장음표시 사용
341쪽
numerationes.l ἔδμφης ubi exempla plurimum Valent. I cAccusatore, quae ad iracundiam, i Iniudicijs, o Reo,quae admiseratione pertinet. l ab Sed interdum illς ad misericordia, L hic ad iracundiam mouet.
Cur quadam inuentionis pracepta ad caussarum. aenera dentur accommodata ; eis do dignitate exornationis.
- e E T si ex supra dictis locis omnis ad omnem l . J orationem manat Inuentio: Tamen facilitatis caussa seorsim praecepta des csingulis generibus dantur. c Est latum&spatiosum, quod non solum adi l homines laudandos, sed etiam animalia,& anit ma carentia adhibeatur. Genus J Nullum est genus hoe uberius ad dicendum, exorna aut quod utilius ciuitatibus esse possit. tionis. l. Conficitur hoc genus magis ad motus animi leniter tractandos, quam ad fidem faciendam . Proprium enim laudis est res amplificare,
Paretibus, γ si ς Nobilitauit genus c Ante
l & signa, quae suturam claritatem cap. 3. iudicarunt.
1, I Maiorib*.J suis factis. Huc pertinent oracula, responsas
342쪽
sunt Inui- cta a I Corpo- bonis, ris, utq
Educatio, opes, diuitiae, Potentia,lpinqui,
Habuit, bene. usus sit, non superbe,&c. No habui sipatienter tulit, vel amisit.
sunt, Animi, seu a virtute qν vel eli
cap. I. Iaudatio Inis loria Virtus cogni tionis Vt
Forma,quae praecipue laudaLeum sit virtutis signum . Viribus, I sed horia leuior est Valetudi- ,laus; qui a viri ne, A c. o te pronciscitur. - Prudelia, quae est re rum expetendarum,& fugi edaru scietia.
tia.cuius co l. quenmites sunt, tia. Huc ptinent studia olum bonaru artiu.
Iustitia, c Religio in quae dat Deum,
ius par Fides in retes sunt i b' creditis
do, quae micitia. labores,& pericula curatione suscipit. Temperatia, quae ILbidines frςnat. Verecundia, quae est virtutum custos. Sum,
343쪽
e S i cuique virtuti propria laus a pro- laus a lo prio officio & munere sumpta , tribua- eo viro tur.' Si res oestae laboriosae, cum periculo sine spe prςm ij, &aliorum causa sum . pie laudentur. Si aduersi casus patienter&sapien
Si suman sinouitate magna, aur lauda Q Magnitudine praestantia. qsint. Fenere ipsb singularia: cum atqs praestantibus viris fiat
comparatio. Genus ipsum mortis, &aur l.
mor- Habiti honores, A tepo- l te consecu i Decreta virtutis prςmia Res gestae hominum iudi- 'cio comprobatae; re post I ra sunt:vtvita eo di
Fili'rum institutio, artia inuentio,& insinuta. De Linde vilium. Cap. XLIX.c Conditoribus, Laudatu Vetustate, urbes, a Viris illustribus & eorum gesti . De Deliberatione . Cap. L. PRAECE PTA de exornatione tradita conferunt etiam ad sententiam dicendam; quia quα laudantur, suaderi solent. In deliberando finis est dignitas, ad quem omnia reseruntur in consilio dando.
344쪽
T A B V L AEl In suadendo, & myd sit, de quo deliberet .
l dissuadedo tria ς Qui sim, qui deliberent. spectanda sunt. cum sit, qui suadeat.
Dere,de qua deliberatur. Cap. LI. De. A v T ceristest posse fieri:fTempore , & & tue potest esse dubium de χModo. Aut incertum, Etiam si ficii possit, non dos & tunc solemus bere. V prius ostendere tDeinde,non posse fieri. I Fieri posse, & facite: quia dissicilia sunt perinde ae si fieri non possent. L Esse honestum. 3 Esse velle, ubi etiam magnitudo demonstra tur, in qua etiam necessitas apparet. De his,qui deuerant. Cap. LII.
D r v E R s i sunt deliberantium animi, siue plures, siue singuli deliberent; quia et Pluribus multu intere'an Senatus, Singulis, sCato, Populus,' Intuenda raκ Cicero. Romani, an Gab
i Alterum a3reste,quod an Duo em 3 tefert viditatem hon
minumR Alterum expolitu , quod genera :J rebus omnibus dignit k tem anteponit. De prima parte suadendi p. LI II. M I R A n et L a s sui amores excitaret, si Hone-υ oculis cerneretur,.sed ob vitiatam naturam c ὲ hortatione est opus. ' Hon
345쪽
Homines honestos facile estper. HonN l suadere: at apud
De Utilitate. Cap. LIIII. Eo,qui sua AFacile, Vtilitatem c Commoda pacis, opum,poten-Cum υ l defendit, tiar,& res quarum fructum utiliis stili a iiii enumera- tale metimur. istacia, bie V Ite,quariticomoda contrarioru, Maiorum exemplia,cum pericu-πιδ aris parres pro Difficile, Eo , si dis Paruum, suadet, sui I iniucundum, periculosum.
det, sunt o Magnum , . IucundumsLSine periculo. Solet etia quae
Vtilitatem e , laude lasci ostendet , & cum dignitate esse convivii stam
346쪽
s . ' Υ Α B. V L. In Hir Exercitatio defendendi utilitatem contra Eo nestatem est utilis in scholis: quia iniquoru raisitio cognoscenda est, ut melius aequa tueamur. . De eo, qui suadet. Cap. L V. ade- c - Mente prouidere,
is , ct i s J Auctoritate probo
- Vita illustris, Expectatione asseruit sed ' V Clarum genus, , videndia est, ne quae dnr, ' LAetas, & dignitas o ab eo, si dicitidissentiae.t Summissiorem quendam modum postulant: At his I Nam,quae in alijs libertas est, in alijs licentia Mirari vocatur. t Et quibusdam lassicit auctoritas: quosdam c ratio ipsa aegre tuetur. 29dam in diaberationeseruanda. Cap. LVI.
