Gabrielis Naudaei Bibliographia politica, & Casparis Scioppii Pædia politices, ut & eiusdem argumenti alia, noua editio, reliqvis omnibus emendatior curâ Hermanni Conringii

291쪽

ata GAsPAR. S cI OPPII conservandi rationibus praecipere debuisse comperit, etiam de vitiosis ac depravatis,quas non nisi vitiosis modis conservari posse,spcmte sua quivis sanust intelligit. Sin autem consilium eorum expendat, quod in hac operis parte secuti sunt eis utilia ad conservandam Uligarchiam , nulla honestatis ratione habita, praecipere propositum fuisse . . nimadvertit Atqui eam ad rem utile est simulare & falsum iurare , quod ne ino ni si prorsus rerum imperitissimus - negaverit. Merith igitur hunc quoque conservandae Gigarchiae modum praescripsertintis Non alia ratione patrocinium iis commodari queat, quaesidem Aristoteles & D. Thomas Tyranno imp

rium conservare mapientis.POLII.pra

ripiunt, quorum alia flevitiae & immanitatis habent pIurimum , alia fraudibus & simulatione ac dissimulatione

t Specialis inremtio.

Φ Iidem Tyrannidem confer redocent.

292쪽

PAEDIA POLITICA ΣΤΙ- De priore genere haec D. Thomae lectione iri, verba sunt. Adsalvationem Tyrannidis expedit excellentes in poten- ' esa vel divitiis interfuere , quia tales per potentiam quam habent, pdsunt insurgere contra Drannum. Iterum: Expedit in terficere sapientes. Tales enim per sv entiamsuam posunt invenire mas ac ex pellendam Drannidem. Neocholaι , nec aliaε congregationes , per 'mas contingit vacare circa sapientium , habere permis tendum est. Sapientes enim ad magna inclinantur, θ deo magnanimi suntis tales de facili insurgunt. Ad salvandam Tyrarinidem OPORTET, quod Drannm procuret, uisubditi imponanisbi invicem crimina, es tu benisi sex, ut amiciu amicum,s populus contra divites, es disitos inter se enitast. Sic enim minuι poterunt insurgere proprer eorum divisionem. Oportet etiam Iubditos facere

pauperes. Sic enim minus poterunt insuris gere contra Drannm. Procuranda sunt v

ctigalia , hoe est, exactiones mutia ae magna. sc enim cito da pauperari subriti.

' Persummam crudelitatem.

. . s

293쪽

Αd potieriorem nodum haec ristotelis eodem capite verba pertinente Tyrannus . videri debet supplicia

quidem ammo Pateraeo constituere, non p eontemptum Metdolescentum ver cong ess-bus uis ex causa amoris, n/n eximerio

potestate. Hoc est,pueris es adolascen ribus ad nefariam libidinem ita uti debet,ut illi eum amoris non contumeliae causa, nec pro imperii licentia facere existiment. Et haec D. iomn lectione ra. Expedit tyranno adomandam Tyrani demetri od ηon appareat s bditis sevus , seu . crudelis. Nam si appareat samus, reddit se odiosum . Ex hoo autem fatilius ims At ni in eum. Sed debelse re erer

294쪽

PARDIA Pomun IGa. 2 3 honi excellevitis. Rederentia enum Ηι- titur Mneto excellenti. Hs non habearillud senum excellens , DEBE T SIMILLARE se habere illud. Drannm debesse reddere talem, ut videatur subditis,spses,excellere in aliquo Mno excellenti , in quo ipsi deficiunt , ex cypo eum revereantur. Si non habeas virtutes secundum veritatem , faciat ut opinentur ipsum habere eas Drannus debet aut moderatus - esse circa voluptate i ρο delectationes cor Praus,aut sinon sit, tamen se debe1 talem exhibere,ut viriatur fugere eas M.

, Ista si quis ea diligentia integri

tate Iegat,quae virum bonum& Politica discere paratum decet , nullum omnino periculum est ne in errorem laba. tur, aut quicquam horumquae praecipi. huntur, sibi faciendum putet. Nam primmum satis caventi modo loquendi hypothetico, velut paulo prius ostendi.

Neo enim aliud dicunt , mam si quis

6 31dhibu ita docendo peccant: - tDvuntur enim hypothetice

295쪽

m G sp AR. Scio PIT velit servare Tyrannidem,debet aut v que eo saevitia in Hbditos grassari , ut ultra nequeat: aut virtutibus simulandis & dissimulandis vitiis bono Princit pi similis estici. Dein suam ipsi sententiam sic variis modis explanant, ut nisi quis legendis Iaborem fugiat , aut agioquin animo aegroter,si extra omne depravationis periculum. Primum nim s. Polit. Io.Tyrannidem subiectis populis pernici sissimam esse hoc probant argumento, quoniam ex pessimo eam Oligarchiat, quam Democratae ginnere sit conflata. & utriusque vitia ac mala in se contineat. Et . Politic. 2. hoc asserunt argumentum , quoniam optimae ac divinissimaeRei puta. formae, Regno puta,maxime adversetur.

