장음표시 사용
141쪽
x o L. ANNALI SENE c Alloccupatis similes. Quare non est quod existimes, ideo parum bene compositum esse te, quod in
Campania non es. quare autem non es t hucusque - cogitationes tuas mitte. Conversiari cum amicisi absentibu licet: dc quidem quoties velis, quam' diu velis. magis hac voluptate, quae maxima est, fruimur, dum sissimus. Praesentia enim nos delicatos facit: de quia aliquando una loquimur, ambulamus i cum considemus, cum diduiri sumus, ni test de his quos modo vidimus, cootamus. δέ ideo aequo animo serre debemus absentiam , quia nemo non multum etiam praesentibus abest. P ne hic primum noctes separatas:deinde occupati nes utrinque diversiis: deinde ibidia secreta suburbanas profectiones: videbis non multum esse. quod nobis peregrinatio eripiat. Amicus animo possidendus est. hic autem nunquam abest: quem-- cumque vule, quotidie videt. Itaque mecum si
de, mecum caena, mecum ambula. In angusto vive.
remus, si quidquam esset cogitationibus clausum. -Video te, mi Lucili, cum maxime audio: adeo tecum sum, ut dubitem, an incipiam non epiltolas,
sed codicillos tibi scribere. E P I s T. LVI. lMentem eompositam, vaearesbi ct studiis, etiam in turba. Sus exemplo docet. Magis optandum internum silentium , ct pacem. Inertia porro,
T Eream, si est tam necessarium, quam videtur, A silentium in studia seposito. Ecce varius clamor undique me circumsonat: supra ipsum balneum
arabito. Propone nunc tibi omnia genera vocum, quae in odium possunt aures adducere : cum se tiores exercentur, & manus plumbo graves ja-Gat, cum aut laborant, aiu laborantem imitan-
142쪽
Ε v r s Y o L Ap. ' r rtur, gemitus audio: quoties retentum spiritum remiserunt, sibilos, & acerbissimas respirationes rcum in alipten inertem, & hac plebeia unctione contentum incidi, audio crepitum illis, manus humeris: quae prout plana pervenit, aut concava, ita sonum mutat. Si vero pilicrepus supervenerit,& numerare coeperit pilas, actum est. Adjice nunc
scordalum, & iurem deprehensum, & illum cui vox sua in balneo placet. Adjice nunc eos, qui in piscinam cum ingenti impulsae aquae seno saliunt. Praeter istos, quorum si nihil aliud, rectae vocesssint, alipilum cogita, tenuem dc stridulam vocem, quo sit notabilior, subinde exprimentem, nec unquam tacentem, nisi dum vellit alas, realium pro se clamare cogit. Iam libarii varias exclamationes, & botularium, & crustularium, Momnes popinarum institores, mercem sua quadam de insignita modulatione vendentes. O te inquis, ferreum, aut serdum, cui mens inter cla mores tam varios, tam ditanos, constat E cum Chrysippum nostrum assidua salutatio perducat d mortem. At mehercules, ego istum fremitum non magis curo, quam fluctum aut dejectum aquae. -mvis audiam cuidam genti hanc unam iuisse caussam, urbem suam transferendi, quia fragorem Nilicadentis serre non potuit. Magis mihi
vox avocare videtur, quam crepitus. Illa enim lanimum abducit, hic tantum aures implet, ac ver berat. In iis quae me sine avocatione circiImstre punt, essedas transcurrentes pono, & fabrum inquilinum, & serrarium vicinum, aut hunc qui ad metam ssidantem tabulas experitur & tibias, nec cantat, sed exclamat. Etiam molestior est mihi sonus, qui intermittitur subinde, quam qui conti- auatur. Sed jam me sic ad omnia ista duravi, ut audire vel pausarium possim, voce aceIbissima remigibus
143쪽
i x L. ANNA ET SENE cxx tami*hus modos dantem. Animum enim cogo sita intentum esse, nec avocari ad externa. omnia licet foris resonenti dum intus nihil tumultus sit, dum inter se non rixentur cupiditas dc timor,tam au ritia luxuriaque non dissideant, nec altera alteram vexet. Nam quid prodest totius regionis silemtium, si assectus fremunt 'Omnia noctu eranti placida eomposta quieto.
alsum eth. nulla placiti quies est,nisi quam ratio
Momposuit. nox exhibet molestiam, non tollit, dc- licitudines mutat. Nam dormientium quoq; imsomnia tam turbulenta sunt, quam dies. Illa tranquillitas vera est, in quam bona mens explicatur. . Adspice illum, cui somnus laxae domus silentio quaeritur: cujus aures ne quis agitet sonus, omnis servorum turba conticuit, & suspensum, cedentium propius,vestigium ponitur. Huc nempe ver satur atque illuc, somnum inter aegritudines I vem captans: quae non audit, audisse se queritur.
