장음표시 사용
301쪽
exemplar vobis propono , adolescentes I pIopinno etiam , huius patriae. linguae , quae lanei inter uernaculas Omnes praeliantissima: in , scriptorus in eloquentia mari Oς ui quorum optime dicendi facultatem aemulemini': Ied prae ceteris omnibus Demosthenem, aliosque Graecos, Oratin res propono , quibus eloquentiae fasces' ceteriolatores omnes submittunt ,: Eisi aenim. demus philoiophiam in quibusdam arcanis. naturae Idibus expendendis nova in dies cognitione proficere multa enim non de integro inventa sunt, sed ex antiquis Graeciae magiitris eruta. , & ut recentia in medium allata tamen ad cumulatissimam Graecae eloquentiae laudem neque Latini, neque alii umquam accesserunt . Eloquentiaeneis tantum dicam, an simul etiam poeseos p Graeci se quidem non minus divina poeseos vi, quam summa eloquentiae facultate omnibus anteire visi sunt .. Nam & Homerus , quem .e PoeIis unum nominandum sulcepi , adeo carminibus suis eS celluit , . ut eius ingenium sine exemplo maximum Paterculus daRei ita Magnitudine enim Ope
rum. , & fulgore caiminum 1olusi appellari poeta meruit, in quo : hoc maximum est . , quod neque ante illum , quem ille imitaretur habuit , neque post illum , qui eum imitari possiet , inventus est . Nemo enim umquam fuit , qui ut Homerus , poeticam laurum momorderit:. Nam quod nihil omnino molitus. fit inepte quam profecto laudem ceterarum luculentissimam duco. ' restatus est Horatius. Ab eo ceu fante perenni omnium
302쪽
e IIvatum ora rigari, a firmavit Ovidius . Me sane de sietet dies , si omnia de singulari Homeri praestantia omnium aetatum testimonia exequi pergam. Via deris, auditores, quam in arctum mea cogatur ora
tio , quae . si latius divagari, & de Aristophane , Pindaro, Euripide, celetisque disserere possiet, nonne ex omnibus singillatim recensitis illud sempere vinceret, quod ostendendum initio proposueram, eos, qui . GIamam linguam , Graecasque literas nolunt sapientiae thesauros opulentiorqs ,. prae aliis , sibi comparaturos P Quid quod Athenaeus,& Plutarchus libros ediderunt, tam recondita doctrina , tam multiplici , subtilique scientia re. fertos, ut fere totius eruditionis penu in ipsis latitare uideatur , atque illiue', si quis serio euol. vetit, amplissimam sapientiam depromere' valeat p.
Quid ambobus illis doctissimis undecumque viri excogitari potest eruditius ρ quid fuit umquam post homines natos sapientius P Equidem cum . Theodoro GaEa acrix iudicii homine sentio, qui
interrogatus omnium IabIGIum iactura esset facienda .: eique optioe daretur quem massime olseruarum vellet,. Plutarchum diRit. Est enim ve ire thesaurus eorum, quam praestantissima in omnibus aliis Sctiptoribus sparsim inveniuntur , sive philosophiam , sive alias disciplinas , sive hiito. riam Graecam l. ω Romanam spectus - Sed quo sum haec P. dicet aliquis . Nonne Graeci omnes Scriptores in Latinum sermonem iamdm conoe si suiu λ Quid tantum laboris ac uigiliarum in unius Graecae linguae studio ad discendum
303쪽
perdissicilis impendere necesse est ρ Quid interest,
latium Graece , an Latine docentes Scriptores iblos , quos tantopere commendasti , s apientiam nobis comparaturi adeamus p Parum fortase reserat , o bone , si versones perlegas . At non perlegis. Cum enim interpretes leporem illum solis Graecis peculiarem , & orationis succum numquam sint assecuti , neque assiequi potuerint, versiones nequaquam alliciunt, nequaquam Oblectant, quae proinde aut minime leguntur , aut non libenter , sed cum fastidio , animique contractionem leguntur. Quare illud quoque manifestum est , quod altera orationis parte vobis demonstrare pollicitus sum , eos, qui Graece sciunt; non tantum uberiore , sed & iucundiore sapientia perfrui. Neque vero , ut Graecae linguae cingnitione assequamini, tantum vobis esse desudandum , tantumque temporis impendendum putate, adoleicentes , quantum opus esse falso suspican tur plerique . Graecam linguam planam esse , ac parabilem multis ab hinc annis Etrusca oratione iam docuimus , eamque ad studiosae iuventulis utilitatem typis mandavimus . Neque defuerunthonae indolis adolescentes nonnulli , qui rationi bus , quas explanavimus. , ducti , ac permoti, ad Graeci sermonis studium animum adiunxerunt ,& vera esse , . quae differuimus , reipsa testati sunt, Aquibus in medium iterum afferendis , ne nimis in dicendo longus patientia vestra abuti videar, supersedeo . Nahilominus etsi maxime arduus,
maximeque dissicilis esset Graecorum sermo, ner
304쪽
vos omnes ad eum perdiscendum contendere deberetis , adolescentes , nulli labori parcere , nullas vigilias , nullam studii diuturnitatem I perti me stere Tanta siquidem est iucunditas , N)vo.