D. Thomas praeterea hoc ipis capite suam & Aristotelis mentem totidem verbis interpretatur t Ista s

miliasunt Drannica, alvant Princistratum. Sunt mala secundum si, a, bona

Ei se ipsi satu interpretamim

296쪽

sun acienda simpliciter homini,sed ei mi voluerit salvare TDrannidem qua sicundam se mala est. Et iterum: Quamvis hoc praeceptum de simulanda virtute quam non babe non sis in se bona m,ad hoc tamen bonum est , sut T r nnm non 'facile contemptibilis. 4 Hic fatis perspicue docet istam conservandae Tyrannis dis rationem absolute ac per se malam a sed certo quodam respinu bonam, hoc est, utilem,non honestam esse.

Itaque si quis iam princeps his f

Thomae verbis ad nequitiam abducatur aut depravetur, non eo contin

re id dicendum est, quod Thomae verba sint lubrica ac legentibus pericu-Iosa, sed quoniam talis princeps animum ad impietatem, voluptates fraudes, ac dolos propensum domo secum ad lectionem attulerit, & honestate olim valere iussu,ad ea modo, quae utilia videntur,toto animi imeetu feratur.

his lictoris . .

297쪽

G Asp AR. SCI OPPII' Adh:ec Generalem Aristotelis ScD. Thomae in toto libro Politico intentionem elle apparet, ut Methodi legibus obsecuti Rempubl. & omnes eius Armas suis causis escientibus ,. conser vantibus di evertentibus explicent. Cui proposito conveniens est etiam de Tyrannide disputare , quibusque ea modis durabilis praestari seu conserva-S ri debeat , praecipere Specialis vero intentio est, tradendis Tyranno Utili-hus, vel impedire Tyrannidem, vel mentiare S tolerabiliorem reddore.' morum utrumque cum si ex usu g neris humani on modo nihil eos con--,a Artem sed neque contra Prudent, am fecisse, ac propterea sine perspicua imperitia & iniquitate eprehendi nequitate reprehendi meqvaqvam posse, latis iam omni bus patere arbitror. γ

μ seneralis eorum intentis.

- AUTEM ' USUS EORUM, adhuc disputavi multo

298쪽

p A x DI A P OLIT I C A: -s tat manifessior , qua Methodo ae via progredi debeat, qui Censuram in Politicis scriptis exercere , elit,distimi

praemonstrabo.

.si quis ergo scriptorem Politicum reprehendere. cupiat , quid is peccari s planum facere debet. i Si peccavit, aut Artis seu doctrinae, aut Prudentiae Methodum neglexit. Nam si neutrum fecit omni culpa vacat. Ut doceas peccatum ab eo contra Methodum Artis, necesse est ut demonstres , eum aut Aliena tractasse, aut Falsa. Si aliena , aut ea quae Genere , aut quae loco Λ-liena sint,tractavit. Aliena genere s vel subiectae materiae, vel instrumenis

torum ratione. . Subiectae materiae ra- ' .

tione aliena tractat Politicus , si verbi gratia, Principem , ut Deum sibi 'reddat propitium , ct aeterna fel, citate potiatur , vere pium ac , religiosum. esse, non autem pietatem , . de

299쪽

& religionem prae se serre , id est, id agere jubeat,ut qualis est,pius nimirum& religio sis, talis etiam ab aliis existimetur. Nam hoc nihil est aliud, quam

tractare de salute animae,quomodo sci- licet Princeps animam suam servare vestavare possit. At enim anima principis aut salus animae non eo subiectum P liticae , sed Theologiae. cum in Politica tractari debeat salus sive incolumitas status. Igitur hoc est,quod aiunt eg t nexa in genuι transire. Instrumentoruratione aliena trami Politicus , si ea conservandi status media seu modos praestribat, quae ex sublimiori pendent' hientia. Ut si dieat, Principem debere creberrimo Sacramentorum usu, assiduis orationibus, dandisque eIe-emo is Deum sibi reddere propiti um : fie enim futurum, ut Deus impe- perium eius prosperet. Hoc etsi siMutare inprimis praeceptumac Principis

auribus animoque instillari dignissi-

300쪽

PAEDIA POLI VICA. ars mam,tamen a PoliticaSchola alienum ;cum propter arcanum Dei consilium , temporalium bonorum concessionem ex usu animarum nostrarum modestrantis,nobis non explorato ccrtum est.

Nam istasDei propitiandi rationes esse, ex Theologia discimus: simul autem di hoc , Deum non aliter Principis , quamvis religiosissimi , imperium prosperare,nisi sic ipsius & subiectorum ad animae salutem interesse videat. . Josiae quid , S. Ludovico, aliisque spectatissimae pietatis regibus, non aliam ob causam parum prospere pIurima eve nisse scimus. Non Iego,utilissime, vel dicam necessario ista Principi tamquam homini & Christiano praescribi. Itaque suo loco & tempόre id fieri de- bet. In I heologia quo & Catechismus, seu doctrinae Christianae institutio pertinet di in Morali Philosophia similia praecipi debent : non id

Politica, nisi contra quam ratio a Deo nobis data dictat, scientiarum artiumque fines tollere,& apaedeusae, confu-