장음표시 사용
451쪽
naturali instinctu boni discedunt eorruptibiles creaturas ; quia aliter propter passionem peccati. ita etiam se habent ad incorruptibilitatem. discedunt ab instigatione bonorum ' Homines enim non solum sunt in- Angelorum, quae fit inuisibiluee per hoc quod homines illuminant ad bene agendum. Unde quod homines
pereunt , non est imputandum negligentiae Angelotum, sed malivae hominum Quod autem aliquandoraeter lege in communem hominius visibiliter apparent, ex speciali Dei gratia est ; sicut etiam praeter
Ordinem naturae miracula fiunt et I. p- q. Iis,art. I.
Angelis suis mandauit de te. Videtur quod non singuli homines, a fingulis Angelis custodiantur ; Αngelus enim est virtuosior quam homo ' sed unus homo sussicit ad custodiam multorum hominum; ergo multo magis unus Angelus multos homines potest eustodire. 2. Inferiora reducuntur in Deum a superioribus per media : sed eum omnes Angeli sunt inaequales, solus unus Angelus est inter quem & homines non est aliquis medius ; ergo unus Angelus solus est qui immediate custodit homines. 3. Maiores Angeli maioribus ossi-cijs deputantur : sed non est maius ossicium custodire unum hominem
quam alium I cum omnes homines natura sint pares ἔ cum ergo Omnium Angelorum sit unus maior
alio, videtur quod diuersi homines non custodiantur a diuersia Angelis.
Dicendum qu bd singulis hominibus singuli Λngeli ad custodiam deputantur ; cuius ratio est, quia Angelorum custodia est quaedam exe-eutio diuinae prouidentiae circa homines. Prouidentia autem Dei aliter se habet ad homines M ad alias
corruptibiles quantum ad communem speciem; sed etiam quantum ad proprias formas singulorum, quae sunt animae rationales r quod de alijs rebus corruptibilibus dici non potest.
Manifestum est autem quod prouidentia Dei principaliter est circa
illa quae perpetu i manent. Circa ver , ea quae transeunt, prouidentia Dei est inquatuum ordinat ipsa ad res perpetuas Sic igitur prouidentia Dei comparatur ad singulos homines, sicut comparatur adsingulamnera, vel speciescorruptibiliumrerum. Sed secundum Gregor. diuersi ordines deputamur diuersis rerum generibus: puta Potestates ad arcendos daemones ι virtutes ad miracula facienda in rebus corporeis. Et pr
babile est quod diuersis speciebus teram diuersi Angeli eiusdem ordinis praeficiantur. unde etiam rationabile est, ut diuersis hominibus diis uetsi Angeli ad custodiam deputen
Ad i. R. quod alicui homini adhibetur custos dupliciter: uno mOdo inquantum est homo singularis r& sie uni homini debetur unus custos: de interdum plures deputantur ad custodiam unius. Alio modo inquantum est pars alicuius collegii ; Be sic toti collegio unus homo ad custodiam pia ponitur: ad quem pertinet prouidere ea quae pertinant ad unum hominem in ordine ad t tum collegium. Sicut sunt ea quae exterius aguntur, de quibus alii aedificantur, vel scandalizantur. Angelorum autem custodia deputatur,ominibus ctiam quantum ad ID Iinguli
452쪽
uisibilia& occulta, quae pertinent I Alia vero est custodia uniuersa.. Ang. ad singulorum salutem secundam l lis Et haec multiplicatur secundum lorum seipsos unde singulis hominibus diuersos ordines : Nam quan id a singuli Angeli deputantur ad cu-lgens fuerit univcrsibus, tantb est su- aut hi stodiam perius Sic igitur custodia humanae uehiali, Ad i. R quod Angeli primae mutri dinis pertinet ad ordinem dc parti- Hierarchiae. omnes quantism ad ali-.Principatuum; vel sortὸ ad Archan uiam qua illuminantur immediath a Deo. gelos, qui dicuntur principes Ange-Sed quaedam sunt de quibus illu- lorum. Vnde&Michael quem Aria Da, ita
