장음표시 사용
91쪽
Aecidens eontingit esse Mnon esse. . teX.XXV, Contrariasunt que posita sub eode genere maxime distant, 8c eidem susceptibili uicissim insunt. tex xiiij. Contrarietas secundum formam facit diuersitatem specifis
icδm.Contrarietas uerosecundum materia facit diuersi'. talem numeralem. teXo
Corruptibile Micorruptibile dissemiplusqgenere. te.xxvj. Femina Muir non differuntspecie,sedsuntidem. teX. v. in unoquoq3 genere est dare aliquod quod estmetru ta mensura omnium que suntin illo genere. tex.i Mesura coaetat qualitati,M p ipsam couenit alijs. tex.ihmensura debet esse homogenea,mensurato. texiiij.
Media sunt in eodem genere cumextremis. teX.XXij. Materia negatione ostenditur. teX X iiij. Masculinux femininusunt differetiasexus aiatis. tex.XXV. NumeruS est unitatum pluralitas. tex.iiij. Numerus estmultitudo uno mensurabilis. tex. j. Privatio M habitus radixsunt contrariorum. tex.XI. Vnum uni tantum est contrarium. tex.xvij. CICommentatoris in eodem. Homoheremita nec e hon'nec mal sed e medius. eo .xvj. Indiuiduum artificiale est unum per uiolentiam naturalet uero estunum per forma suam. cod. Desurare per minore mensurasemper est certius.' eo.iij.
Mensura cuiuslibet rei est sui generis. eo. iiij, primuingenere substantie estprimus motor etemus Sc abs solutus ab omni materia. co.Vij. E Duodecimi Libri Metaphisice. Astrorum natura est queda substantia sempiterna 8c moues sempiternum. te .xliij. Aliqualiter coordinata sunt omnialiadn5 simpliciter 8c natatiliata uolatilia M plante. tex. Ii, Deus est animalsempiternum optimu. . teX.XXxiX. Diuiniismum Schonorabilistimum intelligit ae non transe
Intellectus mouetur ab intelligibili. tex xxxvij. Motus non est continuus nisi qui secundum locum est,ta ha. ius qui circulariter. tex xxix.
Materia que una estnulli est contraria. tex.Iiij.
92쪽
Transmutationes sunt quattuor secudum lquid, quantum, quale,& ubi. - tex Vil ordo est propter dacEldux aut no est ypter ordine. tex lij. CCommentatori S in eodem. Agens proprie facit passione,mouens uero nori. col xxiii. Astrologia huius temporisnihiIestinesselsed est ueniens computationi non esse. col xly. Admixta primo se tangunt deinde admiscentur. col. xiiij. Causa dicitur de omnibus quattuor sprincipium aut de exstrinsecisielementum uero de intrinsecis. coLxxiij. Desiderium est propter estimationem eius quod est aliquid esse bonum. Co xxxvj- Desiderium precedens comprehensionE rei magis dicitur dolor quam uoluptas. c LxxxiX. Forme non suntsensibiles sed intelligibiles. col.xiiij. Generatum in actu est corruptum iu potentia. col xviii. Impossibile est s duo motus contrarijsint super eundem 'Polum. cot xlvij. Ignis animalia eorrumpit M non generat. col.xviij. Ignorare uilia est melius et scire ea. col.Ij. Tullus ante Ar.sciuit materia in rei ueritatelsed precedenstes eum inspiciebant eam a longe. omne agens est movensia non econtra. col xxii, omne gnabile M corruptibile reciprocatur infinities. col.LScientia dei causat res,sed nostra causatur a rebus. collj. Vniuersalia apud Ar.sunt colle cta a particularibus in intelι lectu qui colligit M accipit inter ea consimilitudinem Sc facit ea unam intentionem. col.iiij. Vespe fiunt ex corporibus equorsi mortuorum, ae apes ex ' corporibus uaccarum mortuarum, ane uero exputremmone aque. col xviij.
Verum delectans est illud quod per se delectatur,ia illud est' intellectus. col. xvi.
