장음표시 사용
601쪽
6, o L ANNAEI SENECAE Maximam tamen caussam, ad se inundandam, te in ipsa praestabit: quam diximus esse mutabilem, dc solvi in humorem. Ergo quandoque erit termisnus rebus humanis, cum partes ejus interire debuerint, abolerive funditus totae, ut de integro I Lae, rudes innoxiaeque generentur: nec supersit in deteriora magister: plus humoris, quam semper fuit, fiet. Nunc enim elemenin ad id, quod debetur, pensa sunt. Aliquid oportet alteri accedat, ut quae libramento stant, inaequalitas turbet. Accedet humori. Nunc enim habet quo ambiat terras, non
quu obruat. Qvidquid illi accesserit, necesse est in
Aienum locum exundet. Undare ergo terra debet, ut validiori infirma succumbat. Incipiet ergo p
trescere, dehinc laxata ire in humorem, & Didua tabe defluere. Tunc exsilient sub montibus flumina, ipsosque impetu Piacient: uade auratacita ni nabunt. Solum omne aquas reddet, summi stat vient montes: quemadmodum in morbum trans. eunt sana, dc ulceri vicina consentiunt: ut quaeque proxima terris fluentibus fuerint, eluentur, stili
bunt, dc deinde current, dc hiante pluribus locis laxo, per fietum salient, & maria inter se compinnent. Nihil erunt Hadriatici, nihil Siculi aequoris sauces, nihil Charybdis, nihil Scylla. Omnes novum mare fabulas obruet , 8c hic qui terras cingit Oceanus extremas, veniet in medium. Quid eigo est nihilominus tenebit alienos menses hiems, aestas prohibebitur, dc quodcumque terras sidus exsiccat, compreta ardore cessabit. Peribunt tot nomina, Caspium dc Rubrum mare, Ambracii dc Cretici sinus, Propontis 3c Pontus. Peribit omne discrimen. Confindetur quidquid in suas partes natura digessit. Non muri quemquam, non turres tuebuntur. Non proderunt templa supplicibus nec
602쪽
NATVRA L. MAEST. LIB. III. cor Ec ex ipsis arcibus deieret. Alia ab occasu, alia ab
oriente concurrent: unus humanum genus condet dies. Quidquid tam longa Brinnae indulge
tia Excolitit, quidquid supra ceteros exrulit, nobilia pariter atque adornata, magnarimque genuum regna pestiundabit. CAP. XXX. sunt omnia, ut dixi, facilia naturae: utique quae a primo lacere constituinia quae non subito, sed ex denunciato venit. Iam autem a primo die mundi, cum in hunc habitum ex informi unitatediscederet, quando mergerentur te
rena, decretum est: & ne sit quandoque velut in novo opere, dura molitio, olim ad haec maria se exercent. Non vides,ut fluctus in littora, tamquam exiturus, incurrat Non vides, ut aestus fines suos transeat, dc in possessionem terrarum mare inducat Non vides, ut illiperpetua cumclaustris suis pugna sit 3 Quis pono istinc, unde irarum rumultum vides, metus est e mari , & magno impetu erumpentibus fluvΗs Vbi non humorem natura disposuit, ut undique nos, cum voluisset, aggredi possetὶ Mentior, nisi eruentibus terram humor o currit, ic quoties nos avaritia aut deisdit, aut ali- tua caussa penetrare aluus cogit, emendi finis una esti Adjice nunc, quod immanes sunt in abdito lacus, & multum maris conditi, multum fluminum per operta labentium. Undique ergo erunt causis chluvio, cum aliae aquae si influunt tereas, aliae circumfluunt, quae diu coercitae vincent, re amnes amnibus jungeat, paludibus stagna. Omnium tunc mare ora .ntium implebit, 3c majore hiaru ilent. Quemadmodum corpora nostra ad egestum venter exhaurit, quemadmodum eunt insidorem vires: ita tellus liquefiet, de aliis caussis quiescentibus, intra se quo metratust, inveniet: sic magna omnia coitura crediderim. Nec erit lonD
603쪽
cox L A N N AE I S E N x c AE mora exitii. Tentatur divelliturq: concordia cum semel aliquid ex hac idonea diligentia remiserit mundus: statim undique ex aperio superne,ex a dito ab imo aquarum fiet irruptio. Nihil est tam violentum Zc incontinens sui, tam contumax, infestumque retinentibus , quam magna vis undae: utetur libertate permissa, & jubente narura, quae scindit circuitque, complebit. Ut ignis diversis locis ortus, cito miscet ilicendium, flammis coire properantibus: sic momento redundantia maria se committent. Nec ea semper licentia undis erit: sed peracto exitio generis humani, exstinctisque pubter seris, in quarum homines ingenia transierant, iterum aquas terra sorbebit: natura pelagus stare, aut intra terminos suos Mere coget: dc rejeetiis e nostris sedibus, in sim secreta pelletur Oceanus: antiquus ordo revocabitur. Omne ex integro animal generabitur, dabiturque terris homo inscius scelerum, & melioribus a platis natus. Sed illis quoque innocentia non durabit, nisi dum novissint. Cito nequitia subrepit: virtus dissicilis inventu est, rectorem ducemque desiderat. Etiam sine magistro vitia discuntur.
