장음표시 사용
241쪽
ce tum adfacipiam fidemidest adfirmam opinio λζ -- Osproponatur quaestio; sie
x ' ne Rhetorica ars, Ni hoc explices quasionem tibi inueniendum est medium ,sive argument quo huius rei dubiae fidem facias. Deinde, nomine inuentionis intestigerepossumus eacogitationem, ac inquisitionem omnium eorum, quae in aliqua tota oratione cἴficienda, eu caussa tractanda sunt necessaria r quo modo accipere πλdentur dicendi magistri, cum dicunt, oratori plura esse inuenienda. Cuius sex partes auctor
Lib. I. ad Herennium fecit, exordium, narrationem, . diuisionem, confirmationem, confutationem, atque conclusionem. Si inuentio priore mota sumatur ,solum occupata esse videtur in inu
sigatione argumenti, medi , quod cuiusmodi esse debea libro de inuentione planius a n his explicabitur: de inuentione hoc modo sumpta, est dubitatio , o sit sonus dialeetiici,an vero oratori etiam tribuendia sit, id quod nos in hac di putatione quaerimus : An scilicet ioco
rum inuentio'explicatio ad rhetorem perti neat . Si vero inuentio altero modo sumatur , certissimum estpertinere ad oratorem, qui nisi ea inuentat ex quibus orationem conficiat δυο incio fungi minime poterit: cum nulla fere ars sine inuentione hoc modo sumpta , consistere queat. Ea autem , quae orator invenire debet, γtex
242쪽
ut ex Hermogene colligere licet, fere sunt. Lib. de
Quaestio , sue causse,status quaestioisis, qualitas IRRφη-m cause, loci adprobandam quaestione lae epi.
mi cheremata loci ad amplificandum, exordium, mestibulum narrationis, di narratio: de qua re alibi planius, Oplenius a nobis scribetur. Exlv his, quae a stata sunt, non nutris disserentias m colligere licet, quae sunt inter inuentionem diare, lecticam, O oratoriam. 2 rima, dialemcus isti non tractat omnes locos, quibus priuatim solet ... mri orator, Nisunt loci laudationis, ct consu rei rationis, quos Aristoteles disgenterpro secueri tus est, primo edisecundo de arte dicendi libro: similiter nec locos amplificationis, ct locos e
is trinsecos, qui licet inartificiose dicantur , quod, extrinsecus caussa adueniant: tamen ab artei explicantur, est artificiose ab oratore tractan-ὰ tur, visuo dicetur loco. Ideo Cicero inuenti Oiai. nem in tres partes aliquando distribuere vid si tur: quatrum Nna ad probandum, alia ad conciliaridos animos, alia ad eos qui audiunt com- , mouendos, sacit. Secunda, hi duo artifices,nouinueniunt easdem omnino res: cuia Nnus inu
nit ea, quae valeat ad opinionem firmam gignen 11. dam apud viros doctos in disputationepbiloso- 1 Rhet Phica; alter Nero etiam qus adpersuadendum inpopulari concione conferunt: iste qua fidem saciant: hic, qua potissimum moueant iste ad
243쪽
vnimi inent , hic vero ad alium. Tertia , aliut ratione Orato uos locos inuenit, exponit, cirLibro I. tractat, atque dialecticus facit: Ubi autem ess st, diuersu tractandi ratio, atque explicandi re ali quam, ibi ex Aristotelis oe omnium Philosophorumsententia, variae constituuntur artes: ut patet insermone in quo explicando diuersu omnino facultates Nersantur. Vltimum fundametum, in quo haec pars de Lib. r. finienda est, Au tor ad Herennium sc de Duit: Inuentio est excogitatio rerum Nerarum , mut verisimilimn,qua cau1samprobabilem redFranc. res Neras, ut interpretes exponunt, intelligit res necessarias, omnlino certa leta
Mat.Via verisimilia, res probabiles, quaepotissimum adctori artem dicendi pertinent: alia verba in hac de Astens scriptione adduntur ad demonstrandum cuiusmodi esse debeant rationes, quae inueniun Geiusmodi ni irum, ut rem probabilem,id est verisimilem, oe apparenter Neram demon rente ut aptasint ad gignedam opinionem, Ni ea auditores facile credant. Quo loco illud m
Franc. Muerim, non licere oratori,neque hoc e sse artis
munus, Ni aliquid falsum, ad fidem faciendam
Ascen. inueniat: in quem errorem complures huius a
Gel. li.I. tis Scriptores, ct Trofessores lapsi sunt: cap.6. maxime Quinctilianus, cum tamen suum Oratorem virum bonum esse Nelit. Eodem prorsus modo
