi, ut solus sis liber inter ingenuos. Quomodo Z inquis. si mala bonaque non populo auctore distinxeris. I tuendum est, non unde veniant, sed quo eant. Si
quid est quod beatam vitam potest Mere, id bonum est si1o jure: depravari enim in malum nou.- potest. Quid est ergo, in quo erratur cum omnes beatam vitam optent, quod instrumentarius pro
ipsa habent, dc illam dum perunt, fugiunt. Nam cum summa beatae vitae sit solida securitas, re ejus iliconcusse fiducia , solicitudinis colligunt causi ,&per instodisum iter vitae non tantum imrunt sarcinas, sed trahunt. Ita longius ab effecta ejus quod petunt, semper abscedum, & quo plus. operae impendunt, hoc se magis impediunt, & fesrunmr retro. Qivid evenit in labyrintho properantibus, ipsa illos velocitas implicλα
Non multis libris, sed bonis, ad n entiam Uerea e s arsua quadam, aut aπMa,frustra
112쪽
scripsi . Tum contra cavillos, ct vocum eapti nes. Res ,res, O earum disrimina quarenda. tris Beatur, O quod vere bonum I, Ibrorum istic inopiam esse quereris. Non re fert quam multos, sed quam bonos habeas. Iemo certa prodest, varia delectat. Qui quo dem-navit pervenire vult, unam sequatur viam, non per multas vagetur. non ire istud, sed errare est. Vellem , inquis, magis libros mihi quam consilium dares. Ego vero quoscumque habeo mittere
paratus sum,& totum horreum excutere:me quoque isto si possem, transferrem, dc nisi mature te finem ossicii haerarem impetrarurum, tunc seni- Iem expeditionem indixistem mihi: nec me Ch
rybdis , dc Scylla, & fabulosum istud fietum d
terrere potuisset. Transhalassem ista, non solum trajecissem, dummodo te complecti possem, repraesens aestimare quantum animo crevises. Cet rum quod libros meos tibi mitti desideras, non magis ideo me disertum puto, quam formosum putarem, si imaginem meam peteres. Indulgenti 'scio istud esse, non judicii: dc si modo judicii est, indulgentia tibi imposuit. Sed qualescumque sint,
tu illos sic lege, tanquam verum quaeram adhuc, non sciam, dc contumaciter quaeram. Nonanim me cuiquam mancipavi, nullius nomen fero: multum magnorum virorum iudicio credo, aliquid δc meo vindico. Nam illi quoque non imventa , sed quaerenda nobis reliquerunt: dc inveni it forsitan necessaria, nisi dc superflua quaesissent. Multum illis temporis verborum cavill tio eripuit, dc captiosae disputationes, quae ac men irritum exercent. Nectimus nodos, &-biguam significationem verbis alligamus, deinde induisivimus. Tantum nobis vacat jam vivere, jam moti
113쪽
1ix L. ANNATI SENECAE ori scimus Τota illo mente pergendum est, ubi provideri debet, ne res nos, non verba, decipiant.
Quid mihi vocum similirudines distinguis , quibus nemo unquam nisi dum disputat, captus est 3-res lassunt. illas discerne. Pro bonis mala amplectimur: optamus contra id quod optavimus : p
gnant vota nostra Cum votis, Consilia cum comsiliis. Adulatio quam similis est amicitiae 3 Non imitatur tantum illam, sed vincit, & praeterit rapertis dc propitiis auribus recipitur. dc in praecordia ima descendit, eo ipso gratiosa quo lae- --lit. Doce quemadmodum hanc similitudinem dignoscere possim venit ad me pro amico bla dus inimicus: vitia nobis sub virtutum nomine obrepunt: temeritas sub titulo sortitudinis i
tet : moderatio vocatur ignavia: pro cauto timidus accipitur. In his magno periculo erra- tur: his certas notas imprime. Ceterum qui in terrogatur, an cornua habeat, non est tam silautus, ut stontem suam tentet: nec rutius tam imeptus aut hebes, ut non habere se nesciat, quod tu illi subtilissima collectione persuaseris. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestiψatorum acetabula & calculi, in quibus fallacia ipsa delectata Effice, ut quomodo fiat intelligam: perdi . . di usum. Idem de istis captionibus dico: quo enim
nomine potius sophismata appellem nec igno--ranti nocent, nec scientem juvant. Si vis utique oorborum ambiguitates diduceret hoc nos doce, beatum non eum esse , quem vulgus appellat, aes quem pecunia mura confluxit: sed illum, cui bonum omne in animo est,erectum,& excelsum, Zc mirabilia calcantem qui neminem videt, cum quo se commutatum velit: qui hominem ea sola Parie aestimat, qua homo est: qiu natura m gistra
