장음표시 사용
131쪽
his septentrionale: sin in altera: latitudine declinationem tu habent meridionale. Et eirculus Ois in .s r. aequas partes secac si signa nominancile signu quodlibet rursum in.3o.gradus: quo fit ut cir lus.3oo.gradus continere dinoscas. 12. siquide in triginta ductis: numerus.36o.protinus enascitur. Et ligna in zodiaco pecularia nomina sibi sortiuntur atq; uendicandi sunt Aries: Taurus: Gemini: Cancer: Leo: Virgo: Libra:Scorpius:Sagittatius:Capricornus: Aquarius: Pisces in caeteris autem circulis nomina nulla sunt sortita: sed duntaxat signa nucupatur caeterae autem Dactiones ex fronte libri notae sunt. Mox emendat eos qui dicebant signa zodiaci esse quadrata cu quadratum sit superficies quattuor aequalium laterum aes angulorum: modo latus unum signi radiaci est duodecim graduum di alterum triginta: quod quidem maius altero esse cognoscitur: na alterius duplu sesqualterum.' EMox declarat ud tali sermone QI est in ariete aut tauro & similibus intelligere debeamus: cu sel 1 qtito caelo feras & aries octaui circuli sit i octauo circulo: εἰ primi nobilis i prio utriu .n. dc octaui & pri Ami circuli mobilis smus ponis zodiac': dicit prio st eo sermoe it edim sole re sub ariete aut sub tauro& ita quot de similib' Se capi i y sub: Sc signu i ea significatioe i q pauloate finitu est.. ios Sed alias tres ponit significationes signi: q minus astronomica proposito
ducunt. Pria est ut signu dicac euersa pyramis cuiuς basis sit signu propriemptu: sed uertex pyramidius conus in centro terrae intelligac: est. n. ramis figura solida a cuius una supiicie latera ad unum punctu erecta concurrunt: de ea superficies a qua erigunc latera pyramidis bassis nucupatur: 8e punctus ad quem concuriunt pyramidis uertex at 3 conus:& hoc pacto ut edo note signi: quicqd sub signifero circulo cotines pol dici ut parsὶ esse i fgno. cudae ut lignia accipiacia. 1. e sphaerae: ita ut sphaera itelligas diuidi p circulos se i polis eclypticae iter secates quoF prius p pricipia arietis S librae & scdus p eope fines de priuipia gemiἹ1 8e Lagittatii traseat:& huc i modu coseqnter
de ps caeli. ia .iteryxios circu. ariete mediu itercipietes: signu arietis nucupac& hoc pacto de taufo: geminis: cacro:& reliqs. Tertia e ut signu y mudi unuca. i. fr.pte accipias: ita. ut iret ligam in tota corporea machina t. r. arqς Ptes
diuisu p s ficies circulo e sese i polis eclypticae ut mo dictu G secandu :quoxa pximi qui bini I latitudine media: signa opposita itercIudant prius 8c stilus ex una pie i medio clau,
dant ariete & ex altera libra:& secundus & tertius tauR & scorpiu: tertius S quartus geminos & sagittaxiu: quartus de quitus cancru te capricornu: quintus & sextus leonem de aquariu: sextus S prius uirgine& pisces. Quo fit ut sex circulis tota corporeom machina in duodeci aequas porticies: rite hoc pacto Ltelligeretur diuisa:& qcquid in uniuerso posse dici hoc pacto ut pars esse in signo. sed hae tres supremae signi fignificationes ut iam dictim est paru ad astronomiam mometi afferunt: prima aut e magis accimoda est: iccirco de his abundantius q par sit forte dictum esse uidebitur. De duobus colutis Capitulum tertium. si si iurus solsticiorum e circulus maior: per principia canai S capricorni: per polos eclypticae:pariterct polos mundi transiens. Coturus autem aequinoctiorum itidem circulus maior est: per principia aritatis S librae & polos mundi transiens. uerticalis quem renith nuncupat est punctus i caelo de directo rei suprapositus: de si cocipias