luptas , quae a Graecis liteIis cmanam, ut omnis labor , Itaedia omnia , atque incommoditates ad tantum gaudium aliquando consequendum magno sint animo absorbendae . Quam voluptatem
ut aliquantisper ,' qua possum ratione , vobis ob oculos ponam quanta enim revera sit , nisi
quis experiatur, haudquaquam omnino potest percipere ) mecum quaeso animadvertite auditores, eam Graecis a natura ingenii vim , ac dexteritatem fuisse concessam . ut recte , ae prudenter de rebus quibustibet semper senserint , acres in excogitando , atque sublimes ; sed numquam a natura, verique smilitudine discrepantes, nihilque umquam frigidarum , atque inanium rerum pers quentes. Quamobrem qui veteribus Graeciae stris toribus legendis operam suam navat , multo itiinc iucundiorem , multoque dulatorem sapientiam haurit. Cum enim optima quaeque , opti meque excogitata ubique offendat , 'intueatur , ConsideIet . neque umquam in levibus . parvique momenti rebus tempus miserabiliter ammat P tu eundissimo voluptatis senis afficiatur . necesse emEquidem fateor multos etiam alios , qui e Grao Cia non prodierunt maximequel e Latino m numero , gravissimos scriptores existere , acerrimi id scribendo iudicib, m Croe brum gibriami i m xima scum laudoli aemulat ditamen: cuni χἀ
305쪽
r18 Ο .R A T I o I. ctissimis viris sentio nonnihil in ipsis adhue des-derari , ut illam in excogitando singularem GIae corum vim , consummatumque iudicium consecuti esse . videantur , atque id in cauta esse , cur non tantam inter legendum , quemadmodum Graeci , iucunditatem afferant. Cuius rei certissimum argumentum est, quod qui Latinam, aliam ue quarumcumque linguarum optime noverit, i Graecam quoque probe calleat , libentius, ες suavius in Graecis , quam in aliis perlegendi scriptoribus immoratur. Absit, auditores , absit, ut Latinorum gloriam , aliorumque praeclaris morum virorum, qui optime de sapientia meriti sunt , summaque aestimatione dignissimi , ne hi tum quidem oratione mea imminutum velim, Permagnam & ipsos voluptatem afferre legenti bus affirmamus . Sed tamen vestra , eorumqu
pace dixerim , longe maior , longeque iucundi0r voluptas est quam afferunt1 Graeci. od cum animadverteret Quint lianus , puerum praecipit qui literis , & sapientia est imbuendus , priuiquam Latinis, Graecis disciplinis erudiri. Crassus item , ut Graeco sermone dicendi piaecepta id urbe traderentur , constituit . Haue I enim tenen vim in docendo rationem bene , ac sapienter putavit laudatissimus uterque vir , tum quod φGraecis literis Latinae fluxerunt , tum maXim quod Giaeci scriptores plus afficiunt animos , Sad iapientiam suavius alliciunt , seu potius per trahunt o Etenim Homerus , eit i quo Graecae lin
suae istudium auspicari consul issimum duco, t-M
306쪽
mirifice delectat , acuit , pascit legentium animos , tam incredibili voluptate perfundit , ut praeterire nemo possit eius , plusquam Sirenum, dulces cantus , nisi forte livoris , aut inscitiae veluti cera oblitas , & obturatas aures habeat . Quam enim multiplex in Homero rerum varie. tas , quas omnes summo ingenio , iudicio , sapientia ubique pertractat P Quanta utilissimorum , Praeceptorum copia , quorum austeritatem speciosarum fabularum condimento mitigat , ac delinit Θ Nam idcirco capit , ac demulcet inno-Aiae voluptatis illecebris animos , ut salutarem smul monitorum medicinam utiliter deceptis in. fundat . Quam egregie res omnes describit , spirantibusque veluti coloribus exprimit , ut igno. res , utrum poesin , an picturam eius carmina appelles Θ Quae enim regio , quae ora, quis locus , quae species formae , quae pugna , quae acies , quod remigium , quis motus animorum . quis ferarum , quae hominum , ceterarumqu Ierum imagines non ita expictae sunt, ut inludiri potius , quam legere arbitreris P Quanta totius antiquitatis , morumque pristorum eruditio Θ Quae vero , Dii boni , verborum lenocinia P qui flosculi ρ quae gratiae , quae veneres 3 quae elegantiae , quanta sermonis cum simplici. tate , & nativo candore coniuncta sublimitas 3
