장음표시 사용
181쪽
existimat,ad quae ex proposito venit, tanquam via choriam, bonos liberos, patriae salutem: quaedamta: unda, quae non apparent nisi in rebus adversis tranquam aequo animo pati morbum magnum,exsilium: quaedam media, quae nihilo magis secum dum naruram sunt, quam contra naruram: tamquam prudenter ambulare, composite sedere. Non enim minus secundum naruram eth, sedere, quam aut stare, aut ambulare. Duo illa superiora diversa stati prima enim secundum naturam sunt, ga dere liberorum pietate,patriae incolumitate: secumda contra naturam sunt, sortiter obstare torme
iis , dc sitim perperi, morbo urente praecordia. Quid ergo aliquid contra naturam bonum est minime. sed illud aliquando contra naturam est, in quo bonum illud exsistiti vulnerari enim, re subjecto igne tabescere,& adveris valetudine assim
gi , contra naruram est: sed inter ista servare am-mum infatigabilem, secundum naturam est. Et ut, quod volo, exprimam breviter, materia boni aliquando contra naturam: at bonum nunquam. quoniam bonum sine ratione nullum ci : sequiatur autem ratio naturam. Quid es ergo ratio n
turae imitatio. Quid est summum hominis bonum t ex naturae voluntate se gerere. Non es , in quit , dubium, quin selicior pax sit nunquam l cessita, quam multo reparata sanguine. Non est dubium, inquit, quin selicior sit inconcussa vale-rudo,quam ex gravibus morbis δc extrema miniarantibus in rurum vi quadam & patiemia educta. . Eodem modo non erit dubium, quin majus bonum sit gaudium, quam obnoxius acinaus ad perpetiendos cruciatus vulnerum aut ignit . Minbnae: illa enim quae sonuita sunt, plurimum disi criminis recipiunt: aestimantur enim utilitate siti.
182쪽
Ε v I s et o L AE. I 8 Imentium. Bonorum unum propositum est, comsentire narurae: hoc in omnibus par est. Cum ali
cujus in senatu sententiam sequimur, non potest dici: Ille magis assentitur, quam ille: ab omniabus in eamdem sententiam itur. idem de virtutibus dico: omnes taturae assentiunmta idem de b ius dico: omina naturae assentiuntur. Alter adolescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos in- fuas, eui nihil amplius contigit, quam prospicere vitam: omnes hi aeque fuere mortales, etiam si mors aliorum longius vitam passa est procedere, aliorum in medio flore praecidit, aliorum inter rupit principia. Alius inter caenandum tutus est, alterius continuata mors semo est,aliquem concubitus exstinxit. his oppone ferro transsotas,
aut exanimatos serpentum morsu, aut tactos ruina, aut per longam nervorum contractionem extortos minutatim. aliquorum melior dici, ali-
quorum pejor potest exitus: mors quidem omnium par e .' per miae venit, diversa sunt: id in
quod desinunt , unum est. mors nulla major aut minor est: habet enim eumdem in omnibus m
dum, sinisse vitam. Idem tibi de bonis dico. hoc
bonum inter meras soluptates est, hoc. inter tristia & acerba, illud fortunete indulgentiam rexit, hoc violentiam domuit; utrumque aeque bonum est, quamvis illud plana emolliverit, hoc aspera. Idem finis omnium eaebona sunt,laudanda sunt,
virtutem rationemque comitantur: virtus a qua
inter se, quidquid agnoscit. Nec est quod hoc inter nostra placita mireris. apud Epicurum duo bona sunt, ex quibus summum illud beatumque componitur: ut corpus sine dolore sit, animus sine perturbatione. Haec bona non crescunt, si 'Plena sunt. quo enim crescet,quod plenum est3D
lore corpus caret: quid ad hanc accedere indole tiam
183쪽
1g 1 L. A N N AE I S E N E c Agliam potest 3 Animus constat sibi, dc placidus est: quid accedere ad hanc tranquillitatem potest
- .emadmodum serenitas caeli non recipit maj rem adhuc claritatem, in sincerissimum nitorem repurgata: sic hominis, corpus animumque curantis, dc bonum suum ex utroque nectentis, perfectus est status, dc summam voti sui invenit, si nec aestus animo est, nec dolor corpori. Si qua ex---tra blandimenta contingunt, non augent summum bonum, sed, ut ita dicam, condiunt 3c ob- Iectant : absolutum enim illud humanae naturae bonum, corporis & animi pace contentum est.
