장음표시 사용
151쪽
redeamus: csimhare ita sint omnia, sicut dixi' mus:quomodo Iesus Christus, quem cu hominem tantummodo esse asseris, etiam antequa
ex virgine nasceretur,semper fuisse legior, &at prophetis atque apostolis dei etiam ante taeula praedicatur'ὶ dicente Paulo: Vnus domi- I.eor.8nus Iesus, per quem omnia.Sed & alibi: Quo colossiniam in Christo, inquit, creata sunt omnia in caelis & in terra,visibilia & inuisibilia. Symbolum quoque & humana pariter de diuina autoritate contextum: Credo, inquit, in deum patrem, & in deum Iesum Christum filiu eius
unigenitum de primogenitum totius creaturae. Et post alia:Deum verum ex deo vero: per quem & secula compaginaxa sunt, & omnia facta. Et item: Qui propter nos venit, & natus est ex Maria virgine,& crucifixus,& sepultus. Quomodo ergo cu ipsa confessione nostra ante virginis partum atque conceptum dominicus homo omnino non fuerit, Christus tame,
qui a te homo solitarius dicitur, deus in scriptis sanctis sine exordio praedicatur & tanta hominis ac dei unitas legitur, ut de homo deo semper antὸ coaeternus,& postea homini deus , compassiis esse videaturὶ Cu utique nec ininitiabilis homo, nec passibilis deus crededus sit esse.Illud est utique quod ia superioribus scriptis testati sumus,quddunitus homini, id est, 'suo corpori deus,nulla fieri patiatur inter hominem ac deum humana opinione distatiam. Nec admitti omnino voluit, ut alius a quoqua
152쪽
filius hominis, alius filius dei crederetur. sed ita omnibus scriptis sacris dominicum homi
nem connectit deo atque concorporat, ut nec in tenmore admodum hominem is adeo, nec
in passione possit deum ab homine discernere Si enim ad tempus respicis, inuenies semper filium hominis cum filio dei. Si ad passione,inuenies semper cum filio hominis dei filium:ita scilicet unitum & individuum sibi Christum fili uni hominis, ac dei filiti, ut quantum ad vocem diuinae scripturae pertinet, nec homo separari a deo tempore, nec ab homine deus omnino valeat passione. Hinc enim illud est:Nemo ascendit in caelum,nisi qui de caelo descendit filius hominis,qui est in cetio.Vbi clini filius dei loqueretur in terris, filium esse hominis testabatur in caelis, & eundem filium hominis que ascensurum dicebat in caelum, descendisse quoque antea testabatur e caelo.Vel illud: Si videritis filium hominis ascedentem ubi erat prius: cam eum qui ex homine natus est nominet, insupernis tamen semper fuisse testatur. Sed apostolus ,si ad tempus respicitur per Christa osa praedicat: Unus enim , inquit, diis Iesus Christus,per quem omnia. Si autem ad pas'ionem maiestatis,dominum crucifixum esse de i. cs.1 signat. Si enim, inquit,cognouissent,nunquana dominum maiestatis crucifixissent. Et ideo etiam symbolum unigenitum & primogenitum dominum Iesum Christum deum verum ex deo vero, homousion Patri: de creatorem
153쪽
omnium dicens, natum ex virgine, & crucifixum, postea & sepultum esse testatur. Ita incorporans scilicet dei & hominis filium, &vniens hominem ac deum, ut nec in tempore
fieri ulla valeat, nec in passione diuisio . Cum idem utique dominus Iesus Christus, de per
aeternitatem temporis deus, & per toleratiam passionis homo esse doceatur: ac scilicet nec
homo in initiabilis, nec deus passibilis dici debeat. In uno tamen domino Iesu Christo &homo ante perpetuus ,& deus mortuus praeo dicatur. Vides ergo quod Christus omnia est, de nomen illius significatio utriusque naturae: quia & homo de deus natus: ita de in se cun -cta complectitur, ut in eius nomine nihil deesse noscatur. Non ergo ante partum virginis