minantur superiores tantum imme- changelum dicimus, Vnus de princia v. 13. diatἡ a Deo, quae inferioribus reue- pibus dicitur. Vlterius autem superlant. Et idem etiam in inferioribas omnes naturas corporeas habent ordinibus considerandum est. Nam custodiam Virtutes. Et ulteritis etiam
aliquis infimus Angelus illuminatur i super daemones habent custodiam quantum ad quaedam ab aliquo su- l Potestites. Et ulterilis supet bonos prem & quantum ad aliqua ab eo spiritus habent custodiam Prineira qui immediate sibi praesertur. Et sic tus, vel Dominationes secundum ei iam possibile est qubd aliquis An- l Gregor. gelus immediate illuminet homi- Est autem probabile quod malo
a a- l res Angeli deputantur ad custodiam corum, qui sunt ad maiorem gradum gloriae a Deo electi. Nota quδd non omnes Angelitas in eis inuenitur, secundum quod qui mi tun rur habent particularem ex diuina prouidentia quidam ordi- sustodιam super singulos homines ;nantur ad maius, & quidam ad mi-ssed quidam ordines habent uniueonus ; secundum illud quod dicitur, salem custodiam magis vel minus. ' In mialtitudine disti na Dominus sis Nota secundd quod etiam inserio.
parauit eos, re qμ benedixit, ct e. res Angeli exercent officia perio xaltavit ex 'sis, maledinit or humi- rum, inquantum aliquid de dono Danie. Et sc maius officium est eu- eorum participant :& se habent adstodire unum hominem quamlsuperiores sic ut executores virtutis
alium. I. p. ' 13. art. 1 eorum. Et per hunc modum etiam
uelitissimandauit de te. Ho- omnes Angeli infimi ordinis possunt mini custodia dupliciter adhibetur: & arcere daemones, & miracula favno modo custodia particularis, se- - . . p. q. u3. arx s.
eundum quod singulis hominibus Oenietissetι mandauit de re. Vide singuli AngeIi ad eustodiam.depu- tur quod non omnibus hominibus tantur r& talis custodia pertinet ad Angeli ad custodiam deputentur; .
insimum ordinem Angelorum quo Adam enim non competebat haberum secundum Gregori est minima re Angelum cristodem , ad minus in inuntiare. Hoc autem videtut esse statu innocentiae ; quia tunc nullis minimum in ossicin Angelorum, periculis augustinabatur; ergo Ange- Procurare ea quae ad unius hominisili non praericiuntur ad custodiam is lutem pertinent. - . Omnibus hominibu .
gelos sub se quos illuminat. Ad s. R. quod quamuis homines
453쪽
, . Homiuibus Angeli ad custo- Ad I. R. qubd homo In statudiam deputantur, ut per eos m n tinnocentiaenon patiebatur aliquod ducantur ad vitam aeternam, & inci- periculum ab interiori ; quia inteia tentur ad bene operandum, α mu' rius erant omnia ordinata : sed im-niantur eontra insultus daemonum iminebat ei periculum ab exteriori. sed homines praestiti ad damn ti iPropter insidias daemonum , ut rei nem, nunquam perueniunt d vi iprobauit euentus ideo indigebae tam aeternam i infideles etiam ς silcustodia Angelorum. interdum bona opera faci ni, ROR Ad P. R. qubd sicut praestiti de tamen benefaciunt; quia non rςct tinfideles, & etiam Antichristus nociintentione faciunt ; fides enim in ipriuantur interiori auxilio naturalis, Th/Τ tentionem dirigit. Antichristi exi mirationis ἱ ita etiam non priuantui
A. aduentus erit Jecundum operatisi'ς exteriori auxilio toti humanae nata is fatana ut dicitui ; non ergo Omni irae diuinitus concesso, scilicet custo-bu, homi uibus Angeli ad cust 'idia Angelorum i per quam etsi non
