장음표시 사용
131쪽
modus. Projice quaecumque cor tuum laniant: quae si aliter extrahi nequirent, cor ipsum Cum illis revellendum erat. Voluptates praecipue extu ba , 6c invisissimas habe, latronum more , quos Philetas AEgyptii vocanti in hoc nos amplectum - rur, ut strangillent. - Ε P I s T. LII. Vacillare nos in rectu: opus esse adjutoris, O diractione. Alios autem aliis facilivi duci formarisque, ut natura est. Sed ut formeris, elige e priseis,ste prasentibus. fuge tamen verbosos, ambitiosos, plausum captantes.
OVid est hoc, Lucili, quod nos alio tenden
tes, alio trahit, & eo unde recedere cupimus, impellit quid colluctatur cum animo nostro, nec permittit nobis quidquam semel velle Flu uamus inter varia consilia, nihil libere vol mus , nihil absolute, nihil semper. Stultitia, inquis, est: cui nihil constat, nihil diu placet. Sed quomodo, aut quando nos ab illa revellem Nemo per se latis valet, ut emergat: oportet m num aliquis porrigat, aliquis educat. Quosdam ait Epicurus ad veritatem sine ullius adjutorio contendere, ex iis se secisse sibi ipsum viam. hos maxime laudat, quibus est se impetus fuit, qui seipsos prorulerunt. quosdam indigere ope aliena, non ituros si nemo praecesserit, sed bene secut ros. ex his Metrodorum ait esse. Egregium hoc quoque, sed secundae sortis ingenium. Nos ex illa prima nota non sumus: bene nobiscum agitur, si in hanc secundam recipimur. Nec hunc quidem-- contempseris hominem, qui alieno beneficio esse
silvus potest: & hoc multum est , velle servari. raeter haec adhuc invenies aliud genus homi-
132쪽
num, ne ipsum quidem fastidiendum, eorum qui cogi ad rectum compellique possitnt: quibus nota
duce tantum opus sit, sed adjutore, dc , ut ita dicam, coactore. Hic tertius color est. Si quaeris hujus exemplar, Hermachum ait Epicurus talem staisse. Itaque alteri magis gratulatur, alterum magis uspicit. Quamvis enim ad eundem finem uterqtie pervenerit: tamen major est laus, idem essecisse in difficiliore materia. Puta enim duo aedificia ex--- citata esse, ambo paria, aeque excelsa, aeque magnifica : alterum dura area accepit, illic protinus opus crevit: alterius fundamenta lavirunt, in mollem
ac fluidam demissa humum: multumque Iaboris exhaustum est, dum pervenitur ad solidum. Apparet in altero, quidquid factiun est: alietius, m gna pars dc dissicilior latet. Quaedam ingenia fa-cilia Nexpedita: quaedam manu quod ajunt iisciencia sunt, dc in fundamentis suis occupanda. Itaque ego illum feliciorem dixerim, qui nihil negotii secum habuit: hunc quidem de se melius meruisse , qui malignitatem naturae suae vicit, &ad sapientiam se non perduxit, sed extraxit. Hoc durum lc laboriosum ingenium nobis datum
scias, licet imus per obstantia. Itaque pugnemus aliquorum invocemus auxilium. Quem, inquis, invocabo hunc, aut illum Tu vero etiam ad priores revertere, qui vacant. adjuvare non posisunt, non tantum qui sitire, sed & qui fuerunt. E iis autem qui sunt, eligamus non eos , qui verba magna celeritare praecipitant, BC communes locos
volvunt, dc hi privato circulantur: sed eos qui viata docent, qui cum dixerint quid iaciendum sit, probant ficiendo: qui docent quid vitandum sit,
nec unquam in eo, quod fugiendum dixerint, de---Prehenduntur. Eum elige adjutorem,quem magis admireris cum videtis, quam cum aussieris. Nec
133쪽
x3x L. A M; AEI S pNE c AE ideo te prohibuerim hos quoque audire, quibux consuetudo est admittere populum, ac disserere: si modo hoc proposito in turbam prodeunt, ut meliores fiant, faciantque meliores : si non ambiti nis hoc caussa exercent. Quid enim turpius phil sophia captante clamores Numquid aeger laudat. medicum secantemZ Tacete, favete,& praebete vos curationi. etiam si exclamaveritis, non aliter audiam, qtiam si ad tactum vitiorum vestiorum i gemiscatis. Testari vultis attendere vos , moverique rerum magnitudine λ sane liceat. ut quidem iudicetis, dc feratis de meliore sufiragium, quid ni -- non permittam 3 Apud-Pythagoram discipulis quinque annis tacendum erat. numquid ergo existimas, statim illis & loqui δc laudare licuisse 3
