장음표시 사용
61쪽
3 DissERTATIO DOGMATICAgis adimplendae viribus pollere, aliud rectὰ vivere, supra ab Mostensum est, & res ipsa clamat ' Petrus quippe Apostolus, licet viribus istis nondum instructus, usque ad ancillae olliariae interrogationem & metum recte omnino vixit. Quinimmo plurimi, quos neminpe a tentationibus infirma sua charitate sortioribus custodit Divina protectio, usque ad extremum spiritum rectὸ sine illis agunt, sanctὰ moriuntur, Deliciterque decedunt, licet non plenὸ puri, tamen pu gandi, ad Dominum Deum ti eius regnum. Et de illis ait Augusti L. c.e. t . nus in libris ad versas Iulianum: Potest homo esse correctus, o rectὸνιFere, nec um tamen remisone peccatorum liberatus. Quosdam Cat
chumenos multis fidelibus vivere lanctius, apertὰ docet in nonagetami Psalmi commentario, in quarto Iactatu super sancti Joannis Evangelium, ac aliis in locis, & adjungit: Et tamen omnia peccata super illos suut, ct nisi venerint ad salutarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, iam omni vite & morum excessentιa sua non possint ιntrare in regnum
caelorum. Quod nempe ista excellentialit dumtaxat bona citra iustam de gravibus lapsibus querelam vita, necdum totius legis adimpletio, seu persectio charitatis. Et talis iam est filius Dei: Non per peccat rum remissionem, sed per actualis exordia charitatis. Varia apud a
liquos Ecclesiae Patres est Dei filiatio, variique ipsius gradus: Nam de haeretici sunt illis filij Dei, sed rebelles.
Audiamus & ultimum Domini Cardinalis argumentum e Postreismo opponimus id, quod eιiam adrersariin, supra memoratus nescio quis
Doctor Catholicus, admittit, in articulo mortis, si non ad ι qui recon ciliet Poenitentem vel baptizes Catechumenum, posse eos per veram Conrriationem cum desiderio Sacramentum percipiendi, i non solum iustificari, sed etiam continuo ad aternam gloriam pervenire. At certe non est articulus mortis, qui homines iustificat, sed vera conversia o cordis contritio cum d siderio Sacramenti percipiendi. Articulus enim mortis a pravaruatιone pracepti excusat, ct facit ut non sit reus Sacramenti non percepti, qui ide. Sacramentum non habuit, quia noluit, sed quia non potuit. Frgo ubicumque eadem caussa reperietur , id est, vera Contritio cum voto Sacramenti suscipiendi, idem etiam continoo sequetur effectus. Respondeo necessitatis articulum nec plenam csse nec partialem nostrae iustificationis caussam, sed esse occasionem seu rationem Divinae dispensationis &gratiae, qua nostrum figmentum miseratus Deus optimus maximus legi suae quasi deroget, suppleatque Sacramenti per necessitatem sine culpa nostra deficientis caussilitatem. Deus enim, uti providus sa-
miliae Pater, in Evangelicis suis legibus non solet sine compotenti caussa dispensare. Egregia & omni laude dignissima est haec
62쪽
DE CONTR T ONE ET ATTRITioΝE. sDomini Cardinalis Consessio: Multa sunt obiectiones o groes aDemrum ea, qua disputata sunt. Sunt omnino gravissimae atque irrefraga biles; vel una quae per adductos variae charitatis gradus, vires, seu species ficillime conciliemur. Gradus istos quisquis cum Augustino bene distinxerit, non potest nobiscum non sentire.