In quo de nive, grandine & pluvia
agitur. Argumemum. N Prasatisne gratulatur Lucilio de oti H Gellia proeurarisne,qua MMD O litteru ejus istatium daret. Monει praeterea, ne adulatorib- praebeat latus. Laudes
iamriba isfratris interjecta, Sicilia adiecta.
604쪽
NΑΥvRA L. Qv AEST. L r 3. IV. go Cap. i. Stastan ab origine Nili incipit,-multa de Nilo docta ct amoena interspargit. Inde ad gransedinem , nivem, maciem, pluviam abscedit: ct oe- eas ne tam bella ct oblata , adversu nivatas cis glaciatas potiones, ae Romanam Iuxuriam litigare incipis , nee litigium ante fibrum sinit.
Eleelat te, quemadmodum stafibis, Lucili virorum optime, Sicilia,& officium procurationis otiosae. Dei ωbit, si continere id intra fines suos volueris, nec evicere imperium,quod est procuratio. Facturum te hoc, non Obito. Scio quam sis ambitioni alienus, quam familiaris otio litteris. Turbam rerum hominumque desid rent, qui se pati nesciunt. Tibi tecum optime convenit. Nec mirum paucis istud contingere: impe riosi nobis ipsis 8c molesti sumus: modo amore nostri, modo taedio laboramus: infelicem gyi- .mum nunc superbia inflamus, nunc cupiditate distendimus: alias voluptate laxamus, alias sollici-raudine exurimus. Quod est miserrimum , numquam sumus singuli. Necesse est itaque assidua sit,
in tam magno vitiorum contubernio, Iixa. Fα
mi Lucili, quod iacere consuesti. A turba. quantum potes, te separa; nec adulatoribus latus praebeas , artifices sunt ad captandos superiores. Par illis, etiam si bene caveris, non eris. Mihi crede, capieris, si proditioni ipse te trades. Habent hoc in se naturale blanditiς: etiam cum reiicimtur, placent: saepe excluta, novissime recipiutur. Hoc enim ipsum imputant, quod repelluntur, subigi ne contumelia quidem potant. Incredibile est, quod dicturus sum, sed tamen verum. Ea maxime quis Α--que pater, qua petitur. Fortasse enim ideo,quia pa- cc , ter,
605쪽
6o4 L. ANNAEI SENE cit et, petarur. Sic ergo sermare, ut sata non posse te consequi, ut sis impenetrabilis. cum omnia cavexis, per ornamenta seriet. Alius adulatione clam utetur parce: inus ex aperto, palam rusticitare mmulata, quasi simplicitas illa, non ars sit. Plancus artifex ante Villeium maximus, clebat non esse occulte, nec ex dissimulato blandiendum. Perit, inquit, procari, si latet. Plurimum adulator cum deprehensus eth, profici: plus etiamnum si objurgatus est, si erubuit. Futuros multos in petibna tua Plancos cogita: dc hoc non esse remedium tanti ali, nolle laudari. Crisinas Passienus, quo ego nil cognovi se lius in olimibus rebus , maxime indistinguendis de curandis vitiis,saepe dicebat,ad lationi nos opponere, non claudere ostium. Et quidem sic, quemadmodum poni amicae soleta si impulit, grata est: gratior, si es t. De metrium egregium virum memini dicere cuidam libertino potenti tantem sibi esse ad divitias viam, quo die paenituissis bonae mentis. Nec invidebo, inquit, vobis hanc artem, sed docebo eos quibus quaesito opus est, quemadmodum non diabiam fortunam maris, nonemhndi vendendique aleam subeant, non incertam fidem ruris, incertiorem fori tentent, quemadmodum non solum facili sed etiam hilari via pecuniam iaciant, gaudente uedi spolienti Te, inquit, longiorem Fido Aniueo jurabo, de Apollonio Pycta, quamvis staturam habeas Thracae incompositi. Hominem quidem non esse ullum liberaliorem, non mentiar, cum possis videri omnibus donasse, quidquid deres .muisti. Ita est, mi iunior, quo apertior est ad latio, quo improbior, quo magis frontem sitam perfricuit ι cecidit alienam, hoc citius expugnat. enim jam dementiae venimus, ut qui parce adulatur, pro maligno sit. Solebam tibi dicere,
