장음표시 사용
31쪽
Telephe vel Peleumales mandata loqueris'. hi dormitabo, aut ridebo . Trista moestum' multum verba decent, iratum plena minarum ,
Ni me quid deceat animaduertant , ut unicuique person ὶς partes tribuantur; ipsumque decorum observent; cuius igno- iratione non modo in uita, sed sepissime in poemate, & in oratione peccatur . . t ' μέγα morον--xiuoru , inquit Stagirita . Nam etsi pauloante statuimus comoediam humili stilo, ac uersu conscribendam, tragoediamque sublimi &,elato; nihilominus materia, quq tractatur, quandoque cogit, interloquentiumque coηditio . ut altera alterius ilestem induat Comoedia inqu in ipsa in tragica altitudine decentissme extollatur, equestremque sermonem,quemadmodum Terentius iratuiti Chremetem inducit tumido ore edi clamantem, ὁ coelum, o terra, o maria Neptuni. MYsumque t ragoedia in comicam humilitate , pedestrem tu ri Iue orationem deprimatur. Nam si Telephus aut Peleus; qui ob is : cum quondam reges fuerint, rcgno deinde pulsi , calamitosi at- um' u ,ri r que amicti latum scribendi campum tragicis pribuerunt; paupes
res, eXtorres , dc mendici in ragoedia introducerentur; oporte . . . . A E e. iis ret eos uti sermone depresso ac summissa uoce ; ut de sua at simo
ria siccis oculis aspiceret. Enimuero cum oratoris proprium sit omnes antinoriun motus, quos hominum generi rerum natu . V p. ra tribuit, penitus pernoscere; nam omnis itis ratioque dicendi t i in eorum, qui audiunt, mentibus aut sedandis, aut excitandis.
exprimenda est,ut finem persuadendi attingat; cumque Cice i a ' 'ronis sententia poeta finitimus sie oratori, numeris paulo astri elior, uerborumque licentialiberior i no satis erit si pulcluilin, . Politum, ornatum ue poema condat , nili etiam suave, iucun-odum, uexanimum; aut quod recte assectiones explicans quo. .
32쪽
cunque libeat auditoris animum compellat. Idque sortasse' non ea difficultate quisque assequetur, qua arbitrantur . si uidelicet eos affectus, quos audientibus incutere uolet, non absque animi impetu, atque ardore inflammatus euomuerit. Nunquaenim spectator ad moerorem, luchinitae adigetur, ni prius loquentem ipsum moerore affechim, lugenteni ue aspexerit.
Nam quemadmodum a'natura ipsa hominibus est inditum, ut ridentibus arrideant, hilaritatemque uultu ostendant; ita flentibus tristitiam, squalorem, lachrymasque prae se serunt. Hi quoque suapte natura maNime persuadent, Aristotele teste, qui perturbationibus assecti sunt; quo sit ut exagitatus exagitet , perturbetque uerissime Perturbatus. Nullo quippe modo fieri potest, inquit Cicero, ut doleat is qui audit, aut oderitiniit inuiderit, aut pertimescit aliquid,aut ad fletu,misericordiamque deducatur; nisi omnes hi motus, quos orator illi adhibere uolet, in ipso oratore impressi atque inusti uidebuntur. Praeterea qui personae cuique congruentem Orationem nequaquam tribuet, nul ictoacto attentos aniluos, patentesve aures habebit ; quinimo spe tium cosessum ad somnum aut irrisionem ovocabit, dignus equidem, qui ei jciatur, ac tota cauea exsibitur. At quoniam uultus est imago anim , mentisque sermo quidam tacitus, idcirco eum orationi, ac materiae qui loquitur adaptare debet, rebus inquam minacibus iratum, tristibus moestum, i iis hilarem, grauibus austerum, et,si de rebus seriis lo- ruatur severitatem adllibeat, si de iocosis leporem. Demum lud scitu sertasse non erit iniucundum , quod quemadmo dum pulchrum animal, aliudue quippiamo aliquibus compositum, Aristotelis sententia, non ordine tantu, membrorumque omnium compactione ac symmetria dicitur ; uerumetiam &congruenti magnitudine; siquidem uniunquodque pulchrum eκ magnitudine constat atque ordine; ita & in poematibus magnitudo, qualis in Homericis ac Maroniano, requiritur, ut pulchra iure dici mereantur, eo quidem niagis, quod mediocri tas in eoesi nullo pacto conceditur.