diam deputantur. . . iuventur, quantum ad hoc quod vi-Dieendum quod homo in st xuitam aeternam bonis operibus me vitae istius constitutus, Ost qu si inireantur; iuuantur tamen quantum ad
quadam via qua debet tendς ς dihoc quod ab aliquibus malis retra- patriam. In qua quidem Vi mul Riliuntur ; quibus & sibi ipsis. & aliis
pericula homini imminent , tum binocere possunt. Nam de ipsi daemo- interiori, tum ab exteriori secundum nes prohibentur per bonos Angelos, illud. D via hac qua ambulμb m, ne noceant quantumvolunt. Et simi absconderunt laqueum infit. Et ideo si iliter Antichristus non tantum noce-cut hominibus per viam non lux mibit quantum vellet. I.p. ' Iis arr. . ambulantibus dantur custodes , it Angelis βιs mandauit de te. Vi- Hebe L& euilibet homini quandiu viatoridetur quod Angelus non deputetur est , custos Angelus deputatur, homini ad custodiam a sua natiuit
. Quando autem jam ad terminum te ; Angeli enim mittuntur in mini viae peruenerit , jam non habebit steriumpropter eos asus haressitatem ea
Angelum custodem I sed habebit ius iunt fatalis i Sed homines incipiunt
caelo Angelum conregnantem , in haereditatem capere salutis quando inferno ciaemonem punientem. baptisantur; ergo Angelus deputa- Nota quod Christus secundum tur homini ad custodiam a tempore quod homo, immediate regulaba- natiuitatis. tur verbo Dei , unde non ind igebat 1. Homines ab Angelis custodiun- custodia Angelorum. Et iterum se- tur inquantum ab eis illuminantur Cundum animam erat comprehen-iper modum doctrinae : sed pueti sor: sed ratione passibilitatis corpo- mox nati non sunt capaces doctrinae; ris erat viator. Et secundam hoc quia non habent usuin rationis ι er- non debebatur ei Angelus custos go pueris mox natis non deputantur tanquam superior ; sed magis mini- Angeli custodes.ster tanquam inferior. Unde dicitur Pueri in materno utero existen-1sau. . Miad Accesserunt Angeli est minin is tes habent animam rationalem ali--E baxt σε. quo tempore, sicut&post natiuita
454쪽
tem ex utero et sed cum sunt in materno utero, non deputantur eis Anis
geli ad custodiam ι ergo idem quod
prius. Dicendum quod ea quae prouidentui homini a Deo inquantum
habet naturam rationalem, ex tunc ei exhibentur, ex quo nascendo talem naturam accipit. Et tale beneficium est custodia Angelorum : vnde statim a natiuitate habet homo Angelum ad sui custodiam deputa
Ad r. R. qubd Angeli mittuntur in ministerium efficaciter quidem propter eos solos qui haereditatem capiunt salutis, si consideretur vltimus effectus custodiae, qui est perceptio haereditatis. Nihilominus tamen & alijs ministerium Angelorum non subtrahitur , quamuis in eis hanc efficaciam non habear, qvbd perducantur ad salutem. Ess-cax tamen est circa eos Angelorum ministerium, inquantum a multis malis retrahuntur. Ad L. R. qudd officium custodiae ordinatur quidem ad illuminationem doctrinae, sicut ad ultimum dc principalem effectum. Nihilomi. Dus tamen multos alios effectus habet, qui pueris competunt; scilicet arcere daemones, dc alia nocumenta tam corporalia quam spiritualia prohibere.
Ad 3. R. qubd puer quandiu est
in materno utero, non totaliter esta matre separatus; sed per quandam colligationem est quodammodo adhuc aliquid eius ; sicut fructus pendens in arbore est aliquid arboris. Et ideo probabilitet dici potest quhd Angelus qui est in custodia matris, custodiat prolem iis matris utero existentem. Sed in natiuitate L st. v. i ct PDI.,1. . I cter fuerquando separatur a matre, Angelus ei ad eustodiam deputat . a. p. q.