lineam rectam per centrum terrae:pedes de caput cuiusipiam ad caelum erecti transeruitem: applicantem, que ad caeli circunferentiam eius extremum: punctus ad quem applicat: uertex illius rei diceres,do eo pacto si per centrum terrae 8c medium urbis haec linea tras re intelligatur: is punctus ad quem in caelo ap plicat illius loci uerticalis punctus dicetur. ac Maxima solis declinatio e arcus coIuri inter aequatorem S alterutrum tropicorum interceptas: quae a Ptolemaeo inuenta est uigintitrium graduum: S unius 8c quinquaginta minutorum: ab almeone uta ΕΟ. 23.graduum &.3; minutorum:& huius uarietatis mobilitas eclypticae octaui circuli in causa e: quae accessionis: recessionisi motu eiusdem circuli prouenit: ut amplius ex theoricis est cognoscendum. catatera autem peruiam:perspicuam de septaebent intelligentiam. De meridiano capitulum quartum. Meridianus est circulus maior per puncta uerticis & polos mundi transiens: unde euenit ut huc citeulum nobis uel ad ortum uel ad occasum proficiscentibus: continue uariati necesse sit:& oia loca quo. rum unus ad oriente magis Q alter quicunm pronior uergat: diuersios habere meridianos: & hoc pacto de locis uicinius ad occasum vergentibus.
se Longitudo locorum quam de longitudinem ciuitatum dicunt est arcus aequatoris intere duos duum
locorum meridianos interceptus: δἰ cum aequator . 36 o. gradum circuitum obtinens: totus iuper orizonta in . 1 q. horarum spacio regulariter alcendat: hinc euenit ut in una qualibet hora aequatoris gradus continue super orizontem conscendant:quapropter ex longitudine ciuitatum facilime cogni' scitur unius ad alteram horaria distantia: cum sol citius meridianum obtineat eis qui orienti sunt uicia
132쪽
niores q occiduis: ergo fi duarum urbium: Iongitudo sit .is. gradus: sol citius earum orientalioris unius horae interuallo si occidentalioris meridianum cottinget:& si illorum locorum logitudo eger.3o.gradus: soraitius 1llic duarum horarum iteruallo si hic ad meridiei pueniret fastigiu ω facile ex tabula longitudinum locorum ab occidete paulopost subiuncta depraebendas. io intra ergo tabulam 5e uide eregione locorum quorum differentiam quaeris longitudines:& minore substrahe a maiori scilicet gradus a gradibus de minuta a minutis: δἰ quod relinquetur est illorum adAinuicem Iongitudo:partire ego per. s gradus longitudinis inuentat:& quod elicietur sunt horae quibus sol citius i loco cuius inuenta fuerat longitudo maior peruenit ad meridianu. At si gradus non ascendae ad.1s.aut si qui supersint partitione periis facta:illos multiplica per .6o.dc producto adde minuta si quae superabant di partire petixv.6 habebis minuta horae: di si partitione facta superant minuta: ea ratim duc i .6o.6c partire per.xinde habebis secunda:& hoc pacto eliceres tertia δἰ alias mi utias. Verbi causa: si cupis cognoscere qaanto tempore sol citius haerosolymitanis q paristin contingit meridianum:accipe latrorunt ex tabula ab occidente longitudinem:est 3 parisiorum: longitudo gradus. et q.minuta.eto.hie rosolymitanorum uero gradus.6io.& minuta.is. 8c quia hierosolymae ad occidentem si parisii est longitudo maior .s traho ergo gradus.14.& minuta.3o.longitudinem uidelicet parisianam degradib'. o. di minutis is .longitudine Solymorum de superant gradus. s. ee minuta. 4s.longitudo scilicet meridia norum hierosolymae 8c paristi:quos superantes gradus partior per quindecim & proueniunt duo nume xus scilicet horarum sed supersunt. ii. gradas&.qs. minuta quibus quidem gradibus per sexaginta mul. . tiplicatis 5 pducto additis. s.superantibus minutis surgis numerus.7os quem partior p.ss.ec proueniunt.qT.numerus scilicet minutorum horae. ratum ergo erit solem citius occupare meridiei sammitate hierosio mitanis q parissianis duabus horis α .minutis.Tabula ergo longitudinislocorum pariter delatitudinis subter cospicienda subiicitur:ex Ptolemaeo deprompta.