eadem in prςterito ςternitas hominis quς dei: sed quia in utero virginis unitus est deus homini,factum est ut in Christo omnino non possit alterum sine altero nominari. Quicquid ergo de domino Iesu Christo dixeris, totum dicis : & in dei filio filium hominis, de in hominis filio dei filium nuncupabis: tropo scilicet synecdoches , quo dc a parte totum intelligi tur, & a toto portio nominatur. Docentibus id utique etiam scriptis sacris: in quibus dominus saepe hoc tropo utens,du de aliis sic do cet,sic etiam de seipso voluit intelligi . Neque em in diuinis voluminibus aliter vel dies interdit,vel res,vel homines, vel tepora designatur. Sicut illud, qudd quadringentis Israelem
154쪽
annis seruiturum Aegyptiis deus praedicat, dicens ad Abraha: Sciens scito,quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua: & seruituti eos subiicient, & adfligent eos annis quadringentis. Cu si omne tempus ex quo deus locu tus est, consideretur, plus sint quam quadrii . senti: si autem illud tantum quo seruiersit, minus. Quod scilicet tempus nisi hoc tropo intelligatur,mentitus forsitan, quod absit , Chri stianis sensibus,dei sermo videatur.Sed dii utique a tempore diuinae vocis de totu vitae tempus annos plus quam quadringentos, de seruitutis minus multd quam quadringetos habet: ita fit,ut vel a toto pars,vel a parte totum V leat intelligi.Non dissimilis quoque etiam de diebus interdum ac noctibus significatio est: ubi cum in utroque tempore unus dies intelligatur, in parte unius temporis tempus vimque monstratur. Hoc siquidem modo etiam illud quod de tempore dominicae passionis obscuruvidetur,aperitur. Cu enim sub exemplo Ionet prophetae futuru filium hominis dominus in corde tςrret tribus diebus & tribus noctibus esse praedixerit: & post sextam sabbati,qua crucifixus est, nsi nisi una tantii apud inferos die,& duabus noctibus fuerit:quomodo diuini sermonis veritas inuenitur Tropo scilicet synecdoches,id est ut ad die qua crucifixus est, nox praeterita:& ad noctem qua resurrexit,dies furura referatur:ac sic additis de nocte quae prae
ςVix diei sus,&die qui subiectui est nosti sus,
155쪽
DE INCAR. DO. LIB. VI. I 37 nihil defuisse integro tepori noscitur, quod a
sui parte impletur. Scatet his rationibus exe-plis scripturae sacrae: sed longum est uniuersa memorare, Sic enim dicente psalmo: Quid est homo'memor es eius 3 a parte totu intelligitur,dum uno homine nuncupato plenitudo humani generis demonstratur. Sic etiam illud ubi Achab peccauit,peccasse plebs dicitur:duvniuersitate appellata, a toto portio designatur. Ioannes quoq; prςcestar domini,Ρost me, inquit, venit vir, qui ante me factus est: quia prior me erat. Quomodo igitur post se veturum indicat, quem ante se tuisse designat λ Si enim de homine hoc qui postea natus est intelligitur, quomodo ante ipsum fuit Si de verbo, quomodo vir post me venit λ nisi qudd in uno dito Iesu Christo & posteritas hominis, ct verbi antiquitas demostratur. Ac sic fit, ut
unus idemq; diis ante illu & post illii venerit: quia & secudum carnem est Ioanne posterior, de secundum diuinitatem omnibus prior. Et ideo ille viru tatum modo nominas, & hominem dem5strauit,&verbu:quia cum dominus Iesus Christus filius dei,&homine cosummatus fuerit & verbo, unum de eo dicens omnia demostrauit. Et quid plura Dies me,Vt reor, deficiat,si omnia quae de hoc dici possunt,colligere aut enarrare tetauero. Et satis haec quae nunc diximus, in hac negocii parte duntaxat,& ad symboli sunt expositionem, & ad cause officium,& ad libri modum
156쪽
de incarnatione domini, liber septimus.