Idem locus explicatur supra Iob
cap. T. v. 1Ο. ct 3nfra Esai. cap. 4 r v. 23. ex Lib. 2. sent. ad Annitan Dist. 4. an. a. md. contra Gentil. Lib. 3. cap. 2. PsALMVs 9 I. N. S.
Delictasti me Domine in factara tua. Consideratio creaturarum animos hominum in amorem diuinae bonitatis accendit ; quicquid enim bonitatis & perfectionis in di-ucrsis creaturis particulariter distii-butum est, totum in ipso uniuers liter est adunatum , sicut in fonte totius bonitatis. Contra Gentil. Lib.
In operibus manuum tuarum e xultabo. citatur 3.p. q. 8 . Art. s. ad
Dominus regnauis decorem indutus est.
QVasi dicat se ; ergo ipse Deus
qui fecit omnia, considerat Becognoscit omnia. In qu . Dis'. q.
2. de Verit. art. 3. sed contra. ut docet hominemscientiam. Citatur Contra Gentii Lib. 3. eap. 34. ct I. p. q. IOS .art. . sed contra.
455쪽
PsALMus 93. v. r. ct ia- Deus scit cogitationes hominum. CIratur Lib. r. Contra Gentil. cap. 8.UM , i. βωtμι homo quem tu erad eris.. Citatur ra. q. . art. I sed contra. PsALMVs 93. v. Is. ct δ'. 2uoadusque iustitia conuertatur in rudicium.
IVdieium est actus iustitiae; quia
iudicium propriὸ nominat actum iudicis. inquantum iudex est iudex autem dicitur quasi ius dicens : ius antem est obiectum iustitiae: &ideo iudicium importat secundum primam nominis impositionem, dissinitionem vel determinationem iusti siue i uris. Qubd autem aliquis bene diffiniat aliquid in operibus virtuosis, propriὸ procedit ex habitu virtutis : sicut castus recth determinat ea quae pertinent ad castitatem. Et ideo iudicium quod importat rectam determinationem iusti, siue eius quod est iustum; propriὸ pertinet ad iustitiam. Propter quod dicitur quod homines ad iudicem confugiunt sicut ad quandam iustulam anima
Deuter. cap. s v. I. Secundum multitud/nem dolorum meorum in corde meo, consolationesma iatificauerant anιmam meam.
Explicatur supra Gene1. cap. I.
PsALMus 94. v. s. 99. Deus magnus Dominus , cr rex magnussuper omnes deos. CItatur Libro 3. contra Gentiles imito prooem . Tentauemni me patres vestri. Ex- Psal. 4.plicatur supra Exoda cap. 32, v. 18. ' Psa LMVs 93. v. s. σε. Omnes diν gentium daemonia.
t Santilatas ct mun mentia in sancti , sicatione eius. Explicatur supra Exodi cap. II. . IIa tua PsA LM V 1 99. v. s.