auanta autem dementia ejus est, quem clamores limperitorum hilarem ex auditorio diutiunt 3 Quid laetaris , quod hominibus iis laudaris, quos non potes ipse laudare Disserebat populo Fabi
nus : sed audiebatur modeste. Erumpebat interdum magnus clamor laudantium: sed quem magnitudo rerum evocaverat, non sonus inoffensae ac molliter lapis orationis. Intersit aliquid inter clamorem theatri, dc scholae .est aliqua dc laudan- di licentia. Omnia redim omnium, si observe tur, indicia sunt: Sc argumentum morum ex mi---mimis quoque licet capere. Impudictim de incessus ostendit, ec manus mota, dc unum interdum responsuin, & relatus ad caput digitus , & flexus oculorum. Improbum risus , insanum vultus hubitusque demonstrat. Illa enim in apertum perno as exeunt. Qualis quisque sit, scies, si quemavimoclum laudetur, adspexeris. Hinc atque illinc philosopho manus auditor intentat, dc si eripsim caput mirantium turba consistiti non laud tur ille nunc, si intelligas , sed conclamatur. i linquamur
134쪽
ΕPIsaeo LAE. 13 31inquamur istae voces illis artibus, quae propositum habent placere populo: philosophia adore--tur. Permittendum erit aliquando juvenibus, se . qui impetum animi. riuac autem hoc ex impetu iacient, cum silentium sibi imperare non pote--t. Talis laudatio aliquid exhortationis affert ipsis audientibus, & animos adolescentium exstimulata Ad rem commoveantur, non ad verba composita. alioqui nocet illis eloquentia, si non rerum cupiditatem facit, sed sui. Differam hoc in praesenti. desiderat enim propriam & langam exsecutionem , quemadmodum 'opulo disserendum, quid sibi apud populum permittendum sit, quid populo apud se. Damnum quidem fecisse
philosophiam, non erit dubium, postquam pro- stiruta est: sed potest in penetralibus suis ostendi, si modo non institorem, sed antistitem nacta estiEP Isae. LIII. Navigationem suam describit, O jactation m in mari. Per occasionem, in vita nos jactari, sed vitia sua paucos seire , aut fateri. Philosophia docebit, exeitabite demus nos, paret Deo faciet.
OVid non potest mihi persuaderi, cui persu
sum est ut navigarem 3 Solvi mari languido. erat sine dubio caelum grave sordidis nubibus, quae fere aut in aquam, aut in ventum resolvuntur: sed putavi tam pauca millia a Parthenope tua
usque Puteolos surripi posse, quamvis dubio re
impendente caelo. Itaque quo celerius evaderem, protinus per aliunxad Nesida direxi ., praecisurus omnes sinus. Cum jam eo processissem, ut mea nihil interesset, utrum irem, an redirem: primum aequalitas illa, quae me corruperat, perlitanondum
erat tempestas, sed jam inclinatio maris, ac subim
135쪽
r 3 A N N AEI SENECAE de crebitor fluctus. Coepi gubernatorem rogare, ut me in aliquo littore exponeret. Ajebat ille, aspera esse de importuosi, nec quidquam se aeque in tempestate timere, quam terram. Pejus autem vex
bar, quam ut periculum mihi seccurreret. Nausea enim me, segnis haec, dc sine exitu, torquebat: quae bilem movet, nec effundita institi itaque gubernatori , dc illum vellet nollet coegi ut peteret littus. Cujus ut viciniam attigimus, non ex pectis
ut quidquam ex praeceptis Virgilii fiat,
aut anchora demara jactatur: sed memor anificii mei veteris, mitto me in mare, quomodo p*chrolutam decet, gausapatus. Quae putas me piis sum,dum per aspera erepo,dum viam quaero, dumbricio 3 Intellexi, non immerito nautis terram tb meri. Incredibiba sunt, quae tulerim: cum me serre non possem. Illud scito, Vlixem non fuisse. tam irato mari natum, ut ubique Iuufragia faceret. nauseator erat. at ego quocumque navigare
debuero, vicesimo anno perveniam. Ut primum stomachum scis non cum mari nauseam effugere in collegi, ut corpus unctione recreavi, occepi
mecum cogitare,quanta nos vitiorum nostrorum
sequeretur oblivio, etiam corporalium, quaesu inde admonent sui, nedum illorum quae eo magis latent, quo majora sunt. Levis aliquem motium cula decipit: sed cum creverit, & vera febris exarserit, etiam duro & perpessitio,confessionem accepit. Pedes dolent, articuli punctiunculas sentiunt: adhuc dissimulamus, & aut taIum extorsisse nos dicimus,aut in exercitatione aliqua laborasse. D bio & incipiente moxbo, quaeritur nomen: qui talaria coepit intendere,& utrosque pedes dextros secit, necesse est podagram fateri. Contra evenit iniis morbis, quibus assiciuntur animi: quo quis pqus