, Mabo apud Epicurum tibi etiamnum simillimam huic nostrae divisionem bonorum. Alia enim sunt apud illum, quae malit contingere sibi: ut corporis quietem, ab omni incommodo liberam, dc animi remissionem, bonorum suorum contem latione gaudentis. Alia sunt, quae quamvis nolit accidere, nihilominus Zc laudat & comprobat: ' ltanquam illam, quam paullo ante dicebam, malarvaletudinis, & dolorum gravissimorum perpes sionem. in qua Epicurus fuit illo summo ac forin, tunatissimo die suo: ait enim se vesicae dc exaec rati ventris tormenta tolerin, ulteriorem doloris accessionem non recipientia: esse nihilominus sibi illum bearum diem: bearum autem agere, nisi qui est in summo bono,non potest. Ergo & apud Epi, curum sunt haec bona, quae malles non experiri: sed quia ita res tulit, & amplexanda dc laudanda dc exaequanda summis sunt. Non potest dici, hoc non esse par maximis bonum, quod beatae vitae clausulam imposuit, cui Epicurus extrema voce - gratias egit. Permitte mihi, mi Lucili virorum optime, aliquid audacius dicere. si ulla bona m lora esse aliis possent: haec ego quae tristia videmtur , mollibus illis δc delicatis praetulissem. Majus est
184쪽
est enim perstingere dissicilia, quam laeta moderati. Eadem ratione sit, scio, ut aliquis selicitatem bene, & calamitatem fortiter serat. AEque sortis esse potest, qui pro vallo securus excubuit, nullis hostibus castra tentantibus: dc qui succisiis poplitibus in genua se excepit, nec arma dimisit. Macte vi te esto, sanguinolentis & ex acie redeuntibus dicirur. Itaque haec magis laudaverim bona exercitata Zc sortia, δc cum fortuna rixata. Ego dubitem , quin magis laudem truncam illam de retorridam manum Mucii, quam cujussibet sortissimi salvam 3 Stetit hostium flammarumqde contemptor, & manum suam in hostili seculo distillantem perspectavit, donec Porsenna, cujus poenae favebat, gloriae invidit: & ignem in-: vito eripi jussit. Hoc bonum quidni inter prima
numerem: tantoque majus putem, quam illa secura dc intentata sertunae, quanto rarius est hostem amissa manu vicisse, quam armata Quid --
ergo inquis. hoc bonum tibi optabis 3 Quidni 3 hoc enim, nisi qui potest & optare, non potest m
ere. An potius optem, ut inlacitandos articulos exoletis meis porrigam 3 ut muliercula, aut
aliquis in mulierculam ex viro versus, digitulos meos ducat 3 Quid ni ego feliciorem putem Mucium, qui sic tractavit ignem, quasi illam manum
tractatori praestitisset y In integrum restituit, quid- -. quid erraverati consecit bellum inermis ac mam: s, dc illa manu trunca reges duos vicita E P I s T. L X VII. Praefatiuneulam Etuastis, omne bonum optabile ' it, esse: eriam e vi materia in malis. fortiter uri , agrotare , flagellari. Non
ipsa Vis, morbus, gella; sed illud, fortitis patienter, inj t. Hi optabile. Drinis, Virtutes
185쪽