Elucidantur quadam per Dominum Cardinalem adducta laca sacrosancti Concili, Tridentini. Dominus Cardinalis adsertionem suam sundat etiam in tribus locis sacrosanctae Synodi Tridentinae. Primus est ex Sessionis
sextae capite quarto : Conciliam Tradentinum declarat post ενangelium premulgatum neminem iusti cara sine Baptismo aut elin voto; quo loco admittit posse hominem per veram Paenitentiam cum voto Baptismι Deo re concilιars, antequam Baptismum corpore recipiat. Respondeo id omnino
posse fieri, & actu fieri in casu martyrii, in extremae necessitatis casu, in casu persectae charitatis, de in quibusdam etiam casibus charitatis impersectae. Extra istos dico votum non sussicere, sed actuali Baptismatis aut Reconciliationis Sacramento esse omnino opus. Actuale Sacramentum cunctis imperfecte contritis jucmatum olim semper fuit adeo necessarium, ut de laudata per sanctum Jacobum Apostolum, Confitemini alterutrum peccata vestra, Sacramentali oris Consessione scribat ad Lincolniensem Episcopum etiam Theobaldus Stam
pensis: IJac auctoritate, scut quidam putant, non udimur , quia boc tantum sane de valentibia ct coplieri nolentibus intelIgitur. strua nimirum si aliqvu pro aliqua infrmitate , sire etiam ab ipsa nativitate confieri ore impotens σι ratur, cilm bonam ct discretam con trindi ore habeat voluntatem , si corde confieatur, Discretorum iudicio prorsus alienus a salutenen ivd.catur. Notanda sunt verba, cui quidam putant: Agunt in illos, qui laudatam consessionem homini lapso in quovis penitus eventu & statu censebant indispensabiliter necessariam, solosque naturalis impotentiae aut extremae necessitatis casus audet Theobaldus facere exemptos Et dat rationem ex sancto Hieronymo: Quidquidis, ct non potet, Deus factum computat. Sicut enim deliberario cum moltis mine pitiorum damnatur, sic quoque bona voluntas, cum deest copia agendi, remuneratur; quia non secundum hoc, quod quisque non potuit, rei non
licuit. 9d secundum hoc, quod fuit, ct proposuit ex conscientia , accusatur
vel defenditur,cὰm Deus iudicabit occulta hominum. Hoc est,nequaquam
semper, sed dumtaxat ubi faciendi copia deest, votum & voluntas
63쪽
1 6 Diss ERYArio DOGMATICA aequivalent facto. Et sacrolancta Tridetina Synodus dicens, Sine saptismo aut em voto, nequaquam inducit Alternativam, aut locum facit electioni, sed defuit adversus Calanam & Nietessiticam a Martino Luthero resuscitatam haeresin, hunc praesertim ejus a Joanne Cochlaeo memoratum articulum: Baptismin neminem iustificat, nec ulli prodest, sedfris in verbum promisitonis , cui additur Baptismin. Defuit ac firmat antiquam Ecclesiae fidem, quae actuale Baptisma in ordinariis, eius autem votum in extraordinariis eventibus credidit semper dedocuit esse Contritioni necessarium auxilium, dc concaussim ad impetrandam a Domino remissionem peccatorum. Aliter a Domino Cardinali adductus locus est in quartae decimae
Sessionis quarto capiter Concilium disertis νιν bis docet Contritionem charitate perfectam reconciliare hominem Deo, antequam Sacramentum Paenitentia actu suscipiatur. Respondeo locum hunc esse nostrae ad se tionis palmare fundamentum. Istam enim sine actuali Sacramento reconciliandi virtutem nequaquam natae, nutritae, adultae,
aut robustae, sed soli per charitatem persectae Contritioni adscribit Synodus disertis verbis, quos charitatis gradus seu species, ea ruaeque distinctionem quisquis non callet aut advertit in hac materia, non potest non cespitarυ immo & labi. Et ex sola persecta plenam &persectam, ex quavis autem impersecta, licet adulta aut robusta, cha ritate imperfectam dumtaxat Contritionem seu Attritionem nasci, quis non videati Ipsa vocabula id clamant. Attritio enim carnale veteris aut lapsi hominis cor, regnantestiue in illo adfixi vas cupiditates dumtaxat atterit, stangit, ac vincit; Contritio conterit, redigit in nihilum , & exstinguit: Quod sine persecta charitate fieri non posse novit omnis qui persectar charitatis ingenium & naturam novit. Porro nullam imperfectam Contritionem sine actuali Sacramento justificare definit disertis verbis Tridentina Synodus, ideoque definit nostram adsertionem. Tertius a Domino Cardinali adductus locus est in tertiae decimae