- Quid in caussa putas esse animus illi obstrepiti hic placandus est, hujus compescenda est seditio: quem non est quod existimes placidum, si iacet orpus. Interdum quies inquieta est. Et ideo ad
rerum actus excitandi, ac tractatione bonarum artium occupandi sumus, quoties nos male habet i
-inertia sui impatiens. Magni imperatores cum male parere militem vident, aliquo labore compes.. cunt, δc expeditionibus detinenti nunquam vacat
lascivire districtis : nihilque tam certum est quam otii vitia negotio discuti. Saepe videmur taedio re rum civilium, & infelicis atque ingratae stationis paenitentia, secessisse: tamen in illa latebra, inquam nos timor lassitudo conjecit, interdum Tecrudescit ambitio. Non enim excisa desiit, sed
latigata,aut etiam abjecta, rebus parum sibi cedem l ibus. Idem de hixuria dico, quae viderur aliquando cessisse:
144쪽
eessisse: deinde frugalitatem prosetas sellicitat,
atque in media parsimonia voluptates non damnatas , sed relicias petit: & quidem eo veheme rius , quo occultius. Omnia enim vitia in aperto leviora sunt: morbi quoque timc ad sanitatem i clinant , cum ex abdito erumpunt, ac vim suamistroserunt. Et avaritiam itaque, & ambitionem, recetera mala mentis humanae, tunc pemiciosissima
scias esse, cum simulata sanitate subsidunt. Otiosi . videmur,& non sumus. Nam si bona fide sulfius si receptui cecinimus, si speciosa contempsimus,
ut piao ante dicebam, nulla res nos avocabit. nullus hominum aviumque coqcentus interrumpet cogitationes bonas, solidasque oc jam certas. eve illud ingenium, nec se adhuc reduxit intror- .sus, quod ad vocem ex accidenti erigitur. Habee intus aliquid solicitudinis, 3c concepti pavoris, quod illum curiossim iacit, ut ait Virgilius noster: Et me, quem dudum non ulla iniecta movebant Tela, nec adverso oo merasi ex agmine Graii,
Nunc omnes terrent aura, sonus excitas omnis
S pensum, ariter eomitis oneris timentem. Priot ille sapiens est, quem non tela vibraulia, non arietata inter se arma κminis densi,non urbis i pulta fragor territat: hic alter impetitus est, rebus suis timet, ad omnem crepitum expavetiens, quem unaquaelibet vox pro fremitu accepta dej Ut, quem motus levissimi exanimant. Timidum illum sarcinae iaciunt. Quemcumque ex istis ει - . licibus elegeris, multa trahentibus, multa porta tibus , videbis illum comitique onerique timen inem. Tunc ergo te scito esse compositum, cum ad te nullus clamor pertinebit: cum te nulla vox tibi excutieti non si blandietur, non si minabitur, non si inani son varia circumstrepet. Quid ergo non aliquando commodius est, carere convicio
145쪽
, ι ANNAET SENTc AElateor. Itaque ego ex hoc loco migrabor eum ... xiri & exercere me volui. Quid necesse est diutius torqueri : cum tam facile remedium Wixes sociis etiam adversus Sirenas dederit, in Venerit ZΕPIs T. LVII. De Copta Neapolitana, ct ibi horrore. tum primast motus in potestate non ese. O siquid de animi tonuitate, O celeritate. Um Baiis deberem Neapolim repetere, facile credidi tempestatem esse, ne iterum navem experirer. sed tantum luti tota via fuit, ut possem ubderi nihilominus navigasse. Totum athletarum situm mihi illo die perpetiendum suit. Meromate nos haphe excepit, in Crypta Neapolitana. Nihil illo carcere longius, nihil illis faucibus obscurius, quae nobis praestant, non ut per tenebras vide mus , sed ut ipsas. Ceterum etiam si locus haberet Iucem, pulvis auseret, in aperto quoque res gravis& molesta: quid illic, ubi in se volutatur, dc cum sine ullo spiramento sit inclusus, in ipsos a quibus excitatus est recidit Duo incommoda inter se contraria simul pertulimus, eadem via,eodem die,& Iuto & pulvere laboravimus. Aliquid tamen mihi pla obscuritas, quod cogitarem, dediti sesui
quemdam ictum animi, dc sine mera mutati nem , quam insolitae rei novitas simul ac foeditas secerat. Non de me nunc tecum loquor, qui multum ab homine tolerabili, ne dum a persecto a sum, sed de illo in quem jus fortuna perdidit: hujus
quoque serietur animus , mutabitur Color. Quae mm enim, mi Lucili, nulla virtus effiigere potest: admonet illam natura mortalitatis suae. Itaque &
vultum adducet ad tristitiam inhorrescet ad subita,-caligabit, si vastam altitudinem in cre
146쪽
pidine eius constitutus despexerit. Non est hic timor, sed naturalis affectio inexpugnabilis rationi. Itaque series quidam, & paratissimi fundere suum sanguinem, alienum videre non possunt: quidam ad vulneris novi, qui iam ad veteris bc purulenti tractationem inspectationemque concidunt, dclinquuntur animo: alii gladium facilius recipiunt, quam vident. Sensi ergo sue dicebam in quamdam non quidem perturbationem, sed mutationem :rursus, ad primum conspectum redditae lucis, at critas incogitata rediit dc injussa. Illud deinde me cum loqui coepi, quam inepte quaedam magis ac
mimis timeremus, cum omnium idem finis esset.
