장음표시 사용
71쪽
Cap. 1'. Expoeitur timor ini. tialis. L. 3 c. 7.
Can. 3. Serm. 18.e 8. Gehennae timor coercet a peccatis
6 DissERTA Tio DOGMATICA Encheridio adfirum hominem primum , in quo nullus fuit non rectus motus, a Deo sic muneratum fuisse libero arbitrio, ut tamen re- erctur imperio, ac tam primae quam seeundae mortis exitio terreretur. Et hinc illum non soldm fide, spe, & Garuate suisse per peccatum , sed & gehennarum metu spoliatum scribit diter te lanctus Prosper in libro adversus Collatorem. Attamen hic timor non ruit servili uideoε ie ejus bonitas non plene juvat rem praesentem . . Audienda hic item sunt mens S.Thomae & verba de timore initia-li: Timor imitatu ex es duitur, quod est initium. Sed cum ct timor serpita ct timor fbalu sint aliquo modo initium sapientia , uterque potin aliquomodo dici initiatu Sed sic non accipitur imitatu secundum quod cpinguitura timore servili ct filiali, sed accipitur secundum quod competit paruι incipientium , in quibus inchoatur quidam timor per ιnchoaιionem charitatu.
Non tamen ines eis timor filialis perfecte, quia nondum pervencrunt ad persectionem charitatis. Et ideo timor initiatu hoc modo se habet adpliatem, scut charitas persecta ad impersectam. Charitas autem per ecta ct impersecta non uiserunt secundum esentiam , sed sollam seclindum parum. Et ideo dicendum est, quod etiam timor initialis , prout hic sumitur, non dissert secundum essentiam a timore stiali. Compendiosus exponita e-trus Pictaviensis: Initia u timor est, quanda bonio cessat apessalo partim Firtutis athere, partim sormidine poena. Est ergo quid ex iis vili ac filiali mixtum: Est servilis, qui chiritatem imperscctam , unaque ab illa inseparabilem, & adaequale semper commensuratum filialem timorem introduxit. Est timor per introductam sapientiam sieu charitatem a servilitate purgatus. Hoc locutionis genus in Christianas schol .is introduxit Petrus Lombardus: Ante ipsum nemo illam ex duplici timore mixturam videtur vocasse timorem initialem.
Exponitur νaria utilitas timoris serpitis.
P Rimam servilis timoris utilitatem iam audiuimus a sacrosancta
Tridentina Synodo: Per gehenna metum a peccando ab sinemus. Apeccatis externis. Timor iste, inquit in sermonibus de Apostoli verbis sanctus Augustinus, quo gehennam times, ct ideὸ mala non facis, continet te, o sc volentem peccare animum interiorem non fuit. Est enim quidam c oi timor , quo paedagogus legis, qui debet puerum non dumtaxat ad magistrum ducere, sed & eius carnalem animum ab adimplendis cupiditatibus cohibere. Latius haec elucidat in eodςm sermone et Et latro timet malum. θ ubi non potest, non facit, o tamen Iairo ep.Diu
72쪽
DE CONTRITroNE ET ATTRazi z. 6ssor interrogar, non manum. Lupus νenit ad ovile orium, quarit inradere, iugulare, devorare. Vigilatu Pastorei, latram canes, nabit poterit, nibal aufert, non occidit i sed tamen lupus venit, Apus redit. Nunquid quia opem non tulit, ideo lupini renit, ct oru red3tῖ Lupus venit fremens, Iupus redit tremens, lupus est tamen ct fremens o tremens, Eandem ad formam in quinto decimo sermone utitur exemplo leonis. Gehennarum m tum dicit esse catenas, cataractas, seri eos compedes, quibus pravae, Regum praesertim ac Magnatum humanas leges aut vindictas non metuentium, cupiditates intra cordis claustra, tamquam intra suas caveas aut fossas lupi, leones, tumultuantes aquae coercentur. Poenarum timor, inquit eleganter in libris de vita contemplativa Iulianus Pomerius, peccare volentes deterret a malo, o inritos tenet in
Altera servilis timoris utilitas est, quod non solum externa peccata, sed & inveteratas etiam, sub quibus tamquam sub grandi lapide
homo sepultus iacet & scelet, ipsorum consuetudines auferat ac cra- dicet. Etenim de temporalium malorum timore scribit ad Vinccntium Rogat istarum Cartennensem in Mauritania Episcopum famctus Augustinus: Homines salubriter excutit, ut ramquam de somno lothargico emergant,ct in salutem evigilent. Per eum dicit plurimos Do.