Tabesa logitudinis de Iatitudinis ciuitatum ab occidente. Longitudo Latitudo Logitudo Latitudo Nomina x hispania quae & iber
Lugdunum:ciuitas Leucolatia:quam parist.
Capua:ciuitas Pithecusa:ciuitas
133쪽
constantinopolis s6 3o in q; o
Aulis: portus 13 30 3T PCalchis:iuxta Euripum
134쪽
135쪽
Prouinciarum principia media atm fines tum in Iongitudinum tum latitudinum gradibus. Longitudo Latitudo Longitudo Latitudo :
Ex europa prouinciae Meroe 6, 73 Qς 22 31 ε Hibernia insula Bri, Ethiopia interior so qs 32 3μ εο tannica - I 13 19 6as' sy afia prouiciae Australis.
is Corizon qui&finitor dicis est sphaerae circulus maior:superius hemisphaerium ab inseriore diuides est.n.is circulus in quem sub diuo consistentiu:cireuducentium oculos: uides obtutus deficere qui&de partem caeli uisam a non uia dirimere.Hemisphaerium:dimidium siphaerae nuncupamus. C Rectus orizon est ordion sub aequatore habitantium: qui de sphaeram rectam habere dicuntur.
136쪽
Obliquus orizon est orcion ultra:citraue aequatorem habitantium ubicunq; morari contingat. qui Sadem sphaeram decliuem pronam:atq; obliquam habere dicuntur. & omnium orizontium capitis uera lex polus dicitur a finitore scilicet undiq;:omnim ex parte aequi distans.Latitudo locorum est intenatu: atq; distantia puncti uerticalis Ioci ad aequatore.pro qua haec subdic regula.etor Quanta est elauatio poli mundi super orizontem:tanta est distantia pun dcli uerticis ad aequatorem.quod per inde est ac si dicatur quanta est aIicuius loci: poli mundi eleuatio super orizontem: tanta est eiusdem loci latitudo. equae hoc pacto demonstratur. Esto a b c alter colurus nostro meridiano colanctus.Linea b aeqtot:c punctus uerticis: d polus mudi:a e ori .manise stii est arcum d e:este eleuationem poli super otizotem quam dico esse aequa arcui c b:qui est distantia puncti uerticis ad aequatorem. na arcus b d: qui est a distintia aequatoris ad polum munddest quarta pars circuli a b e:dc similitet arcus c e:distantia scilicet puncti uerticis ad orizonta:quarta est ejusdem circuli a b e: nam punctus uerticalis polus est orizontis sunt igitur arcus b d:dc arcus ce quadrantes sciti cet eiusdem circuli adinvicem aequales: quado quidem quartae oes evitae circuli adinvicem aequantur. at arcus e d di est pars primae quartae b d: similiter quom re idem arcus cd: pars est secundae quartae c erdempto ergo ab utram quartarum communi arcu c d: residua erant aequalia. nam proloquium: digni, rasque est: si ab aequalibus aequalia aut idem commune auferas residua esse aequalia. sed dempto arcu cd:ab quadrante b d:relinquitur c b:distantia a puncto uerticali ad aequatorem. de dempto eodem arcu cd: ah secundo quadrute c e:relinquitur d e teleuatio scilicet poli mundi super orizontemtaequantur uis adinvicem e b: S d e:distantia scilicet puncti uerticalis ad aequatorem:& eleuatio poli mundi super uri . zontem.quanta est ergo eleuatio poli mundi Ruper orizontem tanta est dc distantia puncti uerticalis adaequatorem.quae est 6c Ioci latitudo arm propositum. De quattuor circulis minoribus Capitulum sextum. 