장음표시 사용
441쪽
η o L ANNATI SENE cAE crevisse, quo manum sorium non porrigit 3 ergo supra humana est. Par sibi in omni statu rerum, sive secundo cursu vita procedit, sive fluctuatur per adversa ac dissicilia. Hanc constantiam cavillationes illae,de quibus paullo ante loquebar, Prae--state non pollunt. Ludit istis animus, non profi
cit: dc philosophiam a iastigio deducit in planum.
Nec te prohibuerim aliquatao ista agere, sed tunc cum voles nihil agere. Hoc tamen habent in se pessimum, dulcedinem quandam sui faciunt, dc animum specie subtilitatis inductum tenent,ac re
moranrur: cum tanta rerum moles vacet, cum vix
tota vita sussiciat, ut hoc unum discas,vitam com. temnere. Quid regere inquis. secundum opus esbNam nemo illam bene rexit, nisi qui contempserat E P r s T. CXILMesserat de amico reformando, vetere annorum O
CVpio mehercule amicum tuum formari, ut
V desideras, dc institui: sed valde durus capitur, imo potitas, quod est molestius, valde mollis c
itur, dc consuetudine mala ac diutina fractus.' Volo tibi ex nostro artificio exemplum referre. Non quaelibet insitionem vitis patitur. si vetus de exesa est, si infirma gracilisque : aut non recipiet surculum, aut non alet, nec applicabit sibi, nec in qualitatem ejus naturamque transibit. Itaque sole--mus supra terram praecidere: ut, si non responderit, tentari possit secunda sortuna, dc iterum re Petita infra terram inseratur. Hic de quo scribis δέ l mandas, non habet vires. indulsit vitiis: simul de emarcuit, & induruit. Non potest recipere rati is nem, non potest nutrire. At cupit ipse. Noli a -dere. non diςo illum mentiri tibi:putat se cupere.
442쪽
E s r s Υ o L AE. η 1 tomachum illi fecit luxuria: cito tamen cum illa redibit in gratiam. Sed dicit se offendi vita sua.' Non negaverim. quis enim non offenditur h mines vitam suam & amant simul, & oderunt. 'Tunc itaque de illo feremus sententiam , cum λidem nobis fecerit, invisam jam sibi esse luxuriam. nunc illis niale convenit. Evrsae. CXIII. An Virtutessint Animalia' Stoice asserit esse; itemque Vitia, O . ectus. Pos riden dam nobis hodie di putatiunculam , a talibus
Esideras tibi stribi a me, quid sentiam de haca quaestione jactata apud nostros: An justitia,
an fortitudo, prudentia, ceteraeque virtutes, ania malia sint. Hac subtilitate essicimus, Lucili carissime , ut exercere ingenium inter irrita videamur,& disputationibus nihil profuturis otium terere. Faciam quod desideras, & quid nostris videatux, exponam. Sed me in alia sententia profiteor es Puto quaedam esse, quae decent phaecasiatum patiliatumque. Quae sint ergo quae antiquos moverint, dicam. Animum constat anim esse: cum ipse essiciat, ut simus animalia, dc cum ab illo an malia nomen hoc traxei tia Virtus autem nihil
aliud est, quam animus quodammodo se habens tergo animal est. Deinde: Virtus agit aliquid: agi autem nihil sine imperu potest: si impetum habet, qui nulli est, nisi animali, animal est. Si ania mal eli, inquit,virtus, habet ipsam virtutem. Quidni r habet seipsam. Quomodo sapiens omnia per virtutem gerit, sic virtus per se. Ergo, inquit, re
omnes aries animalia sunt, & omnia quae cogit mus , quaeque mente complectimur. Sequitur, ue
443쪽
4 et L. ANNATI SENE cΑΣ pectoris, bc singuli multa simus animalia, ammulta habeamus animalia. Quaeris, quid adversus ista respondeatur Vnaquaeque res ex istis animal erit, multa animalia non erunt. QPre 3 dicam, si mihi accommodaveris subtilitatem& intentionem tuam. Singula animalia singulas debent habere substantias: ista omnia unum animum habent. Itaque singula esse possunt, multa esse non possunt. Ego & animal iam & homo, non tamen
duos esse dices. Quare ' quia separati esse debent. Ita dico, alter ab altero debet esse diductus, ut duo sint. Quidquid unum multiplex est, sub unam cadet naturam: itaque unum est. Et animus meus
animal est, dc ego animal sum,duo tamen non si mus. quare quia animus mei pars est. Tunc aliquid per se numerabitur, cum per se stabit: ubi ve- To alterius membrum erit , non poterit videri
