Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

261쪽

vites,quase illa e contrario quae sequaris,

ait Seneca. Ismenia clari nominis tibi ginemPlutarchus auctUr est,cum diici Pulis His non eos modo qui berie, sed. etiam qyi secus tibiis canerent, Osten- disse monere eos solitium: Ita canen dum est,&lia canendum non est .EtHm. Us ti Satyr. stea patre suo proponem idis virtutum ac vitiorum exempsis ,

quid invita agen3a fiugere quidque facere deberet,edoctum fuisse, pereleganter narrat. Quem qui kindocum hisce ver -

bis concluditra ia idos et irinum fum ut aegroy . Exanimat ν mortisa e metus biparcere cogit: inc teneros animo aliems opprobrias fle, absterrent vitiis. Cum autem exempla , vel vera sint

v. sta,& Vera ves in genere omnium vel in specie hujus aut illsus, sive singu- ' Drum : eo fiti ut parsis a Philosephiae, quae exemplis docet fit partim Chara-- saeristica, partim Historica,partim FabulariS.

262쪽

PAEDI A POL Ioc A 23 Ibularis. Cliaracteristica esst , quas in t genero homines virtutibus ac vitiis Praelios dictis ac factis suis quotidianis velut signis ac notis quibuSdam describit; quaeires ait Seneca ) tandeo

rans est qui facit illa, qui illis abstineti. similiter qui praecipit: Illa-ne feceris , ait, si non vis esse intemperans Sed qui describit: Intemperans est, qui faciti sui non abstinet ab , illis. Sic

Zachariae cap. 'valem deceat, esse bonum Pontificem sive Ecclesiae pa- sitirem, Charactere seu notatione passo- ris stulti docemur: Pastor sulam, sive pastormido π, derelinquit gretem γ d relicta non visitat, dispersum n- quaerit , contritum non sanat, id quo. stat non enu-;rit sed rames ping olum comedit, s ungust Iaseorsi Assis: Ista Characterissica seu discriptiva docendi ratio eandem habet vim,ac si praecineretur quid fugerePon tifex, quidq; facere debeat. . Hanc porro' Characterimea.

263쪽

Philosophiae partem Theophrastus Aristotelis auditor & successbr peculiari libro complexus. fuerat , cujus hodie

fragmenta extant, quae Characterra m4rum inscribuRtur. I. storica elhqua: vera, aliorum e xempla sic narrat, ut ex eorum , qVae . r-ac secus laeta suntleventis , gloria

puta & familia, utilitate ac damno,quid faciendum fugiendumque sit . asdisciqueat. Nam qui,verbi gratia ; ebrieta- tem Alexandri gloriam eius obscura sse, ac multorum ei in locum causam fulsese narrat, is Principibus, ut inrestatem sug ant, praecipere censendia ' est. Ita qui Scipioni Asricano continentiam, qua in capta virg ne illustri sponso suci reddenda usus est cum gloriosam fu i sie,' tum animos hostium conciliasse, & Ηi-ψaniam ad eius D erium adiunxisse, narrat, eadem opera iis qui cum impe

rio sunt praecipit, ut ipsi se in voluptati,

bus contineant, animoq; imperare Ue- : ilint. Atque haec causa est,cur Historietum TuIlius non modo testem temystruma

, std etiam vi magistram vocant. Ni' i

264쪽

mirum non modo quid q Voq; tempore contigerit narrare,sed etiam recte factis laudem impertiri , sceleribus maculam. adspe re: sic denique instituere narrationem debet, ut ex ea vitam suam lactores recte moderari discant. . . : Fabularis est, quae fictis exemplis hominum actiones diri t: sive illa sint hominum,ut in narrationibus Milesiis,' quarum soluta est oratio, ut Apuleii , . Heliodori, Bocaccii , tuum in poesi Epica & Scenica: sive belluarum ali ' rumque rerum , quibus ratio sensus & . oratio affingitur, ut is His opi mythologia. Epicae quanta vis sit ad docendam Moralem Philosophiam, non uno locin Aristoteles, Strabo. Platarchus, ex professo autemHoratius 1. Episti et . utriusq; somerici poEmatis exemplo declarant. Nam ex Iliade praecipue milita- . tares, ex Odyssea vero pacis artes haurire licet.Scenica, praecipueq; Comica ,

nihil aliud, quam vitae imaginem Velut tu spaceso exhibetiin quod inspicientes.

265쪽

discere queant, sibi quid ex usu sit. cui ex diverso Tragoedia Regum Principumque actiones & affectus ordinat- adeoque inepte & intempestive populo spectante agitur. 1lythologia deniq; isive Apologi & Fabulae .Asopicae quid' facere privatim ac publim,quidqk cavere conveniat ad popularem eaptum baccommodatissime, minimaq; cum ci

ius iva offensa & invidia praemostraru. EX HIS facile est intellectu,quam it Ethicae proprium , & Politica alie num quod Censores istiu Politicis tructari postulant. Nam deterrere hominum animos ab affectanda vel tuenda Tyrannide ad partem Ethicae Paraeneticam seu praeceptivam pertinet: Ty rannidis vero turpitudinem describero, ad partem Dogmaticam, cuius est de Honeito& Turpi di siputare, quae sunt Forma, ae velut anima Virtutis & Vitii. Cum eniim,verbi gratia uterque in alis . nanda re familiari versetur Liberalis & . pro-