21 LTropicus cancri est circulus minor quem Col in principio cancri existes:ad motum primi mobilis de scribit:& solsticium aestiuum dicitur. Tropicus capricorni est circulus minor:quem sol initium capricorni tenes: ad motum primi mobilis describit:quem de circulum brumae dicimus. et Circulus arcticus est circulus minor quem polus zodiaci ad motum primi mobiIis circa polum mu-di arcticum describit. C Circulus alitarcticus e circulus minor: quem alter poIus zodiaci circa polu dmundi antareticum circinat 3c describit. Polum zodiaci: punctum undecuti eclypticae aequidistante nuncupamus.sunt. n.poli zodiaci: axis eclypticae extremitates.& .p distatia poli zodiaci a polo mudi cognosceda haec subdis regula. -- -
23C Quanta est maxima solis declinatio tanta est distantia poli zodiaci a polo f mundi.Quae hoc pacto demonstratur. b L Sit circulus ab d: colurus solstitiorum: qui ex diffinitione per polos zodiaci 1 J' pariter de polos mundi traiist. εἰ fit lifiea Meclyptica 3c linea b: aequator de pii ictus c: polus et iaci: duero polus mundi. dico ergo arcum cd: qui est distan alia poli zodiacia polo mundi: aequum esse arcuiba: qui est maxima solis de clinatio. Nam arcus a c: est quarta pars circuli a b d: est enim c: polus eclypti stcae a:sed S arcus b d: est quarta elusidem circuli: itur quartae a c:dc b d: adinuicem aequantu dc arcu; b c:est pars quartae a c:itidem εἰ pars quartae b d: de lipto igitur a duabus quartis a c: & b d: eodem communi arcu qui est b c: res, ς' Z dua per conceptionem erunt aequalia. at dempto arcu b c:ab arcu a c:relinqui φ s atur b a:8 dempto eodem arca b c:ab arcu b d:relinquitur c d: uantur igitur ,-γα . Orelicta adinvice c d:8 b atquae sant distantia poli zodiaci a polo mundi & ma . Vc Ixima solis declinatio.quod est propositum. a Ex his quoque de determinatis in praecedente commento:distans tum i caelis tum in terra cognoscere promptum est:ut esto a d k:ctaurus sislstitiorum.& linea a k:otizon.linea b: circulus bruma :c:aequator:d solstitium aestiuumre: aertex capitis:spanistas citculi borei: puncto uerti. eali uicinior g polus mundi:h: punctus circuli borei:a uerticali purusto remotitsimus. Ad cognoscenda ergo alicuius loci notae latitudinis citra aequatorem ad circulum aestiuum siti: dista, tiam orizontis ad punctum circuli borei sibi uicinius:ut arcum k h:sabstrahe ab arcu g k: qui aequatur per regulam praecedentis capitis latitudini loci arcu g h:qui aequus est maxime solis declinationi a Pio..' lemaeo diffinitae. 13.graduum 5 .s .minutorum de remaneat dictantia petita
εAd cognoscendam eleuationem poli mundi super orizonta eiusdem loci ut arcum g k: quare laci
137쪽
Iius cuiuscunt per tabesam quarto capiti adiectam: latitudine δἰ per regulam praecedetis capitis habes
tuam eleuationem. uar ut enim latitudo semper potari eleuationi. cognoscedam maximam eleuationem circuli arctici super orizontem: ut artum Cli: adde arcui gu:eleuationi scilicet poli mundi super orizonta:arcum fg:qui aequatur maxime sesis declinationi:& ha 'bes petitiam. Ad cognosscendam distantiam pucti uerticalis ad orizontarat arcum e k:partire .36o.circuIi numeruet per q.6 pro lenient.6o. scilicet interuallum uerticis capitis & finitoris. Ad cognoscendam distantiam orizontis ad circulum aestiuum: ex eadem parte quae e arcus d k adiice arcui d h: qui est quarta circuli & .oo graduum arcum h k:prius cognitam: de habes interuallum intexorizontarchelasi eadem ex parte interceptum. Ad cognostendam distantiam orizontis eadem ex parte ad equatorem idest arcum c k: adde arcui d l proxime inuento maximam solis declinationem.