장음표시 사용
301쪽
aso C As PAR. SCIO Pp IIsioni tandemque obscuritati & ignorantiae munire viam velimu3. Si quis aute lii dicat Politicus; Principem debere usu sacramentorum , orationibus,& similibus pietatis exercitiis restigionis famam & opinionem sibi parare; nequaquam aliena. docet. Nam opinio seu fama pietatis conservat imperium , sicut pietas servati animam Ac propterea sicut in Ocroasi Theologicaprinceps, ut anim in servet,iubetur iesse vere pius, item in Politica schola, ut statum servet, docetur existimari pius. Nobis necessaria est vita nostra abis fama nostra, ait S. Augustinus. . Nam pietatis opinio amorem 3c reverentiam Principi conciliat, quae primariae conservandi status cauis sunt. , Nam libenter ei homines parent, qyem amant
t , Aliena loco tractavit Politicus . . si aut eadem saepius, aut quae prius dicere debuerat, dicat nosterius aut vicissim. Reprehensionem igitur meretur,si cinn
302쪽
PAIDIL POLITICA 2st prius dixisset,Tyrannidem esse turpem ac fugiendam , idem postea inculcet, non iam de Adiunctis Tyrannidis, sed de causis conservantibus disputationem instituit. t Ut dixisse demonstrabitur, si verbi gratia inter status conser servandi , di causas ea praecipit, quae statum mutant sive produnt. Nam cum status forma a mutatur, quod fuerat status esse desinit.
Ita religio ac verae virtutes non Conser-
vant , sed perdunt sive evertunt Tyrannidem . Nam si Tyrannus incipiat esse vir vere bonus , justus ac pius, desinit esse Tyrannus :& vel in privatorum ordinem transit,vel in bo- num Principem mutatur. Ineptum igitur est & imperui iudicis , Politicum reprehendere , quod Tyranno im- .perium conservare cupienti non v K. ram pietatem ac virtutem, sed si Iaistionem pietas & virtutis praestrip serit. Felsi etiam Politicus accusabitur, si aut bonum Princi natum, reprehendit,aut vitiosum & iniustum laudavit
303쪽
a 2 G AspAR Sc 1 oppi 1 sqvod id fit falsa Principatus Adiuncta
tradere. Idem ,s legitimo Principa ' tui veras virtutes nocere dixi. Nam hoc est falsum Repugnans, sive falsam causam evertentem tradere. Non enim legitimo, sed vitioso tantum Principatui vera virtus repugnat. Alia tamen' res erit, si Politicus non de Virtute , sed tantum de opinione virtutis loquatur. Sicut enim quorundam vitiorum opinio nihil aut nocet aut disconducit saluti Principatus rsimiliter quarundam virtutum opinio
nihil prodest, sed pinsus cibest. Quod
tamen non nisi ex ventu , seu per accidens usuvenire solet; quoniam scilicet homines aut depravatis sunt moribus, aut vitia a virtutibus nesciunt intern scere. Itaque Princeps aliis nihil curabit , ut opinionem crudelitatis & av ritiae effugiat , .alias.Clementia & H manitatis famam se ultro, molietur. Nam imperium sive amores: sive reverentia aut respectu stabilitur. inmorem vero & reverentiam in animis sub
304쪽
tectorum essicit nonVirtus in Principe, sed opinio in subditis de Principis vir- tute. Sicut e diverso odium & contemptum essicit non vitium in Principe , sed opinio , quam de vitio eius ha- 4bent subditi. Nam si Princeps sit impius, avarus, & crudelis, habeatur autem pro pio liberali &clemente, sine . dubio subditi eum amabunt & respectabunt sive reverebuntur. Contra saeum credant esse impium, avarum &crudelem,etiamsi revera pius,liberalis, clemensque sit, odio eum prosequentur& cootemnent. Itaque si Politicus praecipit ; Liberalitas & Clementiae famam Principi nocere, nihil pro temporum conditione dixit falsi, modo ne ipsas virtutes Principi fugiendas esse dixerit. Falsam similiter in Politico accu-
sari poterit , si cum de Principatu disputat, non qui aut absolute ac simpliciter, aut pro rebus circumstantibus, aut ex hypothesi optimus, sed qui maxime communis & plerisque Princi-Pum accommodatus sit c nam de his
305쪽
29 - GAsPAR. SCIoppar omnibus agere adPolitici officium pertinet, velut supra ex Aristotele &D.