266쪽

Prodigus, sicut vicissim in eadem non; . alienanda sed quaerenda aut rςtineΠda, , Frugalis & Avarus honesta& turpi - , tudo factu, ut Liberalitas sit virtus Proindigentia sive Effusio vitium ;Nirtiis e-' rtiam sit Frugalitas stu: parcimonia , vitium vero Λ*aritia. Nam Uberalis , dienatiqvoniam honestum est aliena recturpe vero retinere. Prodigus contra alienat , ubi turpe est alienare, hone- stum vero retinere. Ita Frugalis retineti quia turpe est dare, honestum vero retinere: Avarus contra, seu sordidum, retinet: etiam ubi d2re honestum est: di,

turpe vero' retinere Neque vero quicquam momentI:

liaberi quod contradici ab istis potest Noe Tyrannide tractare Politici ossici t um esse, adeoque ab eo de Tyrannidis Nirpitudine,velut iuncto, agi debere. Ut enim a Methodi magistris docemur, omnis quaestio aut disputatis ejus artis propria est,cuius suerit Praedicatum s se

267쪽

rys G AsyAR. SCIOPPI 1 Ut haec Quaestio ,sit ne Avaritia Liaberalitati contraria. non est Ethicae, sed Dialecticae. Nam quid sit Contrarium , ex Dialectica discitur , quamvis subiecta sint Ethica. Docet autem Diale' ictica esse contraria illa, quae sub eodem

genere posita pluriniudissident. Jam '

vero Avaritiam Ethicus sub alio genere ponitiuub alioLiberalitatem.NamLib ralitas est sub habitu alienandi seu Jargiendi , Avaritia sub habitu non alie- nandi sed acquirendi aut conservandi. s Liberalitati ergo contrario nominen ponitur Effusi' Avaritiae parcimonia.Cum enimLiberalitas &Effusio sint sub eodem genere sub habitu nempe largiendi plurimum inter se dissident kquoniam illa honesta est, haec vero turispis.Similiter aritia & parcimonia si ibeodem habitu non largiendi, sed reti nendi plurimum inter se dissident. Naparcus non dat, sed retinet, quia turpα

Avaritia s Liberalitu non sunt βε

268쪽

PARDI A POLITICA.

est dare, honestum vero retinere : ΑvaruS autem retinet , etiam ubi turpe est retinere, honesum vero largiri. Similiterquaestio haec, sit ne virtus mediocritas, sive in medio duorum vitiorum posita , rectius in Logica aut Metaphysica quam in Ethica, tractatur. Primum enim ex Metaphysicis, disci- mUS, unum Uni tantum esse contra- trium. Aristotelis ro. Metaphys .verba sunt Planum est seri non posse, uni plurasint contraria. Et c. proZimo: si nu si uni caentrarium est. Philoponus si- militer Physic. 3. Absurdum est inquit, in dus uni eidem sint εontrariat Ied & prius Plato Alcibiad. a. Duo -ἰ rei contra ria nullo modo essepossunt. Et in Protagora. unicuique contrarium unum solum est contrarium uon multa. Fortassis autem

supervacuum & ἀιεργν fuerit sententiam hanc auctoritatibus stabilire cum perseicue Spiritus Sanctus amrmet Ec.

clesiast.33 Contra malum bonum est, Scontra mortem vita: sic S contra virum l- mum -i tantum est contrarium. ,

269쪽

ey8 G A s D A R. SCI OPPrajustum peccator. Et sic intuere in omηia opera Ahi Hic Duo contra duo,s unum t contra unMm. Igitur Metaphy edoctrinae consentaneum est: virtutem inter duo vitia nequaquam esse post- itam: Aliter duo ei vitia essent contrariae,

cum semper virtus & vitium sint con

Deinde ex Dialectica disicimus, COtraria: ut Dreliqua opposita di i secundum idem,ad idem,& eodem tempore ac loco; cui consequens est, vitias illa, qua vulgo defectus perbibentur Virtutum, nequaquam esse Virtutibus contrariaἰ cum secunda idem minime dici satis constet. Exempli causa et Α-varitia non est defectias, neque opposi tum Liberalitatis,quoniam terero non, circa idem internum seu sormale, ut sic dicam,obiectum versantur. Nam sor-

Igitur virius non res esse media δειν

st Nutrum vitium est desectis virtutu

270쪽

P, v nix POLITI male & internum Liberalitatis obibctum est alienare rem familiarenti Ava

ritiae vero non alienare , sed retinere. Arma e voeo; ut habitus illos circa rem familiaremmateriauiter tantum Occm

pari significent:- & formam vel sorma. litatem habitus ab objecti formalitate lacerno Ex eventu tamen ,seu per assiscidens. Liberalitas di Avarit a contraria dui possunt , quomam ipsa eorum objecta alienare & hon alienare interis

Sed eodem modo per accidens

vitium in medioduarum virtutum speιctatur, velut alterius nimium sive ex. cessus , alterius parum seu desectus. Nam Avaritia inter Liberalitatem &

Parcimonia media est.&a modo quidem Liberalitatis deficit Parcimoniae vero modum' su perato Ste Effusio in earumdena Virtutum medio colloca,tur, velut Liberalitas excessus , & desectus Parci irronim Sed de his alias . nunc ad propositu