& interuallum proueniet petitum. Ad cognoscendam maximam distantiam orizontis ad circulum brumae: hoc est arcum h li: maximae distantiae orizontis ad aequatorem nunc inuentae:adiice iterum maximam solis declinationem ut arcu; iba:& habes petitum. Arcus enim a k:interualli orizontis ad orizontem notus estnam circuli medietas:quae est. 1go.& hoc pacto cape distantias ab h polo scilicet zodiaci: ipsum ad g: ad fi ad e: ad d: ad c: ad b ad a:comparatis do.& hunc in modum de caeteris punctis:& cognosces promptissime omnex gradus & minuta distantiarum in caelo quibus quidem cum similia in terris resipondeant gradus & minuta anterua Ilorum terrae facilinae dinosces.& latitudinem parisianam: horum interuallorum sermulam subiunximus:elusinodi dis stantiarum locorum solis superioris figurae litteris usi ut k h: pro eleuatione poli retri lice super orizontem.& k g pro eleuatione poli mundi. te hoc pa sto de reliquis & horum interuallorum distantiay cognoscendarum promtitudo:non paruum ad cosmographiam PtoIemaei:& Geographiam Strabonis ha
Distatue G M Distatis G M Distantes G M Ad latitudinem. 8.
praeterea distantiam proxime a circulo boreo ad circulum cancri quae est arcus fo inueni ri subducendo maximam solis declinationem de distantia circuli horci a cardine mundi quae eidem maximae declinationi aequatur:scilicet c d & fg ab quarta circuli scilicet.'o.gradibus. at maxima lis de clinatio quae est a ptolemaeo perscripta gradus. 23. dc minuta .s i. duplata gradus conflat M'. & minuta cla. subductis itaque a .vo. gradibus eiul modi geminante distante gradibus.47. & minuta .qr. relin quuntur gradus.qr.8c minuta 18. proxima scilicet distatia circuli borei ad cancru quae ut notat autor. sere dupla est ad maximam solis declinationem.fere no ab re adiectum est: quia ea minor est duplo ma
ximae declinationis quanto. .gradus S. a minuta superant.qr.eradus &.18. minuta scilice .F. gra dibus &. r. .minutis.nem auctor exactam pro introductionis officio curauit ponere munerationem. 26 Id demum animaduersione non est indignum non omnino veru esse maximam solis declinationem graduS.a3.minuta. s. constanter seruare propter motum incIinationis octaui circuli: quem motum sol
insequi . scilicet indefinienda: determinandam maximae declinationis quantitate:secutus est Alphagra num & ille prolemaeum cui nondum octaui circuli inclinationis motus quc accessum:recessum p uocat 'satis exoloratus euaserat quod ex theoricis fidelius requirere Iicebit. De quinq; zonis. Capitulum septinaum. 27 Paralellus circulus est qui quoquo uersus omnique ex parte alteri circuIo aequidistat: ut circulus areticus paralellus est circulo cancri: aequatori: circulo brumae:& anta retico . de sunt quinque parale Ii in sphaera signati:q sunt circulus arcticus:circulus cancri quato circulus capricorni: εe circulus an tareticus:quorum quattuor minores areticus:canai:capricorni: deant amicus disterminant distingunti. que quinque caeli zonas.
