장음표시 사용
611쪽
quem ceciderint,lovigant, tormenti modo mi ssi. Nec mergit cunda, sed planis aquis tradit. Primum incritum Nili circa insulam quam modo retulitas , noscitur. Exiguo ab hac spatio petra ctur, Graeci vocant: nec illam ulli, ritillites calcant: illa primum saxa auctum sic sentiunt. Post magnum deinde spatium ducnent scopuli: Nili venas vocant incolae; ebus magna vis funditur, non tamen quantare posset AEgyptum. In haec ora stipem sacer& aurea dona praefecti, cum solenne venit sat jaciunt. Hinc jam manifestus novarum v Nilus,alto ac prosundo alveo fertur, ne inldinem excedat objectu montium pressas. Memphim demum liber, dc per campestria sin plura scinditur flumina, manuque cania iis, ut sit modus in derivantium potestati totam discurrit AEgyptum. Initio diducitur, de continuatis aquis in faciem lati ac turbicris stagnat: cursum illi violentiamque eripitudo regionum , in quas extenditur, dextraque totam amplexus AEgyptum. Quantum Nilus , tantum sipei in annum est. Nec coretio fallit agricolam : adeo ad mensuram flurespondet, quam fertilem facit Nilus. Is ari& sitienti solo & aquam inducit & terram. cum turbulentus fluat, omnem in siccis hiantibus locis faecem relinquit: quidqui gue secum tulit, arentibus locis allinit: juv: agros duabus ex caussis, dc quod inundat, dc oblimat. Ita quidquid non adiit, sterile ac scdum jacet. Si crevit super debitum, nocuit.
aeque natura fluminis, quod cum ceteri amniluant terras dc eviscerent, Nilus tanto ceteri
jor, adeo nihil exedit, nec abradit,ut contra
612쪽
N A T v R A L. QP AE s T. L I R. IV. I divi res, minimumque in eo sit quod solum temperet. Illato enim limo, arenas saturat ac jungit. Debetque illi AEguptus non tantum fertili tem terrarum, sed ipsas. Illa facies pulcherrima est, cum jam se in agros Nilus ingessit. Latent Campi, opertaeque sunt valles: oppida insularum modo exfiant. Nullum in mediterraneis, nisi per navigia cominercium est. Majorque est laetitia gentibus, quo minus terrarum suarum vident. Sic quoque cum se ripis continet Nilus, per septena ostia in mare emittitur: quodcumque elegeris ex his, mare est. Multos nihilominus ignobiles ra- , mos in aliud atque aliud littus porrigit. Eeteium beluas , marinis vel magnitudine vel noxa pares, educat. Et ex eo quantus sit, aestimari potest,quod ingentia animalia, & pabulo sufficienti, dc ad vagandua loco , continet. Balbillus virorum opi
mus,in omni litterarum genere rarissimus, auctor
est, cum ipse praesectas obtineret AEgyptum, Heracleotico ostio Nili, quod est maximum, spectaculo sibi fuisse delphinorum a mari occurre
lium, & crocodilorum a flumine adversum agmen agentium, velut pro pariibus praelium. Crocodilos ab animalibus placidis morsuque innoxiis victos. His superior pars corporis dura ἐκ impenetrabilis est etiam majorum animalium dentibus; at inferior, mollis ac tenera: hanc delphini spinis, quas dorso eminentes gerunt, submersi vulnera-liant,&in adversum enixi dividebant. Recisis hoc modo pluribus, ceteri velut acie versa refugerunt. Fugax animal audaci, audacissimum timido. Nec illos Tentyritae generis aut sanguinis proprietate superast, sed contemptu & temeritate.Vltro enim insequuntur, fugientesque injecto trahunt laqueor plerique pereunt, quibus minus praesens animus
ad persequendum fuit. Nilum aliquando marinam.