utitur, ad illius leges componitur, sic vivit, qu modo
114쪽
modo illa praescripsit: cui bona sua nulla vis ex- .cutit:. qui mala in bonum vertit, cerrus judicii, inconcussus, intrepidus: quem aliqua vis movet, nulla perturbat: quem fortuna, cum in eum quod habuit telum nocentissimum,ui maxima intorsit
pungit, non Vulnerat,&hoc raro. Nam cetera ejus
tela, quibus genus humanum debellatur, grandinis more distillant: quae incussa tectis, sine isto habitatoris incommodo crepitat, ac solvitur. Quid me detines in eo, quem tu ipse Pseudomenon appellas , de quo tantum' librorum compositum ast 3 Ecce tota mihi vita mentitur: hanc coargue, hanc ad verum, si acutus es, redige. Necessaria j dicat , quorum magna pars supervacua est: etiamqvie non est supervacua, nihil in se momenti h iat in hoc, ut possit formnarum beatumque prae--stare. Non enim statim bonum est, si quid neces.sarium est. Ac projicimus bonum, si hoc nomen pani aut polentae damus, dc ceteris sine quibus vita non ducitur. Quod bonum est, utique neces rium est: quod autem necessarium est,non statim bonum est: quoniam quaedam necessaria sunt, e
dem vilissima. Nemo usque eo dignitatem boni ignorat, ut illud ad haec in diem utilia demittatis Quid ergo non eo potius curam transferes, urostendas omnibus , magno temporis impendio 'quaeri stipervacua: & multos transisse vitam dum vitae instrumenta conquirunt Recognosce singu-' las, considera universos: nullius non vita spectae in crastinum. Quid in hoc sit mali, quaeris 3 infinitum. non enim vivunt, sed victuri sunt: omnia iusserunt. Etiam si attenderemus, tamen nos vita praecurreret: nunc vero cunctantes quasi aliena transcurrit, & ultimo die finitur, omni perit. sed ne epistolae modum excedam,quae non debet sini-
Lam manum legentis implere: in alium dism
115쪽
ri4 L. ANNA ET SI NEC ARhanc litem cum dialecticis disseram, nimium sutatilibus, dc hoc solum curantibus, non & hoc. EPIs T. XLVI.
. libro Lucilii judieat, ct laudat. T Ibrum tuum quem mihi promiseras, accepi, &
tanquam lecturus ex commodo adaperui, acrantum degustare volui. Deinde blanditus est ipse, ut procederem longius, qui quam disertus fuerit, ex hoc intellim licet. brevis mihi visus esh, cum esset nec mei, nec tui temporis, sed qui primo adspectu aut T. Livii, aut Epicuri posset videri. tanta autem dulcedine me tenuit Sc traxit, ut illum sine ulla dilatione perlegerem. Sol me invitabat,mes admonebat, nubes minabantur: tamen exhausi totum. Non tantum delectatus, sed gavisus
sum. Quid ingenii is he habuit 3 quid animi ὶ dicerem, quid impetus 3 si interquievisset, si intervallo
surrexisset. Nunc non fuit impetus, sed tenor, compositio virilis & sancta. Nihilominus inte veniebat dulce illud, bc loco lene. Grandis 3c rectus es. hoc te volo tenere, sic ire. Fecit aliquid de materia. ideo eligenda est sertilis, quae capiat imgenium, quae excitet. De libro tuo plura scribam, cum illum retractavero inunc vero parum mihi sedet iudicium, tanquam audierim illa, non legerim. Sine me dc inquirere. Non est quod verearis, - verum audies. O te hominem selicem, quod nihil
habes, propter quod quisquam tibi tam longe mentiaturi nisi quod etiam ubi caussa sublata est, mentimur & co uetudinis causta
Ε vrsae. X L UILFamiliariter eum servis agendum, vivendumque. Peeeatum in eo sui avi, exfastu ct fastidio. M. Seio tamen, liberius aut severius, hos illosquo
116쪽
in Ibenter ex his qui a te veniunt cognovi, fami - Hariter te cum servis tuis vivere. hoc prudentiam tuam, hoc eruditionem decet. Servi simi imo homines. Servi sunt imo contubernales. Servi sani imo humiles amici. Servi simi imo conservi, si cogitaveris tantumdem in utrosque Ib. . A ere fortunx. Itaque rideo istos qui turpe existimant cum servo lao caenam : quare nisi quia superbissima consuetudo caenanti domino stlatium servorum turbam circumdedit. Est ille plus quam capit, & ingenti aviditate onerat distentum ventrem, ac desuetum jam ventris officio, ut majore Opera omnia egerat, quam ingessit: at infelicibus. servis movere labra,ne in hoc quidem,ut loquanis 'tur, licet. virga murmur omnecompescitum dc ne fortuita quidem verberibus excepta sunt, tussis, stemutamentum, singultus: magno malo ulla v
