장음표시 사용
321쪽
LIBER PSALMORVM. PDI. 4. v. se lynee est in irascibili , sed in volun- , tem est passio ι ergo non est peccatate: &se ira est in Deo dc beatis. tum.& in Christo fuit. Tettio modo dicitur ira proprie quaedam passio vis irascibilis. quae
contingit ex hoc quod vis irascibilis tendit ad destructionem alicuius , quod apprehenditur contrario volito, vel desiderato. Et si quidem sit ex ordine rationis insurgens, vel Ordinata ratione ; sic dicitur ira peraelum, de sic fuit in Christo Si autem sit inordinata, sic erit ira per vitium, quae in Christo nullo modo fuit. Et sic patet solutio ad argu
Nota qubd sicut in Christo delectatio superioris partis, non tollebat tristitiam sensitiuae partis ; ita etiam & ira sensitiuae partis, non impediebat in aliquo usum rationis ;quia quando diuinitas permittebat unicuique partium humanitatis Christi, agere quae sunt ei propria ἔVna pars aliam non impediebat; sicut in nobis accidit quM una pars impedit aliam. Nota secundb quod ira inordinata consistit in vindicta : sed ira ordinata vindictam ad iustitiam ordinat ; ut scilicet vindictam non quae rat, sed iustitiam; & ranium puniar, quantlim ordo iustitiae permittit.
catum , peccando enim demeremut : sed passionibus non gemeremur, scut nec vituperamur I ergo nulla passio est peccatum et ira au-2. In omni peccato est conuerso ad aliquod bonum commutabile δsed . per iram non conuellitur aliquis ad aliquod bonum commutabile, sed in malum alicuius , ergo ira non est peccatum.
Nullus peccat in eo quod vitare non potest i sed iram homo vitare non potest; quia motus Irae non est in potestate nostra, ergo ira non est peccatum.
4. Peccatum est contra naturam .
sed irasci non est contra naturam hominis, cum sit actus naturalis potentiae, quae est irascibilis ; ergo tranci non est peccatum.
Sed contra est qucri Apostolus
dicit, Omnis indignatio ct ira solutura sobis.
minat quandam passionem : passio autem appetitus sensitivi intantum
est bona, inquantum ratione regulatur. Si autem ordinem rationis,excludat, est mala. Ordo autem rationis in ira potest attendi quantum ad duo. Primo quidem quantesnad appetibile in quod tendit, quod est vindicta. Vnde si aliquis appetat quod secundum ordinem rationis fiat vindicta, est laudabilis irae appetitus, & vocatur ira per helum. Si autem aliquis appetat quδd fiat
vindicta qualitercumque contra or dinem rationis ; puta st appetat puniri eum qui non meruit, vel ultra quam meruit, vel etiam non secundum legitimum ordinem, vel non propter debitum finem, qui est conseruatio iustitiae, de correctio culpae, erit appetitus irae vitiosus; & nominatur ira per vitium. Alio modo attenditur ordo ratio-
322쪽
nis circa iram, quantum admodum irascendi; ut scilicet motus irae non immoderate feruescat, nec interius, nec exterius. Quodquidem si praetermittatur, non erit ira absque peccato ; etiam si aliquis appetat iustam
Ad i. R quod quia passio potest
esse regulata ratione, vel non aegu Iata : ideo secundum passionem absolute consideratam non importa
tur ratio meriti vel demeriti, seu laudis vel vituperij. Secundum tamen quod est regulata ratione potest habere ration meritori j & laudabialis. Et ε contrario secundum quod non est regulata ratione , potest habere rationem demeriti vel vituperabilis. . Ad 1. R quod iratus non appetit malum alterius propter se, ted propter vindictam in quam conuertitur appetitus eius. sicut in quoddam commutabile bonum.
Ad 3 R. quod homo est dominus suorum a chilum per arbitrium rationis Et ideo motus qui praeue
muni iudicium rationis, non iunt in PsALMUS. q. v. c.