1 4 L. ANNAEI SENECARneaera esse: O uti una, omnes. Sunt O baepulis ebra, fortis, germani Stoicι. V Τ a communibus initium faciam, ver aperire se coepit: sed j- inclinatum in aestatem, quo tempore calere de bat, intepuit: nec adhuc illi fides est. saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire quam dubium adhuc sit nondum me committo frigidae: adhuc rigorem ejus instingo. Hoc est, inquis, nec calidum, nec Hsedum pati. Ita est, mi Lucili. jam aetas mea contenta est suo frigore: vix media regelatur aestate. Itaque major pars iα- vestimentis degitur. Ago gratias senecturi, quod me lectulo affixit. Quid ni gratias illi hoc nomine agam3quidquid debebam nolle, non possim. Cum libellis mihi plurimus sermo est. si quando interis veniunt epistolae tuae, tecum esse mihi videor: Zc sic assicior animo, tanquam tibi non rescribam, sed respondeam. Itaque dc de hoc quod quaeris,. quasi colloquar tecum: quale sit, una scrutabimur. Quaeris an omne bonum optabile siti si bonum est, inquis, soniter torqueri, dc magno animo uri , & patienter aegrotare, sequitur ut ista optabilia sint. nihil autem video ex istis voto di-- gnum. Neminem certe adhuc scici eo nomine v tum solatile, quod flagellis caesus esset, aut pod gra distortus, aut equuleo longior fiatiis. Distingue, mi Lucili, ista: dc intelliges esse in his aliquid f ptandum. Tormenta abeste a me velim: sed si sustinenda fuerint, ut me in illis sortiter, honeste. animose geram, optabo. Quidni ego malim non incidere bellum 3 sed si inciderit, ut vulnera, ut innem, & omnia quae bellorum necessitas fert. generosie seram, optabo. Non sum tam demens, ut aegrotare cupiam: sed si aegrotandum fuerit, ut. nihil intemperanter , nihil esseminate faciam, optabo.
186쪽
E P Τ s T I. AT issoptabo. Ita non incommoda optabilia sunt, sed virtus qua perseruntur incommoda. Quidam nostris existimant, omnino asperorum sortem tolerantiam non esse optabilem, sed nec abomina
tam quidem: quia voto purum bonum peti debet, & tranquillum, dc extra molestiam positum. Ego dissentio. Qira primum quia fieri non potest, ut aliqua res ha quidem sit, sed optabilis non sit: deinde si virtus optabilis est, nullum a
tem sine viri e bonum, dc omne Murum opi ile. Deinde etiam, si tormentorum forcis patie tia optabilis non est: etiamnum interlogo, Nonne
sertitudo optabilis est atqui pericula contemnit de provocat. Pulcherrima pars ejus, maximeque mirabilis illa est, non cedere ignibus, obviam ire vulneribus : interduis tela ne vitare quidem, sed pectore excipere. Si sortitudo optabilis est: dc to menta patiemer ferre optabile est hoc enim, se titudinis pars est: sed separa ista, ut dixi, nihil erit quod tibi faciat errorem. Non enim pati tormenta optabile est, sed pati sortiter. Illud opto sortiter, quod est virtus. Quis tamen unquam hoc ibi optavit Quaedam vota aperta dc professa sunt, cum particulatim fiunt: quaedam latent, cum uno voto multa comprehense sunt. Tanquam opto mihi vitam honellam: vita autem honesta acti nibus variis constat. In hac est Reguli arca, C -- tonis scisitan manu sua vulnus, Rutilii exsilium,
calix venenatus qui socratem transtulit e carcere. - in caelum. Ιin cum optavi mihi vitam honestam,& haec optavi, sine quibus meterdum honesta non potest este.
