장음표시 사용
101쪽
oriatur:& qa illa prima ps dicis ec infinite modica:statur st appareat nobis p illa sex prima ita otiantiet,
secti nihil de aequinoctiali emergat:reIiqua uero uidens otiti cu toto ipse aequinoctiali:& hoc cu sphaera materiali optime demonstratur:& haec est recta sententia Alphamani:Hyginius de huiusmodi situ sic ait: Quicun 3 ad ipsum caput draconis habitant:ita Iongo die ututur:ut eis ne tertia quide horae pars in una quam nocte obtingat:item Cicero sic dicit: Quod caput hic paulum sese subito p recondit: ortus ubi at obitus parte admiscentur in una:De hoc Homerus quom in odissea ita breuem noctem esse debet: ut pa stores cum alii exigant alii redueanr pecus:possint alius alium audire:Cum unus propter noctem pecus reducat:alter propter lucem exigat: mponius quom mela sic ait: Thile Belgaro littoti apposita: nostris &graecis celebrata carminibus:in ea st sol longe occasurum exurgit: breues uti noctes sunt:sed i ex hiemn sicut alibi obscure:aestate lucide.* per id tempus iam se altius euehens: ἐῆ ipse non cema uicino in splendore proxime illustrat: r solstitia uero nullae tum iam manifestiormon splendore modo: sed sui quom partem maximam ostentati
est iter citcutu arcticu.Notificat sexta diuera alti musi
zontem relinquens:& nunq occident se pa,- nI uniuS:er1z ibi dies cotin rebit si circulus paralellus aequinoctialitiam unius mesis sine nocte: ad illitate duoφ signoruesens per madiimam orizontis declinationem erit duost mcsiutdc ita deiceps. Ite cotingit eisdeseptetrionale ducatur: sidem e quo Cim zodiaei sterceptarab illis duob' puctis
cum pties in duobuq puctis ab initio cancri dictat,bus a pricipio capricorni:sp reliqe sub aequidistantibus:quare ps hmoi magis decli, orizote: uti cu sol est in illa portoe 1 tercepta:erit nam semp erit supra zonte eo nung oc una nox sine die:breuis uel maana fini qtitate apicidiusimiliter qm uersus meridie I Nde Wi h hae portos s. Signa at reliqua q eis orius αzon declinat: st D maxima eius declinati m A
circulus paralellus sequatori dueae ab initio occidui: ppostere ormi ec occidui. Oriunt ppo capricorni in duobus punctis aeque remotis ster:sicut taurus an arietetaries an pisces: pisces secabit zodiacu:q Oe ps secta aeqlis est prio-aquariu . Et in siona his opposita orius recto
portio de zodiaco septetrionalis q ma Libra an uirginem: M in ligna h1s oppolita occi pis declinat 3 orizo nuq occidet: deps aeqlis diit directe istia Lq oriebat ppostere: ut taurus.
uersus austru qet magis declinat nug orie e. Et ex hac sequitur secudayprietas g, qualu sol fuerit in pte illa nunq occidete nem ipse occidet: quare eru continue dies artificialis abs p nocte tantae logitudinis quatu ipis si existet in porti5e illa: re coseqm ter quatoiportio maior est:tato de dies logior:un fi ps illa sit unius fgni δἰ dies artificialis erit unius mesis: S si duom ligno e dies duobus mesibus ex aedes Eode mo qisi ps occulta semp*nung ories uersus meridie: ualis est priori nung occideti:du sta fuerit in ea:erit cotinue una nox hyemalis abis die artificiali: tantae I studinis sita est portio ea occulta. Et Alphanpticularius loques in dria septima dicit unis: primit et, in loco ubi polus aristic 'eleuac supra oriz5te.6 .gra m. ri rarith distat a polo gra.uiginti duo.m. 3'.qta e declinatio medietatis gemin 'medietatis cacri:qre tota portio unius signi a medio gemino ad media cacti etit semp appares: a qm sol pagrat qfi in mesie:hu hebui die testiua abis nocte uni' me sis:& qm portio zodiaci a medietate sagittarii ad mediu capricorni priori opposita semp est occulta: sol lea existis p messem no ories:& cosequerer hyemale nocte hebul p mesem extensa abs 3 die artificiali. Seest duoru signorm erit iupra orizote:& opposita ab initio sagittatii ad fine capricorni ucos ueter dies aestiuus erit ibi duoru mesiu absis nocte:& nox Memalis duoru mestu abso die. Tertio locus ubi polus eleuat septuaginta triginta septe:het Mnith distas a polo.u .a3.quata est declinatio medii
102쪽
tauri 3e Ieonis:quare tota huiusnodi portio semper erit supra orizontem εἰ opposita a medio scorpionis ad medium aquarii tria signa amplectens sub orizonte:& lla habebunt diem testiuam absis noste te nobium brumalem absim die trium mensum. Quarto ubi polus eleuatur septuagintaocto gradidibus feminutis triginta:ab eo distante Eenith.ii 5c triginta quanta est declinatio principii lauti de finis leonis:tota huiusmodi portio quattuor lignorum erit semper orta:& opposita aequalis semper occulta. unde diem habebui aestiuum di noctem brumalem quattuor menses eorum singulos continentes. Quinto ubi polus octuaginta quattuor gradibus & minutis quinque supra orizontem eleuatur:distantia renith ab eodepol o qnque gradibus:&. s.minutis existete: quatum declinat medietas arietis S uirginis tota hinoi portio quin ligno se apparebit Sopposita sub orizonte depraesta erit in aeternum qne dies aestiuus ab nocte de hyemalis nox absim die quini mensibuς exindere .Qui uero desiderat Pticulariu locope propri tates no itii eope qui sunt inter arcticu circula & arcticu polii uem ab aeqtore ad potu dictu:& deniq; omniv ptiu®io hi tabiliu legat PQ.secudo Almag.cap sexto ubi ola loca per lineas tori paralellas& distinguit & declarat εἰ diffusius de copletius in eius cosmogrophia.Secuda pprietas qua no dubito no uictos astronomiae difficulter posse imaginari nisi uideant instrumeta sphaericu est:* ps figia e reliquo eorietiu S occideria orius praepostere:& altera pς ppostere occidui:posterius uidelicet an prius. Na qn diaci polus fuerit in eo e meridiano de Iinas a etenitis uersus austrum .erit aries in oriente libra iis occid te: acer cu fignis ciliabus septetrionalibus appares dc capricornus occultusvit clare demonstrat materialis sphaera: qre taur' pri'oriec q aries: a xp Or c cacro ia orto:& eade r& aries an pisces:& pisces afi aqriu: de qm aliquo ligno oriete opposita ei 'occidit ut demostratu e supra:scorpio occidet prius libra:& haec quirgo:& usrgo an leone:ecce mo quali ppostero ordie oriunc de occidui.Alia uero recte: na du libra est in oriete N aries i occidete:qm cacer in septaetrioe sp appares de capricornus occultus leo prius ories q uirgycii sit spinaor cacro:& uirgo si libra.