Torinat enim natura prius nos intus ad omnem
- Fortunarum habitum; iuuat, aut impellit ad iram, Aut ad humum maerore graui deducit, & angit;
33쪽
Post esseri animi motus interprete lingua. Si dicentis erunt fortunis absona dicta, i
Romani tollent equites, pedite que cachinnum. I LIMignat nunc auctor animi motus: primendi modum, repetens corum,quae diXit, breuem quandam rationem. Vnusquisique enim naturaliter uarijs perturbationibus obnoxius intus in pectore cum gaudio, excandescentia, moero rerutisque id genus assectionibus moueatur,nutiquam alios accendet I nisi oratione, quae a' deo ad eNprimedos animi sensus conccssa hominibus est,
insammata eosdem impetus atque ardores eXpresserit. Quod quidem nullo pacto commode net, nisi uicissim ipse animo assuetus ad dicendum prodeat. & hinc iure opinabatur Cicero Paricuuium , cum Telamonem iratum luctu illissurentcmque inducebat, leni animo ac remisso nequaquam fuisse; saepe enim audisse fatebatur poetam bonum neminem id quod a Democi to & Platone in scriptis relictum esse constat sine inflammatione animorum existere posse, di sine quodam affatu quasi furoris. Vnde longe opinione falluntur, ut ego arbitror, qui quosdam poetas uersus amatorios, ni mauis graece li κου psos amore non incensos ardenter edidisse opinantur. Nam quemadmodum cupidinis uim nemo unquam, nisi eiu silem prius t lis consessiri, tiere atque eκ animo explicabit; ita & rem funebrem nullus uir, et si eruditissimus, apte conscribet; nisi dolore assectus, eo quidem animi moerore aci condenda carmina accesserit. Sed quid plura Nemo est adeo iudicij, poetarunitae lectionis eNpers, qui non animaduertat tunc maNime poetam quenque legentem concitare; cu ipse uero animi motu,& quo-
clam quasi furore inflammatus cecinerit. Quis enim epigramma illud , uel potius epitaphium a' doctissimo Catullo in fratris inserijs non sine suspirio , ac gemitu ab intimo corde emissum Iesai quin pallore uultum moestitia decoloratum reddat , uoκ admiserabilem sonum inflectatur, oculique Iachrymarum uim prosundant Quod quidem tanquam speculum, in quo aseiectionum uim omnem, atque ardorem intueri quisque possit, hic apponere fortasse non dedecebit. Multas per gentes , S multa per aequora uestiis Aduenio ad miseras frater ad inferias ,
34쪽
Vt te postremo donarem munere mortis, Et mutum nequicquam alloquerer cinerem. Quandoquidem fortuna mihi tete abstulit ipsum, Heu miser indigne frater adempte mihi. Nunc tamen interea prisco quae more parentum Tradita sunt tristes munera ad inserias Accipe fraterno multum manantia fletu ;Atque in perpetuum frater aue, atque uale. Poeta itaque uolens audientes legentes ue suis carminibus commouere , prius debet ad unumquenque sortiatiae habitum seipsum insormare. Vt si laetum hominem inducere uelit, iratum, aut moestum ; necesse est, ut priusquam manum paginae admoueat, laetitiam, iram, aut moestitiam ipse animo concipiat ; assiciaturque uere pertu ibitionibus illis, ut optime exprimat. Si quidem mentis conceptus congruentia uerba subsequutur, quae Aristotelis sententia sunt των ἐν παελο---Quod si quispiam legem hanc non obseruans interloquentibus personis eam orationem tribuerit, quam secunda aut aduersa fortu- , na minime postulare uidetur, ab uniuerso consessit, equitibus
DE PERSONARUM,DIVERs Is CONDITIONIuBUS, ATQUE NATURIS.