nati itas ab inveterata & quasi incorrigibili facinoros schismatis pertinacia evigilasse, Ie vivos ad Matrem Ecclesiam rediisse. Gebennarum timor est longe validior. Est quasi Domini clamor ad quatriduanum Lazarum: Veni foras. Hoc clamore non solum mortuos,sed de sepultos excitari scribit ide Augustinus in sermonibus de verbis D mini,etia sese a pessima ac veternosa ad singula verba iurandi consuetudine resurrexisse adfirmat in sermonibus de verbis Apostoli, & adjungit modum: Ex quo Deo servire capimus,ct quantu malum sit in proximo vidimus, timuimus vehementer , ct veternosisiimam consuetudinem timore franarimus. Franata restringitur, restricta languescit, languescens moritur, o mala consuetudini bona succedit. Quomodo ex nimio immaturarum uvarum esu quassati, & ad manducandum panem stupefacti dentes, reparantnr pedetentim & reformantur per lotam a dictis uvis abstinentiam, ita de ex nimio cupiditatum usu ad iustitiam, veram suam escam, diligendam enervatus animus, per solam a peccatis externis abstinentiam pedetentim revigoratur. Ample hanc similitudinem in Psalmorum commentario Augustinus exponit. Tertia servilis timoris utilitas est, quod sit necessitas cogens ad bonum, de qua adagium populare et oportet de nec itate facere virtu-
lcm. Exponit eleganter in libris de vita contemplativa Julianus Po-
timor aufert malas consuetudines.
73쪽
cs Dissi R et Ario DOGMATICAmerius: Licet voluntate impudicus μ qui nec ita:e paduui ea , tamen sto ille, quem timor in bono pudicitia teneι, τιτσι pudice consuescat, in vir-rutem plerumque de necoitate profluit, c, paulatim inis pudicitia dei etatione crescente pud cia peraciter sit,stita proficit, is iam non sirmone, sed virtute sordes impudicinia derepans, nsn timore po na carnalibus inceu rixis obsistat, quod est intipi ntium proprium , sed execrati e peccati corupescat inquietos carnis assectus , quod es castitatu consummata fastigim. Gehennae metum esse non minus, quam Evangelici vcrbi praedicationem , cui Deus non raro donet germanae iustitiae incrementum,
Divinae legis in mente nostra plantationem ac rigationem, in libris de vocatione gentium sanctus Prosper demonstrat. Est validissima illa iustitiae plantatio, quam laudat in Evangelio Dominus: Compeste intrare. Eius modum in libris adversus Petilianum,poenalium legum, quibus Donatistae ad Ecclesiam cogebantur a Romanis Imperatoribus, pessimum osorem, insigniter exponit sanctus Augustinus, aiens per laudatas leges ac poenas admoneri hominem , Vt cogitet quare patiatur: Visi proto itia se pati perspexerit, idipsum bonum eligat pro iustitia talia sustinere; si autem viderit iniquitatem esse, pro qua p/titur , scinfructuosii me l/borare atque cruciari cens derans, muret in melim volun ratem, fimulfi careat o molestia sterili , ct ipsa iniquitate. Quod istam voluntatis mutationem extorqueat longe potenti sis etiam gehennae
timor, docet in innumeris locis. Facit,inquit in libris ad pollentium,ur quεd erat nece Date captum, fiat charitate persectum. Et hae sunt ut ialitates I fructus, ob quos timorem este sapientiae seu charitatis, quam quasi feta filum introducit,initium adfirmat Regius Propheta. Porro sicuti praedicatio iustitiam non solum plantat, sed & plantatam rigat, ita etiam timor: Introductae a se atque in tiatae sapientiae seu charitatis infirmitatem adversus tentationes it a sortiores roborat, a lapsu custodit, ad easdem superandas adjuvat, iacitque victricem. Et haec est quarta ejus utilitas, quam in Consessionum libris laudat se ictus Augustinus, de semetipso quibusdam adhuc cupiditatum reliquiis ligato dicens ad Dominum: Tenebar , ct inflabas tu D
mine in occultu meis severa misericordia sagella ingeminans rimoris o p doris, ne rursus cessarem, o non abrumperetur idipsum exiguam ct renae quod remanserat, ct repalesceret iterum, o me robustili alligaret. Et in secunda super Psalmum sexagesimum secundum concione scribit de