& haec Q scorpio:de cos ueter aquarius prius descedet a pisces:& pisces s aries:& h q taur'usi haec signa rectu ordine i ortu obseruat de occasu. Aduerte in hoc dcm au ris uides esse tali: qtitas illa secata zodiaci ab ipso orizote:possit e e uni ' uel duom signoμ:qa tue duo incouenietia maxia seqrene in geometriata, duo circuli se secaret in pluribus a duob' puctis di illi circuli eent aeqles:ite O duo circuli se secaret& no in ptes oppositas:& ambo sunt maiores ut patet:& maxie ac cipiedo zodiaca n ut het latitudine sed ut e linea:y ipsa eclyptica:qa alia uolui fugere dicedo st auctor L. etellexit de latitudine zodiaci:in ut dixit hoc no pGt stare:N eo maxie ila dies no uariae nisi ad uarietatem eclyptice:n5 autem latitudis zodiaci ue.Ideo nota st qa hoc dicta est cocessum:no solum ab isto auctore sed ab Alphag.5 Pto.ideo oportet declarare:& dico in ipsi no intelligut ς, iste quattuor itersectiones duae aeqdistates a cacro & duae a capricorno:sat in eode instati mis sed in diuersis:qa sp orizon diuidit eclypitica in duas medietates:& ideo auctor apposu1t in reuolutione firmameti:quasi dicat istae intersectiones nosunt nisi propter reuolutionem primi mobilis: unde una medietas non manet tota supra:sed aliquae pati tes rantum: quae sunt propinquae cancro: unde modo erunt duae intersectiones:una ante cancrum: glia post capricornum:& in reuolutione firmamenti:postea erunt aliae duae:una posti cancrum:alia ante capri cornum:& secundum portiones istas: erit dies illis & nox:considera si faceti
o uorum eteniti, est in polo arcti cor polo.Patefacit septima S ultima diuersitate
illis aut quo Ν'enithe in polo arct git
alto' orizon e adest, a quinoctialsS. Vn cu ' metate. eiicio remouet obirione. Sed canoctialis iter secet zosiacui duas pies ariles:sic ibi nunq:habent vahmoi ultra reliquas co, d illos otizo relicit medietate et 1aei supra: 8c munes &dictas ditiones una eis proprlissi
reliqua ita .Vnd si sol decurrat per illamedis
tale quae est a pr1cipio arieti S us 1 cuirginis: sit ut polo madi:e Gunitus tu noctia unus erit dies continuus sine nocter 8c cum sol li sp &caelurotae supra ori tem:ut1M AD .decurrit in illa medietate quae est a principio liὰ phag.dria septima ueluti uoluis mesediph: brae:usque in finem piscium: erit nox una con tinua line die. uare id una medietas totiuS an tibus spriis quos hnt in zodico oriunturia ni est una dies artificialis:& alia medietas e una occidunt ut patebit:&qiti medietas zodi cinox. Unde totus anus e ibi unus dies naturalis . prima mobilis septetrioalis: nunqfit ab istore australis: nem australis septentrionalis: ori te cosmnter nec traliet oriedo ur occidedo:imo se medietas ab initio arietis ad fineuirgis supra: εἰ reliqua sub orizote in aeternu morabis:sequic ς, da sol fuerit 1 priori medietate met occides: artifici il&die sex messu cabit:da uero in reliq movebie nocte cabit sex et mestu:ex quo nuq ories & qm solis motusp duas zodiaci medietatex e ca ani: unus annus no hebit nisi unu die naturale. Sed cotra hoc arguic
103쪽
qm annus integrae ex.3bs dieb' ut oes fatetur:qre no fit uno.lte dies naturalis e reuolutio aeqnoctsalis eo pieta ea addit e motus solismet et ps quo sol pagrat linguIos circulos paralellos aeqtori ut ex supradictis iiquet:sed in anno no est tm unita aeqnoctialis miolutio:nem sol uniusi paralellu describit ut notu evgis in anne 5 hntu rub polo morans tm unii die haturale Praeterea naturalis die est Bacitarq.horam: .annus tinet.s b.horas:n6igic hmothebui die naturale longitudis anni.Rndet dies natur is dupli accid ypne & minst Nilo. Proprie accepi'dies e reuolutio aeqnoctialis copleta cu additioe motus ,-prii solis:aut coplet' motus solis i circulo paraleslo a gnoctialugilde ex uigiliquattuor horis integraf:ut est supra declaratu:& hinoi dies in Oibus regionibus minoris latitudis s sexaginta sex gra.integrat ex die artificiali & nocte: seu ex motu solis supra ori tedc sub eode.Naturalis uero Mes minus yprie est motus solis supra orizonte &sub eo:itam spactu mis ab ortu solis ad ortu imediate sequente naturalis dies hoc mo dicis quarumnae sit seu uigiliquattuor hora e: seu mille:& ca huius acceptionis diei est:qiD cu apud nos & oes regiores habitatas dies sprie dictus: sit te pus motus soIis supra & sub ori te: uides Q dies naturalis vcsimisit hmoi spaciti:& in os loco:ς, si in loco aliquo:lit dictsi spactu motus solis p utrunt. hemi