613쪽
cti L. ANNAEI SENE AEa iam detulisse, Theophrastus est auctor. Biennio Continuo, regnante Cleopatra,non ascendiae, d Cimo regni anno dc undecimo, constat. Signific tam Munt duobus rerum potientibus defreti nem Antonii enim Cleopatraeque desecit imp xium. Per novem annos non ascendisse Nilumli
perioribus taculis, Callimachus est auctor. Sed nunc ad inspiciendas caussu, pro r quas aestiue Nilus crescat, accedam, di ab antiquissimis inci-Piam. Anaxagoras ait, ex AEthiopiae jugis solutas nives ad Nilum usque decurrere. In eidem opunione omnis vetustas fuit. Hoc AEschylus, phoes Euripides,tradunt. Sed falsum esse, argumentis plurimis patet. Primo AEthiopiam fervemtissimam esse, indicat hominum adustus color, &Troglodytae , quibus subterraneae domus sunt.
Saxa velut igni servescunt, non tanrum' medio,
sed inclinato quoque die: ardens pulvis, nec humani vestigii patiens: argentum replumbatur: signorum coagmenta solvuntur: nullum materiae superadornatae manet operimentum. Auster quinque,qui ex illo tractu venit,ventorum calidissimus est. Nullum ex his animalibus quae latent bruma, unquam reconditur. Etiam per hiemem in summo ec aperto serpens est. Alexandriae quoque, quae
Ionge ab hujusinodi immodicis caloribus est posta, nives non cadunt: superiora etiam pluvia callent. Quemadmodum ergo regio tantis sibjectas moribus duraturas per totam aestatem nives I
cipit 3 Quas sane aliqui montes illic quoque ex Piant : numquam tamen magis quam Τhraciae iuga aut Caucasus. Atqui horum montium flumina vere dc prima aestate intumescunt,deinde hibe nis minora sunt. Quippe vernis remporibus insebres nivem diluunt: taliquias ejus primus calor dissipat. Nec Mimus, nec Rhodmus, nec Ister,
614쪽
NAYvRA L. QvA EST. ET a. IV. st 3 nec Caystrus subjacem malo: aestate proveniunt.
Altissimae sunt & in illis Septemtrionalibus jugis nives. Phasis quoque per id tempus & Borystine-nes cresceret, si nives flumina possent contra aest tem magna producere. Praeterea si haec caussa attolleret Nilum, aestate prima plenissimus flueret. Tunc enim maximae dc integrae adhuc nives, ex mollissimoque tabes est. Nilus autem per menses
quattuor liquitur, &illi aequalis accessio est. Si Thaleti credis, iresiae discedenti Nilo resistunt,dccursus ejus adita contra ostia mari sustinent: ita reverberatus in se recurrit: nec crescit, sed exitu prohibitus resistit, & quacumque mox potuit, inconcessis erumpiti Euthymenes Massiliensis testimo-
nium dicit: Navigavi, inquit, Atlanticum mare. Inde Nilus fluit major, quamdiu Etesiae tempus observant: tunc enim dicitur mare instantibus ventis. Cum resederint, dc pelagus conquiescit: minorque discedenti inde vis Nilo est. Ceterum dulcis inris si Wor est, dc similes Niloticis beluae. Quare ergo, si Nilum Etesiae provocant, dc ante illos incipit incrementum ejus, 3c post eos durat Praeterea non fit n or, quo illi flavere vehememti Nec remittitur incitaturque, prout illis in perus fuit: quod fieret, si illorum viribus cresceret. Quid, quod Etesiae littus AEgyptium verberant, dc contra illos Nilus destendit, inde ventu- rus, unde illi, si origo ab illis esset. Praeterea ex
mari purus & caeruleus essiveret, non ut nunc tusebidus venit. Adde, quod testimonium ejus testium turba coarguitur. Tunc erat mendacio I cus, cum ignora essent externa. Licebat illis λα- las uere. Nunc vero tota exteri maris ora me catorum navibus stringitur: quorum nemo na rat nunc caeruleum Nilum, aut mare saporis alterius. quod de sutura crea vetati quia dulcissimum