--O terque quaterque beati,. Sueu ante ora patrum, Troia sub manibus altis. Contigit oppetere
id interest, optes boc alicui, an optabile suisse, late
187쪽
L. ANNAEI SINE CAE-latearis 3 Decius se pro Rep. devovit, dc in medios hostes concitato equo moriem petens irruit. πι- ter post hunc paternae virtutis aemulus, conceptis
sollennibus, ac jam familiaribus verbis, in aciem consertissimam incurrit, de hoc solicitus tantum
. ut litaret, obtabilem rem putans bonam monem. Dubitas ergo, an optimum sit memorabilem mori, & in aliquo opere virtutis Cum aliquis tormenta sortiter patitur, omnibus virtutibus usitur tsortasse, cum viri in promptu sit, & maxime adi Pareat, patientia. ceterum illic est sortitudo: cujus patientia 3c phrpessio,& tolerantia, rami sunt. illic est prudentia, sine qua nullum initur consilium rquae siuadet, quod effugere non possis , quam so tissime serte. illic est constantia: quae dejici loco non potest, & propositum nulla vi extorquente dimituti illic est individuus ille comitarus virtutum. Quidquid honeste fit, una virtus facit, sed
de consilii sententia: quod autem ab omnibus vi Iucibus comprobatur, etiam si ab una fieri vide--tur, optabile est. Quid Z tu existimas ea tantum opabilia esse, quae per voluptatem otium v
niunt3 quae excipiuntur soribus ornatiS Sunt quae iam tristes voluptates, sunt quaedam vota, quae non gratulantium coetu,sed adorantium venerantiumque celebranrur. Ita ru non putas Regulum optasse, ut ad Poenos perveniret 3 Indue magnia
viri animum, & ab opinionibus vulgi secede paul--lisper: cape quantam debes virtutis pulcherrimae ac magnificentissimae speciem,quae nobis non sertis, sed sudore& sanguine colenda est. Adspice M: Catonem, sacro illi pectori purissimas manus admoventem, Zc vulnera parum demissa laxantem. Utrum illi tandem dicturus es, Vellem quae velles, &, Moleste sero 3 an, Feliciter, quod agis Hoc loco mihi Demetrius noster Occurrit, qui vitaM
188쪽
vitam securam , dc sine ullis sertunae incursioni--bus mare mortuum vocat. Nihil habere ad F od exciteris, ad quod te concites, cujus denunciati ne, & incursu firmitatem animi tui tentes: sed in otio inconcuta jacere: non est tranquillitas: m laesa es . Attalus Stoicus dicere solebat: Malo me' focium in castris suis, quam in deliciis habeat. torqueor, sed sortiter: bene est. occidor, sed fomliter: bene est. Audi Epicurum. dicet, Et dulce est. Ego tam honestae rei ac severae nunquam mol- Ie nomen imponam. Uron, sed invictus. Quidni
optabile sit, non quod urit me ignis, sed quod non vincit Z Nihil est virtute praest latius , nihil pulchrius : & bonum est, dc optabile, quidquid ex hujus geritur imperio.
Suadet otium , sed cum Philosophia junctum. MApsum non iactandum esse. Et in sodes, apud se, agendum . id eR , ut in vitia inquiramus , emendemus. Denique hoe otium, super aliorum negotia esse: quod magna reip. servit. Consilio tuo accedo: absconde te in otio, sed dc otium ruum abstonde. Hoc te iacturum, Stoicorum etiam si non praecepto, at exemplo licet scias: sed ex praecepto quoque lacies: id tibi,
cum voles, probabo. Nec ad omnemRemp. mi timus, nec semper, nec sine ullo fine. Praeterea,
cum sapienti Remp. ipso dignam dedimus, id est,
mundum: non est extra Remp. etiamsi secesseriti imo fortasse relicto uno angulo, in majora atque . ampliora transit,ic caelo impositus,intelligit, cum sellam aut tribunal ascenderat, quam humili loco sederit. Depono soc apud te: nunquam plus ag re sapientem, quam cum in conspectrum ejus divina atque humana venerunt. Nunc ad illud reve
189쪽