quibusdam infirmae adhuc charitatis Martyribus: Maiore timore mino ra contemnimus. Quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens
ignem gehennarum' Ad martyrium passim robusta, qua saltem patienter mortem acceptemus, charitas requiritur, certumque etiam
74쪽
DE CONTRIraoΝE ET ATTRi TioNε. 57 est & cum adulta, immo & cum nutrita aut nata dumtaxat charitate quosdam ad gloriam istam pervenisse. Modum Augustinus exponit in commentario Psalmi vigesimi tertij: Quomodὸ si videat avem iam adcre in muscipulam, facis miorem strepitum, o νεlat de muscipula. Sicct Martyrum iam forte aliqui intendebant collum in dulcedinem bu vita: Dominus, qui erat in illis, fecit Irepitum gehennarum, ct ero es passerct muscipula venantium. Per Domini clamorem: Nolite timere eos, qui 'occidunt corpus, sed potius timet e eum, qui potest ct animam corpus persere in gehennam. Gehennarum timor non est invalidior vanae gloriar cupiditate, perquam acceptari & superari posse crudelissima etiam tormenta ac mortem, & martyrii, licet non veritatem, certe sucum consummari, plura nos Haereticorum & Schismaticoruo exempla docuerunt. Quae omnia eleganti compendio in monasticarum institutionum libris complectitur Joannes Cassi inus: Principium nostra L. ς 3'. Diui , eiusdem1 custodia , timor Domini est. Per hunc enim o mitium ρηversionis, o vitiorum purgatιο,6 virtutum custodia his, qui imbuuntur μή viam persectionis. H4nc custos iste hominem non deserit, Quousque Λης- : ῆς
pcrycniat ad talem animum, ut plus amet Dominum, quam timeat Itbc uzh' ημ μι etiamsi dicat ei Deisintere ἐeluqs carnalibus sempiternu, o quan- ' rium potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tan-ιμmmodo non eris, exhorrescat, ct omni 1a non peccet, non tam ut in illud, quod timebat, non incidat, sed ne illum, quem amat, sentat. Hoc cst,
donec in illo fiat charitas persecta. a qua sola timorem uti supeissuum pelli sanctus Joannes Apostolus adfirmat.
Exponitur paria imperfectio servilis timoris. SErvilem gehennarum metum de imperfectione frequenter notat sanctus Augustinus. In sermonibus de verbis Apostoli: Cum idebo iter non essecoeperis, quia times ardere in igne sempiterno, nondum laudandus es. Non quidem ita dolendru ut ante, sed tamen necdum laudandus.
Quid magnum es timere poenam' Magnum di amare iustitiam. Et in alio sermone: Si timore gehenna non facis malum,nondum es persectin. V qu dem in te dei: Gaudeo fiat tua, sed adhuc timeo malitia tua. Utique malitiae servilitatis. Habet timor iste imperfectiones varias. Primam laudatus Augustinus adsignat in eisdem sermonibus: Qui adhuc ide, bcne agit, quia poenam timet, Deum non amat, necdum est inter filios. Et in alio sermone: Si timore gehenna non sucis miscum, non amore iustitia facis bonum. Et in sermonibus de tempore t Iste timor, quem charita
75쪽
soras mittit, propterea pangit animam, ne amittatur aliquid quod in creatura diligitur, vel ipsa satus ct requies corporalis , aut aliquid taleps mortem. Propterea enim oe apud inferos timentur poena, ct dolores , o tormenta gehennarum. Prima , inquam, hujus timoris imperfectio estim persectio leu vitium radicis: Oritur enim, non ex casto Dei seu
justitiae, sed ex mercenario amore sui ipsius, quo homo sibi ipsi bene vult esse, non solum in hac vita, sed etiam in futura. Porro sui ipsus amorem, quo homo non in Deo, sed in seipso seipsum diligit, esse sontem impurum, & omnis distorti adsectus primam radicem, est unum e sundamentis doctrinae Catholicae & Augustinianae. Alteram timoris imperfectionem producit in libro de natura &gratia sancius Augustinus, hanc Domini, Iugum meum suave est , ct
onus meum Iere, & hanc Regil Prophetae, Propter verba labrorum tuorum ego custodim vias duras, de Divinis mandatis quasi invicem adversentes voces inponens di concordans: Virumque verum est; durasunt D mini leges seu viae timori, lares amori. Amor meus, pondus meum;