AD consilium dadum,eaput est,nosse rem' Ad dicendum probabiliter opoitet nosceret mores ciuitatis: Qui, quia mutantur , etiam orationis genus mutandum erit.
Sapiens enim est consilium: ET In Senatu alias dicendi dandus est locus. Vitanda est ingenij ostentati nisq; suspicio.
347쪽
I Et eius maxima pars ad animorumotus admouenda est . Ad persuade- - Aut recentium, quo notiora
dum vim ma j sunt: ximam habet Aut veteriim, quo plus a exempla, istoritatis habent. Quia eorum mutata est ra-Dehis,quq iu tio , & ita minus sunt neces dici js accom- l saria. modata sun N Et ex supradictis locis intel- nihil est dicen i ligi possisnt ; dum. Et ex ijs, quae de partibus ora L tionis dicentur.
De Dispositione .. caput Primum
Es τ oratori maxime necessaria: non secus ac Duci exercitus instructio,iae confuse cperturbate dicat. Est autem dispositio , rerum inuentarum distris tiO. Cuius in tufinita quaestione ordo, est fere idem,
348쪽
qui expositus est locorum. In definita adhibenda sunt etiam, quae ad mo tum animo- Exordio, in quo fit motus. tamur. LPeroratione, qua fit motus.
De Exordio. Cap. II. Audi- . Eset oratio animum auditoris idonee commor- ι' parans ad reliquam dictionem th tum d Quod tribus maxi- PBeneuolum,l me rebus fiet,scilicet,si K Attentum, auditorem tDocilemq; fecerimunt Benevole audiet, si captabitur beneuoletia t
'sonaὶ Aduersario 'arran θ Virtute rum . do Et contraria in eMagnis, aduersarios c5 Attete, J Necessariis , t serendo. ire si de Vtilibus rebus, εt ipsis auditoribus,
ianos esse dicturos promittemus. De qua re sumus dicturi ostedemus. Proposuerimus,& breuiter distribu rimus, Definiuerimus.
De generibus eaussarum. Cap. III. Ho Nas et v M, quod per se conciliatani Caussa- l mum auditoris: rum ge- l Dubium, vel anceps, in quo opus est beno, -nera pro i uolentia. obscurum,quod docilitatem requirit. ratione i Humile,quod attentionem postulat:
349쪽
νὼ ex Admirabile, quod est praeter hominum opi- ordien- nionein, sub quo etiam turpe continetur,quod me linsinuationem postulat: .sae quin . latenter animum auditoris occupat. l Si causa, vel persena sit turpis,quo Qua viij rum alterum, alterum iuuabri. mur, in Si animi auditorum aduersationia oratioue sint occupati, vel fatigati. Spe breuitatis, Si sint i Si promittemus aduersa. defessii I riorum argumenta con- quos re, furaturos: creabi- Si urbanitatem oportu-
Cuiusmodi Exordia esse debeant. Cap. III A
ACCURATA & acuta, Instructa sententijs, & apta verbis. Sint causarum propria: Sumantur ex ijs causae locis, qui valeant ad leniter alliciendum & incitandum auditorem, quo maxime exordia spectant.
test accommodari. Commune, quod etiam in contrariam par tem caussis potest conuenire . . Commutabile, quod potest ab aduersario i uiter mutatum,ex contraria parte dici.
Longum, quod pluribus verbis, ultra quam satis est producitur. Separatum, quod non ipsa caussa ductu mi est, nec tanquam membriim est ei annexum. Trausi Exordis
350쪽
T ranslatum,quod aliud conficit,quam mus sar genus postulat. Contra praecepta, quod nihiI eorum essicit, quorum caussa de eaord ijs praecepta tradu tur. De Exordis in genere ιudicissi. Cap. V L. I
c CVRANDUM est, ut exordia ex visceruibus caussae sumamur. Laudatio, & conciliatio iudicis ad utiIitatem.
l Allegatur pio honestis, dignitas: pro humu, heia libus, iustitia, pro lisis, seueritas, pro infelici-
Semre miseria, Interdum remouetur metus, interdum vero adhibet . Non est ostentanda cura in principio. In honestis, &paruis, atque frequentibus c caussis non adhibetur exordium. De Exordio Hexomatisne, o deliberatione. Cap. VIL Ex ORDIA. sunt maxime libera, & ex res viςid , A longe remota duci possunt.
Saepe nulla, aut breuia este debent, cum non l supplex, sed hortator veniat orator. In Qua mente sit dicturus.Glzenere, i Cum prin-l Quibus dc rebus,
tur, proponat Hortetur ad se breuiter dicentem audiendum. De Narratione. Cap. VII NARRAT io tit reium explicatio, & quaeda quasi sedes,ac fundamentum constituendae fidei. t Meuia