sphae :& no heat uerta ronem diei quod.s sit copleta sequatoris reuolutiornon nominabis dies nisi im' proprie. Qua distinctione stante dico prio quod accipiendo diem naturale secudu uera acceptione eius: annus existentia sub arctico non habet tin unicsi diem naturale:immo.*6s.quonia3 i hmoi anno fui.36 .ieuolutiones aequatoris cu parte addita qua sol motu proprio desert .sed quaelibet talis reuolutio copletur in die naturali proprie eum capiedo:ut dicta est annus igitur e e qui furit sub polo ex.36s.diebus prie acceptiis integrae & no ex uno immelut an omni alia regi rde anno loquor latino uegrato ex.36s. diebus quibus sol reuolutionem propriam perficit in zodiaco.Et ita procedunt argumentamon enim illi qui sunt sub polo habent diem unum in toto anno Immo.;os.quoniam tot paralellos sol describit contipleta reuolutione: g Oe ibi sideraturino abortu sola adsequete uel ab occasu ad se nie:qm sol motu diurno non occidit:nev considerantur ab existetia eiusdem in meridiano ad uin reditu in eudem qua nohabent meridianu determinatum ut liquet:sed ab existentia eius inpie determinata &norata per aliquod lignum fixum in terra uel in loco immobilimeluti nos signantes uel denotantes lota proiectionis radioFRIis horam diei cognosciumus:motus igitur S revolutio solis a parte ea determinata ad partem eanderediens:dies uerus& secundu uera acceptione erit illis:qui sole supra orizontem absi nocte: oc eode subini me nox etit continua absta die:nem est necesse st huiusmodi dies contineant duas partes diem uidelicet artificialem & noctem. recundo dico st capiendo diem secundo modo improprie:scilicet pro motu solis sub de supra orizonte ad punictum eundem redeuntis:totus annus unum tantum diem naturale3 continet in regione pota arctico subieeta.Probatur nam anus ueluti dictum est com e tur sole reuesuro per duodecim signa zodiaci: sed in hac reuolutione cum semel sol oriatur existes in principio arietis do se mel occidat in principio librae:habet unum motum supra orizontem Salterum sub eo:qui duo motus faciunt diem naturalem:in toto igitur anno unum naturalem diem habebunt 8e non fures: & ita intelligit auctes duiharoe totus anus est ibi unus dies naturalis:&ita soluta sunt obiecta.ODeinde culcit
Remouet dubita Gm qu iam pax et uin Sed eum ibi nu mactis.xxiiivira sol subori
elum estiam dum sol est insidii, australib 1 te deprimatur:uidev lillis sit dies continuus lisub otizonte parum depressius est: immo est ne nocte. Na dc hobis dies dicitur ante solis ortu' fere semper propinquus orizonti.sed quando supra orizonte. Hoc aut est tu ad uuloare sensi in qua ante ortum solis aer incipit lucere & e carone: nm ab ortu solis usi ad occasu e1us suo dies:ob hocst sol orizonti uicinatur: qua de orizotc. Ad b-m lux vides ibi ce ppetua: ira secum in ea regione sol sub orizonte parum dies est and leues sup terra p.xUm .grad.ur dicit
deprimatur: Iemper erit dies artificialis:ueI Ο i ii ' V - sistem nox parua:sole scilicet in maximi de Piple Alli uero magri dicunt.xxxa p utitatem clinatione australi eristetite. Responde, unius ligna.Uicendum q, aer est ibi nubilosus retur &si ibi sol parum sub orizonte de L spictus.Radius autem solaris ibi existens debilis
uirtutis: magis ge uaporibus et diat j p teo
rificialis secundum ueram diffinitionem non Lumere,unde aerem non serenat.ec non est dies.st nisi more solis supra ori te: si uulgares die uocat du lux appeti sed adhuc obticitur: quoniam saltem uidetur ibi esse Iucem perpetuam uel saltem longo tempore extentam:na dum sol est supra orizontem ut liquet dies est artificialis N lux:ide etiam sub orizonte ex quo paye ab eo remouetur:α Pan deprimit unculecundum Ptol dum sol estis.gra. depressus agit ciepusculum:& lucet aer: sequiuar
104쪽
ς, eo existente in omi s illisssani iΣodiaei:quae minus deprimissi aedicta quantitate Iux eriti quare ibi quasi in toto anno uel cilis uetus uel lux erit. Dicatur si sita parum siub orizonte fit depressus in regione illa: non tamen immissiit aerem non solam tunc: uerum dum est supra orizontem proptes uru dispositionem Surdifficiem medii:krtimque ob ultimam distantiam a tona tot a&Holsissita est cintensum ingrestans&insipissans ire calor debilis uapores& nebulas eleuans: non tamen resoluere, lpotens:ideo medium grossum est & nebulosum dios oc lumen solare recipere non ualens:quare non tan tum ibi est obscuritas sole sub orizonte uerum supra eunde moto .B. Ponponius msa de hoc sita sic ait: Hiperborei populi iacent sub ipso cardines erum: ubi sol non quotidie ut nobis sed primum uerno aequinoctio exortus:autumnali dema occidit:oc ideo sex mensibus dies de nox totidem continuata est. a
mlibus dies α nox totidem continuata et t. 4
Maginet aut quida cari uluSIn super u tate exsaeqlitate otius et occasus signom gaie terrae: directe suppositus aeqnoctia Octauz pie hac diuidi terra hirabilis i clyma. li .intelli Rahur alius circulus insuperficie terre: diuersi Scotingat ta in ortu de o
transiens per orientem Moccadente pes per po ' aius ae: i aliquom clumve p q-los mundi Alti duo circuli inter iccant lese 1 duo da directi' de qda oblimis asciaut: sil de de bus locis: ad agulos rectos sphqralestre diuidui scedunt: de artificialis dies maior e uel minor totam terrain in quattuor quattas:quarum una nix ἀ Fg cupit pistulare coest nostra Labictbdis ulla scillaet quae intercipi tur inter semicirculum ductum ab oriente in Oc sne tetrae p cimata:qua recte autor i pie pri ci dentem: sub noctiali I semicirculu ductu ab orientem occidentem per polum areticum. ' d
Nee tamen illa quarta tota est habitabstis: quo nsam partes illius propinquae aequilioctialit in . L . , ,h abitabiles sunt propter nimium calorem.Simi l e
liter partes eius propinquae polo a retico: inhain i a i ,.