illo seror, quocumque seror, etiam per asperrima atque durissima, &quidem sine labore, immo cum voluptate. Plenae enim , quam amor donat, vel potius quae est amor, voluntati nihil est dissicite; at vero timor, quia originalc m nostram , cui soli, non autem naturae rectae, Divina lax est onerosa, infirmitatem non tollit, sed invitam competilii ad ejus ςustodiam, laborem habet & dissi euitatem durissimam: Nihil durius aut dissicilius opere, quod facis compulsa & reni tente voluntate. Et hanc timoris imperfectionem non soli Patres inculcant sequentissime . sed & ipse sanctus Joannes Apostolus: Timor
Tertia imperfectio est,quod per servilem timorem Divina lex non plene adimpleatur. Lucide id Augustinus tradit in libro de fide &operibus: Lex non timore parna, sed amore iustitia completur. Et in libro de spiritu & litera: Mandatum si fit timore paena, non amore tu titis, serviliter st, non liberaliter, o ideo non fit. Non enim fructus est bonus, qui de radice charitatis non surgit. Et in Encheridio r Quod ita si timore
poena, vel aliqua intentione carnali, ut non riseratur ad illam charitatem,
quam dissundit Spiritus sanctus in cordibin nostris, nondum fit quemam dum feri oporter, quantumvis feri videatur. Et apud sancti Prosperi sententias: Quantum ad opera attinet, qua forinsecus aguntur, O qui timet poenam, o qui amat iustitiam, non facit contra mandatum, o id bpares quidem Rut manu, sed dispares corde. Similes actiove, d imiles νο-luntate. Et in quaestionibus supra Deuteronomium: Si forinsecus ea, qua Deus iubet, inanibus flant, corde nou sant, ncma est tam insulpus qui
76쪽
DE CONTRiTIONE ET ATTRi TioNE. 69 pracepta obitretur impleri. Deus enim optimus maximus non solo corpore, sed & corde , utique casto supremi atque incommutabilis recti, quod ipse est, amore fieri mandat suae legis opus; fieri mandat liberaliter, filialiter, prompta & spontanea voluntate. At vero qui extimore iacit, facit voluntate invita & aversa, cor ejus non est rectum cum Deo, est ex illis de quibus Regius Propheta: Non custodierunt te- flamentum Domini, ct in lege eius noluerunt ambulare. Non dicit, Non ambularunt, sed, Noluerunt ambulare. Supponit ambulasse, & tamen ad j singit ambulare noluisse. Rationem dat in Psalmi istius commentario sanctus Augustinus: Poterat putari lex operum quas sollicere ad iustificationem, cum ea, qua pracipiuntur,forinsecus funt ab eu hominibus, qui mallent non praecipi qua non ex corde faciunt, ct tamen faciunt, se per hoc quoi videntur ambulare in lege Dei, sed volunt ambulare. Non enim ex corde faciunt. Ex corde enim nullo modo feri potest, quod sit formidine poenae, non amore iustitia. Eos esse dicit pravam illam generationem, quae quidem externa opera, sed cor suum non direxit, quae dimidiatum dumtaxat legis opus secit, ideoque ipsam non cδmplevit. Et ex isto commentario laudatam suam sententiam, paucis mutatis verbis, sanctus Prosper desumpsit. Quarta istius timoris imperfectio est, quod adiunctam sibi servi. litatem, seu latentem in corde cupiditatem & peccandi adsectum non exstinguat & sanet, sed compescat solummodo & fraenet. Tradit hoc sanctus Augustinus in literis ad Anastasium: Inaniter putat pictorem se
esse peccati, qui poena timore nan peccat, quia et i soras non impletur negotium mala cupiduatis,ipsa tamen mala cupiditas intus est hostis. Et quis coram Deo innocens invenitur, qui utili facere quod vetatur, si subtrahas quod timetur ' Ac per hoc in ipsa voluntate re tu est, qui vult facere quod non licet
seri, sed idio uon facit quia impune non potest feri. Et in libro de natura & gratia: Sub lege est qui timore supplici, , non amore tulitia se sentitnbstinere ab opere peccati, nondum libιν nec alienus a voluntate peccandi.