Quid enim interest, utrum supra aliquem vigilia
rium ruat an mons 3 nil invenies. Erunt tamen qui hanc ruinam magis timeant, quamvis utraque
mortifera aeque sit. Adeo non effectus, sed efficientia timor spectat. Nunc me putas de Stoicis dic re , qui existimant animam hominis magno pondere extriti permeare non posse, di statim spargiti quia non fuerit illi exitus liber: ego vero non facio. qui hoc dicunt, videntur mihi errare. Quemadmodum flamma non potest opprimi: nam circa id diffugit, quo urgetur: quemadmodum aer ve bere aut ictu non laeditur, , nec scinditur quidem, sed circa id cui cessit refunditur: sic animus qui ex tenuissimo conilat, deprehendi non potest, nec intra corpus affligi: sed beneficio subtilitatis suae, per ipsa quibus premitur, erumpit. Q modo fulmini, etiam cum latissime percussit ac sulsit, per exiguum foramen est reditus: sic animo, qui adhuc tenuior est igne, per omne corpus fuga est. Itaque de illo quaerendum est, an possit immortalis esse hoc quidem cerrum habe , si s perflas est corpori, propter hoc illum nullo genere posse perire, propter quod non perit: quoniam
147쪽
1 ς L. ANN AXI S E NE c Agnulla immorialitas cum exceptione est, nec qui quam noxium aeterno est.. E P I s T. LUI M. Verba quadam nupera, desta nunc esse. transi ad Phasica, O quotuplex ex Platone. . tat
ad Ethica ,-nihil hic idem, aut firmum , esse. Tum subtilitates, quem usum haberem nt' er
hunc ex omni re eaptandum. Odnectis de senseriture, O morte: neutram optandam, O recinsandam.
QVanta verborum nobis paupertas, imo egestas sit, nunquam magis quam hodierno die intellexi. Mille res inciderunt, cum sorte de Platone loqueremur, quae nomim desiderarent, nec haberent: quaedam vero cum habuissent, fastidio nostro perdidissent. Quis autem serat in egestate fastidium 3 Hunc quem Graeci oestrum vocant, pecora peragentem, dc totissaltibus dissipantem. asilum nostia vocabanti hoc Virgilio licet credas: Ei Meum Silari juxta ilicibusque virentem
Plurim- .Alburnum volitans, eui nomen asis Romanum eis, restrum Graci vertere vocanter,
Der, acerba sonans, quo tota exterritolvis
Puto intelligi istud verbum interisse. Ne te Ionge differam, quaedam simplicia in usu erant, sicut cernere serro inter se di bant. Idem Virgilius hoc probabit tibi:
- Stupet 'se Latinus, Ingentis, genitor diversis partibus orbis, Inter se eoisse viros, ct cernere ferro. quod nunc decernere dictavi: simplicis illius verbi usius amist is est. Dicebant antiqui, si iusso, id est, si justero. Hoc nolo mihi credas: sed fide Virgilio:
148쪽
Non id ego nunc hac diligentia, ut ostendam quantum tempus apud grammaticum perdidhrim: sed ut ex hoc intelligas, quantum apud Ennium& Attiam, verborum situs occupaverit: cum apud hunc quoque, qui quotidie excutitur, aliqua nobis subducta sint. Sid, inquis, sibi ista vult praeparatio 3 quo spectat Z Non celabo te. cupio, si fieri potest propitiis auribus ruis, Essentiam dicere : sin minus, dicam & iratis. Ciceronem aucto-1em hujus verbi habeo, puto locupletem. si rece tiorem quaeris;Fabianum, disertum & elegantem, orationis, etiam ad nostrum fastidium, nitidae. Quid enim fiet,mi Lucili quomodo diceturres necessaria, naturam continens, fundamentum omnium ξ Rogo itaque permittas mihi hoc verbo uti. nihilominus dabo operam, ut jus a te damni parcissime exerceam: sortasse contentus ero milii
licere. Quid proderit facilitas tua, cum ecce id nullo modo Latine exprimere possim , propter quod linguae nostrae convicium feci Magis dam- 'nabis angustias Romanas, si scieris unam Dil tam esse,quam mutare non possim. - haec sit, quaeris Θ το ον. Duri tibi videbor ingenii: in m dio positum, posse sic transferri, ut dicam, Quod est. Sed multum interesse video. cogor verbum pro vocabulo ponere: sed id si necesse est,ponam. Quod est, sex modis hoc a Platone dici, amicus noster homo eruditissimus hodierno die dicebat. Omnes cibi exponam, si ante indicavero, esse aliquod genus, esse & speciem. Nunc enim primum illud genus quaerimus, ex quo ceterae species sul- penta sunt, a quo nascitur omnis divisio, quo