Segionis capite septimor Concilium declarat ad preparationem Fu-cbaristia confessionem Sacramentalem esse necessariam ijs, qui conscientiam habent peccati lethalis, simul excipit eos, qui forte Missam celebrare renentur, nec habent Sacerdotem cui peccata sua confiteantur. Eis enim Contritionem cum proposito confessionis ad Euchar iam non indigne suscipieη-dam suscere iudicavit. Itaque Concilium illud credidit per veram Contritionem, etiam ante Sacerdotis absolutionem, is cura mortu articulum, peccara remitti. Neque enim suspicari fas est, in illo casti catholicum Concisivim permissurum fuisse, ut cum conscientia peccati mortalis ad Sacra-
64쪽
mentum Euchar ιa accederetur. Rei pondeo etiam locum istum patenter facere pro nobis. Istam quippe sine praevia Consessione & A solutione celebrationem in solo illius, qua curatus Sacerdos, CO sessorem non habens ad manum, ex ossicio celebrare tenetur, necessitatis articulo permittit sacrosancta Synodus, in alio quovis eventu disertὸ ac severe vetat: Quantumcumque se contritum homo existimet. Quia nempe censet a sola impersecta Contritione passim non dari remissionem peccatorum. Eadem de caussa curato Presbytero, qui ex dicta necessitate sine praevia Consessione & Absolutione celcbtarit, rigide mandat ut quam primum confiteatur. Ut Consessaris occursum non exspectet, sed illum quaerat statim, & accedat. O timo lure beatissimus Pater noster Alexander septimus per hos.ce dies damnavit duos hosce libertinae moralis Theologiae articulos r Mandatum Tridentini, factum Sacerdoti sacra canti ex necessitate cum peccato mortalii, confitendi quam primum , est consitum, non praceptum. Illa particula, QuAΜ PRIM ubi, intelligitur, cum Sacerdos suo remme constebitur. In perpetua apud omnes sub coelo Ecclesias benedictione erit laudatus, & nunquam satis laudandus Pater noster
Beatissimus, qui Evangelicam Christianae vitae, Ecclesiasticam praesertim , disciplinam ab injectis per libertina & sordidis hominibus
placere gestientia ingenia pessimis maculis ac rugis insigniter purgate iam coepit, & adhuc pergit. Sacrosancta , inquam, Synodus curato Sacerdoti ob dictam necessitatem sine praevia confessione N Absolutione celebrare permittit, non quia illum sola sua Contritione imperfecta iustificatum censeat, sed quod fidelem populum ob Pallo. ris sui culpam & desectum credat necessario sibi sacrificio non privandum. Divinam, quae percipiendae Eucharistiae praeviam peccatorum consessionem & Absolutionem requirit, legem censet &sancit isto casu per epikeiam in fidelis populi gratiam non obligare. Hinc addidit, ut ejusmodi Sacerdos statim confiteatur. Utique iuxta anti quum Ecclesiae Canonem, ex quo quaestioni huic, Si puellus Catechumenus, utpote septem aηnorum, vel homo etiam persectia , dum feret ObI rio, opportune adfuerit, eius, ne si in particeps sit factus, quid debeat de eo fieri, respondit Timotheus Patriarcha Alexandrinus: Debet illuminari. A Deo enim vocatus est. Eucharistiam enim adeo venerandam jubet Divina Iesu Christi Lex, ut necessaria per acceptam in Baptismo aut Reconciliatione peccatorum remissionem praeparatio, dum ex casu
vel caussis praemissa non fuerit, statim subjungatur. Et hinc illorum, qui Tridentinam de statim confitendo legem Glis jam dictis Sacerdotibus . non autum aliis extra istam necessitatem sine praevia con
65쪽