re interpellatum silentium luitur: nocte tota jeju- murique perstant. Sic fit, ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non ib. cet. At illi quibus non tantum coram dominis,
sed cum ipsis eratremo, quorum os non conmei. batur, parati erant pro domino porrigere cerviacem, periculum imminens in caput suum avert re. In conviviis loquebantur, sed in tormentis ta- ebanti Deinde ejusdem arrogantiae proverbium iactatur: Totidem esse hostes, quot servos. -
habemus illos hostes , sediscimus. Alia interim crudelia & inhumana praetereo, quod nec tamquam hominibus quidem, sed tanquam jumentis abutimum quod cumad caenandum discubuimus, alius sputa detergit, alius reliqinas temulentorum subditus colligit , alius pretiosti aves scindit: pectus 8c clunes certis tatibus circumferens eruditam manum,in muta excutit. Infelix qui huic uni
rei vivit , ut didia decenter secet, nisi quod mise
117쪽
irg L. ANNAEI SENECATrior est, qui hoc voluptatis caussa docet, quam qui necelsitatis discit. Alius vini minister in muliebrem modum ornatus , cum aetate luctatur. Non
poteti essugere pueritiam, sed retrahitur. jamque militari habitu glaberi destrictis pilis, aut penitus avulsis, tota nocte pervi*lat: quam inter ebriet tem domini ac libidinem dividit, dc in cubiculo
vir, & in convivio puer est. Alius cui convivarum censura permissa est, perstat infelix, dc exspectat, quos adulatio, & intemperantia aut gulae, aut Iinguae, revocet in crastinum. Adjice obsonat res, quibus dominici palati notitia subtilis est: qui sciunt, cujus rei illum sapor excitet, cujus delectet aspectus cujus novitate nauseabundus erigi possit,
quid jam ipta satietate fastidiat, quid illo die es
Tiat. Cum his caenare non sustinet, & majestatis suae diminutionem putat, ad eamdem mensam.
cum servo suo accedere. Dii melius, quod ex istis. dominos habent. Stare ante limen Callisti domis Rum suum vidi, & eum qui illi impegerat tit Iam, qui inter rejicula Mancipia produxerat, aliis intrantibus excludi. Retulit illi gratiam servus, ille in primam decuriam conjectus, in qua vocem praeco expetiir, & ipse illum invicem apolog vit, & ipse non judicavit domo sua dignum. Dominus Callistum vendidit : sed domino quam
multa Callistus Vis tu cogitare istum quem servum ruum vocas, ex iisdem seminibus ortum, e dem frui caelo, aeque spirare, aeque vivere, aeque --ori Tam in illum ingenuum videre potes, quam ille te servum. Mariana clade quam multos splendidissime natos, senatorium per militiam auspicantes gradum, fortuna depressit alium ex illis pastorem, alium custodem casae secit. Contemne nunc ejus fortunae hominem. in quam transire., dum contemnis, potes. Nolo in ingentem me l
118쪽
eam Immittere, & de usu servorum disputare, insucis superbissimi, crudelissimi, & contumeliosissimi sumus. Haec tamen praecepti mei summa est : Sic cum inseriore vivas, quemadmodum t cum superiorem velles vivere. Quoties in men-tem venerit, quantum tibi in servum liceat: v niat in mentem, tantumdem in te domino tuo Ii-- Le. At ego , inquis , nullum habeo dominum. Bona aetas est. sorsitan habebis. nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darii mater, qua Plato, qua Diogenes Z Vive cum servo clementer. comiter quoque & in sermonem admitte,& inconsilium,&in convictum. Hoc loco acclamabit mihi tota manus delicatorum: Nihil hac re humilius , nihil turpius. Hos ego eosdem deprehendam , alienorum servorum osculantes nanum. Ne illud quidem videtis, quam omnem invidiam majores nostri dominis, omnem contu meliam servis detraxerint Dominum, patremfamiliae appellaverunt: servos quod etiam in mimis adhuc durat familiares. Instituerunt diem festum quo non solum cum servis domini vescerentur, sta quo utique honores illis in domo gerere, jus dicere permiserunt,fc domum pusillam rempublicam esse judicaverunt. Quid ergo omnes servos admovebo mensae meae 3 non magis quam omnes Giberos. Erras, si existimas me quosdam quasi sbria didioris operae rejecturum, ut pura illum mulionem , & illum bubulcum: non ministeriis illos aestimabo, sed moribus. Sibi quisque dat mores:
ministeria casus assignat. Quidam caenent tecum, inequia digni sunt; quidam, ut sint. Si quid enim in
illis ex sordida conversatione servile est, honestio rum convictus excutiet. Non est, mi Lucili, quod amicum tantum in foro & in curia quaeras: si diligenter attenderis , domi invenies. Saepe bona materia
119쪽
1 1 8 L. A N N AE I S E N E c AE materia cessat sine artifice. tenta, dc experire . -quemadmodum stultus est, qui equum empturus , non ipsum inspicit, sed stratum ejus ac frae nos : sic stultissimus est, qui hominem aut ex veste, aut ex conditione, quae vestis modo nobis ci cumdata est, aestimat. Servus est 3 sed sorinste tiaber animo. Servus est hoc illi nocebit 3 ostende. quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni: omnes timori. Dabo consul rem, aniculae servientem: dabo ancillulae divitem: ostendam nobilissimos juvenes mancipia Pant mimorum. Nulla servitus turpior est, quam v . luntaria. Quare non est quod fastidiosi te deterreant, quo minus servis tuis hilarem te praestes, M. non superbe superiorem. Colant potius te, quam timeant. Dicet nunc aliquis, me vocare ad pileum
servos, dc dominos de fastigio suo dejicere: quod.
dixi, colant potius dominum, quam timeant. Itane, inquit, prorsus colant tanquam clientes, tam - quam Olutatores Hoc qui dixerit, obliviscetur, id dominis parum este, quod Deo satis est, qui colitur 3c amatur. Non potest amor cum timore misceri. Rectissime ergo te iacere judico, quod ii, meri a servis tuis non vis, quod verborum castigatione uteris. Verberibus muta admonentur.non quidquid nos offendit, dc laedit. Sed ad rabiem cogunt venire deliciae, ut, quidquid non ex voluntate respondit, iram provocet. Regum nobis induimus animos. nam illi quoque obliti dc virium suarum, dc imbecillitatis alienae, sic excandescunt, sic saeviunt, quasi injuriam acceperint: a cujus rei periculo illos sortunae suae magnitudo tutissimos praestat. Nec hoc ignorant, sed occasionem n cendi captant, querendo. acceperunt injuriam, ut facerent. Diutius te morati nolo. non est enim tibi exhortatione opus. Hoc habent inter cetera
120쪽
boni mores: placent sibi, & permanenti levis ethmalitia, saepe mutatur: non in melius, sed in aliud. E P I s T. XLV HI. Amseu eadem expedire , ct alterum alterἱ utilem esse. Tum contra captiunculas ,inspinosas ineptias. Etutdfacitis' quid luditis 'de vita agitur: succurre , O forma. De fortuna e contra eam
A D epistolam quam mihi ex itinere misisti. o tam longam, quam ipsum iter fuit, postea re scribam. Seducere me debeo,& quid suadeam, circumspicere. Nam tu quoque qui consulis, diu anconsuleres cogitasti: quanto magis hoc mihi faciendum est, cum longiore mora opus sit, ut solvas quaestionem, quam ut proponas i Vtique cum τaliud tibi expediat, aliud mihi: iterum ego tan- squam Epicurus loquor. Mihi vero idem expedit quod tibi: aut non sum amicus, nisi quidquid agi-- tur ad te pertinens, meum est. Consertium rerum' omnium inter nos facit amicitia: nec secundi
quidquam singulis est, nec adversi. incommune vivitur. Nec potest quisquam beate degere, qui isse tantum intuetur, qui omnia ad utilitates suas convertit: alteri viva. oportet, si vis tibi vivere. Haec societas diligenter re sancte observanda est, quae nos Oinues omnibus miscet, & judicat aliquod esse commune jus generis humani. pilaria, mum ad illam quoque de qua loquebar in interi
rem societatem amicitiae colendam proficit. Om-. nia enim cum amico communia habebit, qui multa cum homine. Hoc, Lucili virorum optime,
mihi ab istis subtilibus praecipi malo, quid amico
praestare debeam, quid homini, quam quot modis Amicus dicatur, Homo quam multa signifi- --et. In diversum ecce sapientia dc stultitia disco, dunt.