In ipsa enim voluntate reus, qua mallet, si feri posset, non esse quod timeat, ut libere faciat qued occulte delectat. Quod gehennarum metus solam manum & alia membra compescat, non cor 1 pravis cupiditatibus expurget, sed ipsas intra illius claustrum dumtaxat liget, est supia abunde ostensum. Quod desideria ista solo Dei amore exstinguantur, est etiam constantissima sancti Augustini doctrina. Etenim scribit in libro contra legis & Prophetarum Ad ersarium: Defiderium peccandi non e inguitur , nisi contraria desiderio reme fallendi, ubi fides per dilectionem operatur. Et in libro de gratia Christit Lex prohibendo auget poscati cupiditatem, nisi diffundas Spiritus charitatem. Et in libro despi-
77쪽
To DissERTA Tio DOGMATICA Cap. 4. & litera: Vbι sanctin non adiuvat viri ιω, inspirans pro concupiscen-rta mala concupiscentiam bonam, hoc est, charitatem diffundens in cordibu*Cap. i ι . nostru , profecto lex, quam xu bona, auget peccandi desiderium. Et in Encheridio: Regnat carnalis cupiditas, ubi non est Dei charitas. Et in lite- ist. Α- ris ad Horontianum Episcopum sanctus Ambrosius: Charitas pecca di excludit assectum. Vocem, Spla, licet non exprimatur, certum &clarum est a sancto Doctore omnino subaudiri. Laudatam a Regio
Propheta legem, Lex Doniam immaculata convertens animas, esse cha-E ist. ii. ritatem adfirmat in literis ad fratres Carthusienses sanctus Bernardus, di adiungit: Quod sua videlicet si, qua ab amore sui ct mundι apertere
post annum, o in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor prarai conpertit animam. Mutant interdum vultum, seu actum externum, assectum nunquam. Veritatem istam insigniter & copiose demonstrat. S. Augusti- Obstare videtur in sermonibus de Apostoli verbis sanctus Augu-ui locu io stinus, de homine sub lege posito, seu per legis timorem bene Uznte, pςς i*m scribens: Non furatur, non adulterat, non dicit falsum restimonium, usi s. i. '' homicidium non concupiscit rem proximi. Pors hoc, potest furiasiis.. VndA Timore pena. Lucide dicit nos per gehennae timorem, non iis tum ab externo opere, sed Jc ab interna peccati concupiscentiali Tract. s. r ri. Etiam in tractatibus super sancti Joannis Epistolam ait: Homo rimendo corrigit se, vigilat adpersum hostes suos , id s, adrerivi peccata sua. Incipit reνiviscere interius, ct morti care membra sua,qua sunt super terram. Quid est interius reviviscere, nisi non concupisceret Conl nat in libris de vita contemplativa insignis beati Augustini Discipu-L3c.ir. lus, Julianus Pomerius: ad poenam, qua peccanti debeιur mens, antequam peccet, adspiciat, O n. bileam peccatι oblectat, nec ad peccandum ulla delectatio corporalis inclinat. Si eo tempore, quo quis pec are deliberat, sana mente consideret, qua poena exspectet in suis θιinoribu4 ac fa git 1 deprchensos,nescio an post quibosibet viijs accommodare consensuim. Palam adseverare videtur per gehennae metum evacuari internam peccati delectationem & consentum. Exponitu). Respondeo in primo sancti Augustini loco producendum esse totum contextum. Sequitur enim: Quamquam qui timore poena concupi secit, ptiro quia concupiscit. Quid est, Non concupiscit, dc, Puto quia con
cupi sitsi Distingvcnda est duplex peccati cupiditas. Alia patens, reposita quasi in cordis superficie; alia latens, & in cordis proflando ac intimo recesu occultata. Patens cupiditas est mentis imperium seu Decretum , quo quis consentit & staturi furati, maechari, in pravisi cogitationibus aut operibus volutari. Et haec cupiditas per servilem timorem, non solum in hominibus, sed etiam in lupis ac leonibus,
78쪽