136쪽
pMus se habet, minus sentit. Non est quod mirexis, Lucili carissime. Nam qui leviter dormit,
species secundum quietem capit, aliquando do inire se dormiens cogitat: gravis somnus etiam somnia ex ringuio, animumque altius mergit, quan ut uti ullo intellectu sinat. Quare vitia sua .is nemo confitetur3quia etiam nunc in illis est. Somnium narrare, vigilantis est: dc vitia sita confiteri, sanitatis indicium est. Expergiscamur ergo, ut
errores nostros coarguere possimus. sola autem
nos philosophia excitabit, sola somnum excutiet gravem. Illi te totum dedica: dignus illa es: illa te
digna est. ite in complexum alter alterius: omni- ωbus aliis rebus te nega, fortiter, aperte. Non est
quod precario philosopheris. Si aeger esses, curam intermisistia rei familiaris, dc sorensia tibi negotia excidissent: nec quemquam tanti putares, cui advocatus in ca A descenderes: toto animo id ageres, u luam primum morbo liberareris. Quid ergo non & nunc idem facies 3 Omnia impedi
menta dimitte, & vaca bonae menti. nemo ad ii iam pervenit occupatus. Exercet philosophia regnum suum: dat tempus, non accipit. Non est res subsiciva: ordinaria est domina est: adest,& jubeta Alexander cuidam civitati, partem agrorum , dc dimidium rerum omnium, promittenti: eo, inquit, proposito veni in Asiam, non ut id acciperem quod dedissetis: sed ut id haberetis, quod reliquissem. Itidem philosophia rebus omnibus: Non sum id tempus acceptura , quod vobis supersu rit: sed id liabebitis, quod ipsa erogavero. Totam
huc converte mentem, huic asside, h*pe cole: imgens intervallum inter te & ceteros fiat. Omnes mortales multo antecedes, non multo te dii ante-- cedent. Quid inter te 8c illos intersaturum sit, quaeris diutius erunt. At mehercule magni arti-
137쪽
r 3 L. Α N N AE I s x N E c AEficis', clausisse totum in exiguo. Tantum Cr-pienti sua, quantum Deo Oamis aetas patet. Est aliquid, quo sapiens antecedat Deum. ille natura: beneficio, non suo sapiens est: ecce res magna, habere imbecillitatem hominis, securitatem Dei. Incredibilis vis philosophiae est, ad omnem dirita tam vim retundendam. Nullum telum in corpore ejus sedet: munita est solidaθue. quaedam defatigat , dc velut levia tela laxo sinu eludit, quaedam discutit, δc in eum usque qui miserat Iespuit. E P I s T. LIV. Sus)irio se laborasse e atque ita de morte cogitasse. Non timendam, quia idem poH eam, quod a
tequam eramin, eriti Praeparemur.
T Ongum mihi commeatum dederat mala valea ludo: repente me invasit. Quo genereZ inquis. prorsus merito interrogas : adeo nullum mihi ignotum est. Uni tamen morbo quaisassignatus sum: quem quare Graeco nomine appellem , D scio. satis enim apte dici suspirium potest. Brevis autem valde procellae similis, impetus est: imtra horam sere desinit. Quis enim diu exspirat Omnia corporis aut incommoda, aut pericula, per me transierunt: nullum mihi videtur molestius.
Quid ni 3 aliud enim quidquid est , aegrotare est:
hoc est, animam agere. Itaque medici, hanc moditationem mortis vocant. Facit aliquando spiritus ille, quod Cepe conatus est. Hilarem me putas
haec tibi scribere, quia effugi 3 si hoc fine, quasi
bona valetudine delector: tam ridicule facio, quam ille, quisquis se vicisse putat, . cum vadimonium istulit. Ego vero dc in ipsa sustiscatione non desii cogitationibus laetis ac fortibus acquiescere. - Quid hoc est inquam. tam saepe mors experitur me t ficiar. at ego illam diu expertus sum. Quam
138쪽
6 do, inquis antequam nascerer. Mors est, nonia esse id quod ante suit. sed quale sit, jam scio: hoc erit post me, quod ante me fuit. Si quid in hac re
tormenti est, necesse est, & fuisse antequam pro- ά diremus in lucem: atqui nullam sensimus tunc vexationem. Rogo, non stultissimum dicas, si quis existimet lucernae peius esse cum exstincta est.