138쪽
quae continuo frigore rigens inhilara e. sicaa erit totu inter b c & d e: iterceptu . bJactu temperata atq; habitabilis tertia erit totu inter d e:& latiterceptu sipaci, i liam: feruore male aegre habitabilis: il .n. illic stam lineagd: quae nobis ecly Vptica designat assidua uolubilitate gyros ducens: suo feruore ea reddit inhitata. is
quarta elt totu inter lar&hk:iterceptuspaesu: temperata at habitabilis si aq, rum uastitas ct aItera caeli facies id impune sinat.quinta est totu iter h lc l: inter, I elusum spatium: frigore semper horrens:ati thabitata:& cum dicimus aliquam caeli zonam:aut habitatam aut inhabitatam hanc denominatione a simili zona terrae illi caelesti plagae subiectae inteIligi uolumus.& inhabitatam aut habitabilem dicimus: bene & facile habitabilem: cum autem inhitatam inha, bitabilemue: te:difficilet habitabilem intelligimus.sunt enim qui exultam torridam* zonam nunc habitant multi.&hae quin*zonaeshmpta sphaera facile conspiciuntur. Caetera aute litterae inteIIectui
peruia sunt. Introductorii Astronbmici de sphaeta secundi finis. ENARRATIO Libri tertii.
CDe ortumoccasu signope:de diuersitate diem Sc noetiae& de diuersitate climatu: S primo de otia de occata Cosmico:Chronico:& Heliaco:hoc e naudiali:teporali:& lari. Capitulu prima. x et ortus cosmicus qui se mundialis dicitur: est ascensio signi aut stellae de die super orizota. diem aute; hac eam moram nuncupamus: qua sol super hemisphaerium nostrum fertur qui de dies attificialis inse rAas uocabitur. Et id signum quod mane cum Ple in nostrum conscendit: sensimq; eleuatur hemisphaerium: maxime de excelentia quadam cosmice oriri dicitur:ut i.ueris initio aries:aestatis cacer: autumni che, te in initio brumae capricanus.
et occasus cosmicus est descentio signi aut stellae sub nostrum orizonta: dum ii nostrum occupat he misphaerium S id maxime cosimice occidere dicitur:ql sole diluculo sensim ex orientis parte emergente:continuo pronum abit in occasium ut in uetis initio cheleraestatis egoceros:autumni aries: brumae ea cer.sunt enim haec illis signis opposita:quae maxime in eorum temporum: initiis cosmice prius oriri dicebantur.& de hoc orta occasum: insigne est hoc Virgilii Georgicon Vere fabis satio. tunc te quom medica putres. Accipiunt sulci:& milio uenit annua cura: Candidus auratis aperit cum cornibus annum. Taurus: 8e aduerso cedens canis occidit astro. At ii triticeam messem robustam farra Exercebis humum:solisq; instabis aristis Ante tibi eoe atlantides abscondantur: Gnosiam ardentis decedat stella coronae: Debita et sulcis committas semina:quam 3 Inuite properes anni spem credere terrae Quattuor temporum anni initia:media:ac fines:tum in mensibusnum in signis caelestibus hac formula
Pri. Me. Finis Tempora Principium Medium Finis. M A M Ver Atlas Taurus Gemini 1 I A Aestas Cacer Leo Uirgo S Autunus Libra Scorpius Sagittarius D I F Hyems Capricorn Aquari' Pisces 3 Cortus chronicus qui S temporaneos dicitur est ascensio signi aut stellae sup orizontem: st solis oci.