Multi dicunt, quis ostendetnobis bos ηα 'Agnatum ut 'pernos omen
Videtur quod intellectus agens
sit unus omnium hominum silluminare enim homines, est p- prium Dei, secundum illud, Erat Dan.1. lux vera que illuminat orc. Sed hoc pertinet ad intellectum agentcm Sergo intellectus agens est Deus :Deus autem est unus ; ergo intellectus agens est unus tantum.1 Nihil quod est a corpore separatum multiplicatur secundum multiplicationem corporum: sed intellectus agens est a corpore separatus tergo non multiplicatur secundum multiplicationem corporum, & per consequens, secundum multiplicationem hominum.
Dicendum qu bd virtus quae facit
naturas rerum sensibilium per se subs stere absque materia, ut sint intelligibilia actu, abstrahendo a m teria indiuiduali , vocatur intella- potestate hominis in generali I vi l eius agens scilicet nullus eorum in s rgat , quamuis ratio possit quemlibet smgularι ter impedire ne insurgat.
motus ii ae non est in potestate hominis. ita scilicet qubd nullus insurgat Quia tamen aliqualiter est in hominis potestate, non totaliter perdit rationem peccata, si sit inordinatus.
Ad . R. quod nascibilis in homine naturaliter subiicitur rationi. Et ideo actus eius intantum est homini naturalis , inquantum est secundum rationem. Inquantum vero est praeter ordinem rationis . est contra hominIS naturam. 22. q. t s .
Quam quidem posuerunt quan dam substantiam separatam , non multiplicaram secundum multitudinem hominum. Quidam verbpOsterunt ipsum esse quandam viri rem animae , & multiplicari in multis hominibus. Quod quidem utrumque aliqualiter est verum : Oportet enim quod supra animam humanam si aliquis intellemis a quo dependet suum istelligere Qidquidem ex tribus potest esse manifestum. Primo quidem quia omne quod couuenit alicui per participatronem, prius est iii aliquo substantialiten Dissiligod by Coogle
323쪽
LIRER PSALMORVM. Psal. 4. v. s. 4 Isicut si ferrum est ignitum , oportet taliquem intellectum semper in adhueste in rebus aliquid quod sit ignis existentem, & totaliter perfectum secundum tuam substantiam & na, intelligentia vetitatis. IuIam. Non autem potest dici quod iste Anima autem humana est intelle- intellectus superior, faciat intelligi-ctiua per participationem ; nonibilia actu in nobis immediate absenim secundum quamlibet sui par- l que aliqua virtute, quam ab eo anitem intelligit, sed secundum supre-ima nostra participet et hoc enim nam tantum. l communiter inuenitur etiam in reta Oeortet igitur esse aliquid supe-lbus corporalibus, quod in rebus in-rius anima, quod sit intellectus se- ferioribus inueniuntur virtutes par -
cundum totam suam naturam, a quo intellectitalitas animae derivetur, etiam a quo eius intelligere depen
Secundo quia necesse est quod ante omne mobile inueniatur aliquid immobile secundum motum illum ;sicut supra alterabilia est aliquid
non alterabile, ut corpus cadet te :omnis enim motus causatur ab alI- quo immobili.