Anima celi non coniungitur celo fmesie,sed fm operatiosnem 3c modum.
93쪽
C orpus celeste est simplex no copositu ex natura Sc larma. C orpus celeste no idiget forma ut moueat titi localite secre tiam ea indiget ut sibi det permanentia eternam. ICelu est finituta determinatu a superficie cotinente ipsum. Corpora cclestia calefaciunt non inquantum calida , sed insquantu sunt uelocis motus Sc luminosa. Diuisio non copetit materie,nisi ut habet quantitate. Dimensiones interminate precedunt forma in materia ex minate uero sequuntur e am. Forme naturales diuiduntur diuisione materie. Forma celi non est necessaria inesse celi. t Homo est intelligens per partem que est in ipso. Illud quod mouetur ex te est compositu ex duabus naturis scilicet ex recipiente M agente motum. Impoisibile est unum iubiectum habere nisi una formam. Impossibile est forma esse sine materia Mecontra. In celestibus idem est efficiens motum M finis motus.
Impossibile est ut illud quod de se est corruptibile ut recipi
Illud quod est in actu non recipit aliquid quod sit in actu. Blud quod in mouendo mouetur impossibile est ut sit primcipium motuS e terni.
In corpore celesti nulla est potentia risi tm que est in Ioco. . Materia substantiatur per posse. Materia non recipit simul diuersas formasinis quia primo recipit dimensiones interminatas. Materia celi est aliquid existens in actu Sc non in potentia, cideo dignius dicitur subiectum quam materia. omnis virius in materia est finite motioniS. et Omne compositum ex materia ta forma est finite repletios vnis necessario. Pati est contrarium ipsi actui. VTransmutatio arguit materiamloperatio uero forma
CFinis Averroys in desubstantia orbis. LIRRI DECEM ETHICORUM A Cprimi Libri Ethicorum . Bona anime sunt maxime bona. cap.M
94쪽
Conliij proprie ignoratie admiratur holestacies. cap.f.
Felix non differt a misero per dimidium vite omnia bonum appetunt. Principia maxime ualent adsequentia . Principium est plusquam dimidium. Unusquisque bene iudicat que cognoscit. Unicuiq3 id est delectabile quod amat. . CCCmentatoris in eodem libro primo. Ars gubemadi ciuitates principatur Oibus artibus. cap., Additamenta artiis fiunt cu tempori, longit ine. cap.x. Cognito fine determinantur actiones que ducunt ad ipsun Mquc remouent ab ipso. capruComparatio cordis ad animal est sicut comparatio funda/menti ad parietem cap.vi, Felix eget suffragio exteriorum. cap.xij. Infirmans ponitisanitatem esse felicitatem, de pauperatus uero diuitias. cap.iiii.
Ocultum est nobis quidlaturum sit de rebus. cap. iiij-Quum puer nominatur feli nominatur propter spem future felicitatis. cap xiiij. Vulgares pr opinari sunt seruis. cap.ri. CSecundi libri Ethicorum.
Circa uoluptates 3c tristitia, est moralis uirtus. cap. iis Circa difficilia ars fit semper Sc uirtus. cap.iij. Fortitudo corrumpitur a superabundantia M defectu a me/dio uerosaluatur. cap.ab Medicine fiunt per contraria. cap .iij. Malum estfacile ibonum uero dissicile. cap.ri Non parum differt a iuuentute se uel se alaesti immo multum. . cap ij
Non ut sciamus quid si uirtus perscrutamur I sed ut boni
efiiciamur. cap.ij. operationessunt circa singularia. cap.Vija Propter uoluptatem mala operamur, cpropter tristitiam ahonis recedimus. cap -iij. Passio non est uirtus nec uitium squialicundum eam nec
laudamur nec uituperamur. cap.U.