sum eo enim tempore quod a crepusculo uespertino principium sumit: mathematici utuntur: no qui Arithmeticem:Mufice:Geometricam Astronomicamio dignitatem profitentur: sed quos uanos ueneficosar nuncupamus qualibus ueneficis sagisq; mulieribus: maxime Infamis Testalia fuisse legitur. quale fuisse Circen:qua mi Medeam his uerbis fingit Ouidius. Diim omnes noctis adeste: Quom ope cum uolui ripis mirantibus amnes In fontes redire suos: nculsam sisto. Stantia cocutio.cantu freta nubiIa pello. Nabitaq; induco.uentos abigo*.uoco . Vipereas rumpo uertas 5c carmine fauces. Vivam saxa sua Conuulsam robora terra Et siluas moueo.iubeois tremistere montes: Et mugire tum manes* exire sepulcris. Et i niores poetae damnsi calamitate isinuare uoletes ad id exprimeda hoc ortu qfi ictusto utebae.& hoc quom ortu no nesici ' naso:sui exilii iselice & nullo ise reuocata mora his uerbis deplorat. Sed memor unde abii:quaeror o iucude sodalis Accedant nostris seua ς, arma malis. Vt c eo uobis scit hicas detrusus in oras: Quattuor autumnos pleias orta facit. AC Piciales enim sunt septem stellae tauri quae εἰ atlantides dicuntur: quae quidem in cosmico man, danoque ortu fere in medio aeris oriuntur: sed orta cronico fere in medio alamni: a septem allantis
filiabus haec nomina sortitae. Electra: Altione: Celeno: Merope: Astrophe: Tagate: Maia. Nec hoc mrum quidem: Metunt enim Atlas de Mercatius trismegistas atlantis nepos: insignes astronomi: ct fer
139쪽
me eiu ς artis repertores:si nomina syderibus secerunt: quae adhuc obseruat posteritas: ut par est credere medicae opiseraeq; artis primos repertores sivis fecisse nomina rebus: quod in singularitet inquit Ovidi' pleias orta: ea singulari insignit appellatione Maiam intelligamus:quae ob honorem mercurii pleiad nomen sibi peculiariter uendicat ac assciscit. sis occasus chronicus est descensio ligni aut stellae sub orizontem post solis occasum. o Heliacus ortus qui & solaris dicitu est cum lignum aut stella a radiis solis emergens 1cipit apparerer quam prius solis praesentia: uicinitas uideri non linebat. insignius enim lumen: minus otiundit alip ocitat uiderim non permittit. γε Heliacus occasus est tu prius astrum aut stella uideretur:haud quaquam a Iius uideri sinit solis ulcinia ut in coitu solis & lunae contingit Itinam non uideri. Astri nomine: coelestem imaginem: lignum coeleste compraehendimus. Et hi tres ortuit: occatumq; modi ex graecis uocabulis cosmos: chronos: Sehelios: qui sunt mundus: tempus: l nomina sumunt poetici 3 dicuntur: se poetae frequetius illis utanc. idcirco nihil miru uideri debebit: si poetarum adducendo carmina:eorum hoc in loco in reis sua: sum' plurimum subfragiis usi. nune autem ad caetera transeamus. De ortu Bd occasu signorum secundum astrologos Capitulum secundum Hic de asscentione ait ortu lignorum cuius praesertim astronomi praecipua cara est exaequitur autoris Cortus ergo astronomicuς signi est ortus: astentio 3 eius partis aequatoris circuli: quae una cu .signo exorientis parte super orizontem emergit:& hoc pacto de ortu partiς ligni dicatur. 9 CSignum recte oriri dicitur: quo cum maeor pars aequatoris oritur:& ita de parte ligni dicatur.3o Signum oblique pro neque oriri dicitur: quo cum minor pars aequatoris oritur: de ita quoque de parte signi dicatur. MEOccasus astronomicus signi est de sicensio eius partis aequatoris ex parte occidentis: quae cu signo praeceps pronai tendit sub occasum: qvi & bifariam diducitur: in rectum sicilicet de pronum.1 occasus signi rectus:est quoties maior pars aequatoris prona cu eo simul occidit: rediim occasum, Coccasius uero signi pronus: obliquus : est quoties aequatoris portio: mior sub orizonte simul una clam ligno demergitur. Et intelligis maior portio aequatoris cum ligno aut oriri aut cadere quoties plures.; .gradibus aequa totis cum ligno aut emergunt aut decidunt. Et cotta: minor si pautiores. 3 .graditabus cum eo oriantur: occidantve:& hoc pacto de occasiu partium itelligere facillim uest.& de eiusnacidi ascentionibus aduertendae sunt nonnullae regulae: quaς aut oris littera continet.
rq Prima est aequinoctialis circulus tum in sphaera recta q decliui:regulis: uniformis p ascendit: ita ut ite poribus aequal1bus continue aequaIes arcus portione si conscendant: quo fit ut cum in omni orizomte. 2 q. horarum anterualla: completam aequatoris circuli reuolutionem contineant: i una ergo qualibet hora continuo aequatoris. 1s .gladiis emergut: sit iterum cum orizo rectus: omnes arcus diurnos ubi uis gentium aequa partinoe cum nocturnis aequet: ut sex aequatoris signa hoc est gradus. iso. duodecim horarum interuallia in suo ortu consciant.