38 DissERTATIO DOGMATI EA fessione & Absolutione, idcoque palam indigne communicantibus imponi existimant, opinienem erroneam arbitror & minime tutam. Hoste ad quam primum confitendum existimo longὸ strictius obligari. Carent enim etiam suco illo, ex quo Sacerdotes istos casigati per Beatissi num Patrem nostrum Alexandrum septimum Theologi Voluerunt non obligari. Eos, quod legitime & sine peccato celebrasse sent, dixerunt a sacrosancta Eucharistia lust in catos, ac peccatorum remissione donatos per accidens, id coque in primam Opportunitatem posse ab ipsis consessionem differri. Eueli, isti, H ec enim est omnino ratio, ex qua Sacerdotes istos sine praevia dat prima confessione & Absolutione in dicta necessitate celebrare sacrosancta gratiam Synodus permisit. Eos nequaquam per suam impersectam Contri- per acci- tionem, sed per sumendam Eucharistiam speravit in tali casu iustifi-4ς0 . candos. Quod enim vivorum Sacramenta, Euchalistia praesertim, legitimὰ quandoque sumantur a peccatoribus, & primam gratiam conferant per accidens, est antiquissi na Theologia. Etenim Serapioni, civi Alexandrino, nuper in persecutione lapso, Pinitentiam d alia extrema Sacramenta rogatus media nocte Parochialis Presbyter, quod per infirmitatem lecto ad fixus non posset accedere, Eucharistiam mi- isit per puerum, mandans ut madefactam Serapioni in os infunderet:
Quod & puer secit. Atque ita Serapion est piὸ in Domino defunctus. De ipso enim ad Fabium Antiochiae Patriarcham scribit apud Eusebium Caesareensem Episcopum in Ecclesiastica historia sanctus in
nisius Patriarcha Alexandrinus: An non igitur satu constat Serapionem L ε.ςῆά. fuisse reservatum , ct usque eo in pila mansisse, quoad est penitus culpae vinculis solutus, ct ita labe, quaerat idolis immolando ad persus, omnin Lut , posset pro multis bonu, qua gesset in vita , in numerum COUUΡ-rum referri. Palam adseverat eum per Eucharistiam sine praevia consessione & absolutione suisse donatum remissione peccatorum. Et de sancto Maximiano Monacho, Syracusae postmodum Episcopo, ejusque Varus sociis, Monachis & saecularibus, quos inter haud dubi EI, i, qVidam erant maculos, in mari Adriatico horrende periclitantibus, i 'i' in Dialogorum libris scribit sanctus Gregorius magnus: Tunc in e
dem nape restimes sbimet pacem dederunt, Corpuι θ Sanguinem Re demptoris acceperunt, Deo se singuli commendanter, ut eorum animas, remissi me peccatorum donatas benigne susciperet, quorum corpora in tam p renda morte tradiderat. Et ad quinquagesimum Canonem Trullanum scribit de nobis peregrinantibus Theodorus Balsamon: Latini Uma adsidue in nu serentes, etiamsi sint laici, ea non solam sibi ut Sa-ςr menta impertiant, sed etiam alis. Et antiquus adversum Graecos Tracta
66쪽
DE CONTRi TioNE ET ATTRITiONE. s 9 Tractatus, repertus in Constantinopolitano Conventu Patrum Praedicatorum: Latini sanctam Eucharistiam negligenti ime spectant. Nam θη castra sequuntur , in marsupio ponunt, portant in re ibin, inpius. iam ita portabant ad versus mortis periculum, ut in Sacerdotis at sentia ipsi sibi tunc darent, atque ita a Deo acciperent remissionem peccatorum. Notanda sunt Theodori Balsamonis verba, AL ma ut Sacramenta impertiunt: Homo schismaticus spernit & damnat nostram in Αχymo Euchari illam, vultque non esse verum Sacramentum. Istam igitur antiquam Patrum Theologiam sequitur sacrO- sancta Tridenti na Synodus, jam memoratum necessitatis articulum censet esse lassicientem, ut in fidelis populi gratiam curatus tunc Sacerdos sine praevia mortalium peccatorum Conse Iione & Abso lutione celebret,ipsumque sperat Eucharistia tunc justificandum. Verum unus ex huius Decreti conditoribus Melchior Caous, ex sacro Praedicatorum ordine Episcopus Canarii nsis, ineruditissimo de locis Theologicis opere recte tradit omnia & singula gcneralium Synodorum Decreta non temper esse necessaria ac firma fidei
dogmata, & pergit: In Concilio Tradentino, Sesione habita undecimo L. s. c.s. Octobris, annι millesimi quingentesimi quinq1ιusimi primi, de Fucharistia Sacramento se initum est, Coussionem Sacramentalem Fuιb ristia pra- mittendam esseo conscientia peccati mortalis gravat. Et protinui, SI MI ,
pyπέςr periculum cautum est. Erat enim opinio contraria perniciose: Ideos φxcommunicatio illa ad publicam doctrinam τιl maxime refertur. N mq*Φd sententi4 Caietam non fuerit pro haretica condemnata , or nos teste s*min,qui Concilio interfuimus, ct contextus ipse demonstrat. Habor enim Cδηρη undecimus, idems postremus in hunc modum: fr o 'Is DIxR Pr
