장음표시 사용
271쪽
1 o L ANNARI SENE cax 'E P I s T. LXXXIV. Stilum lectionemque ahernoda es. Lecta aurem, insuceum unum verranda, O nostra facienda. Denique adhortatio ad Sapientiam. Eona ct utilia monita,
Dineta ista quae mihi mutiunt, M valetudini meae prode judico,&studiis c
re valetudinem adjuvent, vides: cum Pimuri me,& negligentem corporis, litterarumamor iaciat, - aliena opera exerceor. studiis quare prosint, indicabo. Α lectionibus recessi. Sunt autem, ut existimmo, necessariata prunum, ne sun me uno conte tus: deinde, ut cum ab aliis suesita cognovero,
tum dc de inventis judicem, dc cogitem cla inve niendis.Alit lectio ingenium:& studio fiuimum,
non sine studio tamen, reficit. Nec scribere tam tum, nec tantum leg re debemus. alie- res comtristabit, & vires exhauriri: de stilo dico: altera solvet μ diluet. Invicem hoc illo commutandum est, & alterum altero temperandum: ut quidquid, lectione: collectum est, iuris redigat in corpus. pes sutriunt) debemus imitari, quae vagantur,.& flores ad mel seciendum idoneon apunt:dei de quidquid attulere, disponunt, ac per favos iuge runt: dc, ut Virgilius noster ast,
Stipani, is dulci distendunt nectare resiM. De illis non satis constat,.umam succum ex floribus ducant, qui prounus mel sit: an qua vit runt, in hum: Iemi, una quad- α pr prietate spiritus sui , mutent. ibusdam enim placet, non iaciendi mellis scientiam esse illis, sed colligendi. Munt inveniri apud Indos mel in arum dinum soliis, quod aut ros illius caeli, aut ipsius
ruaduus humor dulcia dc pinguior signat. In n
272쪽
stis quoque herbis vim eamdem, sed minus manifeham dc notabilem poni: quam persequatur recontrahat animal huic Tei genitum. Midam existimant, conditu dc di sui me in hanc qualiatatem veni, wV ex tenerrimis virentium flarentium pae decerpseritu: non sine quodam, uti ita di- eam, semento: quoin unum diverse coalescunt. - Sed ne ad aliud, quam de quo cur, abducar,nos i quoque Mes debemus imuari, dc quaecumque ex diverta teistione congessimus, separare, melius
enim distincta servantur. Deinde adhibiiningenii nostri cura dc facultate in unum oporem varia illa libamenta confundere.: uixtiam si 'et aruerit unde sumptum sit, Midd tamen esse, quam unde
sumptum est , , aream4 quod in corpore nostro videmus, sine ulla opera nostra, facere Maturam. Alimenta quae accepimus, quamdiu in sua qualiatate perdurant, & solida Oritant stomacho, on ra sunt: at eum exeo Pinerant, muta sunt, uiri spmum in vires & in sanguinem transeunta
dem in his, quibus alamur ingenia, praestemus: ut quaecumque hausimus, non patiamur integra ν-sse, ne aliena sint. Concreamus illa: alioquin fin memoriam ibunt, non in in ium Menti mur illis fideliter, re nostra laciamus, ut unum quiddam fax ex inultas: sicut Maus numerus sieex singulis ,i cum nores summas & dissidente computatio unas comprehendit. Hoc faciat ani- noster. omnia quibus est adiutus, abscondata ipsum tantum ostendat, quod effecit. Etiamsi alia cujus in te comparinit similitudo, quemadmis cis libyaltius fixerit: similem esitate volo quomodo fatum, non quomodo imaginem. Imago, res mortua est. Quid ergoΘnon intelligetur cujus imbretis orationem cujus argumentationem ' cujus
sentantias Puto aliquando ne intelligi quidemm 4 pota,
273쪽
quoque velut exemplaria traxit,sormam suam impressit,ut in unitatem illam competant. Non vides - quam multorum vocibus chorus constet unus
tamen ex omnibus sonus redditur.aliqua illic acuta est, aliqua gravis, aliqua media. accedunt virisciminae, interponuntur tibiae: singulorum illic t tent voces, omium apparent. De choro dico, rem veteres philosophi noverant. In commis. onibus nostris plus cantorum est, quam in the Quis olim spectatorum fuit. cum omnes vias ordo canentium implevit, 3c cavea aeneatoribus cincta est, & ex pulpito omne tibiarum genus organingumque consonuit, fit concentus ex ditanis. Ἀ- , lam animum esse nostrum volo, ut multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatum exempla, sed in uuum conspirata. Quomodo, imquis, hoc effici potetit assidua intentione: si nihil egerimus, nisi ratione suadente. hanc si audire u laetis, dicet tibi: Relinque ista jamdudum, adi quae discurritur. re inque divitias, aut periculum' possidentium, aut curus. relinque corporis atque animi voluptates: molliunt 3c enervanti relinque ambitum: tumida res est, vana, ventos, nullum habet terminum tam sblicita est ne quem ante se