Secunda zodiacus circulus non uniformis ascendit mem in sphaera recta quidem: ne in obliqua 'quanto portio zodiaci rectior ascendit: tanto ampliore temporis mora suus ortus conficitur: εἰ quanto promor: obliquior : tanto contractiore. Unde cognoscere promptum est praesercim obliquum orizonta habentibus ua rectae:quaeue Inae signa oriantur' occidant m. nam cum illis propensissima dies artificialis qua moram solis super orizonta nuncupamus .ir .horas super & ut quae habitantibus ad Cynosuram sole subeunte cancrum contingit sex signa illa die super orizontem emergentia ut recta oriantur .pronam cadant necesse est ut esto uerbi causa illorum dies longissima. 16. horarum Oacio distensa: quanta nobis Parisianam academiam colem tibus accidit. Cum illo in toto illo. 16. horarum interuallo solum sex signa zodiaci quae sunt cacer: -leo: uirgo chele: scorpius:& Lagittarius oriantur: costendant super orizonta:& in .sa horaru interuallo ro, iidem aequatoris ligna conscendant ergo in. 16. horarum interuallo maior aequatoris portio et signa sex cum sex zodiaci signis oriuntur: recte igitur oriune cancer: leo: uirgo: chele: scorpius atm sagittarius:& icontractissma die quae est siste subeunte brume: capricorni. circulum quae uerbi causa sit. g. ratum ueniunt. 6. zodiaci ligna super orizontem quae sunt capricornus: aquarius pisces: aries: taur': dc gemini. at in. s. horarum interuallo pauciora.6. signis aequatoris oriuntur: oriuntur ens dutaxat quattuor: ergo capricornus: aquarius: pisices: aries: taurus gemini oblique oriune. Nam cum illis minor aequatoris por,tio oritur: Sc laoc habitantibus ad cancrum: habitantibus enim ad ego cerora: capricornum oppositum eueniret. Et eadem ratione cancer: leo: uirgo chele: s orpius & sagittatius recte orientia: prona obliqua, que decidunt nam in contractissima nocte ut uerbi cauta quae. s. horarum est)quemadmodum sole initia cancri labeunte parisiis accidit. 6. illa signa occidunt: at solum aequatoris. q.in illo. q. horarum inte uallo illis occidunt.cadunt igitur prona: illa. 6. signa.& eodem pacto ostendas capricornum: aquarium: pisces: arietem: taurum: & geminos occidere recte:s occidant in protractissima: longissimam nocte. Et
quanuis oculatis sphaerae inspectio ad haecαsequentia rite intelligenda nonihil afferat praesidii: uix in.
140쪽
tato ingenio ranae fabrefacta luenias:quae a reuu astensionu:tu paruo' tum magnope discrimina:satis aperte monstret:quapropter ut dilucidius ola pateat: saepius ascensionu rabulae consulendae erunt:n D semis introductionis ossiciu:pondus demonstrationis sustinet quo pacto signiteri circuli in utroque orizonte astelionu inaequalitate esse necessie est:& caetera id genas sequentia.in unaquam em distiplina; etepreclum ducendum est illa sola tractari quae in ea bene cognosci depraehendi s ualeant. Haec tabula est ascensionum rectarum hoc est habitantium sub aequatore cuius prima numerram ILnea in sini ira collocata:ab uno ad.;o.continue procedens:gradus signocte zodiaci declarat. terae autem lineae a Ieua dextrorsum tendetes:gradus aequatoris concendentes monstrant. Aries Taurus Gemini Cancer Leo