aliud. QDre 3 dicam, quia quod aliud est, suum
oportet esse, & proprium, & totum, & intra se absolutum. Ego in alia esse me sententia professus
sum. Non enim tantum virtutes animalia erunt, si
hoc recipitur: sed opposita quoque illis vitia &aflectus, tamquam ira, timor, luctus, suspicio. Vltra res ista procedet. omnes sententiae, omnes cingitationes animalia erunt: quod nullo modo recipiendum est. Non enim quidquid ab homine fit, homo est. Iustitia quid est inquit. Animus qui dammodo se habens. Itaque si animus animal est, dc justitia. Minime. haec enim habirus animi est, dc quaedam vis. Idem animus in varias figuras convertitur, & non toties animal aliud est, quoties aliud iacit: nec illud quod fit ab animo, animal est. Si justitia animal est, si fortitudo , si ceterae virtutes: utrum desinunt animalia esse subinde, ac rursus incipiunt, an semper sunt 3 Desinere virtutes non possunt: ergo multa animalia, imo
444쪽
Ε P r s T O t Q. ΑΑ ymnumerabilia in hoc animo versanrur. Non sunt, inquit, multa: quia ex uno religata sunt, dc par tes unius ac membra sitnt. Talem ergo faciem animi nobis proponimus, qualis est Hydrae, multa. habentis capita, quorum unumquodque per se Pugnet, per se noceat. Atqui nullum ex illis capitibus animal est, sed animalis caput: ceterum ipsa unum animaI est. Nemo in Chimaera leonem esse animal dixit, aut draconem et hae paries erant ejus: paries non sunt animalia. Quid est, quo colligas justitiam animal esse Z agit, inquit, aliquid,& prodest: quod autem agit aliquid, & prodest,
impetum haiat: quod autem impetum habet ani-mὰ est. Verum est, si situm impetum habet: suum autem non habet, sed animi. Omne animal donec moriatur, id est quod coepit: homo donec mori tur , homo est : equus item, dc canis: transire enim in aliud non possunt. Iustitia, id est, animus quodammodo se habens, animal est. Credamus. Deinde animal est sortitudo, id est, animus quodammodo se habens. Quis animus Ille qui modo justitia erat tenetur in priore animali: in aliud animal ei transire non licet. In eo illi, in quo,
primum esse coepit, perseverandum est. Praetereae unus animus duorum animalium esse non potest, . multo minus plurium. Si justilia, sonitudo, temperantia, ceteraeque virtutes animalia sunt: quomodo unum animum .habebunt singulos habeant oportet, aut non sunt animalia. Non potest unum corpus plurium animalium esse: hoc dc ipsi. . latentur. Iustitiae quod est corpus animus. Fortitudinis quod est corpus 3 idem animus. Atqui
unum corpus esse duorum animalium non potest. iSed idem ani mus, inquit, justitiae habitum induit, . l& sortitudinis. & temperantiae. Hoc fieri posset,
si quo tempore justitia esset, sortitudo non es :
445쪽
quo tempore fortitiido essed , temperantia non esset. Nunc vero omnes virtutes simul sunt. Ita quomodo erunt singula animalia, cum unus animus sit, qui plus quam unum animal non potest facere Denique nullum animal pars est alterius animalis: iustitia autem pars est animi: non est ergo animaL Videor mihi in re confesta perdere operam. Magis enim indignandum de isto, quam disputandum est. Nullum animal alterius pars est. Circumspice omnium corpora: nulli non-color proprius est, dc figura sita, & magnitudo. Inter cetera, propter quae mirabile divini artificis ingenium est, hoc quoque existimo , quod in ranta copia rerum nunquam in idem incissit: etiam q uadi similia videntur, cum contuleris, diversa sunt. Tot fecit genera soliorum, nullam non sua proprietate signatum , tot animalia: nulli similitudo Cum altero convenit. Utique aliquid interest. Ex git a se, ut quae alia erant, oc dissimilia essent,&imparia. Virtutes, ut dicitis, omnes pares sunt: ergo Iavin sunt animalia. Nullum non animal per
se aliquid agit. Virius autem per se nihil agit, sed
clam homine. Omnia animalia aut rationalia sunt, ut homines, udiui; aut irrationalia, ut pN cora. Virtutes utique rationales sunt: atqui nec homines sunt, nec dii: eigo non sunt animalia.