videat, quam ne post se alium. laborat invidia, de quidem duplici. Vides autem quam miser sit is, cui invidetur, si & inustat Intueris illas poten- tium domos, illa tumultuosa, rixa salutantium, tiaminaὶ multum habent contumeliarum, ut intres: -Plus,cum intraveris. Praeteri istos gradus divitum,oc magno aggestu suspensa vestibula. non in pra rupto tantiam istic stabis, sed in lubrico. Huc p tius te ad si lientiam dirige, tranquillissimasque res, εc simul amplissimas, pete. Quaecumque vi dentur e nere in tabus hinpassis,quamvis pusilla
274쪽
Ε P I s et o I. AT 2 3sint, & comparatione humillimorum exstent,perdifficiles tamen Zc arduos tramites adeuntur. COH-
fiagosa in fastigium dignitatis via est. At si con-scendere hunc verticem libet, cui se fortuna su misit: omnia quidem sub te, quae pro excelsissimis habentur, adspicies, sed tamen venies ad lamma per planum. EPIs T. LXXXV. Sohismata improbar, se a seriis sudiis ea arcet. Exempla quadam dat, sed ad utilia traducitre
eontra Peripateticos, Sapientem vacare affectiabiu debere. Deinde, Eeatam vitam sibi susseere: unam ct aqualem esse, seu longam, seu brevem. Non etiam imminui ab externis, etsi mala, aut damna is eurrant: O Sapientem omnibuι bene uti. Bona, sapiens Epistola.
DEperceram tibi, & quidquid nodosi adhuc s
pererat, praeterieram: contentus quasi gustum tibi dare eorum, quae a nostris dicuntur,ut probetur vitius ad explendam beatam vitam sola satis mox. Iubes me, quidquid est interrogationum aut nostrarum, aut ad traititionem nostram exc frutarum, comprehendere: quod si facere volu ro, non erit epistola, sed liber. Illud toties teshor, hoc me argumentorum genere non delectari. p
det in aciem descendere pro diis hominibusque susceptam, subula armatum. Qui prudens est, &temperans est: qui temperans est, dc constans: qui conitans est, & imperturbatus est: qui imperturbatus est, sine tristitia est: qui sine tristitia est, be tus est: ergo prudens, beatus est, & prudentia adheatam virum satis est.. Huic collectioni hoc mordo Peripateticorum quidam respondent. ut imperiuriam, & constantem, oc sine tristitia, sic interpretemur, tanquam imperturbatus dicatur,
275쪽
qui raro perturbatur dc modice, non qui nunquam. Item sine tristitia eum dici arunt, qui non est obnoxius tristitiae, nec frequens, nimiusve in ilhoe vitio. Illud enim humanam naturam negare, alicujus animum immunem esse tristitia: sapiemtem non vinci maerore, ceterum tangi: 8c cetera
In hunc modum sectae suae respondentia. Non hi tollunt assectus, sed temperant: quantulum autem ssapienti damus, si imbentimis Brtior est,& m. stissimis laetior, & esseaenatissimis moderatior, dc humillimis major 3 Quid si miretur velocitatemsiam Ladas, ad claudos debilesque respiciens Illa vel intacta segetisper summa volaret Gramina, nee eursu renaras laesisset arsari Vel mare per medium, diu sussensa tumentἱ,
Ferret iter, celeret nec tingueret aquoreplantas,
Haec est pemicitas per se aestimata, non quae in dissimorum collatione laudatur. Quid si sanum voces, leviter febricitantem non est bona valedo, mediocritas morbL sic, inquit, sapiens imperturbatus dicitur, quomodo apyrina Ἐcuntur, non quibus nulla inest duritia granorum, sed quibus minor. Falsumesti Non enim diminutionem malorum in bono virointelligo, sed vacationem snulla debent esse, non parva. Nam si ulla sint,cr - scent, oc interim impedient. Quomodo oculos major & persecta sumisio excaecat, sic modicatur . . bati si das aliquos assectus sapienti, impar illis erit ratio, & velut torrenae quodam auferetur t. praesertim cum illi non unum, sed universum assis , tirum coetum relinquis, cum quo colla Recim -Plus potest Fiamvis mediocrium truriat, quam posset unius magni vitamtia. I et pecunimcu piditatem, sed modicam: habet ambitionem, sed non concitatam: habet iracundiam, sed facis, Iem : habet inconstantiam, sed minus vagam ac
276쪽
mobilem:habet libidinem, non insistam Melius cum illo ageretur, qui unum vitium integrum haberet, quam cum eo qui leviora quidem, sed om---nia. Deinde nihil interest, quam magnus sit asse. st quantuscumque est, parere nescit, consilium n accipit. Quemadmodum rationi nullum an mal obtemperat, non serum, non domesticiun &mite; natura enim illorum est surda sudenti: sic non sequuntur, non audiuntiassectus, quantuli--umque sint. Τ res, leonesque nunquam ferit tem exuunt, aliquando submittunt: do cum minime exspectaveris, exasperatur torvitas mitigata.