Ipsum autem intelligere animae humanae est per modum motus ; intelligit enim anima discurrendo de effectibus in causas & de causis in effectus, & de similibus in similia,& de oppositis in opposita. Oportet
ergo esse supra animam aliquem intellachum; curus intelligere sit fixum,& quietum absque huiusmodi disi
Tertio quia necessest quod licet
in uno dc eodem potentia sit prior quam actus ; tamen simpliciter actus praecedit potentiam in altero. Et siticulares activae ad determinatos effectus , praeter virtutes uniuersales agentes sicut animalia perfecta non generantur ex sola uniuersali virtute solis, sed ex virtute particulari quae est in semine. Licet autem quaedam animalia imperfecta generentur absque semine ex virtute solis; tamen etiam in horum generatione non deest actio particularis virtutis alterantis & dil-
Anima autem humana est perfectissimum eorum quae sunt in rebus inferioribus Unde oportet quod thraetor virtutem uniuersalem intelectus superioris, participetur in ip ta aliqua virtus quali particularis ad hunc effectum determinatum , ut scilicet fiant intelligibilia actu. Et qubd hoc verum sit, experimento apparet et unus enim homo particularis ut Socrates vel Plato, facit cum vult intelligibilia in actu abi strahendo scilicet uniuersale a par militer ante omne imperfectum ne- ticularibus, dum secernit id quod cesse est esse aliquid peisectum. est eommune omnibus indiuiduis Anima autem humana inuenitur hominum ab his quae sunt propria in principio in potentia ad intelligi- singulis. bilia , & inuenitur imperfecta in Sic ergo actio intellectus agentis intelligendo; quia nunquam conse- quae est subtrahere uniuersale, est a-quetur in hac vita omnem intelligi- chio huius hominis ; sicut & consibilem veritatem. derare vel iudicare de natura cona-
Oportet ergo supra animam esse muni, quod est actio intellectus possibilis. Tt iiDiuitigod by Corale
324쪽
Omne auic in agens quamcumque actionem, habet formalit et in seipso virtutem quae est talis actionis principium. Vnde sicut necessatium est
cudit intellectus possibilis sit aliquid formaliter inhaerens homini ;rta necessarium est quod intellectus agens, sit aliquid formaliter inhaerens homini. Cum autem istad lumen intellectuale ad naturam animae pcrtineat, ab illo solo est . a quo animae natura creatur: solus autem Deus est creator animae, & non Angelus, Si enim
homo participaret istud lumen in- lrelligibile ab Angelo ; sequeretur lquod hinno secundum mentem non lesset ad imaginem Dei. sed ad imaginem Angulorum ; contra id quod l
dicitur, Faciamus hominem ad ιma
ginem est sim titudinem nostram , id i go non potest esse nostrae voluntatis
strat phantasmata , sicut lumen a Deo impresssium. Ad 2. R. quod intellectus agens dicitur separatus, non quasi sit substantia habens est e cxtra corpus , sed quia non est actus alicuius partis corporis. ita quod eius operatio sit per aliquod Organum corporale- In quaest. Dissut. cly unica de spiritua
Multi dicunt quιs ostendit nobis bona 8 Videtur quod bonitas voluntatis humanae non dependeat a lege aeterna; unius enim una est regula remensura: sed regula humana: Voluntatis ex qua eius bonitas dependet, est ratio recta; ergo non dependet bonitas voluntatis a lege aeterna. 1. Mensura debet esse certissima νsed lex aeterna est nobis ignota er- est, ad communem Trinitatis Imaginem, non ad Imaginem Angelo
Vnde dicimus quod lumen intellectus agentis, est nobis immediate Impressum a Deo , de secundumqtiod di ccrnunus verum a falso, de bonum a malo. Et de hoc dicitur in textu, Signatum est super nos lumen vultus tui Domines per quod nobis
Sie igitur id quod facit in nobis intelligibilia actu per modum luminis participati. est aliquid animae, &multiplicatur secundum multitudi nem animarum & hominum. Illud
vero quod facit intelligibilia petmodum solis illuminantis, est unum separatum, quod est Deus. Ad i. R. quod proprium est Dei illuminare homines , imprimendo
eis lumen naturale intellectus agentis , & super hoc lumen gratiae Scgloriae. Sed intellectus agens Ili mensura. ut ab ea bonitas voluntatis nostrae dependear.