universa comprehensa simi. Invenietur autem, si coeperimus singula retro legere. sic enim perduc
mur ad primum. Homo species est, ut Aristoteles g t ait:
149쪽
148 L. Α NNAIT SENr c Arait: equus species est, canis species. ergo commune aliquod quaerendum est his omnibus vinculum, quod illa complectatur,r c sub se habeat. Hoc quid est animal. Ergo genus esse coepit omnium horum quae modo retuli, hominis, equi, Canis, animal. Sed sunt quaedam, quae animam habent, nec sunt animaliα placet enim satis dc arbustis animam ineffe. itaque & vivere illa, & mori dicimus. Ergo animantia superiorem tenebunt locum, quia animalia in hac sorma sunt, dc sata. Q damanima carent, ut saxα itaque aliquid erit animam cibus antiquius, scilicet corpus. hoc sic dividam, Ut dicam, corpora omnia aut animata esse, aut in nimantia. Etiamnum est aliquid superius, quam corpus. Dicimus enim quaedam corporalia esse, quaedam incorporalia. Quid ergo erit ex quo haec diducantur illud cui nomen modo parum pro-ptium imposuimus, Quod est. Sic enim in species 1ecabitur, ut dicamus : Quod est, aut corporale est, aut incorporale. Hoc ergo genus est primum re antiquissimum, dc, ut ita dicam, genetae : cetera genera quidem sunt, sed specialia, tanquam homo genus est. Habet enim in se nationum species, Graecos, Romanos, Parthos: colorum, ab bos , nigros, flavos: habet singulos, Catonem,
Ciceronem, Lucretium. Itaque qua multa conti-Met , in genus cadit: qua sub alio est, in speciem. Illud genus, Quod est, generale, supra se nihil habet. Initium rerum est. Omnia sub illo sunt. Stoici volunt superponere huic etiam aliud genus magis
principaler de quo statim dicam, si prius illud genus , de quo locutus sum, merito primum poni docuero, cum sit rerum omnium capax. Quod est, in has species divido, ut sint corporalia, aut incorporalia. Nihil tertium et t. Corpus quomodo dividor ut dicam, aut animantia sunt, aut inani-
150쪽
rnantia. Rursus animantia quemadmodum diu G3 ut dicam, quaedam animum habent, quaedam tantum animam. aut sic: quaedam impetum ha bent, incedunt, transeunt: quaedam solo amxa, radicibus aluntur oc cresicunt. Rursus animalia in quas species seco aut mortalia sunt, audimmortalia. Primum genus Stoicis quibusdam videtur. Quid: sed quare videatur, subjiciam. In rerum sinquiuntὶ natura quaedam sunt, quaedam non
sunt. Et haec autem quae non sunt, rerum Iratura complectitur, quae animo succurrunt, tanquam
Centauri , Gigantes, & quidquid aliud falsa cogitatione formatum, habere aliquam imaginem coepit, quamvis non habeat substantiam. Nunc ad id quod tibi promisi, revertor, quomodo quacumque sunt, in sex modos Plato partiatur. Primum ilhid Quod est, nec visu, nec tactu, nec ullo sensa comprehenditur: cogitabile est. quod generaliter est: tanquam homo generalis sub oculos non venit, sed specialis venit, ut Cicero & Cato. Animal
non videtur, sed cogitatur: videtur autem species ejus , equus'canis. Secundum ex his quae sunt, ponit Plato, quod eminet dc exsuperat omnia. Hoc est per excellentiam est, udpoeta communieter dicitur. omnibus enim versus facientibus hoc nomen eae sed jam apud Graecos in unius notam cessit. Homerum intelligas, cum audieris podiam. Quid ergo hoc est Deus, scilicet major ac potemtior cunctis. Tertium genus est eorum, quae pr prie sunt: innumerabilia haec sunt, sed extra nostrum positvonspectum. Quae sunt, interrogasa propcia Platonis supellex est. Ideas vocat, ex quibus omnia, quaecumque videmus,fiunt:& ad quas cuncta formantur. Hae immortales, immutabiles,
inviolabiles sunt. Quid sit idea, id est, quid Platoni esse videatur, audi. Ideaest eorum, quae nus 3 cura