DE CONTRiTIONE ET ATTRITIONE. . Taomnino evacuatur. Per hujusmodi metum quodvis animal ab extemno opere abstinet, ideoque & ab imperio seu Decreto in ipsum prorumpendi. At vero latens peccati cupiditas est intima & secreta mentis praeparatio, qua homo servili gehennarum metu fraenatus mallet esse licitum, quod dolet vetitum, qua velit non esse legem peccata prohibentem aut certe punientem, qua optet non esse gehennas, quibus a cupiditatum suarum sequela & adimpletione retardetur. Et haec est cupiditas, quam Patres adsidue dicunt per solam charitatem acuari. Lucet ex pluribus huc usque adductis sancti Augustini locis. Homo timore actus dividitur in duas invicem pugnantes voluntates: Alteram a metu extortam, qua decernit agere, & agit quidquid agit; alteram metu priorem, & ab ipso superveniente si natam &compressam, qua mallet aliud agere, si posset impunE. Et hinc ex metu factum eli ex voluntario & involuntario mixtum, absolute tamen voluntarium, quia extorta per metum voluntas est validior, aliamque sibi adversam compescit, ligat, ac in intimo cordis penetrali cogit latitate di silere. Et hinc eleganter dicit Augustinus : Qui timore poena non concupiscit, puto quia concupiscit. Non concupiscit patenter, latenter vero concupiscit. Alter Augustini locus expositione non eget. Etenim homo per servilem metum incipit intus revi vistere, quomodo incipit sapere: Quia nempe initium, extrinsecum tamen, sapientia est timor Domini. Eosdem in sensus est Iulianus Pomerius
Et hinc oritur quaestio, An latens ista cupiditas sit ex genere suo peccatum mortalel rationem dubitandi praebet in libro de spiritu& litera sanctus Aus 'inus, inter venialia fidelium peccata ponens
etiam hoc: Siquu in inv P e aliquid ita cogitet, ut mallet licitum quod
malὸ tilectat, 2 por Praceptum scitur illicitum Stiam ista quippe consen-ρρ ad peccatum est, να utique feret, ni se parna terreret. Respondeo tamen adfirmativ8. Disertis verbis id tradit in Apostolicae ad Romanos Epistolae commentario sanctus Joannes Chrysostomus: Tam misere animati, assem, sumin , ut nisi gehenna timor esset, ne propositum qaidem nobis sit bono aliquo vere defungi. Quapropter fi nullam aliam ob caligam, ceri. ob hanc unam gehenna digni sumtu , quod videlicet plus gehennam, quam ipsum Cbristum timeamus. Gehenn e metus ex proprio
sui ipsius amore nascitur, adeoque qui ob illam solam, & non Christum Dominum a gravi peccato abstinet, non solummodo plus illam timet, scd & seipsum supra Dominum diligit: Quod in
etiam cogitatu horrendum suprὶ nobis Julianus Pomerius dixit. Gehennae metus male agendi cupiditatem dumtaxat.compescit &
79쪽
7ι DIssERTA Tio DOGMATICA fraenate Quod autem fraenata & laxata cupiditas sint sere ejusdem faeditatis & noxae, tradit Augustinus frequenter, exponitque patenti exemplo leonis aut lupi: Ait lupum terrore pastorum a vorandis ovibus fraenatum esse adhuc lupum, &ram trementis quam frcmentis lupi animum esse ferocia penitus eundem. In literis ad Anastasium ait a latente ista cupiditate constitui iustiti ε osorem ac inimicum,& quidem tantum, ut eam, si posset, auferret. Qui fratrem suum odit, &ablatum velit, homicida est, reusque peccati mortalis: Quanto magis tantus supremae ac incommutabilis iustitiae, id est, ipsius Divinae Maiestatis adversarius & hollisi Adductus in contrarium locus agit de venialibus justorum peccatis, de adfixi vis, levioribus tamen,ae turae amoribus, qui solo, quod impersecta charitas ipsos non exstinguat, servili timore pressi, in similes cogitationes & adfectus, ob materiae levitatem dumtaxat veniales, non possunt aliquando non ebullire. Quinta tandem timoris hujus imperfectio est, quod sit quidem sapientiae initium, sed extrinsecum. Etenim sapientia ista aliud non est quam justitia nostra, & supremae incommutabilis justitiae casta dilectio, cuius partem intrinsecam nou esse gehennae servilem metum