244쪽
modo M. youentionem definiuit quam demnation m omnes posteriores dicendi magistr6 tamquam bonam, approbarunt. Posses etiam ex pretitionibus Ciceronianis hanc descripti nemacolligere: Inuetio,est excogitatio argumenti,idest alicuius iuuenti,seu ut loquuntur Dialectici,medi ,quo aliquaproposita quaestio proba-' ri potest. Dicitur autem hoc medium,argumem tum,qui argutando,inuenitur: quod definiens Tulliu dixit esse probabile inuentum adiacien dam fidem:dicitur argumentum,iuuentumpro- habile,hoc est,inuenta ratio probabilis,no quia, probat, Ni quidam exponunt; neque enim dicia
muricredibila,quod credit,imiliter non dicitur probabile , quia adhibetur ad probandum , ut lene quidam adnotauit ; sed quia huiusmodi est , ut .credi possit, siue sit rerum, siue verinfimile ,siue etiam 1ὰlsum. Similiter, nomine mei debemus intelligere quamcumque persuasionem, O praesier timem , qua quis impellitur ad aliquid striendum , quam orator in a ditorum mentibuU I ere conatur. At is δε- mitiones , describunt anuention- , ut est in si quis autem vellet eam definire , Nisi cultas est, ita diceret: Inuentio essetcurtas, qua probabiles inueniuntur rationes ad faciendam fidem er rationes autem intelligo locos,et iamnia alia, quae adpersuadendum necessaria
245쪽
sunt. His ita notatis has statuopositisnes. Frimapositis: Inventio ,siue inureire nones illi arti ita proprium , Ni etiam alijs conmmenire non possi. Haec positio intestigenda es de inuentione Nniverse sumpta: ct est certi rea, chm sint quamplurimae artes , quae inum tione egent: ac proinde nulla est hoc loco noressaria probatio . Secunda positio: Inventila est omnino nece f saria rhetoricae; ita ut sine ea consistere nullo pacto queat. EB haec positio manifesta eo ocimia d putatione: oe ex commisi omnium seruientia . Tteque enim placentis, qui volunt rhetorem nihil ex se inuenire,sedsolum exo nare, quae ab alijs accepit , ut patebit ex te tia positione, ct exi s, quae alias dicemim de domina, quae in perfecto Oratore desideri tur rosaltem nemo ei negat it Nerbor- in
Tertia positio: Inuentio , it est Iacultas - inuentisidi argumenta probabilia ad ii putan- dlim populariter in stramque partem, est pro pria pars eloquentia ad rhetorem pertianet , qui ct rationem inveniendi docere, crinvenire debet.' Et quoniam in hac positione tota dijcultas sita est , ideo eum pluribus
rationibus maxiesre conabimur. Et primi ni, ainoritasse omnium antiquornm Scriptornm
246쪽
arte rhetorio scrimetres , potissimul in hac parte explicararda elaborarent: Da Arsepotelas,c- omnia fere quae ine araedio scripsit hucosani, ut ration- iuueniendi enthymemata, qua Du orarionis nerui, aperiat: est ideo pauca de elotutione dixit de aliis partibus, mei fanum, vel nihil. Et rhetor i. cam definiens, dixit , esse viri Nidendi , quid cap. i. st in νηaquaque re persuasibile: videre a tem ad inventionem pertinet. Idem M.Tu liuis , qui suos libros de Inuentione inscripsit,q d etiam Hermomes ficit : inuentim Lib.1.de Mis locos , tum inpartitionib- , tum Uinmmerauit. pqfuit, Quinctilianusinuenti nem p4rtem eloquentiae fecit , ct inuentionis sontes copiose, accurateque aperuit. Recem tiores etiam Scriptores, ut 1 rapezotius, O alis fere omnes locos diligenter exponunt, es ad materia et caes ecta accommodant. Quid est igitur, ut me ulla urgenti ratione ac5muni . antiqua sentem receda in uod quifac' t, in multorum reprehensionem merito incidis ed adauctoritatem rationes acce
dant : st primum se oratori subtrah, locoram
mlientionem,'trinationem, numquam po-
247쪽
st maxime accommodati caussa , cum eorum habendus sit selectus , ct certa quadam ram
tione collocandisint; de quiuin nihil dialectici