188 L. ANNAEI SENECARror, quod suadere tibi coeperam, ut otium tuum ignotum sit. Non est quod inscribas tibi philosophiam. atque etiam aliud proposito tuo nomen impone : valetudinem, dc imbecillitatem vocato, & desidiam. Gloriari otio , iners ambitio est.' Animalia quaedam, ne inveniri possint, vestigia sua circa cubile ipsum confundunt: idem tibi faciendum est, alioqui non deerunt qui persequam ur. Multi .rta transeunt, condita oc obstr sa rimantur. furem signata sollicitanti vile vid vir, quidquid patet: aperta effactarius praeterit. --Hos mores habet populus, hos imperitissimus quisque: in secreta irrumpere cupiti optimum itaque est, non jactare otium suum jactandi au-tem genus est, nimis latere, bc eonspectu hominum secedere. Ille Tarentum se abdidit, ille Ne poli inclusus est: ille multis annis non transit do--anus suae limen. Convocat ructam, quisquis otio
suo aliquam fibulam imposuit. Cum secesseris, non est agendum hoc, ut de te homines loquan- tur, sed ut ipse tecum loquaris. Quid autem tecum ψIoquaris 3 quod homines de aliis libentissime s ciunt, de te apud te male existima. Assuesce dc dicere verum , 3c mdire. Id autem maxime tracta, ν
quod in te esse infirmissimum senties. Nota habet l
quidque sui corporis vitia. itaque alius vomitu levat stomachum, alius frequenti cibo suli it, alius interposito jejunio corpus exhaurit & purgat. Hi
quorum pedes dolor repetit, aut vino aut balneo abstinent: in cetera negligentes, huic, a quo saepe infestamur, occurrunt. Sic in animo nostro suox quasi caussariae paries, quibus adhibenda curatio - est. Quid in otio facio 3 ulcus meum curo. Si ostenderem tibi pedem turgidum, lividam manum, aut contram cruris aridos nervos , permit-
verea mihi uno loco iacere, dc iovere morbum
190쪽
Ε i, I s et o L AE. I 8s meum: maius malum est hoc, quod non possum tibi ostendere. In pectore collectio & vomica est.
Molo laudes, nolo dicas: O magnum virumi contempsit omnia, dc damnatis humanae vitae furori-ianis fugit. Nihil damnavi, nisi me: non est, quod proficiendi caussa venire ad me velis. Erras, qui , hine aliquid auxilii sinas. non medicus, sed aeger - hic habitat. Malo illa, cita discesseris, dicas: ego tinum beatum hominem putabam, 3c eruditum: erexeram aures. destitutus sum, nihil vidi, nihil audivi, quod concupiscerem, ad quod reverterer.
Si hoc sentis, si hoc loqueris, aliquid prosectum
est. Malo ignoscas otio meo, quam invideas. Otium,isiquis, Seneca, mihi commendas 3 ad Epicureas voces dilaberis. otium tibi commendo, in
quo majora agas & pulchriora, quam quae reliqui- si. Pultare silpertas potentiorum fores, digerere in litteram senes orbos, plurimum in foro posse, invidiosa potentia ac brevis est, &, si verum aestimes, sordida. Ille me gratia sorensi longe antecedit. ille stipendiis Glitaribus 8c quaesita per hoc dignitate.' ille clientum rurba. hujus turbae par esse non possum , hujus gratiar. Tanti est ab hominibus vinci, dum a me inrtuna vincatur. Utinam quidem hoc propositum sequi olim suisset animus
tibi l utinam de vita beata non in conspectu mortis ageremus i sed nunc quoque non moremur. Multa enim, quae supervacua esse dc mimica, credituri fuimus rationi, nunc experientiae credimus. Quod facere solent qui serius exeunt, dc volunt tempus celeritate reparare , calcar addamus. haec
aetas optime iacit ad haec studia: jam despumavit,
iam vitia primo servore adolescentiae indomita lassavst: non multum stuperest, ut exstinguati
quando, inquis, tibi proderit istud, quod in exim discis, aut in quam rem in hanc, ut exeam me-