Intererit multum Davus ne loquatur , an Heros, ' Naturus nesenex , an adhucforente iuuenta' FerHAS , an matro a Potens , ali sedula nurere, 'Mercarar ne vagus , cultor ne limentis agelli.
Animadueruendum est omnino , ne tantummodo poetae ad secundam aut aduersam fortunam respicientes, eos, qui prospero ipsius utantur flatu , gaudio multantes gestientesve introduces re, aut contra eadem reflante moestos atque afflictos, uarijsque assectionibus congruentem sermonem effingere satis ducant.
Nam ct diuersae hominum, quos loquentes tabulae suscipiunt,
35쪽
xe pMRAs Is IN HORATII conditiones, qualitates, atque naturae diligenter obseruandae; ut is decor cuique tribuatur, quem stilus postulet. obscurus inquam personis ignobilitas, illustribus nobilitas, humiliniisque abiectio tanquam proprij colores ascribantur. Interest enim non parum, interloquatur ne seruus an herus ut heroa pro do mino accipiamus quippe illum, cuius uis & fortunae conditio infima est, ut inquit Cicero, cotemptu, summissum,semperque dicto audientem esse oportet; cum dominus fimulis opera faciunda imponere, recteque imperare debeat; uerbera autem,&uincia non, nisi cum oportuerit, adhibere. Ni mauis simpliciter pro Davo personam quamlibet infimam & abiectam, pro heroe praestantiorem inque amplissimo dignitatis gradu loc tam intelligere. Nam alioqui scriptor Perianae cuique congruentes mores, prout eius uita ac natura postillare uidentur, non assignans, Pictori iure comparabitur; qui pulcherrimum formaque praestantem iuuenem in tabella cisinsere conatus,luscum, gibberum , loripedem, simis naribus , laDeonem depingeret , tandemque pro Ganymede Thersite Homericum illum
Quodsi sen inducatur, maturitatem, quae peculiaris eius aetatis est, retineat; rebusque agendis accuratam circumspectionem adhibeat; celeritatemque cunctitione compensans sempePillud mente Mum habere ostendat, Nam iuuenis adhuc florente aetate seroX, sanguineque, ut ainnt,esseruescente uela emens, ac uiolentus impetu animi potius, quam consilij tarditate cuncta aggreditur. Matrona uero opulenta pollens; sucata , ancillarumque comitatu inflata, pariter uentris atque animi tumorem cum prae se serat; nutricem uel pedis sequam sedulam , diligentemque ad munus suum omnia illius mandata exequi summo studio decet. Rursiis poeticis pigmetis mercatorem informare qui uolet, decus seruabit; si eum nucatque illuc passini uagari , ac toto foro volitare, negotiumque suum haud otiose agere finXerit . quippe qui coaceruandae causa pecuniae impiger ad cruremos currit Indos; ac saepenumero
36쪽
l A RVT E M POETICAM. is uim iactantibus austris, sortem ualde suam dolens militiam nuncupat potiorem . Demum agelli cultor eisngedus erit eges,
atque tenuis; ut qui ter nos agelli sui nunquam aut raro cxcedens, paruuli ruris fructibus, ac uoluptatibus contentus, ii tamque degens securam cum bobus ac uomere, procul ab omni molestia & perturbatione, ea selicitate gaudeat; quam Apollo Pythius Aglao Psophidio arcadum pauperrimo tribuit .aaco
ut de eo merito Maronianum illud praedicetur. Fortunatus & ille, deos qui nouit agrestes , . Panaque Siluanumque lauem, nymphasque sorores. Illum non populi fasces, non Purpura regum .a. . Flexit, ct infidos agitans discordia fratres . Aut doluit miserans inopem, aut inuidit habenti. Quos rami fructus, quos ipsa uolentia rura Sponte tulere sua, carpsit. S reliqua. . t