Thoina docuimus tum igitur falsi
arguetur , st talem Principatum rigida iuris & aeqvi ac fidei servandae religio , ne conservari affrmet. Hoc enim falsissimum esse , usus quotidianus sive experientia comprobat. NanN plero que Principatus , qui iam a ducentis circiter annis in orbe Christiano fue- runt, certissimum est, neque simplicitdr , ncque etiam pro locorum homin i,nqψe conditione optimos fuisse :quo alam potestas Principii in nimis soluta ac libera erat, nec alis leguna vinculis adstricte , ita ut Aristotele iudice tolerabiliores quaedam Tyrannides existimari possint. Hoc tamen constat non tam iure ac legibus, aut fidei datae observantia : quam partim vi aperta, partim dolo & fide violanda . conservatos & notabilibus incrementis auctos, atque in posteritatem pro pagatos fuisse, Deo propter occulta po
pulorum peccata id permittente. Nihil igitur
306쪽
Igitur peccat Politicus , si tractet de Principatu maxime communi & usita- to nam in hoc subiecto eum occupa -- ri conveniti neque si eum non sem riaris & aequi . sive honesti clara , sed obi sit occasio,violentia, astutistac perfidia servari doceat. Peceat tamen ,stalem Principatum Iaudat , quoniam falsum eius Adiunctum traditicum Iau dabilis haud quaquam sit , sed multis modis iniurius infamis. Iam ut Politicum Prudentiae t ho- dum neglexisse vincas,necesse habes d monstrare,nihil eum cavisseme Lectoris indicium de recte seeusve factis depra vetur. Hoc autem ni praestes, eum cum vitiosi Prineipatus conservandi modoν' tradit, Categorice, simpliciter 8e quem admodu vulgo loquuntur. asperitv no 'hypothetice, aut eum ad iunctione seri conditione loqvr, nec ulla excusandi sui
307쪽
rationem suppeditare planum facies. Neque sic ea excutias, quae illa alibi de vitiosi Principatus, aut etiam causarum ejus & effectorum Adjunctis tradidit, neque si vel generalem eius aut specialem intentione scribendive consilium, eo quo supra ostendit,modo expendas.
Si enim appareat, id, quod toto libro habuit propositum , laudem mereri neqνe utilitatibus humani generis disconducere, idque quod de vitiosi Principatus consexdi modis praecipit,aat impediendi aut emendandi ejusdem Principatus vim haberet et non m iis eum, quam aut Aristotclem aut D. Thomam imprudentiae accusare possis: quando eum istorum cum prae-εeptis tum exemplo congruenter der
Pub.disputare,cumulatissime de- monstravimus.
308쪽
' ' positum scilicet Seioppio est os landere,immerito Politicos quosdam scri Ptores,qui docent malas artes regenda rum quarundam rerumpublicarum sinterque eas Tyrannici quoque regimi nis , a censoribus nonnullis coargui stanquam illa doceant quae docere est nefas, vel saItim neutiquam conveniunt
Civili Philosophiae. Ille vero conatur ex Paideutica Logices doctrtia ostendere, etiam prava illa non aliena esse a politica prudentia. Atque illud quisdem non male. Ut autem post patebit, ita hoc argumentum tractat Scioppi-. us,ut multa simul haud toleranda admisceat.
Pag. r. LII. Ddicorum uangne- rechius Jesulta, praefatione ad Lecto . rem in Vindicias suas contra hunc Sci-oppii librum, tectatur , Romanae prI
309쪽
cit noluitilla ex Scioppiana ad Cardinalem illum Epistola. Vexum Romana illa editio hactenus non incidit inmatius meas eoque coactus sum ex- lprimere Mediolanensem anni sequentis , quae & Ludovisii nomen libri titii lo,& praefatoriam epistolam libro ipsi detraxit, nescio quo consilio aut qua lde caussa. Non fit epi tamen abs re etiam hic addere, quae ex Epistola ista
Scioppii Jesulta ille recitat. mc inquit
Scionius egit , cum in de dicatione ad Cardinalem Ludovisium seribere ausus es'
310쪽
sent,s regnm res ψτι , publicis risitIosa Politicorum arvorun am pracepta , consci. atque annuente Ponti'e , Romae primum: edita , atqse a pluribis deinde Pontili insus tolerata , ivgentes in orbem Christianum calamitates invexerint Et sus Ui-
stoli membetat , thane Amis paediam ex Q Aopotetas ae D. Thomaepraeceptis sexemplo esse deformatam, s imorum peri- tia potissimum , oppositam, qui per intra script orum Politices Apostolicam sedem
sauciare, satitoritatem Ecclesiae Roma 7 na diluere aemantur. Haec Wangne
rechrus ex Scioppiana epistola.' Recte vero advertit ide fle, patere hinc,*'Pd Scio pius quarti malinae stud'erit,Μarchi avesti Politica scripta a du riS .E cl saar Romanae censuris liberata revocare in liberas ligentium mantis. De Ma .chia vello enim eiusque censoUbU gz re Scioppruri apertissimium .est. Cae-' terum non satis prudenter censores iblos coiiunisse lex rsi i m atroni R o m OrPontificum , qui Machi avelli illa initio ampliaimis privilegiis &laudibus munita cura verant prodire in lucem,