615쪽
si L. ANNARI SENE c AEquodque & levissimum sol trahit. Praeterea quare
hieme non crescit & tunc potest ventis concitari mare, aliquando quidem majoribus. Nam Etesiae temperati sunt. Quod si e mari ferretur Atlantico, semel oppleret AEgyptum. At nunc per gradus Cr scit. Oenopides Chius ait, hieme Morem sub te ris contineri: ideo specus calidos esse, re tepidiorem puteis aquam: itaque venas interno calore siccari. Sed in aliis terris augeritur imbribus flum na. Nilum, quia nullo imbre adjuvetur, tenuari, deinde crescere per aestatem: quo tempore myntinteriora terrarum, δc redit rigor sontibus. Quod si verum esset, aestate flumina crescerent, omnesque putes aestare abundarent. Deinde non calorem hieme sub terris este majorem. Aqua & specus dc putei tepent: quia aera rigentem extrinsecus non recipiunt. Ita non calorem habent, sed stigus excludunt. Ex eadem caussa aestate restigescunt: quia illo remotus seductusque aer calefactsts non pervenit. Diogenes Apolloniates ait: Sol humorem ad se rapit: hunc exsiccata tellus tum ex mari d cit, tum ex ceteris aquis. Fieri adum non potest, ut una sicca sit tellus, alia humeat. Sunt enim perforata omnia, invicem pervia. Sicca ab humidis sumunt aliquando. Nisi aliquid tetra acciperet , exaruisset. Ergo undas it trahit: sed ex his quae premunt, maxime haec meridiana sunti Teria cum exaruit, plus ad se humoris adducit. ut in lucernis oleum illo fluit, ubi exuritur: sic aqua illo incumbir, quo vis caloris & terrae aestuantis arces.sit. Unde ergo trahitur 3 ex illis scilicet partibus semper hibernis, Septemtri alibus, unde exundat. Ob hoc pontus in infernum mare assidue fluit
rapidus, non ut Cetera maria, alternatis ultro crutro aestibus, in unam partem semper pronus retorrens. Quod nisi iaceret,iusque itineribus,quod
616쪽
cuique deest, redderetur , quod cuique superest.
emitteretur:jam aut siccata essent omnia, aut inundata. Interrogare Diogenem libet,quare, cum pontus M amnes cuncti invicem commeent, non
omnibus locis aestate majora sunt flumina AEgyptum sol magis percoquit. Itaque Nilus magis crescit. Sed in ceteris quoque terris aliqua fluminibus fiat adjectio. Deinde quare ulla pars terrae sine humore est, cum omnis ad se ex aliis regionibus trahit: eoque magis, quo calidior est3 Deinde quare Nilus dulcis δε, si illi e mari unda esti Nec enim ulli flumini dulcior gust . . iCAP. III. Grandinem hoc Ho fieri, si tibi affirmavero, quo apud nos glacies sit, gelata nube
tota, nimis audacem rem fecero. Itaque ex his me
testibus numera secundae notae, qui vidisse quidem se negant, sed audisse. Aut quod historici iaciunt, & ipse ficiam. Illi cum multa mentiri sunt ad a bitrium suum , uEm aliquam rem nolunt spo dere: sed adjiciunt enes auctores fides erit. Ergo si mihi parum credis, Posidonius tibi auctorit tem promittet, tam in illo quod praeteritum, quam in hoc quod secuturum est. Grandinem enim fieri
ex nube aquosa, etiam in humorem versa sic affirmabit, tamquam interfuerit. Quare autem I runda sit grando, etiam sine magistro scire potes, cum adnotaveris, stillicidium omne conglome
ei. Quod dc in speculis apparet, quae humorem litu colligunt, & in poculis sparsis, aliaq: omni laevitate: nam & in herbarum vel arborum fistus si quae guttae adhaeserunt, in rotundum jacenti magu est saxo durum 'quid mollius unda
Dura tamen mossis saxa cavantur aqua. aut, ut alius poeta ait: .