Dicendum qu bd in omnibus causis ordinatis effectus plus depcnβenta causa prima, quam a causa secunda : quia causa secunda non agit nisi in virtute primae causae. Quod autem ratio humana sit regula voluntatis humanae, ex qua eius bonitas mensuretur, habet ex lege aeterna, quae est Tatio diuina, unde
dicitur in II uisi dιcunt, quis ostendιt nobis bona 'Signatum est super nos lumen vultus tui Domine s Quasi diceret, lumen rationis quod in nobis est, intantum potest nobis ostendere bona , & nostram voluntatem regulare, inquantum est lumen vultus tui, id est, a
Vnde manifestum est qubd multo magis dependet bonitas voluntatis humanae lege aeterna quam a ratione humana : de ubi deficit hu-Diuiligod by Cooste
325쪽
Ttiaho. mini ad salutem necessa-
Ad i. R. quod unius rei non sunt iplures mensurae proximae : pollimitamen esse plures mensurae, quarum vna sub aha ordinetur. Ad a. R qu bd licet lex aeterna sit nobis ignota secundum quod est in ia ente diuina I innotescit ramen nobis aliqualiter, vel per rationem naturalem, quae ab ea derivatur ut propria eius imago; vel per aliqualem reuelationem superadditam.
Multι dicunt, quis ostendit nobis bona 8 Ttia sunt homini necessaria ad salutem, scilicet scientia credendorum . scientia desiderandorum , & scientia operandorum, Primum docetur in symbolo, ubi traditur scientia de articulis fidei. Secundum in oratione dominica. Τertium autem in lege. Ad scientiam operandorum tractandam quadruplex lex inuenitur: prima dicitur lex naturae r & haec
nihil aliud est nisi lumen intellectus insitum nobis a Deo, per quod cognoscimus quid agendum, & quid
Hoc lumen & hanc legem dedit Deus homini in creatione sed multi credunt excusari per ignorantiamsi hanc legem non obseruant. Sed contra eos dicitur in textu,Multa dicunt , quis ostendit nobis bona 3 Qtia si ignorent quid sit operandum , sed R. Signatum est super nos lumen vultus tua Domine ; lumen scilicet intellectus, per quod nota sunt nobis agenda. Sed licet Deus in creatione dederit homini hanc legem Idiabolus tamen in homine superseminauit aliam legem, scilicet concupiscentiae. Quousque enim inpriino homine anima fuit subdita Deo, sertiando diuina praecepta; et iam caro fuit subdita in
Sed postquam diabolus per suggestionem retraxit hominem ab obseruantia diurnorum praeceptorum ita etiam caro fuit inobediens rationi. Et inde est quod sequenter lex concupiscentiae, legem naturae, id ordanem rationis corrumpit. Quia ergo lex natu iae per legem concupiscentiae destructa orat, Oporin' tebat quδd homo reduceretur ad opera virtutis, &retraheretur aviariis ; ad quae necessaria crat lex scripturae.
Sed sciendum qubd homo retrat hitur a malo, & indueitur ad bonumi ex duobus. Primo timore et & ho modo retrahitur homo a malo, &indueitur ad bonum per legem Moysi. Sed quia modus iste est insessiciem ; ideo est alius modus retrahendi a malo , te inducendi ad bonum. modus scilicet amoris ;& hoc modo fuit data lex Christi, scilicet lex t uangelica, quae est lex amoris.
Opusc. de CBarite cap. I. Ps A lv S A. v. T. Signatum est super nos lumen vultus tui Domine.