TH a MA sIT. E Pestigio autem adduntur,mutata dicendi forma, hac perba:
67쪽
DissERTATIO DOGMArac Atentia gnathema non dici, sed quoniam non solum salsa, sed noxia etiam erat, reprobari, o propter periιulum pubriam prassertim praedication m ct disputationem interdici. Thomas de Vio, Caletanus, e sacro. Praedica. torum ordine sanctae Romanae Ecclesiae ad sanctum Xixtum Pres. byter Cardinalis, docuerat quavis vera Dei super omnia charitate, &nata hinc Contritione iustificari hominem, ideoque taliter contritum peccatorem sine praevia consessione& Absolutione posse & communicare & celebrare. Hanc sententiam, licet non uti haereticam damnet, tamen uli salsam, noxiam, atque perniciosam reprobat &proscribit sacrosancta Synodus, atque ita nostram adsertionem uti necessariam ac penitus veram mani selle confirmat. Nullum mortalis peccati reum vult deinceps sine praevia consessione & Absolutione communicare, nisi solum curatum , qui ex ossicio celebrare tenetur,& Consessoris copiam non habet, Sacerdotem : Non quod illum sua tunc Contritione, sed sumpta Eucharistia speret iustificandum. Dico, Speret: Neque enim id definit, sed ex antiqua Patrum Theologia uti rem probatam, aut certe probabilissi nam supponit. Quia tamen omnino certissima non sit ejusmodi sacerdoti rigide mandat ut quam primum confiteatur. Palam ergo censet nos a quavis Contritione, &quovis Sacramenti voto non semper lustificari. .
Exponitur servilis gehennarum timor.
P Etrus Lombardus, Petrus Pictaviensis, ac sanctus Thomas timorem dividunt in quatuor me. nbra et In timorem mundanum,
servilem, filialem , atque initialem. Sanctus Augustinus & seniores ejus discipuli proxime dividunt in duo dumtaxat membra: In tim rem castum seu filialem, ae in servilem. Quidam addunt & mercenarium. Recte vero laudati Doctores Scholastici servilem poenae, filialem timorem dicunt esse culpae. Timor servilis, inquit Petrus Pictaviensis, est quando aliquis cessata peccato tantum propter timorem gehenna, ct non propter amorem Dei. Filialis est quando homo cessat a peccata tantum propter amorem Dei. Loquitur ex sancto Augustino in tractatibus super sancti Joannis Evangelium: Est timor servilis, s ct castus.
Di timor na patiaris poenam, est alius ne amittas iustitiam. Timor ille, ne patiaris poenam, serpila est. Quid magnum est nou timere poenam i Hoc nequisimus servus, hoc is crudeli Omin latro. Non es magnum timere paenam, sed magnum est amare iustitiam. Qui ergo amat Iustitiam, nihil ti- mei Z Timet planὲ : Nonne incidat poenam, sed ne ne amittat Iustitiam. Amat aliquis vestrum pecuniam , ex hoc ipse quod amat, intolligit quod di -
68쪽
DE CONTRiri ONE ET ATTRITiONE. 6 ico. Timet damnum. Quare timet damnum ' Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo inpenitur
aliquis amator Iustitia , qui plus in corde pertimescat damnum , qui plus extimeat spoliari Institia, quam tu pecunia. Hoste timores adsidu8 penes culpam & poenam, uti penes obiecta eorum materialia, distinguit, sed non perves ipsa sola. Distinguit etiam penes servilitatem, quam castus sanct & extinguat, servilis timor compescat solummodo& semet, ideoque uti dolosum in sinu anguem permittat in cordis intimo latitare. Distinguit, inquam, nes faedum animum, quo quis a conspicuis peccatis ob ad nexi illis mali poenalis metum abstinet, malens tamen & optans non fore iustitiam, quae peccata ista vetaret, aut certe puniret. Hunc animum merito appellamus servilitatem: Est enim servilis mentis vilitas, qua solent servi, non ex antimo & bona voluntate, sed subdole servire suis dominis & coacti, optantes sui iuris esse, & non servire. Hic anguis omnino latet etiam sub timore gehennae. Latet voluntas longe nequior, qua mallet homo non esse vetitum quod sibi sentit esse libitum, ideoque Divinae legis ac iustitiae, quam apud hominum oculos observat, in cordis sui secreto est osor & inimicus. Eleganter hoc Augustinus docet in literis ad Anastasium : Inaniter putat victorem se esse peccati, qui paena timore non peccat. Quia etsi foris Epist. rq .
