Tractatus de tentationibus, et earum remediis. Autore Petro Binsfeldio suffraganeo Treuirensi doctore theologo. ..

51쪽

s TENTATIONIBVs das clarius explicanda quet a Cardinale in tetano in summa verbo cogitatio , di cum tur inseruiunt. Quinque autem modis potes quis peccare cogitatione Primo cum

cogitatio mens vana aliqua cogitatione occupatur,

-κ unos veniale peccatum; scuti enim a Pi liquis peccat verbo ocioso, sic etiam peccat ociosa, laba cogitatione. . i. Secundo, cum consentitur abselute in peccatum, perpestatum,vel perpetrandum, idque mortale in tunc est peccatum mortale. s. Tertio quando conditionaliter eon sc titur in tale peccatum puta, si absque infamiavi periculo possem committere tale pecis alum e. g. fornicationis &c nec refert siue

conditio possibilis, siue impossibilis, i iusmodi consensus si est de actu qui ex nat rasea est mortalis , est peccatum moriale, ii autem actus in quem consentitur est veniale peccatum est veniale Ratio quare huiusmodi consepsus peccatum , est, quia quamuis conditio nihil ponat inesse ictu, est tamen voluntas, quae implet ratio nen peccati, etiamsi non sequatur opus externum ob impedimentum, est parata in amistu ad perpetrandum tale malum. Si quis autem hac ratione diceret Si talis

is non esset culpa, vel non esset ohibi .

52쪽

ET EARUM REMEDII s. stus, facerem, non est plus quam veniale, sis eundum Doctorem praedictum. Quarto consentitur in opus non malum simpliciter, sed illicitum propter suum statum, vel votum , ut si dicat Religiosus, si non cssem Monachus, non fierem, vel f cerilos senonissem sacerdos ducerem uxorem. In huiusmndi , nisi peccatum veniale communiter interuenit propter remissari voluntatem ab inchoato bono. Et scito, ut bene admonet Caietanias omnes con' ditionales secundum hunc modum,4 musto magis secundum praecedentem esse peri& tentationes fatuas MDiabolicas, luet

ad nihil nisi peccatum inducunt Quinto quando cogitando interuenit delectatio moros, rosa.

DFlectitio morosa est voluntaria deles

ctatio, de actu malo cogitato, sine desiderio, voluntate talem actum per Hendi, velit clarius ex S. Thoma i. z. q. HMε

Est quando quis cogit de actu,niori viii. πονη. 'lum faciat, sed ut electetur de ipso actu co Q in italomon autem dicitur morosa co ratio' a mora temporis, Mia statim fieri potest,sed C i Proe .

53쪽

expellenda, vel quia ratio aduertens adhue moratur cum delectatione, in creitatione talis actus, sis cun morosa delectatione secundum Doctores, non tam consideratur mora temporis, quam mora cob sensus,quia mora temporis cum sit circumstantia non aggravans in infinitum, sed solum in eadem specie, non facit de veniali mortale, sed ipsa mora temporis, selum occasionaliter facit, ut veniale fiat mortale,videlicet in quantuni inducit consensum verum , vel interpreta- η . tiuum: Tunc autem inducit consensum,

rum, quando ex huiusinodi mora diuturnae

delectationis, crescit libido, adeo ut homo velit omninoin vitiorum delectatione perasisteres, licet non intendat opere implerer auri ab Tunc vero inducit interpretatiuum quali

interpre do homo aduertens periculum delectatio--- nis qua detinetur, negligit eam compescere per imperium rationisvi voluntatis, tunc e- nim se exponit periculo peccati mortalis.' huius peccati natura plenius intelligatur, r. quaedam sunt consideranda Primo, an hin. iusmodi delectatio sit de eo quod est pece . tum:Si enim actus Mobicctum deicitatio nis,non sit peccatum, di lectatio etiam non erit peccatum; si autem veniale non erit d