minis prauetur lumine intellectus agentis, per quod principia prima in speculatiuis & operativis nobis innotescunt ; hoc enim lumen est de natura ipsius animae, cum per hoc sit intellectualis, de quo lumine dicitur Signatum est super nos lumen re. cpiod scilicet nobis bona ostendit; haec enim erat responsio,
ad id quod dixerat, Ams ostendit, T i iij
326쪽
Signatum est super nos tamen vul
Naturalis cognitio est quaedam similitudo diuinae veritatis menti nostrae impressa, ut patet in textu. λώοLib. 8. art. 4. Et a t. 7. in cor
Deus o - Icitur Deus aliqua odire simidit duo- litudinarier & hoc dupliciter; . uno quidem modo ex hoc quod
Deus amando res, volens earum bonum esse ἱ vult contrarium bono scilicet malum non eme. Vnde malorum odium habere dicitur : nam quae non esse volumus , dicimur odio habere, secundum illud, Vnus
ρ isque malum contra amicum Dumne cogitetis an cordibus vestris; est i ramentum mendax ne diligatis i omnia enim haec sunt qua odi, dicit Dominus. Hae et autem non sunt Me
ctus ut res subsistentes , quorum proprium est odium vel amor. Alius autem modus est ex hoe quod Deus vult aliquod maius bonum, quod esse non potςst sine priuatio:ie minoris boni. Et sic dicitur odire, cum magis hoc sit amare. Sic enim inquantuin vult bonum iustitiae, vel ordinis uniuersi s quod esse non potest sine punitione vel corruptione aliquorum) dicetur illa odire, quorum punitionem v uir, Mal 1.υ vel corruptionem, secundum illud. z. o . Esau olo habui. Et quod dicit in
Idem locus explicatur supra. Lib.
I. Reg. cap. 2s. v. I9. PsALMus S. v. 7. Perdes omnes qui loquuntur mendacium.
cium sit peccatum mortale . omne enim peccatum quod in perditionem adducit, est peccatum mor tale : sed tale est mendacium ut patetia textui ergo omne mendacium est
i. Omne id quod nisia eritonem fidei vergit, est peccatum mortale Ised mendacium est huiusmodi s quia si in aliquo casu mentiri licer, tunc non semper oportet fidem bono homini adhibere; & si in aliquo non sibi creditur, non erit necessitas Min alijs sibi credatur.3. Nihil prohibetur diuino praecepto nisi peccatum mortale et sed in
ζrohibitione falsi testimonis protri
etur omne mendacium λ ergo Omne mendacium est precatum mortale.
Dicendum quod peccatum mor-rale dicitur quod hominem vita spirituali priuat: spiritualis autem vita per esiaritatem est ; unde illa
peccata ex sui genere morta Ita sunt, quae contra dilectionem Dei vel proximi vergunt. Elideo duplex genus mendacis peccatum mortale ponendum est :Prιmum quod contra Deum est,s--Men Ἀ-cut cum quis in doctrina religionis mentitur. Secundum est quod in de- moitaetrii uentum iustitiae ad proximum pecea vergit ; siue si tale mendacium Luin e stquod ad peruersionem iudici, ordi-Diuitigod by Corale
327쪽
natur i, sicut cum quis in loco iudi- eis falsum dicit ; nue si in nocumentum alicuius quod sine mortali peccato esse non potest Alia verb mendaeia quia inordinationem quandam habenr, non tamen is dilectione Dei & proximi avertunt, peccata sunt, sed sunt ve
Ad i. R . qu bd amaotitas illa non loquitur de omni mendacio, sed de
Ad a. R quod mendacium prOIatum, si aestimetur esse licitum ; ipsa aestimatio in subuersionem fidei vergeret : non tamen oportet quod omne mendacium ad subuersionem fidei ordinetur ; praecipuE cum non
si de his quae ad fidem spectant. Ad 3. R. qu bd diuino praecepto
prohibetur aliquid dupliciter : uno modo directε, quod contra praeceptum dicitur. Et sic prohibetur mendacium perniciosum ; quod ex ipsa forma praecepti patet, Non loquarιI contra proximum tuum falsum te nonium. Alio modo indirectEquod praeter praeceptum dicitur : &sic mendacium iocosum dc ossiciosum, ficut sc alia peccata venialia, praecepto diuino prohibetur. Lib.