Omne rationale animal nihil agit, nisi primum Dcie alicuius rei irritatum est, deinde impetum cepit,deinde assensio confirmavit hunc impetum. Quid sit assensio, dicam. Oportet me ambulare. tunc demum ambulo, cum hoc mihi dixi, & a .
probavi hanc opinionem meam. Oportet me sed re: tunc demum sedeo. haec assensio in virtute non est. Puta enim prudentiam animal esse: quomodo assentietur Oportet me ambulare. hoc natura
non recipit: prudentia enim ei cujus est prospicit,
446쪽
E v I s Υ o L AE. 4 Fnon sibi. Nam nec ambulare potest, nec sedere: ergo assensionem non habet: quod assensionem non habet, rationale animal non est. Virtus si animal est, rationale est: rationale autem non est, ergo nec animal. Si virtus animal est: virtus a tem bonum est: omne bonum animal est. Hoc nostri fatenrur. Patrem servare, bonum est: dc sententiam prudenter in senatu dicere, bonum esti& juste decernere, bonum est. Ergo dc patrem servare, animal eth: dc prudenter dicere, animia
est. eousque res excedet, ut risum tenere non possis. Prudenter tacere, bc caenare bene, bonum est: ita dc tacere 6c caenare,animal est. Ego mehercule
titillare non desinam, & ludos mihi ex istis subti- tibus ineptiis facere. Iustitia & sotcitudo si anim
lia sunt, certe terrestria sunt. Omne animal terr
stre alget, esurit, sitit: ergo justitia alget, sortit do esurit, clementia sitit. Quid porro non inte rogabo illos, quam figuram habeant ista animalia, hominis, an equi, an serae Si rotundam illis, qualem Deo, dederint formam: quaeram , an ocavaritia, & luxuria, & dementia aeque rotundae sint 3 sunt enim & ipsae animalia. Si has quoque
corrotundaverint et etiamnum liuerrogabo , Mi prudens ambulatio animal sit, necne confiteantur necesse est. Deinde dicant, ambulationem esse animal, dc quidem rotundum. Ne putes autem meptimum ex nostris, non ex praescripto loqui, sed meae sententiae esse r inter Cleanthem, dc discipulam ejus Chrysippum, non convenit quid sit ambulatio. Cleaiubes ait, spiritum esse a principaliusque in pedes permitam: Chrysippus, ipsum principale. Quid est ergo,cur non ipsius Chrysippi
exemplo sibi quisque se vindicet, & ista tot animalia , quot mundas ipse non potest capere, deri-OM Non sunt, inquit, virtutes multa animalia,
447쪽
4 6 A Η N AE I S E N Ε C AEN tamen animalia sunt. Nam quemadmodum almquis dc poeta est oc orator, oc tamen unus : silc virtutes illae animalia sunt, sed multa non sunt. Idem est animus & justus, dc prudens, de sortis, ad singulas virtutes quodammodo se habens. Sublata est quaestio: convenit nobis. Nam dc ego interim fateor,animum animal esse: postea visurus, quam de ista re sententiam seram. Actiones ejus animalia esse nego. Alioquin re omnia verba erunt animalia, dc omnes versus. Nam si sermo prudens bonum eth: bonum autem omne animal est: sermo ergo animal elLPrudens versus, bonum est: bonum autem omne animal est: versus ergo animal essi Itaque,
animal est: quod non possunt rotundum dicere, cum sex pedes habeata Textorium, inquis, totum mehercule istud est, quod cummaxime agitur. dissilio risu, cum mihi propono soloecismum an dimal esse, & barbarismum, S syllogismum, dcaptas illis facies, tanquam pictor, assigno. Hae disputamus , attractis superciliis, fronte mgosa. Ion possum hoc loco dicere illud Caecilianum: O tristes ineptiast ridiculae sunt. Quin itaque potius aliquid utile nobis ac salutare tractamus, &quaerimus quomodo ad virtutes venire possiimus, quae nos ad illas via adducat. Doce me, non an fortitudo animal sit: sed nullum animal felix esse sine sortitudine, nisi contra riuita convaluit, dc omnes casus antequam exciperet, meditando pra
domuit. Quid est fortitudo munimentum humanae imbecillitaris inexpugnabile: quod qui cir-c mdedit sibi, securus in hac vitae obsidione perdurat. Vtitur enim suis viribus, suis telis. Hoc loco tibi Posidonii nostri sententiam referre v
' Io: Non est quod unquam fortunae armis putes esse
448쪽
Ε P I s T O L AE. 647 esse te tutum: tuis pugna contra ipsam. fortuita non armant. Itaque contra hostes initi ucti; con- ita ipsam inermes sunt. Alexander quidem Per -
sas, & Hyrcanos, & Indos, & quidquid gentium
usque in Oceanum extendit Oriens, vastabat, fugabatque: sed ipse modo occiso amico, modo amis , jacebat in tenebris, alias scelus, alias desiderium suum maerens: victor tot regum atquep pulorum, irae trillitiaeque succubuit. Id enim ege-rat, ut omnia potius haberet in potestate, quam issectus. O quam magnis homines erroribus tenentur, qui jus dominandi trans maria cupiunt mittere: felicissimosque se judicant, si multas per milites provincias obtinent, & novas veteribus