Sitilleidi easus lapidem ea t. & haec ipsa excavatio rotunda fit. Ex quo apparet,
617쪽
illud huic quoque simile esse quod cavati Locum enim sibi ad socinam & habitum suum exsculpita Praeterea potest, etiam si non fuerit grando ratis, cum defertur, corrotundari, & toties per spatium' aeris densi devoluta aequabiliter atque in orbem teri. Quod nix pari non potest: quia non est tam solida, imo sula est, & non per magnam iacit ianem ciuiit, sed circa terras initium ejus est. Ita non longius illi per aera, sed ex proximo lapsias esLQuare non & ego idem mihi permittam, quod Anaxagoras, cum inter nullos magis quam inter philosophos esse debeat aequa libertas Grando nia hil aliud est quam suspensa glacies. Nix, in prui- na pendens congelatio. Illud enim jam diximus, quod inter aquam & rorem interest, hoc intexpruinam & glaciem, necnon inter nivem dc o ciem interesse. . C A P. IV. Poteram me, per- qmessione, dimittere: sed bene emensum Silao: oc quoniam coepi tibi molestus esse, qui uid in hoc loco quaeritura dicam. Quaeritiir autem, quare hiemeningat, non grandinet: & vere, iam frigore inse cto, grando cadat. Nam ut fidiar tibi, verum mihi quid- perseadetur, qui me usque ad mendacia haec leviora, in quibus os praecidi, non oculi erui solent, credulum praesto. Hieme aer riget: & ideo nondum in aquam vertitur, sed in nivem, cui aer propior est. Cum ver coepit,major inclinatio ae 5 sequitur, & calidiore caelo majora fiunt stillicidia Icis, ut ait Virgilius noster,
vehementior immutatio est istis undique pateructi oc solventis se,ipso tempore adjuvanidi Ob hoc nimbi graves magis vastique quam pertinaces d seruntur. Brumalentas pluvias habet & tenues r, qualasse lalamintervenire, cum Diviaiata&
618쪽
NA TvRA L. Qv AEST. LIB. IV. si x uta,nivem quoque admixtam habet. Dicimus nivalem diem, cum altum frigus, & triste caelum est. Praeterea Aquilone flante, & suum caelumhabente, minutae pluviae sunt: Austro imber improbior est, Bc guttae pleniores sunt. C A P. V. Rem a nostris positam nec dicere audeo, quia infirma videtur: nec praeterire. Quid c
enim mia est, aliquid & iaciliori judici scribereris Imo si omnia argumenta ad lancem coeperimus exigere, silentium indicetur. Pauca enim iam Adum sunt sine adversario. Cetera etiam si vincunt, litigant. Ajunt, quidquid circa scythiam & Pomtum M septemtrionalem smm glaciatum dc adstrictum est, vere relaxari. tunc flumina gelata dis cedere, tu obrutos montes nivem solvere. Crediabile est ergo, frigidos stiritus inde fieri, & verno caelo im ceti. Illud quoque adjiciunt, quod nec
sum expertus,nec experiri cogito.Tu quoque,ce seo, si olueris verum exquirere, nivem ita cave experiaris. Minus algere clunt pedes eorum, qui fixam & duram nivem calcant, quam eorum qui teneram & labefactam. Ergo, si non mentiuntur,
quidquid ex illis Septemtrionalibus locis, jam diΩαibuta nive, & glacie tangente se sertur, id meridianae partis tepentem jam humidumque aera alligat, & perstringit. Itaque cum pluvia futura erat, grando fit, injuria frigoris. 'CAP. VL Non tempero mihi, quo minus omnium nostrorum in as prostram. Quosdari peritos ciuistrandarum nubium esse affirmant, &praedicere,cum grando furum sit: & hoc intelligere usu ipso potulite, cum colorem nubium notiuseat, quem grando toties insequebatur. Illud imcredibile , Cleonis fuisse publice praepositos speculatores futurae grandinis. Hi
cum signum dedisseruiadesse jam grandinem,quid
619쪽