sent Dist. . q. i. an. q. Perdes omnes qua loquuntur mendacium. Arguitur, impugnatio veritatis agnitae peccatum mortale est,
eum sit una species peccati in spiritum sanistum : sed omne menda-Ps. s. v. 7. OII ' ΑΜ
eulm impugnat veritatem agnitam; ergo est peccatum in Spiritum San
linguam pertinere videtur, vupatet in textu R quod dolus maxi me attribuitur locutioni. Contingit ramen esse dolum & in factis, se- eundum illud, Et dolvm facerent εο V. ro fruos eius Est etiam dolus in corde v, t s. secundum illud, Interiora eius plena βς ι '. sunι dolo. Sed hoc est secundo in 'quod aliquis dolos excogitat, secundum illud, Et dolor tota die medita PDI, .
PsALMUS S. v. II. Laetentur omnes qui Eperant in te, in
tus ; spes enim diuiditur contra timorem,gaudium & tristitiam: sed nullum aliorum ponitur n genere virtutis; quin imo tristitia ponitur in genere vitis, quanthm adaccidiam & inuidiam. I ' nutar etiam inter sacramenta quantum ad poenirentiam : gaudium autem in genere C ifiuctus: timor autem in genere doni, V. is ergo neque spes debeL esse virtus. υ. 3. 2. Sicut virtutes in suis ordinantur ad aliquod arduum, quod est invita aeterna, ita & virtutes acquisitae ad aliquod arduum, quod est felicitas ciuilis , vel contemplativa: sed Philosophi tractantes de virtutibus acquisitis, non posuerunt spem esse Ad argum. R. qu bd quamuis ina virtutem , ergo apud Theologos
2 3 ue --- spes non debet poni virtus, . Nulla virtus prouenit ex meritis ;qtria virtutem Deus operatur in
nobis sine nobis i sed spes prouenit omni mengacio deseratur veritas agnita non tamen directε impugnatur. Lib. 3 sentent. ad Annibala. Dist. 38. an. 3. Hae 12. g. Is6. arr. 4. Diuili od by Corale
328쪽
ex meritis; crgo non est virtus. hoc aliquis actus est perfecta poten-4. Nulla virtus opponitur alicui bo- uae conueniens, quod ad bonum ip-no ; quia bonum bono non est con- sius determinationem habet ; sicut trarium, sicut malum malo et sed spes actus scientiae qui determinat intel- opponitur timori, quod est bonum&ilectum ad verum, quod est bonum laudabile , ergo spes non est virtus. intellectus , non autem actus opi s. Nulla virtus habet actum mer- nionis, quae est veri & falsi : propter cenarium , quia virtus operatur bo-iquod scientia est virtus, & non opianum propter seipsum : sed spes habet nio. Vnde patet quod stes virtus deseactum me retinarium , cum intendatibit dici, etiam secundum commu- in re numerationem , ergo spes non nem usum loquendi.