clamat res ipsa, & lucide tradit sanctus Augustinus in libi is ad san- ictum Pontificem Bonifacium : Tunc bonupa concupisci incipit, quando L. e s. dulcescere incipit.quando autem timore poena , non amere iusitiast bovum, nondum bene ι bonum , adeoque intrinseca justitiae exordia necdum caeperunt. Divinae lustitiae metus servilis, eiusdemque justitiae seu su premi & incommutabilis boni casta dilectio sunt extrema v terem finientia, & novum hominem inchoantia confinia, ideoque neutrum possit alteri esse intrinsecum, aut ad ipsum uti pars pertinere. Quae est adsidua Augostini doctrina , insigniter elucidata per POL.3.c. I 3. trum Pictaviensem: Servilis timor aliter dicitur initium sapientia, alit rtimor initialis. Quia timor servilis est initium sapientia, id est, ad sapitη-riam; initiatu verὸ est initium sapientia, id est, in sapientia, quia s qν si pars sapientia, quia habetur cum charitate. Sed timor servitu est quasi s ra, qua ducit flum per foramen, quia ipse pracedit charitatem. Loquitur ex magistro suo Petro Lombardo, qui & ipse servilem ac initialem L. 3. Dist. timorem docens aliter de aliter esse sapientiae exordium, pergit: Scr 33 vilis idιὸ dicitur initium sapientia, quia praeparat lacum sapientia, ct tacit
ad sapientiam; initiatu vero dicitur mitium sepientia , quia o inchoata sapientia: Quem cum quis babere incipit, sapientiam ct charitatem habe. i
80쪽
an ob istas imperfectiones serritu gehennarum metus si peccatum tDE timore mundano scribit Petrus Pictavicnsis r Nulli dubi m La .e 18.est, quin si malus. De Iervili autem dubitatio est, ct tibi est dubit rio, constituenda est di putatio. Ideo de isto agendum est. Adlercre vide- . tur quosdam suo tempore, fallacibus arguinentis nixos, pro parte a firmativa steti sib. Quidquid sit, sallacia cum nato ex ipsis errore a gumenta pertinacissime in dogma adsumpsit Martinus Lutherus. Favere videtur in libris de vita contemplativa Iulianus Pomerius, qui
post insigniter exposita servilis ac filialis timoris discrimina, adve
sum Stoicos, omnem omnino timorem de vitio damnantes, adjungit: Non omnis timor haberi debet in vitio, sed ille tantum, de quo scriptum L 3-ς 3 est, QUI A TIΜOR TORMENTu Μ HABET. Hotest, timor servilis gehennarum. Fundat se Martinus Lutherus in sancto Augustino, palam ad serente servilem gehennarum motum cile proprii, lucide vitiosi, amoris fartum, ideoque vult illum non posse non esse vitiosum. N que hὶc stetit hominis temeritas. Etenim sextus eius per Leonem decimum Pontificem damnatus articulus est hic: Contritio, qua paratur per disi ionem, collectionem, o detestationem peccatorum, qua quis rec
gitat annos suos in amaritudine anima sue, ponderando peccatorum graria ratem, multitudinam, seditatem, a Lonem aterna beatitudinis, o M- qui fitionem aserna damnationis. Hac Contritio facit hypocritam, immὸ ma-g 3 peccatorem. Non solum gehennae metum, sed & conceptam ex
illo Contritionem impers.ctam, seu Attritionem blaterat esse peccatum. Et in sua adversus laudati Pontificis Bullam apologia mordaeissi ne id defendit. ιAdversus primum errorem statuit sacrosancta Tridentina Synodus: Gehennae .
. Si quis dixerit gehenna metum, per quem ad misericordiam Dei de peccatis metus non dolendo confugimus, vel a peccando abstine , peccatum esse, aut peccato- est pecca
res peiores facere, anathema sit. Quidam non de pure servili,sed de initiali seu mixto, adeoque& ab adiuncta servilitate purgato metu exi- gἡ ἔ stimant statui 1 Synodo: Et opinio non caret sundamentis. Ego credo statui etiam de pure servili. Eum quippe esse non solummodo utilem, sed etiam bonum audivimus supra a sancto Thoma& sancto Augustino, qui omnino nusquam eum dixit peccatum , malum, vanum , aut vitiosum. Et hJnc Juliani Pomerii pro suis de vita contemplativa libris verba, Sanctum Augustinum pro psi bilitate si cutiu L 3.e.3t.