fiter partes eius propinquae polo a retico: inhain , a i ,. Atabiles sunt pr deter nimiam frigiditatem. In telligatur' ergo una linea aequidii fans ab aequi noctiali druidens partes quartae inhabitabiles. propter calorem:a partibus habitabili us quae sunt uersus septentrionem. Intelligatur ecia alia. g blinea aequi distans a polo arctico: diuidens par ti isterit&xsequituri qua dux s quartae inhabitatilles: quae lunt uersus septe pila distinguit terra i pie hi tabi extioncm Dpter frigus: a partibus habitabilibus hi abilem i septe sym ta. do uelitionem Dpter frigus: a partibus habitabilibus hi abilem i septe sym/ta. do uero pticulae quae sunt uersus aequinoctialem. Inter istaseti ,ΠNrcia iuu clymaris diras declarat de propri
am duas lineas extremas: Intelligantur seX IInes 'clarat, pilae piis sit terra a b c d q ueluti in paralellae aequinoctialit quae cum duabus prio/ qt Alphan s pricipio dhiae sextae cu fit cocem ribus diuidunt partem totalem quartae habita cu prio mobili. i. e ' de primi mobilis ce
lem inmem portiones:qus dicuntur septem
elimata prout in praetenti pater figura. aeqnoctialis diuidit sphaera i duo media: ira, sit p ce, sphaerae ut p3 scdo hui' aealius a.
poIo utro :& qm ide est ce e sphaerae de terrae:diuidet et hm5i circulus terra in ptes aeqles:ab utro 3 pQ o b dc d aeqdistas: qm altera a b c septetrionalis:i q tota terrae e hitatio:relici uero c d a australis medietas is vita pepit' eri qm a pricipio terrae Utabilis 1 otiete a: ad fine occidetis c:astrologi no de ederut 4 accipiut terrae Lietate:ad 1stiguedu terra listata scdm lisituditae a no hilata: imagi de circulu A B L D suppositu orizoti recto:cu traseat p oriente occidente de potu mudi utrum: si circula aeqtori supposilui duo aeqlia piles:i duo' puistis a & c secabit: ad agulos metas sphaeralesvit sic do hui' & pKo c declari ratu:sectioib'. 3oara. re tu & Wrrat pie supiore de iseriore diuidet.Erit ut terra diuisa 1Attuor ptav
105쪽
a b e septemtionale superiore q sista hoinua
cultui dicata est: in laciore in plano no de
est εἰ Ibatusupra de diuersitate diem & noctisi: cii in omni pie eiusde principii ide dieς artificiaIis sit aeqlis: linea uel circulus pricipiu olidens uiditas sit aequinoctiali: ideo i eius loci ubiq; polus aequaliter Hevatur: & cosequenter orizo ibi est aequalis obliquitas: dc signa hiat ubi 3 6c ascensiones & descensiones
aequa Ies:& dies in omni loco eiusdem principii climatis aequalesta noctes etiam. Eodem modo dicatur de fine elimatum. Sed iliabitatur circa illud p dicit in textu: qi oportet imaginati circulum paralel Ium aequinoetiali parciente partes habitabiles ab inhabitabilibus quae sunt uersus aequinoctialem: unde uult4ultra illum circulum uersius aequinoctia Ie no sit habitatio sibiipsi contradices: cam dixerit supere auctoritate Lucani Q ihi morantur aethiopes: non igitur ps ea e inhabitata ut ipse inquiit h. Ad hoc re spondetur φ 8c fi ultra primum clima uersus aequinoctium diei fit habitatio: cum stent ibi aethiopes: qa tamen locus quanto magis appropinquat regioni suppositae aequatori magis ac magis tegitur amari habitatio rara est ut Alphaninquit octava diiserentia: ac si no habitaretur inter climata no copulatur:inhabitabilis nanque dici potest cum propter eius calorem & indispositionem maior est portio inhabitatau habitata Similiter& si omnes proserant habitatione extendi us p ad circulu g h suppositu circulo armco: ubi est latitudo . . graduum: tamen septimum de ultimum elima no habet nisi latitudine .so. grad. ultra st & si sint loca habitata:quonia tamen ignota nobis rara 5e frigore prauae hilationis inter climata. non copulantur: ac si ibi nulla esset habitatio ut infra dicet auror. Et ita solutum est argumentum. Quoniam tamen uidetur esse sententia comunis astrologorum φ omnis habitatio fit ab aequinoctiali septem trionalis: nec redis causa quare australis plaga hominu cultu careatquaelitur an hoc sit veru:qui pars auses talis si inhabitata dc tantum regio septentriona Iis colatur:& arguituri no primo Aristo. secundo me meo. 8 in libello de fluminis landatione.Virgilius primo geor. OuI. primo methamor. de autor noster in fine secundi tractatus ut ibidem ex anatum e: omnes hii diuidunt terram in quinque zonas:& uolunt stilla quae est inter duos tropicos torrida sit δἰ inhabitata:duae uero extremae quarum altera septe trioalis D
106쪽
ter tropicum cancri & circulum arcticum media inter zonam frigidam & calidam: estera uero austraIix L ter tropicum capricorni 8c circulum antarcticum etiam media iter zonas oppositarum qualitatum tem, peratae sint di habitat quare sequirur non tantum p zona austi ina non habitetmqnummo tanta fit puhabitata ad aullium quanta est septentrionalis: cum distantia inter tropicum eapricorni 5e circulum an tarcticum cui supponitur zona habitata ueris austrum sit aequalis distantiae inter tropicum cancri de circulum arcticum ubi est zona septemtionalis temperata. Secundo omnis zona quae inter calidam εἰ sti gidam media est:habitatur cum calore alterius S frigore temperetur:& hac de causa dicunt zonam hanc septentrionalem coli:quoniam temperatur zonae frigidae frigore εἰ calore calidae: inter quas media est: zona autem australis media est iter calidam inter tropaeos de frigidam inter circulam anta reticum ab earum igitar excessimis Be cotratiis qualitatim' temperatur de conlequenter apta reddis habitationi. Tetitis eaedem causae habitationis quae concurrunt in zona septentrionali etiam in meridionali: causa nan calatis est solis ad renith appropinquatio εἰ frigoris ab eodem remotio:ut patet ex secundo huius i fine: sed sol aequaliter appropinquat zonae septentrionali dc australi:cum semper fit in medio earum:quare ambabus dietis zonis frigus re calor uel ex