Vod euenire his se-let qui cum pelagusta euaserint, aut praetentas portibus syrtes, aut vicina litoribus saxa formidant: mihi hoc admodum Laccidit, ut reseruatis - -- - had ultimum quibusdam haereticorum calumniis, cum iam ad exacti laboris terminum venerim,eum ipsum s nem incipiam metuere, ad quem desideraue-
Isu7. ram peruenire. Sed ut propheta ait: Dominus mihi adiutor est,non timebo quid faciat mihi homo:non timeamus praetentas haereticorum insidiantium foueas,&obseptas spinis passim horrentibus vias: quς cum asperent magis itinera quam claudant, de emundatione nobis potius labor, quam de possibilitate formido. Quia cum nobis agentibus rectum iter infirmiter se obiiciant, de horreant ambulantibus magis quam obsint : plus habet officium atq; opus nostrum in purgatione quod agat, quam ex difficultate quod timeat. Igitur ad monstruosum illud lethiseri serpentis caput mitte tes manum,& pertractare omnia admodum il-
157쪽
ligata ingentibus spiris tortuosi corporis me-bra cupientes: te,quem semper precati sumus. etiam atque etiam domine Iesu precamur: vides nobis verbii in apertione oris ad destrue-das omnes munitionum cogitationes, & Omnem altitudine extollentem se aduersum scietiam dei: ut captivemus omnem intellectum in obedientia tua: quia vere ille liber fit, qui coeperit tibi esse captiuus. Adesto ergo tu οὐ ficio tuo operi,tuis pro te supra mensuram virium connitentibus. Da hiantia noui serpentis ora, & tumentia lethalibus venenis colla conterere: qui facis supra serpentes& scorpio- LM.II. nes illaesos credentium pedes ingredi, ac super aspidem & basiliscum ambulare, & conculca-d 'Ore leonem & draconem. Tribuasque per intrepidam innocentiae constantis audaciam,videsectetur infans ab ubere seper foramine a- U.II. spidis: de in cauernam reguli, qui ablactatusta erit,manum suam mittat. Da ergo & nobis in cavernas huius immanissimi ac scelestissumi reguli, innocuas manus mittere. Et si in soraminibus quibusdam iam, id est in sensu humanorum latebris aut cubile habuit, aut oua posuit, aut squamosi tractus semitam dereliquit: aufer ab uniuersis perniciosissimi anguis sordidiim & ferale contagiu . Extrahe illatas perfidiς intrauditias:&obsessas redoleti coeno animas ventilabro sacrς purgationis emunda: ut speluncae latronum domus orationum sint. Et in quibus nunc,ut scriptum est,ssiuersoriis
158쪽
erieli & onocentauri,& pilosi, & diuersorum prodigiorum monstra versantur: in his fanas spiritus dona, id est fidei ac religionis decora respondeant. Ac sicut eiectis quondam idolorum cultibus, exterminatisque simulachris, fecisti ex phanis daemonum templa virtutum: inserens in cauernis serpenirim & scorpionsi, fulgentis luminis radios: de ex ouilibus errorum ac turpitudinum, domus ornamentorum
ac pulchritudinu reddidisti: Ita omnib' quorum oculos caligo haereticae peruersitatis obsedit, lucem misericordiae tuae ac veritatis infunde: ut incarnationis tuae magnum' ac sal tiferum sacramentum tandem ac puro lumine contuentes,ita te ex sacrosancto illo immaculato virginis utero aeditum mundo verum hominem esse intelligat, ut verum tamen deum