ἰ djungvnx, ignari quod sit illud ingens paratum
que regnumi Imperare sibi, maximum imperium sti Doceat me, quam sacra res sit justitia, alienum bonum spectans, nihil ex se petens, nisi usum Nihil sit illi cum ambitione lamaque: sibi laceat, Hoc ante omnia sibi quisque persuadeat, Me j ustum esse gratis oportet. Parum est. adhuc illud persuadeat sibi, Me in hanc pulcherrimam virtutem ultro etiam impendere juvet: ut tota cogitatio a privatis commodis quam longissime versa sit. Non est quod spectes, quod sit justae rei praemium majus, quam justum esse. Illud a -- huc tibi affige, quo d paullo ante dicebam: nihil ad rem pertinet, quam multi aequitatem tuam n verint. Qui virtutem suam publicari vult, monvirruti laborat, sed gloriae. Non vis esse justus sine gloria at mehercules saepe justus esse debebiscum insemia. Et tunc, si sapis, mala opinio bene Dira delectata
449쪽
E Ρ I s T. C X IV. Eloquentiam alias aliam placere: uti mores publicisunt,sυeri, soluit. fracti. animo es-urem illam sumere: idque exeniplo metienatis docet. Illum igitur curandum O formandum
esse: a quo sensu ct verba deinde recta. Obiter
QVare quibusdam temporibus provenerit co rupti generis oratio , quaeris : & quomodo in quaedam vitia inclinatio ingeniorum facta sit, ut aliquando inflata explicatio vigeret, aliquando i fiam,& in morem cantici ducta.Quare alias semsus audaces, & fidem egressi placuerint, alias a ruptae sententiae & suspiciosae, in quibus plus imtelligendum est, quam audiendum : quare aliqua aetas fuerit, quae transsationis jure uteretur inver cunde. Hoc, quod audire vulgo soles, quod apud Graecos in proverbium cessit; talis hominibus fuit oratio, qualis vita. Quemadmodum autem uniuscujusque actio dicenti similis est, sic genus dicendi aliquando imitatur publicos mores. Si disciplina civitatis laboravit,& se in delicias dedit, argumem tum est luxuriae publicae, orationis lascivia: si modo non in uno aut in altero suit,sed approbata est, recepta. Non potest alius esse ingenio, alius animo color. Si ille sanus est, si compositus, gi vis, temperans, ingenium quoque siccum ac s brium est: illo vitiato, hoc quoque amatur. Non-
vides, si animus languet, trahi membra, dc pigre moveri pedes 3 si ille es minatus est, in ipso ii cessu apparere mollitiem si illa acer est & velox, concitari gradum si furit, aut quod suroti simile
est irascitur, turbatum esse corporis motum, nec
ire, sed serri 3 Quanto hoc magis accidere ingenio Putas, quod totum animo Permiatum est ab illo.
450쪽
fingitur. illi paret, inde legem petit. Quomodo
Mecoenas vixerit, notius est, quam ut narrari nunc
debeat: quomodo ambulaverit, quam delicatus fuerit, quam cupierit videri, quam vitia sua latere noluerit. Quid ergo non oratio ejus aeque tituta est, quam ipse discinctus non tam insignita illius verba sunt, quam cultus, quam comitatus, quam domus, quam uxor Magni ingenii vir fuerat, si illud egisset viarectiore, si non vitasset intelligi, si non etiam in oratione disiueret. Videbis itaque eloquentiam ebrii hominis involutam, dc errantem , dc licentiae plenam Meccenas in cultu suo. Quid turpius amne, silvisque ripa comantibus t Uide ut alveum lintribus arent, versoque vado remittant hortos. Quid si quis foeminae cirro crisp tae, dc labris columbatur Incipitque suspirans, ut cervice laxa feratur. nemo tyranni. irremediabilis fictio rimantur, epulis, lagenaque tentant domos, di cepe mortem exigunti Genium festo vix suo te- .llam, tenuis cerei fila & crepacem molam, cum mater aut uxor investiunt. Non statim haec cum legeris, hoc tibi occurret, hunc esse qui solutis tunicis in urbe semper incesserit Nam etiam cum absentis partibus Caesaris fungeretur, signum a dis. cincto petebatur. Hunc esse qui in tribunali, in rostris, in omni publico coetu sic apparuerit, ut paullo velaretur caput, exclusis utrimque auribus, non aliter quam in Mimo divites fugitivi solent..Hinc esse cui, cummaxime civilibus bellis strepentibus, εc solicita urbe dc armata, comitatus luc fuerit in publico: spadones duo, magis tamen viri quam ipse Hunc esse, qui uxorem millies duxit, cum unam habuerit 3 Haec verba tam improbe structa. tam negligenter abjecta, tam contra consuetudianem omnium posita, ostendant, mores quoque non minus novos dc pravos, dc singulares suisse Maxib