606쪽
NA TvRA L. DAEST. LIB. IV. Gallionem fratrem meum quem nemo non parum amat, etiam qui amare plus non potestin alia vitia non nosse, hoc etiam odisse. ab omni illum parte tentasti. Ingenium suspicere coepisti, omnium maximum lc dignissimum, quod consecrari mali Iet,quam conteri: pectissimiliti Frugalitatem laudare coepisti.prima statim verba praecidit. Coepisti mirari comitatem dc incompositam suavitatem: qme illos quoque, quos transit, abducit, gratuitum etiam in obvios meritum. Nemo enim mor
talium uni tam dulcis est,quam hic omnibus: cum interim tanta naturalis boni vis est, uti artem simulationemque nonredoleat. Nemo non imputari sibi bonitatem publicam parirur. Hoc quoquelaeo blanditiis tuis restitit, ut exclamares invenisse te inexpugnabilem virum adversus insidias, quas nemo non in sinum recipit. Eo quidem magis hanc ejus prudentiam, & in evitando inevitabili malo pertinaciam te suspicere consessus es, . quia speraveras posse aperiis auribus recipi, quamvis blanda diceres, quia vera dicebas. Sed eo magis intellexit obstandum. Semper enim fallis a vero petitur veritas. Nolo tamen tibi displiceas,quasi' mali egeris mimum, & quasi ille aliquid jocorumi aut doli suspicatus sit. Non deprehendit te, sed repulit. Ad hoc exemplar componere. Cum quis ad te adulator accesserit, dicito: I tu, ista verba, quae
jam ab alio magistiam ad alium cum lictoribus transeunt, seno ad aliquem, qui par acturus, vult quidquid dixeris, audire. Ego nec decipere volo, nec decipi possum. Laudari me a vobis, nisi ..
laudaretis etiam malos, vellem. Quid autem n cesse est in hoc descendere, ut te petere ninus p t 3 Longum inter vos intervallum sit. Cum
cineris bene laudari, quare hoc ulli debeas 3 Ipse te lauda.dic: Liberalibus me studiis tradidi,quam cc s quam
607쪽
L. ANNAEI SENE Cqtiam paupertas alia suaderet, oc ingenium eiceret, ubi praesens studii pretium est. Ad gncarmina deflexi me, Zc ad salutare phiIosic
studium contuli. Ostendi in omne pectus cvirtutem: dc eluctatus natalium angustias sorte me, sed animo mensius, par maximis Non milii inimicitia Getulici Cati fidem eriton in aliorum personam infeliciter amaic
Messala oc Narcisi is , diu publici hostes ,
quam sui, propositum meum potuerunt eve Cervicem pro fide opposui. Nullum verbuihi, quod non salva conscientia procederet, c
sum est. Pro amicis omnia timui, pro me
nisi ne parum bonus amicus sui stem. Non muliebres fluxere lacrym.ae, non e mathbus -supplex pependi. Nihil indecorum nec sono viro feci. Periculis meis major , paratus ire quae minabantur, egi gratias sortunae, quod riti volui stet, quanti aestimarem fidem. Ncbebat mihi parvo res tanta constare. Nec enavit me quidem diu: neq; enim paria pendi utrum satius esses me perire pro fide, an pro me. Non praecipiti impetu in ultimum ilium, quo me eriperem surori potentium, Videbam apud Caium tormenta, videbam Sciebam olim sub illo in eum statum res hur decidisse, ut inter misericordiae opera habe occidi. Non tamen serto incubui, nec in aperto orc desilui, ne viderer pro fide tantunii posse. Adjice nunc invictum muneribumum, & in tanto avaritiae certamine num suppositam manum lucro. Adjice nunc parsiimoniam , sermonis modestiam , ad minores humanitatem, adversus majores, rentiam. Post hoc ipse te consule , veraneas memoravetis. Si vera sunt, coram mUnc
608쪽
N A et v R A L. Q v Aa s T. L I P. IV. co laudatus es: si falsia , sine teste derisus es. Possum
c ipse nunc videri te aut captare,aiu experiri. φtrum libet crede, 6c omnes timere a me incipe.
Ante Ovidianum,. ---- terra patet, fera regnat Evnnis.