TIdeturqubd ignis ultimae con-V flagrationis iudicium debeat sequi ; quia Dominus ad iudicandum veniens aliquos vivos reperier. ut patet ex hoc quod habetur, ubi ex persona eorum Apollotus dieit, Dernde nos quι vimmus , 'mi residui 1 TM1 fumus in aduentu Dom=ns eis. Sed 4.υ. 14. hoc non esset si conflagratio mundi praecederer; quia per ignem dici soluerentur ; ergo ignis ille rudi- eium sequetur. . . 'Sed contra est quod dicitur intextu. Praeterea, resurrectio praece det iudicium; alias non videret Om-l nis oculus Christum iudicantem: sedi mundi confl igratio resurrectionem l praecedet, sancti enim qui resuretent. corpora spiritualia de impassi trilia habebunt ita non poterunr pur
456쪽
LIBER ps ALMORVM. Val. s. v. ' sues
de diuina virtute fieri poterit; unde sine doloris cruciatu resolutionem dieium praecedet. Dicendum qubd illa eonflagratio secundum rei veritatem, quantam ad sui initium iudieium praecedet , quod ex hoc manifelia colligi potest qubd mortuorum resurrectio iudicium praecedet. quod patet, ubi dicitur quod illi qui dormietur,
. Nus rapientur in nutibus su aera obuiam
' u ιε Christo ad iudieium venienti. Simul autem erit resurrectio communis 3c corporum sanctorum glorificatio ;santii enim resurgentes corpora gloriosa resument. Simul etiam cam corpora sanctorum glorificabuntur, dc tota creatura ruo modo
renovabitur; ut patet per illud quod
Rε - dicitui, Ipsa creatura liberabitur a seruitute corruptionis in tibertatem
gloria filiorum Dei. Cum autem conflagratio mundi sit dispositio ad nouationem ; manifestὶ potesteolligi qubd illa conflagratio quoad purgationem mundi, iudicium praecedet sed quoad aliquem actum, rui scilicet est inuoluere malos, iu-icium sequetur. Ad argum R. quod omnes homines morientur, de resurgent i sed tamen illi dicuntur vivi reperiri, qui usque ad tempus conflagrationis vivent in corpore. Lib. 4. sent. v st 47. q. 2. art. 3. Exsuptem. q.
Ignis ante ipsim precedet, est inflammabit in circuitu inimieos eius. Ignia Ignis iste quatuor habet effectus , ante Iu- Primus est quod mundum purg -
. Secuηdus est quod bonos puria H. bcabit. Vnde boni in quibus nihil
purgandum inuenitui, nullum dolorem ex igne sentient, Sicut nec Dan. 3. pueri senserunt in camino. Quamuis . so eorum corpora nec seruentur integra, sic utpucrorum seruata latrunz, corporum patientur.
Tertius effectus est qubd malos eruciabit. Euartus effectus huius ignis, secundum doctores, est quod
tam bonorum quam malorum corpora incinerabiti opuscul. de humanitate C in ara. o. PsALMUS. 9s. v. T. Adorate eum omnes Angeli eius
rationales creaturas, cum sint
intellectuales substantiae t sed ad
Angelos pertinet orare, ut patet intextus ergo orare non est proprium rationalis creaturae.
Ad argum. R. qubdintellectus αratio, non sunt in nobis diuersae potentiae: differunt autem secundam persectum de imperfectum; Ac ideo quandoque intellectuales creaturae, quae sunt Angeli, distinguuntur arationalibus: quandoque autem subrationalibus comprehenduntur. Et hoc modo dicitur oratio esse proprium rationalis creaturae. 13. q. 83. an. IO. ad secundum. PsALMus 5 3. v. c.
Myses cst Aaron in Sacerdotibus eius.
Moyses Saeerdos drcitur, non officio oblationes offerendi ;sed quia Sacra primitus populo dedi timmediat a Deo accepta. Li . . sent. Dist. II. in evst. textuι.
457쪽
essendi; est igitur aeternus . Huic autem veritati diuina auctoritas testimonium perhibet ut patet
Ps. ior. intextu. Et, Tu autem ιdem ipse es, v a . anni tua non deficient. Contra Gem-t I. Lib. I. cap. DPsALMus Iol. v. I 4. I'. ct 2o.
Tempus miserendi venit. TEmpus miserendi annus benignitatis Dei dicitur. Lib. 4.sent. Dist. I. q. I. art. λ q. s. sed
Psat ter Reθιχit in orationem humilium. Oratio quae per humilitatem Deo non appropinquat, non est exaudibilis. Contra. Gentil. Lib. b. c p. 96.
Dominus prostexit de excelso sancto suo. Qua si de seipso exeelso alia
Ps ioi. videns. Contra Gentil. Lib. l. cap.