est virtus. Ad r. R. quod spes secundum Sed contra : nihil inducit in vitam quod est passio . non est virtus ; sed aeternam, nisi virtus : sed spes indu- secundum quod est in appetitu intel-cit ad vitam aeternam ut patet in tex-llectivae partis. Nec aliarum passio tu ; ergo spes est virtus. Item, spes est num nomina ita conuenienter adpropinquior charitati, quae est mater virtutes transumi possiant, sicut no-
omnium virtutum, quam fides; quia men spei; quia spes dicitur in ordi- est in affectu i led fides est virtus ;inem ad bonum, & propter hoc im- ergo & spes. portat motum appetitus in bonum Prael. nihil est meritorium nisi tendentis : & sic habet quandam si- actus virtutis: sed spei actus est me- militudinem cum latentione Zc eleritorius; quia a confusione liberat,ictione boni , quae requiruntur in
Psal ao. In te Domine speraus, non confundar omni virtute. v. . naternum, ergo spes est virtus. Timor autem dicitur in ordine
Dicendum quod virtus secundum ad malum : recedere autem a malo, communem usum loquendi dicitur quamuis ad virtutem pertineat ; nota habitus inclinans ad actum, qui est tamen in hoc consistit perfectio vir- bonus dupliciter, scilicet secundum tutis , sed in electione boni. Ga conuel lentiam ad potentiam agen-idium autem & tristitia magis dicuntiem, & secundum obiectum ; quod impressionem boni & mali in appe- habet rationem boni inquantum est titu . quim motum appetitus in obiectum talis actus : haec autem ear unde non habent similitudinem duo sunt in actu spei. Clim enim cum electione virtutis. spes ita appetitiua parte sit, oportet Ad L. R quod illud arduum in quod obiectum eius sit bonum sub quod ordinant virtutes acquisitae, est ratione boni: & sic actus spei habet finis proportionatus facultati natu- . bonitatem ex ratione obiecti. rae:&idea natura per seipsam de- Similiter etiam spes supra expe- terminata est ad sperandum illum fictationem addit certitudinem; cer- nem. Vnde non indiget aliquo halitudo autem imponat determina- bitu superaddito, per quem detertionem respectu eius ad quod dicitu i minetur in illud. Sed hoc arduum, celletudo . Vnde cum certitudo spei l quod est vita aeterna; excedit faculsit de bono expectato, importat de- tatem naturae. Vnde cum ex se na. Ierminationem ad bonum. Et exitura non sit determinata ad sperandum Diuiligod by Cooste
329쪽
dum illud ; oportet quod determinetur per aliquem habitum infusum: de haec est spes quae est virtus. Ad s. R. quod spes multis mois dis dicitur. Quandoque enim nominat passionem ; dc cc non est vi tus. Quandoque nominat habitum inclinantem ad actum voluntatis similem spei, quae est in parte sensiti- ua, quae est passo ; de sic est virtus. Quandoque vero nominat ipsum actum ; oc sic est actus virtutis. Quandoque autem nominat ipsam
πιι. a. rem speratam Expectantes beatam M. i3. spem 3, 6c sic est obiectum virtutis. Quandoque autem nominat certitullinem quae consequitur spem, Rom. 1. Probatio vero spem, id est, spei certi m . tudinem : dc sic nominat stilum persectionis in virtutem, quantomad certitudinis intentionem. Habitus ergo spei quae est virtus, ex meritis non procedit, sed obiectum, id est, ipsa res sperata pro meritis redditur. Et ideo etiam actus spei in suum obiectum tendit ex praesuppositione meritorum. Et secundum hoc dicitur . ex meritis prouenire ratione sui actus.
tus , non opponitur timori qui est donum ; quia spes extendit se in. Deum ex consideratione diuinae largitatis e timor vero dicit resilii ionem ex consideratione propriae paruitatis. Et ita non est secundum idem resilitio timoris. & extensio spei : unde non sunt contraria.
propter aliquod commodum temporale, facit actum mercenarium ι
non autem facere propter remmerationem aeternam quia continentia non sibi sufficit ad salutem , si pro sola amore pudicitiae retinetur: Val. 6. v. ra. Psalc. v. 3. 4273c eadem ratio est de alijs humanis ractibus.
Vel dicendum qu bd actus dicitur
esse mercenarius, qui propter mercedem fit ; non autem qui est citca ipsam mercedem. Quamuis ergo actas spei sit expectare beatuudinem,
quae est merces . non tamen eam ex-
Ρviat propter ipsam mercedem, sed ex inclinatione habitus ε, sicut Sc in alijs virtutibus contingit. Et praeterea non ex Pectat eam, inquantum
est merces ;led inquantum est suin mum quoddam aiduum : habere nim Deum pro principali obiecto.