lictatio murosa plus quam veniali. Secu

54쪽

E EARUM REMEDII S. 37do, ut qui delectatur vel cogitat, aduertat se cogita re & delectari: nam si non aduertat, etiamsi diu duraret, non esset peccatu mor Ad-ρος tale, haec aduertentia debet esse cum dcli. ἐτή-beratione rationis, vidocet Caiet.Tertio,vir zzi non resistat tali delςctationi vel cogitatio-οὐ,, eam a se repellerecontundens, quod si xu. . faceret esset locus virtuti merito. Nunc sere luenda est hare materiain dicendum. Primo Delectatio morosa de actu aliquo selisia turpi,d mortali, est peccatum mortale , ho se didium est certum Magist sent. in a dist. 24. S. Bonavent Malij Scholasticiibid. S. Th mas 1.2. q. q. art.8 Alexd Halens locod talo. mcmbro in Summistae in vςrdi cogita 'tio morosaru delectatio. Secundo, quando Ratio perfecte deliberauit talem cogitatio, nem esse mortalem , etiamsi non sequitur consensus in voluntate,si continuo non disi semii, sed medio modo se habet, nec posti'ue resistit, nec consentit, si continuatur dolectatio, est peccatum mortale ut tradit C letiin summa verbo Deleetatis,&in lib. 22.27 quaest. 6. Probatur itidem ratione. T lis interpretatiue consentit, quia qui tacet grando contradicere tenetur,consentire vibetur.Tertio,Si Deleetatio solum est de co- - .gitarionein non de rei renita,puta de cogutatione, quia est pulchra adinuetio, &tatunc si inpropter bonum finem v. sevi doceat de

Di i

55쪽

. 38 DE TENTATIONIBUS. tali peccato, vel disputet, non est peccatu msed meritum is autem propter vanitatem est veniale, pisi aliquod immineat pericu-

timilis, misrosae delectationis, nψn solun in peccato carnis sed in om ni genere peccatorum accugenere ae dit, secundum Thom & Bonavent 4 uuis. si quefacile tentatur hoc pecςato , circa illa peccata in quae animi us multum clinatur, quia secundum Thomam loc citat quod aliquis consentiat in talem declarationem

rei cogitatae , prouenit hinc , quod nullus delectatur nisi in re quae est consermis sib appetitui: Vnde carnalis facile thcidetin de-

lactatiotiem morosim circa peccatum Car nis , Iracundus circa materi m vindi vel percussionis Ad haec, hoc peccatum '' et communitet non ita saepe committitur a

bene dispositis xvigilantibus in sus astimnibus, sed male ordinatis in animo Mocio-dis, qui callem in viiijsin prauis concupis cenisis obducunt, quique semper parati essent ad explenduin peccatum in opere, nisi infamia, pudor humanus probioeret.Vnde qui in opere non possunt habere dele icta'iunem, illa suauiter in recordatione i nentur, ut docet S. Au ust in Ia de Trimo postremo quoniam in huiusmodi des m ionibus, maxime si carnales sint, sem

per inest alitui periculi tutum est, is

56쪽

E EARvM REMEDII quihuiusinodi delectationes habuit, 'du stria i bius est an consenserit, vel sussiciem re δε tan m. literit, de illis in confession se in V f si qμ ei dicens, se dubitare an quantum debuerik. 'illis resistere contenderit, si autem se cre- die consensisse, ves non restitisse ut eis de-le 'aretur, vel negligens in e pulsione , vel probabile periculum consentiendi admisit; confitendum est Circa hoc peccatum, si quis dubitet an remale vel Hortale peccauerit , consultum est eligere partem tutiorem , ut ita confiteaturis poeniteat qua si de mortali 1 Alias periculo se exponit in dubio. Sic D. Bonaventur. N. hic vir satis bene dicit, sed melius ad saluandam veritatem consessionis dicit j dubium esse, an venialiter vel mortaliter , quod enim dubium est, in confessione tanquam dubium confitendum. Quare cum dubius est in cor re/ωθρde,si cofiteretur se mortaliter peccasse, non si, eti-

esset veritas , sed duplicitas in consessione, τὸ dicausa humilitatis, etiam in confessione I sed

non licet minimuin metulacrum dicere pre M.

sertim inconsessione. Neque enim satis est confiteri hoc peccatumin generi, peccaui peccato delectationis morosis , sed oportet exprimereri hecie actu peccisti,' ς peccaui Expli-- morosa cogitatio e vel delectatione irae, ver aspe

actus sornicati mis, o ciatio est, quia cum

57쪽

- DE TENTA IONIBV delectatio trahat suam bonitatem & malit, ani ab obiecto, circa quod versatur, si adhu illinis peccati in quo delectatur sit malus&2tior, sic elut delectatio erit & cum peccata non sint paria, delectationes quae versantur

circa pecca ,non erunt par*t in mali ia.Proconi lusione huius materiae, omnes quo