trabunquam bona fide vitia mansitescunt. Deinde si ratio proficie, ne incipient quidem asinus. si invitae ratione coeperint, invita petieverabunt. --hus est enim, initia illorum prohibere, quam im- serum regem. irilia est itaque ista medio ras de
inutilis, eodemque loco habenda, quo, si quis diaceret, modice intiniendum, modice aegrotandum. Sola virtus habet, non recipiunt animi mala.*peramentum: facilius sustuleris illa,quam rexeris. Nunquid dubium est, quin vitia mentis humanae inveterata 8c dura, quae morbos vocamus nun derata snt: upavaritia, ut crudelitas, ut impote M. ux impietas ergo immoderati simi& assectus
ab his enim ad illa transitur. Deinde si das aliquid iaturis tristitiae, timori, cupiditati ceterisque motibus pravis, non erunt in nouaea potestate. Quare quia excia nos sunt,quibus irritantur. Italis cres cunt, prout magnas habuerint Gnoresvecaussas,
quibus concitenturi ωr erit timor, si plus, quo exterreatur, aut propius a texerit: acrior cupidiatas, quo illam amplioris ira spes evocaverit. Si in nostra potestate nonesh, an iureata si ne illud quidem est,quanti sint: si ipsis permisisti incipere, cummisissius crescent, tanti Ne erunt, quanti
277쪽
fient. Adjice nunc, quod ista, quantumvis exIgua 4nt, in majus excedunt. nunquam pemiciosa se I vant modum. mramvis levia initia morborum, serpunt: εc aegra corpora, minima interdum mergit accessio. Illud vero cujus dementiae est credem, quarum rerum extra nostium arbitrium posita principia sivit,earum nostri esse amitrii terminosv-Quomodo ad id finiendum latis valeo, ad quod prohibendum parum valui3 cumiacilius sit exes dere , quam admissa comprimere. Quidam ita distinxerunt,ut dicerent: Temperans ac prudens p sitione quidem mencis, & habim tranquillus est, evem non est. Iram quantum ad habitum mentis suae, non perturbatur, nec contristatur, nec timet: sed multae extrinsecus caussae incidunt, quae illi perturbationem rant. Tale est quod volunt dicerer Iracundum quidem illum non esse, it men aliquando: & timidum quidem non esse, timere tamen aliquando: id est, vitio timoris car re, assismi non carere. QDd si recipitur, usia it quenti timor transit in vitiumr & ira in animum admissi, habitum illum ira carentis misi retexita Praeterea, si non contemnit venientes extrinsecus caussas, & aliquid timet: cum forti et eundum erit adversus tela, ignes, pro patria, legibus, libertate, cunctanter exibit, & animo recedente. Non cadit autem in sapientem haec diversitas mentis. Illud praeterea iudico observandum, ne duo quae separatim probanda sunt, misceamus. Per se enim colligitur, unum bonum esse quod honesium: per se ruinis, ad vitam beatam satis esse virtutem. Si unum bonum est,quod honestum, omnes con indunt ad heate vivendum sufficere vinulem: econ trario non remitinur, si beatum solavirtus iacit, unum bonum esse quod honestum est Xenoctates
ti Speusillus putant be tum vel sola intute fieti posis:
278쪽
E F r s et o L AE 2 7 possim non tamen unum bonum esse quod hone--stum est. Epicurus quoque judicat, cum virtutem habeat, beatum esse, sed ipsem virtutem non satis esse ad beatam vitam: quia bearum eviciat vol Pras, quae ex virtute est,non ipsa virtus. Inepta distinctio. Idem enim negat, unquam virtutem esse sine voluptate. ita si ei jun semper est, atque inseparabilis,& la,satis est: habet enim secum voluptatem, sine qua non est, etiam cum sola est. I lud autem absurdum est,quod dicitur bearum quidem futurum vel sola vi te; non futurum autem
perfecte beatum: quod quemadmodum fieri ponsit, non reperio. Beata enim vita bonum in se per
lium habet, inexsuperabilet quod si est,perfecte
beata est si deorum vita nihil habet majus aut melius: beata autem vita divina est: nihil habet,in quod amplius possit attolli. Praeterea, si beata vita nullius est indigens, omnis beata vita persecta est, eademque est δc beata,& beatissima. Nunquid dubitas, quin beata vita summum bonum sit3 ergo si iummum bonum habet, summe beata est. Quemadmodum summum, adjectionem non respit; quid enim supra summum eritὶ ita ne beata quuiam vita, quae sine summo bono non est. Quod si aliquem magis beatum induxeris,dc multo magis innumerabilia discrimina summi boni iacies: cum summum bonum intelligam, quod supra se gradum non habet. Si est aliquis minus beatus
quam alius, sequitur, ut hic alterius vitam beati ris magis concupiscat, quam suam. beatus autem
nihil suae praeserti Utrumlibet ex his incredibile est: aut aliquid beato restare,quod esse quam quod est malit: aut id illum non malle, quod illo melius est. Vtique enim quoprudentior est, hoc matis se ad id quod est optimum, extendet, di id omni modo consequi cupiet. -modo autem
279쪽
x g L. AN N AII S E NI CARbeatus est, qui cupere etiamnum potest, imo qui debet 3 Dicam quid sit, ex quo veniat hic euor.