Lib. 3.sent. Hst. 26. q. 2 art. I. Ps A L M Vs 6. v. 3. AMUerere mei Domine, quoniam
infirmus sum. PEccatum est in anima sicut infirmitas in corpore, ut patet intextu. Sed infirmitas priuat modum, speciem, & ordinem ipsius corporis; ergo peccatum priuat modum , speciem,& ordine animae. I, Ahari. 4. Afferere mea Domine, quoniam
infirmus sum. Arguitur , Peccatum est quaedam infirmitas animae , ut patet in textu. Sed ille cui imminet
cura infirmi, etiam propter eius contradictionem, vel contemptum non debet cessare; quia tunc maius Imminet periculum, sicut patet circa furiosos; ergo multb magis debet. homo peccantem corrigere, quata tum cumque grauiter ferat. Ad argum. R. qu bd medicus quadam coactione utitur in phreneticum, qui curam eius recipere non vult. Et huic assim itatur .correctio
praelatorum, quae habet vim coactivam , non autem simplex correctio Disiti sed by Cooste
330쪽
fraterna, 22. q. 33. art. 6. eorum, qui poenis deputantur: sit Idem locus explicatur infra Eecto. secundum diuinam' miser icordiam
In inferno ruis confitebitur tibi'
Videtur quod suffragia non pro
sint existentibus in purgatorio; quia purgatorium pars quaedam inferni est : sed in inferno nullus confitetur Deo, Vt patet in textu, ergo suffragia his qui sunt in purgatorio non prosunt
1. Poena purgatorij est poena finita ; si ergo per suffragia aliquid de
quae vincit humana merita, ad preces iustorum, aliter quandoque disponitur, quam sententia praedicta
Ad i. R. qu bd non est inconueniens, si multiplicatis suffragi j s.
poena existentium in purgatorio an nihil inur : non tamen sequitur quod peccata remaneant impunita; quia poena unius pro altero suscepta, alteri computatur.
mae per pinnas purgator ij non est aliud, quim expiatio reatus impedientis a perceptione gloriae. Et poena dimittitur, tantum poteruntiquia per poenam quam unus susti- multiplicari suffragia , quod tota tolletur ; & ita peccatum remanebit totaliter impunitum, quod videtur diuinae iustitiae repugnare. Ad hoc animae sunt in purgatonet pro alio , potes, reatus alterius expiari; non est inconueniens, seper unius satisfactionem alius purgetur.
rio, ut ibi purgatae, purae ad regnum valent, scilicet ex opere operante, dc perueniant : sed nihil potest purga-lex opere operato : Sc dico opus ope
ri, nisi aliquid circa ipsum fiat; ergo suffragia facta per vivos, poenam purgatorii non diminuunt. Dicendum quod poena purgato rij est in supplemcntum satisfactionis, quae non fuerat plenε in corpore consummata : & ideo quia operavnius possiunt valerσ alteri ad sati factionem, siue viuus, siue mortuus eiit; non est dubium quin suffragia per vivos Acta , existentibus in purgatorio prosint. Ad i. R. quod auctoritas illa loquitur de inferno damnatorum, in quo nulla est redemptio quantum ad illos qui sunt finaliter tali poenae addicth. Vel dicendum qudd huiusmodi auctoritates sunt exponendae secundum causas inferiores , id est, ratum, non solum Ecclesiae sacraamentum, sed effectum accidentem ex operatione o sicut ex collatione eleemosinarum , consequitur pauperum releuatio, & eorum oratio pro defuncto apud Deum. Similiarer opus operans potest accipi, vel ex parte principalis agentis, vel ex
Dico ergo qubd quam citi, moriens disponit aliqua suffragia sibi fieri, praemium susagiorum plenὶ
consequitur, ante etiam quam fianr, quantum ad efficaciam sussiagij, quae erat ex opere operante princi palis agentis : sed quantum ad effiacaciam suffragiorum, quae est ex ope
re operato, vel ex opere operante exequentis, non consequitur seu
secundum exigentiam meritorum i ctum antequam suffragia fiant. Et si