Tria sunt in animalpassiones,potentie M habitus. capti,
Virius est habitus qui habentem perficit, ae opus eius red
95쪽
. dii bonum. Virtus certior est M melior omni arte. cap . momentatoris in eodem libro secundo. Bonus fit bonus fm unum modum alus uero multis mo
Cocoplex dicitur ille qui de qualibetre uerecundatur infronicus uero qui de nulla. cap.v'. Delectatio est comunis omnibus animalibus. cap.iij. Dissicile estnobis iudicare illud esse non rectum in quo des' . Iectamur naturaliter. cap ix. Hemesicus dicitur ille qui tristatur propter bonum quoa recipiunt indigni uelinmeriti. cap.vij. Refrenationes sunt medicine uoluptatum. cap.iij. Virtus est mors concupiscentiarum i ta quies earum fm τoportet. . . . c p iij. Virtus dissicilior est circa delectatione qua circa ira. cap.iij. Crerti jlibri Ethicorum . Bonus singula cum ratione inducit. . cap.ri, Consiliu n5 est de fine,sed de his que suntad fine. cap .vj. Canes non gaudent leporii odore sed cibatione. cap.xij.
Gustus est iudicium sapodi. cap.xij. Homo est principiu suaria operationum. cap.H. In naturalibus concupiscentijs pauci peccanti cap.riij. Nullus est bonus nec beatus nolens. cap.ri Operationum nostrarum nossumus domini apricipio uso in finem. cap.rii, primuin generatione est ultimsi in resolutione. cap.V, Terribilissimum omnium est mors. cap. . Tristitia eorrumpit naturam habentis. cap x Violentum est cuius principium est extra non conferente uim passo. cIP-j. TComentatoris in eodem libro tertio. Amatores audacter aggrediuntur terribilia causa concupis
Fortis non timet. . cap.ri. Ira promouet actionem fortis. cap x. Mali ignorat res quas faciunt an sint bone uel male, cap.ii.
Nulluatalium preterhoiem agit aliquid sponte. cap iiij. opinio dividitur in uerum 3 falsum, electio uero in honu
96쪽
pueri uiuunt per desiderium proprie. cap.XV. Qui agit aliqd coaete M inspontanee tristatur cu ipso. cap.ii. Res timorose cogut eu cui accidui ad actioes turbes .ca .xv. Turpia tollerare non propter aliquod decorufactum esthominis uilis. cap ij. Quarti libri Ethicorum . Honor estpremium uirtutum. cap.ix. Irasci in quibus non oportetita non irasci in quibus oporstet insipientis est. cap.xij. Iactator uituperabilior est mendace. cap.xiiij. Laus Sc gratia' actio debetur danti Mnon accipieti. cap., Maior uirtus est bona operari si turpia non operari. cap.j. Maluseipsum destruit,M si iterasi est sportabile erit. ca.xij. Omne mendacium prauum est&fugiendum. cap.xiiij. Pulchritudo semper in magno corpore existit, de parui formosi possunt dici non pulchri. cap. His Prauus honor non estdignus. cap.imo Qualis unusquis* est taliter uiuit. cap.xiiij. Requies x ridus in uita uidentur eae necessaria. cap.x Solus bonus honorandus est=m uirtutem cap.rx. Sustinere iniuriante M familiares despicere sire est. eap.xij. Virtuti perfecte non fit condignus honor. cap.i verecundia est timoringloriationis. cap.xvj. verecundiam in iuuene laudamus in sene uero uituperaomus. cap.x is CComentatoris in eodem quarto libro. Ad irascibilemfestinat ira. cap.xi, Bachiten di ille q deficit a datione,sed non concupiscit opes alienas,nec uult accipere quicquam ab aliquo. cap.iii, Cui nihilrestauraturhabita finiuntur uelociter. cap. Dare habita grauius est, si dimittere acceptione eius quoa non habetur. cap.j.