- . me sibi quisque Speret idem , sedet multum frus aque laboret
307쪽
O divinum Homerum l. O Vatem nemini consearendum i Io Virum humanae conditionis in sapiendo modum praetergressium t O inexhaustum totius sapientiae Oceanum , cuius aquas quOUIS nectare dulciores quo plus pleno ore potaveris ιeo plus stias , & adhuc potare cupias i Quam me eorum miseret , qui tantam Homeri dulcedianem, quae nullatenus verbis explieari valet, in Graeco fonte degustare non possunt i Non enim exigua humanae felicitatis ,parte siqua modo est in hac 1 vita destituuntur. Ego sane in eius camminibus iterum , ac saepius perlegendis tanta defixus haereoiadmiratione , auditores , tanta' eXIleox gestientis animi voluptate , ut quidquid i
oris, & curarum, quas in Graeco sermone addiscendo suscepi , prae tanti boni magnitudinς,
quo ἡ nunc pe I fruor ., vel levissimum videat ud , nec ilaboris ,1ac studii diuturnitatem denuo congeminare pigeret, ut vel ad unum Homerum legendum , atque .intelligendum pervenire possem . An vero tantam solum Homerum legentibus afferre iucunditatem, nequaquam vero ceteros quΟ-que Graeciae scriptores eamdem delectationem
parere existimabitis P O beatam Graeciam l O Graecorum sortem nimis invidendam l O beatos Graeci sermonis studiosos i Omnes delectant similiter , omnes similiter incredibili voluptate. animos explent. Omnes enim & mira sentiendi vi, & -summa eloquendi laude praestiterunt. Nullum apud Graecos cordis , & linguae dissidium repe-Iue est . De omni squidem re quam pertra-
308쪽
ctandam susceperint , & optime sentiunt, & Iruculentissime diliarunt . Quod enim de Nestore affrmavit Homerus , quod ex eius ore dulcior melle manaret oratio , illud in primis de H mero ipso , deinde vero de Graecis omnibus di- Cendum putatote , auditores . Nonne de Ρlatone diserte Cicero testatus est , Iovem , si loqui vellet , non aliter quam Platonis lingua locuturum pAristoteles vero tantam praefert nulla ambiti ne , nulloque fuco venustatem , ut naturae P tius , quam hominis ore locutus esse videatur. Consueverunt enim Graeci scriptores res omnes,
quaecumque sibi propositae sunt , non solum ascienter & docte , sed etiam ornatissime , splendidissimeque , & cum summa ubertate sermonis explicare . Non enim qui philosophiam inter eos tradiderunt , orationis gravitatem , & ornatum contemnendum putaverunt , ut plerique minoris notae philosophi nunc faciunt , qui videntur laudi sibi ducere inquinatissime loqui , & sermonem ruris plenum , ac squaloris persequi ; sed magnitudinem scientiae cum dicendi copia , &splendoIe vel borum coniunxere , non minus insignes sentiendi auctores , quam eloquendi. Turispe squidem , & plane absurdum sapientissime Hexistimarunt de praeclarissimis philolosophiae rebus baibare , atque incomposite disputare . Re rum enim maiestas ob sermonis foeditatem non parum imminuitur., ac vilescit . Quis enim nota videt has infectas barbarie nobilissimas disciplinas plurimum pristinae dignitatis amisisse , plurimumque
309쪽
161 ORATIO I. que ab illa, quam olim apud homines obtinebant, existimatione excidi lia Θ Eam ipsam facultatem , quae de Deo, divinisque rebus , Christiana Religione , Christianaeque legis praeceptis disserit, quam.