praecipiunt. Praeterea, oratori locorum inuen tionem auferre licet , auferre etiam omnimo incebit inuentionem rerum , ct eum nudum, inermem relinquere; quo siet, ut tanquam raribula, clamator, O prsco in forum veniat. Quo loco ex te, qui tam male de oratore mere--ris , peterem; quo pacto iste tuus orator de rebus ab ali s acceptis,cum ipse nec eas inueniat, nec cognoscat, iudicium feret e ni Ῥelis eum mne iudicio orationem texere, ct caussampe orare: quo pacto consequentia ct interse consentanea dicet ' quo patio verba rebus accommodabit quo pacto verbis exornabit idoneis, ea quae ignorat e quo pacto Nerborum copia abundabit, qui est rerum egenus, cum ex so
rerum cumulo Nerborum fluat abundantia Jam vero, si ei detrabo rerum inuentionem, detrabs etiam ct verborum, cum, Ni nuuic dicebamus , verborum inuentio ab ipsa rerum inuestigatrone profluat: auferra etiam omnia sententiarum ornamenta, ct lumina, cum bsc a rebus ipsis sumantur. Ad haec, cum rhet
rica sit quaedam facultas rationalis, quod ratiocinatione , mi libro primo docuimus, nil tur, longe diuerso modo argumentatione, Z L locis
248쪽
Fosui, cur locorum inuentionem ,intrast tronem ei subtrahere Nolumus, clim sine his nihil concludere', ct probareposite Et cur potius hanc partem dialecticae, quam rhetori- Aristi. r. cae, quae est ars magis a natura insita, prius Elen ς. inuenta, atque magis cunctis hominibus nece ssaria isti tribuere molunt quia, cum de iocorura laventione agat dialecticus, ideo or tor agere non debet ' sed id non obstare, satis superque supra demonstrauimus . Auferas
etiam materiam, res nimirum omes, cum in rebis omnibus etiam dialectica versetur . Denique, ne pluribus rationibus contrariam sententiam Ῥrgram , ex argumentorum solu- a
rione, quam falsa sit adhuc magis pers L
Q sarta positio: Inuentio, qus est pars eloquentiae, non est solu facultas a natura accepta, sed etiam babitus arte ct studio coparatus. Volumus bac positione damnare eorum opinionἴ , i Iqui hanc eloquentiae partem putant potissimum. rhaberi a natum a. Fatemur quidem ad eloque tiam comparandam perssicacitatem qitandam, ac celeres animi motus ad inueniendum ido- 'heos esse necessarios; sed tamen hanc facultate a natura tributa nonponimus eloquentia parte. Hsc positio his rationabus breuiter commatur. P 3 'imum,
249쪽
deret a rasura, cur tam multa de Inuenti e , s
de Inue. etsi ani esse vi vitat cur partem aritim flciosae eloquentia hecissentρ D de , facultra inueniendiposita est iis locorum ac rerum nor i ititia ; is enim ficile inuenit., qui multarum re rum cognitione est praeditus , ct locos penitus in notos,atq; tractatos habet: at ista notitia, non acquiritur nisi rete ct Rurior igitur inuenim, sdi facultas non spotissimuri a natura .riare, ine lai re manifesta conservianda diutius imm G,ibhi. irridere licet istos, Ni quidam facit, ui Longol. inuentioncmsolius naturae, est iudiciumsolio 'artis ςsse putant. Sed iam tempus est, cumper fAPatse positiones quid in hac discultate teneti dum sit, constet , t aduersariorum rationes di- i
rimam , primum obi cimus aduersariis Lib. t. 8c eiu dein Ciceronis pluribuae in locis, auctorita 1. dein- inquitas nobiscunt facit: ct de locorum Libro , - e rhetorico , variis hi lde Oia. Ut . sei/ide cum inutatio sen tribuit Hai cticis , hou debes ex isnare tecte. rhetoricam hac praecipua ct maxima Varte priuare, stilsolum Inificare vola semialecticorum inlim-tionem ct acumen , cum ipsi ob viduam dise l. . - serendi i
250쪽
ocere, esse quandam com Munem inueni δελ- Τηmhsistrum alionem quam non es necesse, ut betores in4eniant, sed Ἐς ea in suorum lo- πηm tmctatiom ct explicatione utantur.
Ex bis facile solueres secundam rationem, dicendobrdeo Rhetoricam esse quasipoeniculam dialecticae,quia quae de ratione inueniendi, ac ratiscinundi Dialecticis dicuntur acile ad A toricae Uum traduci possunt: quae tamen, nisi a rhetore a su finem ,Dumq; dissutandi m
dum accommodate explicentur , i , perfecto prodessen Et ut rem hoc planius expon mus, argumentandi formam diligenti e ex' plicaint dialestici; sed um oratores vario modo suo argumentationes disponere leant; ideo de MN entorumformis, quod ad usum oratorin.attinet, etorespraecipere non nihil olent, e ira 'sapertiui dem serabimus.Habet itania P Α rhet