eis mixtum sunt aequales: sed Σona septentrionalis colitur: quare dc australis non erit inculta. Quarto si pars terrae austrina non esset habitata aliqua uirtus caelestis esset ociosa dc uana:quod falsum est nihil nanque deus 8c natura agunt otiose primo de caeso tex .32, tertio de anima tex. inde secundo metha 'commento primordi tanto magis in tam nobilibus corporibus sequela deducitur: sunt nanque quaedam stellae in polo meridiano semper occulto: quae cum nunquam Criantur in parte septentrionali e flectum ibi producere non poterunt: cum agant lumine de motu secundo de acto tex .41. quare:qaia si non producunt esse 9um in parte australi: si quidem ea non habitetur uirtus earum εἰ potentia totaliter erit ociosia: quod falsum est: ad hoc igitur ut agant oportet ς, ea regio sit culta cum non agant in partem sepentrionis: erit igitur regio meridionalis habitata S non tantum septemtrionalis. In oppolitam est inoletnae. secundo Alman capitulo primo de secundo quadtipartiti capit, Io secundo. Alphan disterentia sexta εἰ octaua.Albertus magnus tertio libro metheo.tracta.19.6c auctor in te εἰ fere omnes astronomi uolentes tantum quartam borealem habitari. Hanc quaestionem quia
dependet ex dictis in fine secundi tractatus breuibus explicabo: duas tantum positiones eas adinvice conciliando recitabo: 8c id quod uerum est concludam.Prima igitur opinio de hoc quaesito est Aristo. Uirgi. Ouidi.& auctoris in locis allegatis uolentium zonam australem mediam inter torridam dc frigidam ha, bitari:ueluti haec septentrionalis media inter calidam 3c frigidam ob eius temperiem coIitur: quorum mortua ante oppositum sunt recitata: nam quom distantia solis uatia 6c declinatio an etenim sit causa uarietatis in calore εe frigore: ubicunque declinatio eadem est uel aequalis: aequalis causabitur complexio: A quia Gol exist ns dc discurrens semper inter tropicos aequa Iiter remouetur a zona media septentrionali εἰ australi caeteris aequis:idest tantum ab illa sol remouetur in aestate quantum ab hae in aestate etiam:& ita in hyeme aequaliter: δ haec septentrionalis temperata est dc habitata : dc illa quoque erit cum tempetie culta oncludunt igitur de quinque zonis duas habitari: media inter calidam dc litigidam ex parte septetrionis: de altera ex parte australi. Sed haec opinio non placet ptolemaeo. Alphagrani. alberto magno auctori in hac parte: de aliis uolentibus tmrum septent ionalem regionem habitari. εἰ nuIIo pacto meri dionalem : quod probat Ptolemaeus idem secundo Almag.capitulo primo dicit quod nunquam est inutatam uel auditum quod sole aequatorem possidente aliquis in quo uis loco terrae faceret umbram meridi, onalem : sed omnes sitentrionalem uel perpendicularem nusquam declinantem: quare nemo ab aequa, rore ad meridiem declinat de ibi habitat: immo omnes ad sepentrionem uel sub aequatore:st nanque ali quis esset uersus austrum siste aequatorem possidente australem umbram haberet: si quidem semper umbra a corpore luminosis declinat ad partem uersus quam corpus opacum: quod nunquam inuentum est. Secunda ratio ad idem fundamentum habet ex tertio Almag. capitulo tertio. Quanto nanque lumbnosum magis appropinquat: tanto magiς calefacit : ut notum est. sed sol in signis australibus existens appropinquat magis terrae multo q existens ii, signis septentrionalibus ut uult Ptolemae. in loco allega, to : ubi probat oppositum augis solis esse in parte meridiona Ii in sagittario: & nunc nostra tempestate in primo gradu capricorni: in quo sol existens magis terrae uicinatur si existens in auge in principio cancri: quinque partibus. 6o. dyametri ecentri. solis: cum igitur sisl existens in cancro dc estis signis borealibus
non multum appropinquet immo maxime remoueatur a terra: dc causat in aestate in nostra regione ca Iore intensium: exi strens in capricorno ubi terrae maxime uicinatur Ec in reliquis signis meridionalibus:
calorem insupportabilem de habitationem destruentem in parte illa producet: concluditur quod pa, australis non colitur. Sed ut me Iius habeatur uis huius rationis corroboratae sundamentis Ptolemae est i sciendum,duplex est causa quod I in calefaciendo diuersimode agat: idest quod aliquando ealefiaci Palinteitus εἰ aliquando remistius: prima causa est propinquitas eius ad Emith ut fuit expolitum in fine secundi huiuHob hoc quod radii & eorum reflexiones adinvicem uniuntur. Secunda causa est eiussiems
uicinitas ad terramiquanto nanque agens magis passo appropinquatitanto agit intensius: ut patet i naturali philosophia:& proportionaliter potest dici qd sunt duae cauta priuatiuae fidotis: quantu est ex parte
107쪽
solis: prima est soIis remotio a renim: secunda uero eiusdem remotio a terra quo stante dico quod in Σα.ria septentrionali dum sol est i signis septentrionalibus multum propinquat renith:quo cesore uItimum Be intentum deberet causare. d qm est in auge dc multum remotus a terramam huiusmodi causa im pedit primam:& si non totaliter destruet cum ea sit uagorosior ut est dictam in fecundo huius: qua de re calor producitur habitationem non prohibentem. Similiter i capricorno te signis australibus existens casit remotus a Mnithilicet fugus intensum in hyeme deberet causari temperiem habitationis phibens:M tamen soles in opposito audis: ob propinquitatem ad terram calefaciens frigus est remissum: quare cum in nostra regione calor no fit intensus in aestate nem in hyeme sevius: causis adinvicem se impedientibus: utro in tempore erit temperata & habitabilis. In parte uero meridionali contingit totum oppositum: non eni altera caussa coniungitur cum opposito alterius: neque adinvicem se prohibent, immo coniun, guns sese iuuentes: Ple possidente signa meridionalia: erit propinquitas eius tam ad renim ci ad terram: quare in aestate generabitur tantus calor:ς, humana complexio supportare non posset: cu uideamus i npaparte una causa cum alterius opposito coueniente: calorem magnum produci: in hyeme uero dum sol est in signis realibus tam a zenam q a terra remotus: e nanque in eius auge duabus causis unitis:erit frigdi an sua maxima intensione: cu in regione nostra fit intensum una tantu concurrente:&reliqua impediente: quare cum in plaga meridionali sit item fies intest caloris aestiui:& ultimi frigoris hyemalis tetit concludendum ibi nullo modo esse habitationem. Et ex hac declaratione remouetur obiectio quam quII adduceret: posset nanque siquis cauillando obiicere: si oppositum augis est in parte australi: ex quo fit s, sol maiorem calorem ibi caulat:si in nostra zona aequaliter remotus a etenim utriusi plagae: accipio una partem terrae australem a cuius aenith sol magis remoueatur: si a Mnith zonae septentrionalis: & tuc quato sol magis calefacit hanc partem propter propinquitatem ad teriam: tanto minus calefaciet ob remotio nem a renith in zona boreali: qua de re quia quantum una cauta uincit tantam altera diminuit: coniunctae adinvicem aequabuntur:causis caloris in zona septetrionali:quia similis complexio erit zonae septentrionalisuillius partis australis:& consequentet illa habitabitur: hoc nihil est: quoniam in isto casu licet assignata pars post habitari in aestate: non tamen i h me: 1mo hyems esset adhuc frigidior: tum quia sol magis remouetur a etenith : tum etiam quoniam magis a terra distat: esset nanque in auge& signis borealibus:& eodem modo st caperetur pars terrae tanto in s propinqua soli quanto sisl magis remouetur ab ea in hyeme quare redderetur temperata: tamen quia sol esset in aestate propinquior:& eius renith 3c ter, tae: omnino esset inhabitabilis: sed habitatio non est tantum in aestat et tantum in hyeme:esset nanch D stidio stim de laboriosum mutare loca habitationis in aestate & in hyeme: per tam magnum spacium: usi semper huiusmodi essent in motu: oportet igitur fateri partem & regione australem no habitari: δc nota ueluti recte inquit Albertus mantertio metheororu:ς, & si in praesenti tempore regio septentrionalis C latur de non meridionalis: alio in tempore australis plaga habitabitur 5: minime septentrionalis: nam au. stralis ideo non habitatur quoniam oppositum augis est i ea parte et iaci ut dictam est: Be hac de causia colitur septentrionalis: sta quoniam auxS eius oppositum mouetur in zodiaco ut determinat Ptolemae. de in theoricis declaratur: aliquando ueniet in signa borealia: θ tunc australis zona: coletur de aquilonaris inculta remanebit: ct ideo dicit Austo. in fine primi metheo. st propter motum caeli terra successive ha bitatum aliquando quidem pars septentrionalis :&quandoque australis. Tertia ratio illa regio terrae quae aqua no e discooperta non est habitabilis: cu homo εἰ caetera respirantia animalia no possint respirare θ uiuere nisi 1 aere: i aqua naque nulla potest compleri respiratio: sed pars terrae australis est aqua coopta: nam quom nos uideam'st haec zona septe trionalis & habitata si discooperta: si etia illa esset arrida: sequereturqquasi medietas terrae esset discooperta:& tunc cum aqua habeat decuplam proportionem ad terram: secundo de generatione & corruptione: non est uerisimile tantam aquae multitudinem posse esse tantum circa aliam tetrae medietatem: nili esset coaceruataec stans ibi uiolenter: quod negandum est amnaturales cum igitur pars septentrionalis sicca sit& habitatae concludetur meridionalem pIagam tantum pistium esse locum de non hominum:& caeterorum respirantiam animalium. Et haec est uerissima senten, tia ab omnibus tenenda. At quoniam alterius opinionis sunt uiri summae autoritatis Aristo. princeps phyIosophorum Uirgil. S Ouid. poetarum excellentissimi: ne eorumutoritas omnino cassa uideatur pro concordia dicatur:st cum ex in medietate dictis pateat duplicem esse causam caloris propinquitas. s. 'solis ad aenith: dc eiusdem ad terram ob eius orbis eccentricitatem:prima causa . solis propinsitas ad M, nitri uigorostor potentior est seda:& se uicens: licet enim Gol remoueatur a terra si tame ad aenith am, propinduet calor sit: similiter de si idem appropinquet terrae si in a renith remoueatur: frigus generasiue
luti cx supradictis est notum: secunda nans ca uel intendit prima si ei concordat: aut si contrarias latum remittit di non omnino mutat: ideo dicti auctores fecerunt coparatione inter partem septentrionale S australem in habitatione: quantum est merito primae causae tantum: cum soI aequaliter appropinquat ut supra inotuit utris plagae caeteris partibus: unde merito istius causae sicut quando sol est in cancro appropinquat etenith habitationis septentrionalis εἰ facit aestatem:& quando in capricorno remouefcte Vit hymenta ecollerso du est in capricorno appropinquat zenitheos qui sunt in austro; de agit aesta
108쪽