quot saltem desiderans integro corde d minum nostrum deprecari debent, quo ab his interioribus animi motibus , confli-Pmiser ctionibm liberare dignetur, qui eo peric osores,quo magis nostra voluntas ob summam carnis unionem, ad carnalia desideria inclinat, ut pies sapieter admonet in tinus N uarrus, vir omni pietate . sapienti praestani in manuali cap. I L nu.9. Ad haec mirum in modum iuuat contra peccata cogitationis,uigilantem omni tempore hab re cordis custodiam. Quem desodum S. Isa- ira Abbas orat is Virgo quotidie mane cusurgit, nihil aliud curat, nisi ut ornςt se spon- suo,& speculo exploratdiligenter, ne qua macula resideat in vultu suoqua sponsus οὐ sendatur. Sic magna quotidie cura Hil

gentia sancti,cogitationes,sermones, actio

nesque explorant sitas , ne quid in illis linquod coelesti honsedis

58쪽

De aliquibus particularibus Daemonis suggestionibus,sue tentationib-, qu marime in initio conuersionis, acrius animam soletnt 8ς- est fili accedens ad seruitutem Dei stain timore, fraepara animam tuam ad tentationem, quia prima cura inimici est, ut Gnimam fideleni detinegi, atque peccatorum vinculis tanstrictum euadere non sinat, si vexo diuina consorinntegratia, omnes iniamici laqueos ruperit, ita accedit industria, ut quibuscumq; modis, & dolis potest , eam ad vomitum redire curet quia misima pars victoriae in tentationibus, quibus hae vita abundat, cum nihil aliud vita homi is si quam militia super tertam,tentatione κω. pM insidias c-nostere consultum visum est, . prout in aliis spiritualibus documentis prpmisimpl) aliquot tortuosi serpentis,nfra citus ponere ante simplicium oculos, quibus cognitis valeant,alias similes insidias,in latibula aduertere, cognitasque fraudes studi se deuitare. Si quis autem omnes Daemonutentationeste omnia aperire contenderit,uisivi

59쪽

DE TENTATIONIBVs moeriis sic pluviae guttas , maris arenam dis μ' - merare niteretur . cum id fieri ab homine mortali carne induto, sine speciali Dei r 'μ-- uelatione nequaquam possit , moliretur. Nos igitur eas tentationes collig aus, quom sacris literis, sanctis patribus , patrum factis , doctoribus , usu experientia atque industria habere potuimiis Neque bos omines, sed tantum eas, quae magis ad quotidia

num profectum faciunt. Eoa reliquas,

'iam sterne us4 sapientem in viam ducemus. Hic autem ordo seritabitur: In primis ponemus tentationem, deinde quae sint necessista pro intelligentia tentationis, vel etiam remediorum contra tentationeS, aut salutaria documenta subhciemus. Ad extremum remedia, quantum cum gratia Dei fieri poterit , ad feremus, contratent Wtionem positam. mari prima tentati, Si peccatorum vincu-3. rcssesiis. . eui constrictum tenet, contendit, n, in eum in peccatis retineat, donec opitus vi

sic tiorum somno in peccatis callem ducat. sicque vitam finiat ' ita de causa recte dicitur aspis, qui est paruus serpens , ,s- uentia sua veneno inficit, sunt autem tu

res aspidum species , disparesque effectus

D u adnocendum habent , ut scribit Solinus;

60쪽

. ET EA RV, REMEDII 3. 31 labos aspis hoc modo dici potest, quia

semnum vitiorum immittit. Vnde ben estriptura admonet Surge qui dorinis&il Ephesis luminabit te Christus, in iterum tempus '' est iam nos a somno surgere , qua ratione μ' Diabolus a quibusdam doctoribus aspis dicitur quoad pecc*ntes kdicitur Maspis esse serta quia dum cantatur, in unam aurem ponit caudam, ne audi t vocem incantantium, aliam figit in terram; ut suum intentum consequatur,pluribus utitur persuasionibus ad decipiendum : In primis longitudinem Pinminvitae suggerit, &ideo differendam esse poe- mniκntiam,& vitae ependationem , ut tande με aconsuetudinem peccandi, quae magna cum dissicultate vincitur,indu t, Ad succurrendum huic suggestio iii, attende inprimis,qui S.Chrysost homil a 2 ad populu Antiocherenum,monet; Anima quae semel peccatu d- auit, neque dolore, neq; poenitentia eius tangitur,n gligetia sua ficit,ut sem perisbr-hi crescat accessio. Et quemadmodum in materiani recem ei cadens s intilla, statim tactam acceudit, neq; subsistit, donec quod reliquum est depascatur vi quanto plura comprehendit flamma,tanto maiores vires ad consumenda ali concipit, capixurque edacitate lignorum quae consumuntur, simuidroliquum, quod ipsum consumen' dumμ iterum alia consumit,semper sortitu