non impletur negotium mala cupiditatis, ipsa tamen mala cupiditas intus
es hostis. Et quis coram Deo innocens invenitur, qui vult fieri quod relatur, si subtrabas quod timetur' sc per hoc in ipsa voluntate reus est, qui vult facere quod non licet seri,sed ideo non facit,quis impune non potest feri. Nam quantum in ipso est, mallet non esse institiam peccata prohibentem atq; puis mente. ει utiq; si mallet non esse iustitiam, quis dubitaverit,quor ea si posset, auferret i ac per hoc quomodὸ iusus es tulis iustitia inimiικι,ut ea, fi potestradetur, auferat,ne comminantem vel iudicantem ferari Inimicin ergo i uia est,q i porva timore non peccat; amicus autem erit, si eius amore non peccet. Tunc enim vere timebit peccare. Nam qui gehennas metuit, non peccare meruit,sed ardere. Ille autem peccare metuit,qui peccatum ipsum scut gehenna odii. Et in sermonibus de verbis Apostoli: Hoc interest inter timore tuum, Serm. 18. O timorem latronis,quod latro timet Ieges hominum, o ideὸ facit latrocι- c. 6.mum,quia se sperat fallere leges hominum: tu autem Ieges eiin timet, quem
sestere non potes. Nam si fallere posses, quid non fecisset ' Ergo ct conchpiscentiam tuam malam non amor tollit, sed timor premit. In nono super sancti Joannis Epistolam tractatu elucidat haec per castae & adulterae uxoris exemplum: Non potest melius explicari, quid intest intcr duos φρι timorti, nis penes duas mulieres maritatas, quarum unam ita con-
69쪽
62 DissERTATIO DOGMATi CAIituas volantem facere adulterium, delectara nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet marιtum, sed quia adhuc amat nequutam , ide. 1imet maritum. Hinc non grata, sed morosa est mariti prasema. Et si serie
vivit nequiter, timet maritum, ne veniat. Tales sunt, qui iament, ne reniat dies iudic3. Fac alteram amare maritum,debere illi castos amplexin, nulla se adulter immunditia maculare: Optat viri praesentiam. Et quomodo disecernuntur isti timorest Timet illa, timet ct illa: Interroga, qua ι unum res- . . pondent. Ambae enim rogatae, An virum timeant, respondent se timere. Una vox est, sed diversis animus. Iam ergo interrogentur , Quare' Ida dicit, Timeo virum, ne reniat o damnem, illa dicit, Tιmeo Pirum , ne
dis aetat. Casto animo altera pudicitiae & viri offensam; altera lasciviam diligit, velit esse nullas pudicitiae leges, viroque nullam vindiis candi voluntatem aut potestatem: Licet forte castum corpus habeat, habet mentem adulteram atq; impuram. Ita & gehennarum serviliter fugax anim is velit esse nullas virtutum leges, nullas peccati poenas, nullam ipsarum intentatricem lustitiam, ideoq te huius, id est, ipsius Dei optimi maximi cst occultus inimicus & olor. Quocirca PetrusLombardus, sanctus Thomas, ali que Doctores Scholastici, dum se vi Lm ac filialem metum per poenam Se culpam definiunt ac di itinguunt, intelligi debent hoc sensu : Servilis est solius poenae, filialis . metus est etiam culpae. Etenim & b nus filius poenas, etiam temporale , omnino timet, sed ex alio animi sonte. Utique ex charitate,quae non solum Dominum Deum, sed & ab illo institutum in creatura, rationali praesertim, ordinem diligit, idcoque ipsum etiam odit ac metuit, uti per peccata, ita & per poenas laedi aut turbari. Timorem sanctus Augustinus etiam dividit in vanum & non vanum, utique ex Evangelico Domini verbo: Nolite timere eos, qui occidunt corpus,sed potius eum timere,qui potest o animam ct corpus perdere in gehenna. At malorum temporalium, praesertim mortis, qui rectos in Paradiso Protoplastos