que vix ulla dictionis elegantia apud Latinos comitatur , quanto eloquentiae nitoIe , verborum flumine , sermonis lepore , apud Graecos Patres, quos Sanctis adscriptos veneramur , pertractatam invenies p Siquis enim Basilium , duosque Grego. rios , NazianZenum , Nysienumque , Ioannemque Chrysostomum sedulo evolvat , eorum profecto Orationem aurum purum putum aestimabit, nullamque eloquentiae laudem illis defuisse sentiet. Sane , ut de me fatear , tam arcte animum meum divina eloquentia sua sibi devinxit D. Basilius, ut veluti meas delicias , meosque amores paene exin
osculer , atque amplectar , eamque in . illius legendis libris voluptatem experiar , ut nihil supra in re literaria posse cupere mihi videar . Quem enim suavissima , qua valet , dicendi vis non iuliciat, demulceat , & ad sese rapiat ρ Demosthenis vim , Platonis copiam , Isocratis suavitatem tam egregie , tantaque cum laude aemulatus est, ut Desiderius Erasmus vel ipsum Demosthenem c si Diis placet ab eo superatum esse assirmare non dubitaverit. At enim sperandum est nemini divinam Basilii eloquentiam , flexanimamque persuadendi vim, qua in animos influit, persentire, nisi Graece loquentem audiat . Elaborarunt quidem inclyti viri , ut diserte non minus , quam ornate Latinum facerent . Elaboravimus & nos,
310쪽
ut orationes eiust non Paucas ea , qua potuimus elegantia , verborumque nitore Etrusce interpretaremur . Quid autem p Uappam generosissimum vinum cum a nobis , tum ab illis factum intelligimus . Ubi enim in Latinis , atque Etruscis versionibus heroica illa vis , & subtilitas gyandi. loqua , ubi beata illa , neque tameta umquam otiosa verborum luxuries ρ Quid igitur miramur, si Graeci scriptores tu alium sermonem conversi minus legentes assiciunt , minusque delectant,
quin immo balbutire quandoque quod magnopere dolemus & prope frigere videntur ρ Attiacam illam venustatem , Atticas illas veneres, Camdidam simplicitatem illam cum tanto numero
coniunctam, nemini umquam interpretum non .
dicam exprimere. , sed vix adumbrare licuit. Graecae enim eloquentiae nervi , cum Graeci scriptoIes vertuntur . frangi , ac succidi quodammodo videntur ., Ac dit , audiIorqs. quod Gra corum strino leniter , ac mollissime fluat , Latinus vero , atque alius, quicumque asper sit prae illo , & duriusculus . Herodoti novem historiarum libros , Musarum nominibus inscriptos esse tenemus Thucydidis. Or4tio: adeo Demosthenem ipsusn demulcebat se ut octies totum exscripserit
Xenophontem in eloquundo iucundissimum iam i Atticam appeti runt veterςs , Aristophania vero leporem , quem: adeo in deliciis habuit Ioannes Chuysostomus , admirantur omnes, imit ri potuit nem , At si, Latino . aliove sermonu