gi 8 L. ANNAEI SENECARexspe- ut homines ad penulas discurrerent aut ad icoriea 3 Imo pro se quisque aliusmgnum immolabat, alius pullum. Protinus autem illae nubes alio declitiabant, cum aliquid gustassent sanguinis. Hoc rides. Accipe, quod rideas magis. Si quis nec agnum nec pullum habebat, quod line da osteri poterat, manus sibi asserebat. Et ne tu avidas aut crudeles existimes nubes, digitum suum bene acuto graphio pungebat, & hoc sanguine litabat. Nec minus ab hujus agello grando se avertebar, quam ab illo, in quo majoribus holhiis exor
CAP. VII. Rationem hujus rei quidam qua runt. Alteri, ut homines sapientissimos decet, negant posse fieri, ut cum grandine aliquis pacisc tur, sc tempestates munusculis redimat, quamvis munera etiam deos vincant. Alteri suspicari ipsos clunt, esse in ipso sanguine vim quamiam potentem averienda: nubis, ac repellendae. Sed quom do in tam exiguo sanguine potest esse vis tanta, uae in altum penetret, & eam sentiant nubes 3 dimici
expeditius erat dicere, Mendacium dc fabula est At Cleonis judicia reddebant in illos, quibus dei
gata erat cura providendae tempestatis: quod negligentia eorum vineae vapulassent,aut segetes procidissenti Et apud nos in duodecim tabulis caustur, ne quis alienos fruinis excantassit. Rudis ad-. huc antiquitas chedebat Bc attrahi imbres cantibus,& repelli: quorum nihil posse fieri tam palam est, ut hujus rei caussa nullius pliilosophi schola
intranda sit. CAp. VIII. Unam rem adhuc adjiciam, Sciavere M plaudere te juvabit. Ajunt nivem in ea
parte aeris fieri, quae prope terras est. Hanc enim plus habere caloris ex tribus caussis. Vna, quod omnis terrarum evaporatio, cum multum intra se - servidi
620쪽
NA TvRA L. QUAEST. LIB. IV. Cis fervidi aridique habeat, hoc est calidior, quo re ceritior. Altera, quod radii solis a terra resiliunt, ω in se recurrunt. Horum duplicatio proxima quaeque a terris calefacit. Quae ideo plus habent teporis, quia solem bis sentiunt. Tertia caussa est, quod magis superiora perflantur. at quaecumque tipressa sunt, minus ventis verberantur. CAP. IX. Accedit his ratio Democriti. Omne corpus quo solidius est, hoc calorem citius co
cipit , dc diutius servat. Itaque si in sole posueris
aeneum vas dc vitreum & argenteum, aeneo citius
calor accedet,diutius haerebit. Adjicit deinde, qu re hoc existimet fieri. His, inquit,corporibus,quae duriora, & pressiora densioraque sunt, necesse est minora foramina esse, 6c renuiorem in singulis spiritum. Sequitur ut quemadmodum minora balnearia 8c minora miliaria citius calefiunt, sic haec foramina occulta δc oculos essugientia, dc celerius servorem sentiant, & propter easdem angustias quidquid receperunt, tardius reddanti C A P. X. Haec longe praeparata ad id perducunt, de quo nunc quaeritur. Omnis aer quo propior est terris, hoc crassior. Quemadmodum in aqua in omni humore faex ima est: ita inaEre spississima quaeque desidunt. Iam autem probatum est, omnia quo cmioris solidiorisque materiae sunt, hoc fidelius custodire calorem receptum: sed quo edictor est aer,& quo longius a terrarum colluvie recessit, hoc sincerior putiorque est. Itaque solem non retinet, sed velut per inane transmittit:
ideo minus calefit. CAP. XI. Contra autem quidam aiunt,cacumina montium hoc calidiora esse debere, quo soli propiora sunt. Qui mihi videntur errare, quod Apenilinum, & Alpes,& alios notos ob eximiam altitudinem montes intantum putant cres xe, ut illorum