remtin capricorno uero remoues Be si hyems:& utrim locorum aequalis est appropinquatio fle remotio:&hanc cam latu considerauit Alphagranus supra dum dixit:aestatem nfam de hyemem eis qui sunt sub aeqnoctiali eiusdem esse complexionis:quod non est si compares ad aliam causam:& tato magis quia Aristo. N poetae praedicti no cognouerunt eccen.solismet cos ueter concedebat sole magis remoueri aIiqua dodi alias magis uicinari terrarudeo im primam tam cosiderarunt quos in secudo huiuς imitatur Autor:speculans tantum primam caussa cum nolit in loco illo conremplari an sol aliquado magis propinquus sit terrae:& quadom remotior:Prole.aute non im conliderans prima cam:uem secunda: quae cum prima agit ad temperie habitationis : seu ad intemperiem:cu AIphag. Alberto magno & autore in praesenti parte meridionalem hitati m destruit Sc optime: Quorum sitiam ego imitalao tanq approbatissiman: haud difficulter ante oppositum argumenta & raciones resoluam. Ad prima: iam dictum est aequaliter praenominati autores intelligunt:ς, non ponunt nisi unicam causam caloris:ideo non possem tutari eos nisi recen. gando. Ad secundu dicitur se non datur zona australis quae toto tempore sit teperatarii nani est temperata in aestate:frigidissima est in hyeme:& si i hyeme teperata:calidissima in aestatea,pter causSs iam dictas adinvicem semper se adiuuates tam in calefaeiedo q infiigidado:& ideo non ualet similitudo:qm in zona septentrionali hmoi cauta nunq uniuntur:immo altera cum opposito alterius:quare nem calor it esus ne Q frigus ultimatu generas in parte hac. Ad tertiu quando dicitur sol aequaliter appropinquat de caetera cedo. & ideo quantu est merito Plis proxamitatis ad aenith:utram habitari deberet:tamen concurrit in regione australi altera causa caloris in gestate:& in hyeme sevioris:auge solis in cancro morante:& oppoibro in capta corno quae quide causa nobis se habet modo opposito:est nan cauta caloris hyemalis& aesti Di frigoris:qua de re caetera no sunt paria.Ad quartum S ultimu dico septentrionalem plagam ratum habhitar1:nem uirtus stellam fixa e in polo antarctico existentium de septentrione nunquam orientium est uana &cassa:quando& si nunquam oriantur thfuunt tamen ita bene sub orizonte:ueluti supra ut uolunt astrologi iudicantes in unoquoq; pronostico:no tantu per stellas ortas une per occasas:quinimmo de quibusda rebus determinatis:magis p stellas sub orizonte existentes s supra praedicul:cum non influant tam tum lumine S motu uerum ansensibiliter:quod proprie influentia nominatur.Etiam si quis uellet Q astra omnino lumine agant & motu:& si non insuant de agant taIiter in zona septentrionali:ex quo non oriuntur stellae in polo an tarmco agunt tamen in eos qui sunt sub aequinoctiali:quibus de oriuntur θc occidui ut supra est dictum:& ideo non sunt f ustra Sc uana: Praeterea & si in parte illa non sint homines nem ha bitatio: unt in aliae res in quas praedicta si era agere possunt: ut in plantis in aquis piscibus 8c caeteris animalibus q ibi nascunc:& ideo no sunt respectu omni v fiuria:& ita patet quid dicendu fit in hac materia.
F ν δ 3 γ m tates septe climatu iam diuisose tam in prin
ma diamereos est Hesus e ubi diei maior i
ratas e.xii. nora'. dcd1midiae dc quartV uni no uel quot miliam sunt ab initio climatis uerrae:& eleuat polus supra orizbtegrassibus.xu dc ius aequinoctiale:ad fine eiusde uersus Iudimidiae ecquartaeum' oradus .Et extendit eius boreale.Et colaq.bdi e & ab Alphag.
latitudo uis ad locu ub logitudo oliriotis diei
eleuatio poli supra ora te. uri. gra. α quar fiant proprietates in fine praecedetis εἰ princitae piis unius gra. Et de clima diasvenes. Latitu/ pio sequetis:igie cit oia climata notificet petdo uero eius e ex termino primi climatis usq; ad tacuit pricipia nisi primi: principia
ta quartae piis una in horaetre eleuat polus. VM. dii et, & si climata nominet non in nominu3gradibo 6 dimidio:&spactu terrae e.cccc. milia assignat cam seu ron3 eo ad hoc quod μxioR.Mediu tertii climatis est ubi fit loqlaudo ui est momeri sopiens dico*climammarii
Plixioris diei .mu .horas: ec eleuat O poli supra marii, εἰ aethiopibus:hoce clima de aethio
109쪽
hus ipIef:ideona in eo sunt aethiopesqm in zona torrida evires calidum est. secuduuero dicis dias ene a dia idest de S svene ei
uitate in medio eius sitandest clima in cuius medio e syene ciuitas.teritu dialexadrios ea, dem de cinabat extaria in eius medio posita notatu quartilabi larodo in eius medio collocata diar os appellae:quintia dictu est diaromes ab urbe Roma capite mudi in me, dio eius c5muctaesextur uero diaboriste nesa boreali uento in loco illo quasi se Sc ui, gorosse flante:septimu3 S ultimu dialiseosa. deriseis motibus in hmoi climate existeti b': moderniores quom ultra septimu clima cistatium addiderut cotines eas hiraides quas autor ob ea pe prauitate inter climata no co Atari affirmat quod quide apud nos adhuc est innominatu. Tertio est aduertedii Oinitia primi climatis & septimi termius quae cocta dunt & cotinet oem climatii cultu: adinvicedistant dria. .horaxe cii dimidia:cu clima sit spacili rerrae in quo horologium sensibiliter uaria f.hora dimidia: actu.Zclimam3 ua
riatu erit tribus hori cu dimidia: quae sui se,ptem medietates:est nam maximus dies primcipii primi climatis horam duodecim minira quadragintaquini3:in sine uero septimi:dies longissimus est horam.xvi.m. quidecim inter quos diuersitas est trium hora e ut est re. atu)cum dimidia.Diuersitas uero inter principim primi 8e finem septimi climatis est tri ginta octo grad. eleuationis poli. Eleuaturnani3 polus supra orizontem in primi initio gra. duodecim minutas quadragintaquium: in fine uero septimi grad. quinquaginta in nutis triginta:disteretia existet e gra.triginta septe:minti. quadraginta quin D Utimo esciendus, longitudo primi climatis maior esi longi iudo secundi: δι secundi q tertii & ita
deinceps:qii, quam clima prius e:tato a polo arctico Hongae:&qm sphaera arctas 5e stringitur prope potu at tertia tertii eucii.qa cotinue appropinquat ictui sibili:sequie st clima ab eo remotius est longius:& esdem propin, quius curtius.Eode quom mo maior est lati ludo primi si secundi &secudi et tertii&ita deinceps Mihilto magis ab aegrore ad pol nappropinquas: cito sphaera magis obliquae Di clarissimae in sphaerico corpe ondele: εἰ sequenter dies magis crescit: quare in mi ori spacto inueni cremetu dimidiae horae quo Clima uariasiui claret patebit Iias intueas la
titudines omnium eqse:repetiet nanque primi Iatitudinem .qqo. miliariorum: secundiue .qOO. tertii.3 quarti .3oo.quinti. 26o.