a peccato deictruit, metum quomodo Dominis dixit esse vanum i Quod ea peccatricis nostrae voluntatis potestati subtracta iam timendo evitare non possimus, ideoque vane & inutiliter, casso studiora nullo fructu nos adversum illa muniamus, ac si abluamus aethiopem. At vero gehennas inviti non possumus incurrere, sed eas evadere est nostrae voluntatis opus, ideoque noster de illis timor aut labor non est inanis. Earumdem metus eli omnino utilis, temporalium vero malorum metum , quod eius impulsu Dequenter in lapsum agamur, noxium sanctus Augustinus passim appellat. Dico, Frequenter: Nam frequenter etiam ad bonum cogit. Quis enim igno
ret per patibuli, Regi j ensis, Regiarum poenalium legum , infamiae,
70쪽
DE CONTRITIONE ET ATTRITiONE. cI degradationis, aliorumque temporalium malorum metu frequenter nomines a pessimis viis non sol sim coerceri, sed & emendarit .Equi- Vocum pro vario intentantis hominis fine effectum habent ista o Blὸ A Decio aut Dioclctiano, Ecclesiam ad lapsum,a Constantino aut Theodosio intentata Arianos, Donatistas,& alios haereticos cogebant 3d iurgendum & standu . Gehenna igitur,utpote a Deo optimo maximo semper incussa, temporalia mala quandoq; dumtaxat compellunt ad bonum. Et hanc doctrinam firmat lacro anctaTridentina Synodus,
di eas de metu gehennarum: Catechumeni Divira Iustitia timore uti- sessis. e. . si tr concutiuntur. Et ite ium: Per gehenna metum ad misericordiam Dei de On
pc cψtu dolendo confugimus,vel a peιcando abstinemus. Et de utroq; timo re simul: Attritio ex gehenna, ct poenarum, utique tempor lium , mctμ sess t e 'cipitur. Et de solo temporalium malorum metu: Hoc timore utiliter ρ'cus Nimpita, ad Iona praescationem Paenitentiam egerunt. Eos solo
xζmporalium malorum per Regem intentato metu fuisse concussos docet adsidue S. Augustinus. Et nic est germanus ac proprius fructus, quζm per adlectos Decalogo terrores extortum carnalibus Judaeis
voluit olim Divina Maiestas: Eos voluit concussos, atque ita ad ejus omnipotentem, sine qua legi adimplendae se agnoscerent invalidos, misericordiam compelli & accelerare. Est magnus ille fructus, ex quo Apostolus legem ait fuisse nostrum, qui terroribus ad Christum Dominum & Justitiae dilectionem cogeret, paedagogum. Et hinc patet ad famosam quaestioneni, An ter vilitas a tirroris servilis substantia distinguatur ae separari possit, optimum esse Angelici Doctoris Respontum : Si seruilitvi esset de ratione timoris servi
tis, oporteret qsod timor servi tu uset simpliciter malus. Sed predicta servili-rar non pertinet ad speciem tomotis serritu , sicut nec informitas ad spiciem
ἴδει informM, ct i&ὸ timor servitu secundum suam subsani iam bonin est,sed serpilitas eius est .nala. strvilitas est fgdus ille animi adsectus, quo quis an bono opere tenetur invitus, quo cupiditates suas vellet nec prohiberi nec puniri, quo omnia sibi libita vellet & licita. Est motus a timore non selum diversus, sed di adversus: Alter enim concupiscit N pdgnat in alterum; alter alterum, licet non extinguat, compescit tamen & fraenat. Quapropter servilitas a seruili timore & separari omnino potest, & per charitatem plene separatur. Quare rectei h u 0 λ servilem timorem ait ese non dumtaxat ut italem sed di substantia bonum. Loquitur cum sancto Augustino inenarratione Psalmorum: Bonis ess se timor. Et in sermonibus de ver- psaltim
his Apostoli docet gehennas nec vane, nec male timeri, & concludit et Piavi time, nihil milius times, nihils quod magis timire tibiad. Et in Ser. i8.e. s.