Opera manuum tuarum sunt eaeli, resperibunt, tu autem permanet.
coelos superiores ; quia sunt opera manuum Dei, ut patet in textu ; ergo in finali mundi conflagratione peribunt. i. 2. Coeli ardentes soluentur, ct ele- ω. io. menta Ums ardore tabescene : Coeli
autem qui ab elementis distinguntur sunt coeli superiores in quibus fixa sunt sidera ι ergo videtur qubdetiam illi per ignem rgabuntur.3. Ignis ille ad hoc erit, Vt remoueat a corporibus indispositionem ad persectionem gloriae e sedi nece .lo superiori inuenitur indisposirio, dc ex parte culpae quia diabolus ibi peccauit & ex parte naturalis desectus, quia omnia eIementa cum
labore explent officia sua; sicut sol& luna non sine labore statuta sibi implent spatia ; ergo etiam Purgabuntur per ignem. Dicendum qubd purgatio mundi
ad hoc erit, ut remoueatur a corp
tibus dispositio contraria perfecti ni gloriae ; quae quidem perfectio est ultima rerum consummatio Et haec quidem dispositio in omnibus coriaporibus inuenitur, sed diuersimoddin diuersis. In quibusdam enim in uenitur indispositio se eundum ali quid inhaerens substantiae eorum, si cui in istis corporibus inferioribu quae per mutuam mixtionem decidunt a propria puritate. In quibusdam vero corporibus inuenitur indispositio non per aliquid substantia eorum inhaerens. sicut in corporibus coelestibus, in quibus nihil inuenitur repugnans ultimae perfectioni uniuet si , nisi motus qui est via ad perfectionem I nec motus quilibet, sed localis tantum, qui non variat aliquid quod sit intrinsecum rei; ut substantiam aut quantitatem, aut qualitatem ; sed solum locum, qui est extra rem. Et ideo a substantia coeli superioris non oportet quod aliquid rem ueatur, sed oportet quod motus eius quietetur. Quietatio autem motus localis non fit per actionem alicujus contrarii agentis, sed per hoc, qudd motor disistit a mouendo : & ideo coelestia corpora nec pcr ignem, nec per alicuius creaturae actione in purgabuntur et sed ipsa eorum quietatio sola voluntate di-uura accidens, eis loco purgationis
Ad i. R. quod verba illa psalmi
sunt intelligenda de coelis aereis qui purgab mus per 3gnem ultimae
458쪽
Litie R. PsAL MORVM Val. O . v. 1 .ct Psio2. v s. ore. conflagrationis. Vel dicendum crator ct misericors Domi,us quod si etiam de superioribus coelis i Explis tur supra Genes cap. s. v. q.
intelligantur, tunc dicuntur perire quantum ad motum quo nunc con
Ad L. R. qu bd Petrus se exponit, de quibus coelis intelligat ; praemiserat enim ante verba inducta , qu bd coeli prius & terra per aquam perierant, qui nunc eodem verba
Non secundum peccata nostra feeit
TIdetur quod Deus non semper V misericordiam exhibeat in hoc quod punit citra condignum, & re- repositi sunt igni reseruari in diem munerat ultra meritum, quia dicitur iudieij, ergo illi cadi per ignem pur- Σ ut m glarificauit te cir in desi- , ii fabuntur, qui prius per aquam di- ς' oti, Mutum date illi tormentum υ. r. uuij sunt purgati , scilicet coeli reluctum, Et In qua mensura me
aerej. inueritis, remetietur re vobis ; Ergo v. M
Ad 3. R. quod ille labor 8c il- vidςtur quod seMmdum mensuram
Ia seruitus creaturae, quae corpori- meriti, Vel delicti sit mensura poenae bus eo testibus attribuitur; nihil est Vel praemii: & ita non semper punitaliud quam vicissitudo motus, ra- icit a condignum, nec remunerat viatione cujus tempori subijciuntur, & tra meritum. a. Dicitur Duplicate ei duplicia δε- - λε cundum vera eius. Et fiscepit d. V manu Domini duplicia pro omnιbus precarii suis I Ergo videtur quod non puniat citra condignum, sed magis ultra. 3. Pueri baptizati liberati sunt ab omni peccato ; ergo non sunt debitores alicuius poenae: sed tamen frequenter multae poenae eis diuinitus in hac vita infliguntur, ut febres & hu
iusmodi. Nec potest diei qubd ad
eorum utilitatem cedant; cum quandoque moriantur antequam ad a-
i. ς detur quod non puniat semper citra condignum. . Peccato originali non debeturalia poena, quam carentia visionis diuinae et sed hac poena puniuntur pueri non baptisati, qui in peccato EX felicitate quae prouenit ex vi- originali decedunt ; ergo videtursione diuina. omne desideriumlquod non semperpuniat citra condignum.