Dissicile estIargum fieri diuitem. cap.i Dignissimum est homini ut non faciat unde sit uerecundan
Mansuetus non est amas uindictalsed ignoscens. cap.xij. Satisfamo quietat iram. cap.xi, verecundianon fit nisi propter mala. cap. η
97쪽
τ LIBRI et e duinti libri Ethicorum . . .. ω
Iustitia non est ad seipsum. cap.ri
Minus malum semper est elligendum. cap.VI. Nullus proprie sibjipsi iniuriam facit. cap.xv. Optim' e qno solii utitur uirtute ad se,sed 3c ad alios. c.Vitia Preclari 1sma uirtutum est iustitia. cap.DI. Principatus uirum ostendit- . ςδP fg Pessimus est qui utitur malitia ad amicos. cap.rii Q ue simpliciter sunt bona hoibus pro his orant. cap. II. Comentatoris in eodem qinto libro . Denarius est factus tanquam fideiussor supplendi necessita rem futuram. p -- Denarius est equas iter additione M diminutione. ca.vnse Lex prohibet ne qui, seipsum occidat. cap.XV. ' Peius estiscere iniuriam,quam pati,eam. cap.XV.
i CSexti libri Ethicorum. Ad principia non est ratio. . cap ix Consiliu debet esse de his que postunt aliter se hre. cap .rI. Consiliata operari oportet uelociter consiliati autem
tarde. cap. Iuvenes non sunt experti. . cap. 11., Impossibile est prudente essen lente bonum. cap.XR. Intellectus estprincipium. Multitudo temporis facit experientiam. Omnis doctrina est ex precognitis. omnia scit operari honus. Sapientia est cognitio rerum diuinarum , habens caput inter omnes alias scientias. cap.- C cmentatoris in eodem sexto libro. Homo non uersat consiliu in his que carent fine . cap.VnI. Ingenium non est in rebus necessarijS, neque in has, quorum notitia casualiter se habet , sed in his in quibus uersatra , fitconsilii. . ς*p Prudentia est apprehenso agendorum, M non agendorii imgenium autem est sententians Miudicans. cap. q. WSeptimi l ibri Ethicorum. Dissicile est resstere consuetudini. Facilius est consuetudines mutare qua naturam. cap.xliij. Fama l a multi populi famat no ex toto perit, cap xiiij.
98쪽
Meses dicuntur fieri dij propter uirtutum excelletia . ea j. Ire Uconcupiscentie uenere Orum transmutant crirpus, Mquibusdam insanias faciunt. cavin elacolici naturaliter semper indiget medicina. cap.xilis. Naior est delectatio in quiete quam in motu. cap .xiiii Non oportet tantum uerum dicere sed etiam causam falsi assignare. cap.xiiii. Solutio dubitationis est inuentio ueritatis. cap.iiij. CComentatori, in eodem septim olibro. Demonstrationes sunt perse mores M nobiliores quando inducuntur post orationes dubitabileS. cap.ii. Homo habet ampliorem potestatemsuper concupiscetias naturales quam super iram. cap .vij. malitiosius no est bonus nem actu neq; potentia. cap . xiiii. Qui non penitet ex prosecutione concupiscentiarum insas nabilis est... cap.Vii, verberans abis ira peior e st uerberante cum ira. cap .vitus octaui libri Ethicorum.
Amicorum omnia sunt comunia. cap.VI. Amicitia est triplex propter bonum utile,deIectabile Phoν nestum,primet estianum secunda iuuenum. cap.itI. Distantia loci no separat amicitia sed operatione. cap. iiii. Domini adseruumon est amicitia secundum qui seruus sed secundus homo,quia seruus est sibi dissimilis, ut ho . mo autem similis. cap. viij. In infortunijs refugium est ad amicos. cap.r In quibus nihil est commune, nec etiam amicitia nec ius cap. Viij. Lucrum est auxilium indigentie. cap x. Malus rei tyrannus dicitur. cap .vij. Matres plus diligunt filios quam patres. cap. ix Nullus elligeret ui ere sine amicis habes o1a bona. cap. i. Natura maxime appetit delectabileia fugit triste. cap. iiij. Omnis homo naturaliter omni homini amicus est. cap.,. Pessimum est contrarium optimo. cap vij. Pater tria bnficia dat filio,cam essendi gener do,cam nutri/endi educando/x causam discendi informando. cap.Vlij. Proprium L maius amicorum est conuiuere. cap.iiij. 'Praui sunt amici propter utile uel delectabile. cap .iux.