quam antequam accenderet 3 nos quoque 3c a
cendimu , bc exstinguimur: medio illo tempore aliquid patimur. Vtrimque vero alta securitas esti In hoc enim, mi Lucili, nisi fallor, erramus,quod monem judicamus sequi: cum illa dc praecesserit,& secutura sit. Quidquid ante annos fuit, morsessi Quid enim reseri, utrum non incipias, an desinas 3 utriusque rei hic est effectus, non esse. His& hujusmodi exhortationibus tacitis inam verbis locus non erat) alloqui me non desii: deinde pinulatim suspitium illud, quod esse jam anhelitus coeperat, intervalla majora fecit, bc retardatim est, ac remansit. Nec adhuc, quamvis desierit, ex natura fluit spiritus. sentio haesitationem quandam ejus, dc moram. Quomodo volet, dum modo non ex animo suspirem. hoc tibi de me recipe rnon trepidabo ad extrema: jam praeparatus sum:
nihil cogito de die. Illum lauda & imitare, quem
non piget mori, cum juvat vivere. Qu.ae enim vir tus est, cum ejiciaris, exire tamen est 6c hic virtus. Ejicior quidem, sed tanquam exeam. Et ideo nunquam ejicitur sapiens : quia ejici, est inde expelli , unde invitus recedas. Nihil invitus facit iam. Piem. necessitatem est igit: quia vult quod ipsa coactura est.
139쪽
L. A N N Ax I s a N E C Aa E P I s T. LV. τὸ Vatia villa, O de ipso Variae tum de bono maloque otio. Item amicor animo adesse posse . Odebere.
A Gestatione cum maxime venio,non minus f otigatus , quam si tantum ambulast , quan-- tum sedi. labor est enim, Sc diu ferri: ac nescio an eo major, quia contra naturam est: quae pedes dedit , ut per nos ambularemus: oculos, ut per nos ideremus. Debilitatem nobis indixere deliciae r& quod diu noluimus, posse desivimus. Mihi t
men necessarium erat concutere corpus,ut sive bilis insiderat faucibus, discuteretur: sive ipse ex aliqua caussa spiritus densior erat, extenuaret illum jactatio. quam profuisse mihi sensi. Ideo diutius vehi perseveravi, invitante ipso littore, quod inter Cumas 3c Servilii Vatiae villam citreatur, dc hinc
mari, illinc lacu, velut angustiun iter clauditur. Erat enim a recenti tempestate spissius. Fluctus a tem illud ut scis insequens re concitatus exaequat: longior tranquillitas solvit, cum arenis, quae ii more alligantur,succus abscessita Ex consuetudine tamen mea circumspicere coepi, an aliquid illie invenirem, quod mihi bono posset esse: de direxi oculos in villam, quae aliquando Vatiae fuit. In hac ille praetorius dives, nulla alia re quam otio notus , consenuit,& ob hoc unum felix habebatur. am quoties aliquos amicitia Asinii Galli, quoties Seiani odium, deinde amor merserat, aeque enim offendisse illum, quam amasse, periculosum fuit in exclamabant homines: O Vatia, solus scis v,
vere. At ille latere sciebat, non vivere. mul uri autem interest, utrum vita tua otiosa sit, an igila---va. Nunquam aliter hanc villam Vatia vivo prae
140쪽
adeo, mi Lucili, philosophia sacrum quiddam est, se venerabile, ut etiam si quid illi simile est, me
dacio pla at. Otiosum enim hominem, seductum existimat vulgus, & securum, & se contentum, tabique viventem : quorum nihil ulli contingere,
ni u sapienti, sotest. Ille quidem nulla re sollicitus scit sibi vivere. ille enim squod est primum) scie
vivere. Nam qui res δc homines fugit, quem c piditatum suarum infelicitas relegavit, qui alios si liciores videre non potuit, qui velut timidum a que iners animal, metu obliruit, ille sibi non vivit, sed quod est turpissimum ventri, somno, IN q,idini. Non continuo sibi vivit, qui nemini. Αde . tamen magna res est constanta, 8c in propositosio perseverantia, ut habeat auctoritatem ineri quoque pertinax. De ipsa villa nihil possum tibi certi scriberet frontem enim ejus tantum novi, dc expositar quae ostendit etiam transeuntibus. Iuncae sint duae magni operis, laxo atrio pares, manufictae: quarum altera solem non recipit, autem usque in occidentem tenet. Platanona mediustivus, oc a mari 3c ab Acherusio lacu receptus Euripi modo dividit, alendis piscibus fetiam si aD siduo exhauriturin lassiciens. Sed illi, cum mare
patet, parcitur: cum tempestas piscatoribus dedit serias, manus ad parata porrigitur. Hoc tamen est commodissimum in villa, quod Baias trans parietem habet: incommodis illarum caret, voluptatibus fruitur. Has laudes ejus ipse novi: esse villam totius anni credo. Occurrit enim Favonio,& illum adeo excipit: ut Baiis neget. Non stulte videtur elegisse hunc locum Vatia,in quem otium stam pigrum jam de senile conferret. Sed m,n-- multum ad tranquillitatem locus confert: animus est, qui commendat omnia. Vidi ego in villa hi--