semper fuisse cognoscat. Ac priusquam de his rebus loqui incipio,quas necdum libris superioribus praelibaui, aequum arbitror adnitar exoluere quae iam ante promisi: ut expleta penitus expositione, liberius de intactis dicere ordiar,cum de pollicitis satisfecero. Ait ergo ad destruendam secrae natiuitatis fidem sibi Ians in dei ecclesia nouus coluber: Nemo anteriorem se parit. Primum ergo te non solum quid dicas, sed etiam unde dicas nescire arbi tror.Si enim scires aut intelligeres unde diceres,nequaquam unigeniti dei natiuitate mortalis opiniunculae ratione censeres:neq; ei qui extra conceptum humanae originis natus est,
159쪽
llumanis definitiunculis praeiudicare tenta res: aut terrenas impossibilitates diuinae om-nmotentiae obiiceres, si deo impossibile nihil esse cognouisses. Nemo ergo,inquit, anteriorem se parit. Dic mihi quaeso, de quibus te loqui causis, de quorum animatium aestimas definire naturis hominibus te an seris, auibus
an pecudibus legem ponere putas 3 Ista enim sunt & alia huiuscemodi, de quibus haec dici
possunt. Nemo enim ex his anteriorem se gi- gnere valet: quia ea quς orta iam fuerint,redire in id rursum non queunt, ut noua creatione generentur. Et ideo nemo anteriorem se parere,quoniam nec anteriorem gignere potest.
Vnde venit causa pariendi, nisi ex possibilitate generandi Tu ergo id in natiuitate omnipotentis det,quod in ortu terrenorum animalium considerandum putasῖ& ei naturam humanae conditionis obiicis, qui est autor ipse naturae Vides ergo, ut supra dixi, nescire te unde aut de quo dicas: qui facturas factori c5- paras: de ad qstimandam dei omnipotentiam earum reruRa exemplo uteris, quς ipse utique non essent, nisi idipsum ex deo estent quod sunt. Deus ergo ut voluit, & quando voluit, ct ex qua voluit aduenit. Nec tempus ei, nec
persona,nec consuetudo hominum,nec exempla rerum prςiudicarunt:quia obsistere ei non potuit lex creaturarsi,qui est creator ipse cunctorum. Et posse ei quod voluit promptu fuit: quia potestas adfuit volutati.Vis scire aliqua-
160쪽
creationes respicis,vel maxime ita euenit.Sin autem ad ortu dei, quid in natiuitate eius naturae exepta c5siderasZquia constitutiones c5stitutori sunt obnoxiet, non constitutionibus costitutor.Vis autem plenius scire,quam non solum impiae,sed etiam ineptae sint hae calumniae tuae,& non videntis penitus dei omnipotentiam ξ Dic mihi quaeso tu , qui non nisi ex paribus paria nasci putas: unde inexplicabilis illa quonda in eremo coturnicum innumerositas ad pastum Israeliticet plebis repente nata sitὶ Non enim eas ante in aliquo loco genitricibus suis aeditas, sed stibito aduentu legimus illatas. Cibus deniq; ipse ille cς testis,Vnde por Exo.ica quadraginta annos in Hebraeorum castra defluxit λ nunquid mannam manna generauit Sed haec de vetustis rerum miraculis: quid de nouis Paucis panibus ac passici culis innumeras populorum sequentium turbas in eremo erIS. non semel pauit. Satietatis ratio in cibis non fuit: quia esurientes causa inuisibilis de arcana
saturauit, qua causa ac etiam miraculo natum
in Galil a vinum de aquis legimus. Dic mihi, quomodo disparem a sui qualitate substantiam dispar natura generauit Z praesertim cum id quod dominicae natiuitati maxime conuenit, nobilioris admodu rei ortus ex inseriore
Τcesserit.Dic mihi quomodo ex illa aquae simplicitate egregi' vini&admirabilis sapor nat' sit quomodo aliud sit haustia, aliud infusum Nunquid cisterna illa vel puteus hac naturam