sexti. χιr.& septimi centumoctuagintaquin me. Et si1c expedita est expositio tertii tracta rus cum laude dei. Nota st climata dicune
ec altitudo poli. xxxiv. graduu:dc dua31 tertiaφrqd fractu terrae e.ccc.L miliarioφ.Mediu quar ii climatis est ubi maioris diei Plixitas est.xiiii. hora dc dimidiae:& poli altitudo. xxxvi. gracdc dua' quinta':ec dicie diarhodos. Latitudo uero eius est ex termino tertii climatis: usis ubi prolixitas maioris diei est: quattuordecim horaru dc dimidiae: dc quartaeptis unius:eleuatio aut poli.xxxix graduu: qae 1 pactu terrae est. ccc.miliario .Mediu anti climatis est:ubi maior dies est.xv.hora'rec eleuatio poli xli gradus ec tertiae unius:&dξ clima diaromes. Latitudo uero eius est ex termino quarti climatis:usp ubi Pli/xitas diei sit.xv. hora' dc quartae unius:& eleuatio axis. xliii .graduud dimidia: qJl actu terrae est. cclv.miliarios.Mediu sexti climatis est: ubi plixior dies est. x .horas ta dimidiae: ec eleuaό polus supra ori te.xlv.gradibus:& duab' qn iis unius. Et dg elima diaboristhenes. Latitudo uero eius est: ex termino qnti climatis:usis ubi
logitudo diei Plixior est.xv. hora' ec dimid laet
ta quartae unius: axis eleuatio. xlvii .graduud quartae unius:quae distantia terrae es .cc. xii.
miliario a. Mediu aut septimi climatis eiubi maior Plixitas dies e.xoi.hora':ec eleuatio poli supra orizote.xlviii. gra redua' tertia'.Et de clima diaripheos. Latindo uero eius e ex termino sexti cl1atis: usis ubi maxia dies e ..i. hora' dc quartae uiu':dc eleuat polus mudi supra ori te
unqgita gra .ec dimidio:qds actu terrq e. clxxv. miliario '.Vltra at L in septimi cliatis terminu licet ples sint iselae techonius hilat5es:
praus e hi talois: subel 1ateii coputat Ois ira 3 iter terminu initiale climatu&finalereorude diuersitas:e mu horas de dimidIae: N ex eleuatoe poli supra orizote. xxxylii gra .Sic igξ patet uniuscuius a citatis latitulo: a pricipio ipsi' uersus aeqnoctialetusti fine eius de uersus potu arcticu:&q, primi climati flatitudo e maior
110쪽
latitudine scdi:&sic deiceps Tisitudo autetia, quasi talae 5 gradus astendedi& deste dedi
mi elimatis estinas longitassine secundi: dc sic unde nihil aliud significat dia mes:q Pronia deinceps:quod coringiton angustiam sphaerae. quasi clima curas mediutrasit phmoitem 5 T DP O ciuitate:nota et quitu elima qui uocaturditate spontu: a duplici note nota sexta quo qn p potu appestae:Macro.lic ait: unc igitur Sc illud
artessit:quod disimus de intra tropicu in ea pus a parte quae uicina est teperate: habitatione ectna Oenae o. λ Tt tribus millibus iocti nila stadiis in pusta asyenae introrsum recedivdo sub ipsortopico est oetoe aut tribus millibus iocti gentis stab illa us* ad terra cinamomi Prace sunt stadia oetingeta:Et p haec osa spacia pusueuicet rari stulta sta
untur habitantes: ed illisa inde inaccessum est propternimiu solis ardoreudem quom infra sic dicit.Nam sto longior est tropicus circus septetrionali circo: talo zona uerticibus il lateribus angustior est:qa sum mitas eius in *tharar extremi circuli breuitate contrahic deductio aut latem logitudine tam ci:ab utra parte distedictDenit ueteres oem habitabile nram extente clamidi simile dixerunt: Boccatius sic aitidori stheus:Fluuius est scytha nome in colis sibi adiacetibus tribues:& ex longiqoo plurimu effluit:& ex imcognito sonte:adeo ut per spacssi itineris quadraginta dierum :&iuxta Botisthenidem dc Olbiam graeca oppida cadit in euxinum:Riphei montes sunt sicythiae in capite germaniae:a perpetuo uentorum flatu nucupati:a quibus tanais fluuius egreditur ultra hos iacet ora quae spectat ad oceanum aquilonarem pars mundi a natura rerum damnata de densia demersa caligine. NOTANDUM QAUOD SOL HABET unicum.Quum in primo huius opis tractatu
Capitulum quartu de Arculis remotibus plaὰ quaedi non pacto utilia astrono ae principianetarum: aede causis eclypsium solis &lunae. liuo Lirculos thaeras mare
a Oradu 'sol her unicu circuluil quem cedeti de motu primi mobilis determinatio limouet isipficie lies eclypties e ecc. ne expleueritiin hoc quarto de ultimo mirabi Ecce tricus qde circulus de Eois cireu libreuitate de passioni us caeaeropa Hibi mi
opposit' qma ac remotiolsea firmameto dicit mosimotu aut mediate alia:si nam orbis n5 oppositio augis.Solis aut ab oceidete i o lente mutaret locuplaneta nullu accides de nouo duo sui motus:quoRun 'est ei Dprius icirculo reciperisessides nem Iunaecinores:q deca
suo ecce quomόueὶ ines die agi octe. ix. nutis fere.Alius uero tardi
otae mot' sphaer' ipsius supra polos axis circuli signo':& e kqlis motui sphaerae stella '