1. Illud quod potest aliter esse,
defectui ultimae conflagrationis quae finaliter in eis erit. Ex culpa etiam daemonum , coelum Empy- reum infectionem non contraxit, quia peccando statim e coelo expui. si sunt. Lib. .sent. D st. 67. q. Mart. ct suptem. q. 7 . art. Idem locus citatur Loquast. Dis'. q. S. de potentia art. q. ad duodeci
Tu autem ιdem ipsa es, oe anni tui non deficient.' Xplieatur supra Psalm IoI. v.
apui replerin bonis desiderium tuum. X selieitate quae prouenit ex vi ιsione diuina, omne desiderium Immanum impletur, ut patet in tex- u. Contra Gentil. Lib. 3. cap. . Diuitigod by Corale
459쪽
Og ER PsALMORVM PDI. ro I. v. non esset asserendum quod semperita se habeat : sed Deus potest aliquando seruare modum iustitiae, ut secundum condignum puniat ; hoc
enim non est contra potentiam ordinatam; ergo non est asserendum
quod semper puniat citra condignum. 6. Dicitur, Exiguo conceditur misericordia , potentes florenter tormen
ta patientur. Et, Iudicium sine misericordia fiet ei qui non fecit miser eordiam,Ergo Videtur quod potentes & immisericordies non puniantur citra condignum.
Sed contra est quod dicitur intextu. Dicendum qubd agens & patiens semper deben sibi proportionaliter respondere, ita quod hoc
modo se habeat agens ad actionem, sicut patiens ad passionem. Ea aurem quae sunt inaequalia, non habent limi Iem proportionem, nisi ad inaequalia : sicut enim senarius est maior quaternario , ita & ternarius, cuius duplum est senarius, est maior binario , cuius duplum est quater
agens excedit patiens, oportet quod actio excedat passionem: sicut videmus in omnibus agentibus aequi uocis ; quia patiens non recipit effectum totum actionis: dans autem se habet per modum agentis , & recipiens per modum patientis. Et ideo quando dans superexcedit recipientem , conueniens est ut datio excedat illam receptionem, quae est proportionata recipienti. Pro eodem autem computantur minus malum,& maius bonum. Et ideo Deus semper dat ultra eoodignum de bonis;& semper mala poenae irrogat citra condignum. Ad i. R. qu bd quantum & tantum non important aequalitatem quantitatis, sed proportionis in auctoritate inducta Poenae autem pro-l portio ad culpam potest intelligi dupliciter, vel in generali, vel in speciali. In generali quidem ut qui peccauit, puniatur; & qui multiim
peccauit, mutrum puniatur. Inspeciali autem dupliciter, vel accipiendo proportionem poenae ad culpami secundum debitum culpae absolute ;vel praesupposta mitigatione diuinae misericordiae , quae aliquid depcnna remittit.
Primo igitur di tertio modo nunquam Deus punit citra condignum; quia semper peccantes multum ,
punit ; nec aliquid de poena dimittitur , quae post mitigationem diuinae misericordiae remanet Sed quantum ad secundum modum, semper punitur aliquis citra condignum quia non tantum punitur quis, quantum per culpam meruit.