99쪽
Parentes amant filios tanqua aliquid sui exissentes filii uero
parentes ut ab illis aliquid existentes. cap. M. Parentes plus amant filios a econtra. cap .Ixis Pater potest abnegare filio , non econtra. caP. O uanto maior estfortunassanto minus est secura. caP.I. Res debet se hre ad subditos sicut pastor ad Oura. cap.VIII. Sola amicitia bono0honestoNintrasmutabilis est. cap. Iaar. Seruus est organum animatum. c .VMDCComentatoris in eodem octauo libro. Amicitia amori, est amator. . cap urse
Emolumentum est fulcimentum pecuniarum. cap Fratres coequantur in omni re preterqua mannas. cap VII.
Mali non gaudent ad seinuicem nisi adsit utilitas. cap. vij. Qui profitentur se esse amicos demorientie esse tales quales profitentur. -
Ouando fuerit diuersitas multa in annis non erit1llac diloctio fraterna. c P.Va,CNoni libri Ethicorum. Amici existentes propter bonum utile M delectabile/his cersantibas cessat amicitia. cap.Iris
Amicus se debet habere ad amicum sicut ad seipsum, quia
amicus est alter ipse. - ... ςπ' Beniuoletia n5 estamicitia,est in principiu amicitae , ura ex diuturna beniuolentia causatur amicitia. cap .R-Benefactore, plus amant beneficiatos,a econtra. cap .v11 pelix amicis indiget honestis' . . . . .
In bonis fortunis V malis,opus est amicis,in bonis qa fortis nati indiget couenietibusIta quibus bonii faciat,in malis uero.qa tristati alleuiantur amicis codoletibus. cap.ximis Magis debetreddi mutuum,si amicis tribui. cap.II. P tau'nihil amicabile het nec ad seipsum,nec ad altu. cap. Quod laboriosius acquiritur magi, diligitur. cap. I. Solitario di cilis est vita. unusquisin artifex diligit opus suum. cap. I. Nomentatoris in eodem nono libro. Amor fit per sensum uisus. RP' ii I Deus diuidit uniuersa hona unicui* secundu merita uaaptitudine eius .
Intuitus amati valde eligitur apud amanos. P Aiuh
100쪽
Nullus amatnisi primitus delectatus fuerit; cap.ri. Vittuosus uult uitam propter seipsum M salutem M pre seipue salutem partis illius per quam est bonus xvirtuta sull. cxp iiij. vir uituperatur ultimo uituperio quando nihil facit nil propter seipsum. cap.uta, CDecimi libri Ethicorum. Amantes fistulas non possunt attendere sermonibus si auct
Delectatio perficit operationem, cap. Multi magis obediunt necessitati quam sermoni. cap.xia Non potentes continue operari requie indigent. cap.vij. omnia habetia comano possunt cotinue operari. cap. ij. Philosophia habet admirabiles delectationes puritate Mfirmitate. cap.rii Quedam dele elant nouatque postea non similiter de
E Comentatoris in eodem decimo libro Dignius est intellectui eligere apphensiones eta u. cap s. Intellectus dominatur omnibus. cap.i Licet homo fit parum corpore M magnitudine , tamen post tentias erat omnia multum. cap.ix. Rebus que non diuiduntur non est generatio. cap.ii E Expliciunt auctoritates Ar.3c com.in ethicis.
Animal eonstat ex anima x corpore inter que anima est reo gens naturaliter corpus uero rectum. Consilium mulieris est inualidum,pueri autem inrperso
Desiderium diuitiarum vadit in infinitum. Diuersitas alimentorum facit diuersas uitas animalium. Facile est ditari philosophis si nolunt. Fortitudinis non est diuitias pararelsed fiduciam animi . Homo naturaliter estanimalpoliticum M. ciuile. Homo solitarius aut deus aut bestia.. in prauis ac male dispositis,colus dominatur anime.