--Nesciunt beatam virum unam esse. in optimo ibilam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. It que in aequo est longa Sc brevis, distula Sc ang stiori in multa loca, multasque paries distributa, bc in unum coacta. Qui illam numero aestimat,& mensura, & partibus, jam illi quod haSet eximium , eripit. Quid autem est in beata vita exi----mium Θ quod fena esL Finis, ut puta, edendi bibendique satietas est hic plus edit,ille minus: quid resertὶ uterque jam satur esti hic plus bibit, ille minus. quid refert uterque non sitit. Hic pluribus. annis vixit, hic paucioribus: nihil interes s1 tam illum multi anni beatum secerunt, quam hunc
pauci. Ille quem tu minus beatum vocas, non ethbeatus: non potest nomen im nuLQui fortis est.
sine timore est: qui sine timore est, sine tristitia est: qui sine tristitia est, beatus est Nostrorum lux interrogatio esti Adversiis hanc sic respondere e
nantur,ialsam nos rem,& controversam pro consessa inducere, eum qui sertis est, sine timore esse. Quid ergo. inquit. sortis imminentia mala non timebitὶ istud dementis alienatique, non istis e Lalle vero, inquit, moderatissime timet, sedin t tum extrametum Mon est. Qui haec dicunt, Iu siis in idem revolvuntur, ut illis virtutum loco sint minora vitia. Nam qui timet quidem , sed et rius & minus, non caret malitia,sm laviore vexavi vir. At enim dementem puto, qui mesa unminem
tia non extimescit. Veriun est quod dicit, si mala sunt: sed si scit mala illa non e , dc unam tam tum turpitudinem milum judicari idebebis seciue pericula adjicer , & aliis timenda comemnere. aut si stulti M amentis est, mala non timere quo
quis prudendo; est , hoc um istina . Vcubias,
280쪽
E P a s T O L AE. 27s- inquit, videtur, praebebit se periculis λrtis. MN nime. non timebit illa, sed vitabit: cautio illum decet, timor non decet. Qm ergo inquis. mo tem , vincula, ignes, alia tela sertunae non tim bit Non: scit enim illa non esse mala, sed viderit
omnia ista humanae vitae formidines putat. D scribe captivitatem, verbera, catenas, egestatem, re membrorum lacerationes,vel per morbum,vel
per injuriam: dc quidquid aliud attuleris, inter lymphaticos metus numer Ista timidis timenda -sunti An id existimas malum, ad quod aliquando nostra sponte veniendum est Q ris,quid sit m lum Cedere his quae mala vocantur, & illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae nobis ix um imponunt. Non dubitarentquid conveniret ni viro, si scirent quid esset sertirudo. Non est enim inconsulta temeritas, nec periculorum amor, nec rmidabilium Appetitio: scientia est distinguendi quid sit malum, & quid non sit. Diligentissima in tutela ta sertitudo est, & eadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est. Quid ergo, si serrum intentatur cervici,
bus viti Brtis, si pars subinde alia atque alia sus diruet, si viscera sita in sinu suo vidit, si ex inte
vallo, quo magis tormenta sentiat, repetitur, 3c per siccata viscera recens demittitur sanguis, non timere istum tu dices,non dolere Iste vero dolet: .atissim enim hominis nulla exuit virtus. sed non timet. invidius ex alto dolores sitos *ectati Q --ris, quis tunc animus illi sitZQiu aegrum amicum adhortantibus. Quod malum est,nocet: quodnocet, deteriorem finit: dolorα paupertas deteri rem non suaunt: ergo malanon sunt. Falsam est.
inquit, quod proponitur: non enim si quid n cet,etiam deteriorem iaciti Tin stas do procella