Vel dicendum & melius quδd aequalitas ista proportiontilitatis est,
non aequalitatis , & attendenda est non secundum comparationem poenae ad culpam, sed secundum proportionem duorum peccantium ad
duas poenas ; ut scilicet qui plus peccauit, plus puniaturinsecundum quod exceditur in peccato, sic excedatur in poena. Et sic etiam intelligendae sunt omnes auctoritates qua videntur aequalitatem culpae M poenae demonstrare.
poenae non intelligitur secundum excessum poenae ad culpam in duplo : sed quia homo in duobus punietur, scilicet in anima & in corpore. Quod autem dicitur quod plus exigitur in poenis quam commissum
460쪽
st in culpis, intelligendum est quantum ad temporis durationem ; quia pro delectatione momentanea, infligitur poena aeterna. Duratio autem poenae non proportionatur durationi culpae i sed magis intensio poenae respondet enormitati culpae .peeea. Ad quod peccatum origitumoii- nale sequitur duplex poena: una L-gmale cundu in quod est infectivum perso- .i . Host p*na eius carentia vi-i sionis diuinae: alia secundum quod poeua. est Vitium naturae ; &sic sequuntur ipsium poenae quae ex principio naturae causantur, ut mors quae causatur ex contrarietate principiorum naturae, & alia huiusmodi quae ad mortem ordinantur ι vel quae ex deordinatione principiorum naturae conis
sequuntur, ut febris 3c huiusmodi. Dico ergo qubd bapti simus mundat personam , sed non curat naturam: quod patet ex hoc qubd peractum naturae baptisatus originale, transmittit in prolem. Et ideo per baptismum absoluitur puer bapti-
satus a reatu mortis aeternae I quae est carentia visonis diuinae; manet tamen adhuc reatus mortis temporalis& aliorum huiusmodi, quae ex pec- Cato naturae consequuntur I quae quamuis ad utilitatem illius personae non cedant, si infra aetatem perfectam decedit; quia his passionibus
Non meretur: cedunt tamen in utilitatem aliorum, qui sunt ei consor fines innatura; quia & poenae huiusmodi peccatum naturae consequun
Ad 4. R. qubd pro peccato orbginali secundum rigorem iustitiae non solum debetur naturet pro poena, carentia visionis diuinae sed etiam lipsius annihilatio. Et ideo ex hoc
ipso Fbd conseruantur pueris non i
psi. Io 2. v. I . ct 2o. baptisatis naturalia bona, citra conindignum puniuntur. Vnde dicitur Assericordiae Domini quod non fumus consumpti.
Dei habet ordinem ad eius iustitiam; ita etiam habet ordinem ad eius misericordiam : unde quamuis non repugnet potentiae secundum quod ordinat ad iustitiam, nihil de poena dimittere ἱ repugnat tamen potentiae secundum quod ordinat ad misericordiam. Et sic de potentia admisericordiam ordinata, hoc Deus non potcst. Ad 6. R. qudd immisericordes non consequuntur misericordiam totaliter a poen. liberantem: consequuntur tamen misericordiam aliquid de poena relaxantem. Simili ter etiam si potentes sint mali, nota possunt excusari per infirmitatem ;quae quandoque excusat a toto, sicut & per eam exigui, id est, totaliter infirmi excusantur. Lib. 4.sent.
Affertus est Dominus timentibus se pquoniam ipse cognouit Agmentum nostrum.
I Llud quod inclinat ad animam,
alleviat peccatum : sed infirmitas inclinat ad misericordiam; ut patet intextu; ergo peccatum ex infirmitate est leuius quam peccatum quod committitur ex malitia. In quaest. Det'. q. 3. de malo art. I . sed con-
Benedicite Dominum omnes vir- Ps roirtutes eius, ministra eius qui facitis Q. voluntatem eius. Ad prouidentiam duo requiruntur,ordinatio scilicet,dcordinationis executi O .; quorum P mum