In facinus Jurasse putes. -- ut illud Menandri: quis enim non in hoc magnitudinem ingenii sui concitavit, detellatus consensum humani generis, tendentis ad vitia3ὶ Omnes, ait, malos vivere: & in scenam velut rusit M. cus metaprosiluit. Non senem excipit, non pue . rum, non seminam, non virum et & adjicit, non singulos peccare, nec paucos, sed jam scelus esse --Contextum. Fugiendum ergo, & in se redeundum est, imo etiam a se recedendum. Hoc tibi, etsi dividimur mari, praestare tentabo, ut dubium viae, iniecta manu, ad meliora perducam. Et ne solit , dinem sentias , his di tecum miscebo sermones. l Erimus una, qua parte optimi sumus: dabimus invicem consilia, non ex vultu audientis pendentia. Longe te ab ista provincia abducam , ne sortes magnam historiis esse fidem credas, Bc placere, tibi incipias, quotiens cogitaveris. Hanc ego h l beo sub meo iure provinciam, quae maximarum, urbium exercirus 3c sustinuit oc finit, cum interi Caritaginem dc Romam ingentis belli pretium: Iacuit, cum quattuor Romanorum principum, id
est, totius imperii vires contractas in unum i cum vidit, altamque Pompeii fortunam erexi Caesaris latigavit, Lepidi trai tulit, omniumque cepit: quae illi ingenti spectaculo interfuit, ex quo liquere mortalibus posset, quam velox foret ad imum lapsus ex summo, quamque diversa via magnam potentiam fortuna destruereti . Vno enim ' c c tempore
609쪽
co8 ANNAEI SENECAE tempore vidit Pompeium Lepiduinque, ex maximo futi o aliter ad extrema deje s,cum Pompeius alienum exercitumiugeret, ὶ idus suum.
CAP. I. Itaque ut te tota mente abducam,
quamvis multa habeat Sicilia in se, circaque s mirabilia, omnes interim provinciae tuae quaestio nes praeteribo, & in diversum cogitationes trus abstraham. Quaeram enim recura id quod heso superiore distuli. Quid ita Nilus a:stivis mensibus at,undeLCui Danubium similem habere nataram
philosophi tradiderunt, quod & fontis Mori, M
aestate quam hicine major sit. Vriumque apparuit falsum, Nam dcc mu ejus inGermania esse comperimus: &aestate quidem incipit crescere, sed adhuc manente intra mensuram sitam Nilo, pimmis caloribus, cum sol vehementior inter extrema veris nives emollit,quas ante cransumit, quam intumescere Nilus incipiat. Reliquo veto aliarisque ex ea demittituri
CAP. II. At Nilus ant e mim Caniculae augetur mediis aestibus, ultra aequinoctium.Hunc nobilissimum amniem natura extulit ante humani generis oculos, & iindisposuit, ut eo tempore inundaret AEgyprum, quo maxime usta servon-bus terra undam altius traheret, ininum hausura, quantum scinari annuae sincere possit. Nam in ea parte, quae tu AEthiopiam vergit, aut nulli imbres sunt, aut nari , & qui insuetam aquis caelesωbui terram non adjuvent. Vnam, ut scis, AEgyptus in hoc spem habet. Proinde aut sterilis annus aut sextilis est, prout ille magnus influxit,
aut pusior. Nemo aratorum adspicit caelum
QNre non cum cia meo jocor, di illi Ovidium suum inlingo qui ait: - - Nec ρω--pplicat herba Iovi.
610쪽
NAYvRA L. AEς T. LIα m. s de crescere incipiat si comprehendi posset, caussae quoque incrementi invenirentur. Nunc vero magnas solitudines pervagarus, & in paludes diffusus, gentibus*arsus, circa Philas primum ex vago & errante colligitur. Philis insta est a sta Ac undique praerum: duobus in unum coituris amnibus cingirur, qui Nilo mutantur, & ejus nomen strum. Urbem totam complestitur. Hanc Ius magnus magis quam violentus, egrestis AEthiopiam arenasque, per quas iter adcommercia maris est, praelabitur. Excipiunt eum raractae, nobilis insigni spectaculo locus. Ibi per arduas excisitaque pluribus locis rupes Nilus insiugit, & vires sitas concitat. Fra tur enim occurrentibus saxis, & per angusta elutatus, ubiacumque vincit, aut vincimr,fluctuat: dc illic ex taris primum aquis quas sine tumultu leni alveo duxerat violentus, & tonens per malignos transitus prosilit, dissimilis sibi. Quippe ad id lutosus& turbidus fluit. At ubi scopulos verberavit, spumat: δc illi non ex narura sua, sed ex injuria loci color est. Tandemque eluetivus obstitntia, in v stam stirudinem labito destitutus cadit, cum imgenti circumiacentium regionum Mepitu. Quem perserte gens ibi a Persis collocata non potuit,o tusis assiduo fragore auribus, & ob hoc sedibus
ad quieriora translatis. Inter miracula fluminis i et bilem incolarum audaciam accepi. Bini parvula navim conscendum, quorum ester navem regit,ster exhaurit.Restide niarum inter rapidam inaniam Nili , & reciprocos fluetias volutati, tandem tenuissimos canta tenent, per quos a gusta rupium essu undi& cum toto flumine ess v, navi*um mem manu temperant, magnoque, spectantium meru in caput nixi, cum jam ias raveris, meribsque atque obrutos tama mole G