' Colchus an . Hrius, Thebis nutritus Vis
' Ad haec natale solum es poeta perspiciendum, coelique clima nquo quisque natus, educatusque fit; cum diuerse gentes, ac nationes inter se diuersis inoribus ac naturis differant. Scythae enim, Firmico auctore, feri sunt atque inhumani; Itali semper regali nobilitate praefulgidi; Galli stollidi; Craeci leues &fallaces, quorum familiaritates parum fideles uocat Cicero ; A-.Dhri subdoli ac bilingues, apud quos inhumana crudelitas, perfidia plusquam plinica, nulla fides, nulla religio, nullus deorum metus, nullum iusiurandum, nihil denique ueri, nihil sancti; auari Syri; acuti Siculi; luxurios semper Asiani , S uoluptat bus occupati; Hispani elata iactintiae animositate praepolleri; demumque Graeci artibus,Hispani numero, Galli robore, Poeni calliditate pollent; inquit Cicero . Vnde haud immerito
Uegetius, quibus e' regionibus tyrones eligendi sint , praecipiens asserit, coeli plagam ad robur non tantum corporum, sed etiam animorum paurimum italere. Quippe nationes, quae nimio solis ardore eXsiccantur, minus habere sanguinis a
bitrantur ;& propterea constat itiam, aut fiduciam puguandi
37쪽
ta Ec PHRAs Is I N H o RA VI Inullam ; metuunt enim uulnera qui miguum sanguinem habe re se nouerint. Contra septentrionales populi remoti ae solis ardoribus inconsultiores sunt, largoque sanguine redundantes ad bella promptissimi. Atqui in temperatioribus plagis orisuntur, oc sanguinis copiam habent ad uulnera contemnenda , S prudentiam circumlpectionemque in dimicado. Praeterea non tantum regionis, uerumetiam S urbis, in qua quisque genitus, habendam esse rationem, cum singulae ciuitates suos habeant mores & instituta, iubet auctor ; inim de Thebano atque Argivo meminit. Nam Colchus S Assyrius prouincias deno
tant. DE PERsONIS INTRODUCENDIS . .
scientia eructatis in Scriptor i honoratu Frte reponis chillem se,. -
cidit. Qui morbus ae 'iura ne resibi nara , nihil non arroget armis
ζη 4 'yis Mimi Cum generaliter de unicuique personae decoro tribuendo Pau 27 ' loante praeceperit, nunc ordinatim ostendit, quae Personα in sabulas admittendae, distinctionem quandam subij ciens; quandoque scilicet notas, ut quae a prioribus poetis celebratae tuerint , introduci; & tunc famae maiorum, atque eκistimationi adhaerendum ; id est quam opinionem habuerint qui de eis prius scripserunt , eam lenient & posteri. uel si aliquid noui depromendum esset, fingant conuenientia, congruentes que mores tribuant, minime ab illis discrepantes, quos prisci auctores indiderunt. Exempli gratia si Achillem ab Homero poet rum principe adeo celebratum, decantatumque, ut ab Eust titio doctissimo interprete -- ci ς cognomento uocetur, e Ponere , aliud ue de eo poema contexere uelis , lac cisingas tale,
38쪽
qualem ille prius informauit. appareat inqua in tuo opere impiger , iracundus, ineXOrabilis, acer, parumque legibus obtemperans; ut qui ius fasque parvipendens omnia armis arroget. Quae quidem ad ferocem natura militem spinare uidentur. Sed notandum, impigrum atque acrem uocasse Achillem eiusde Homeri eXemplo I aequo πο-- alias nuncupatur, ποδας Aalias non sine sumin. i laude. Inter alia enim corporis bona non parui ducendum est citris praestare. Ad cii mn,inquit Vegetius, praecipue assiiciaciendi sunt tyrone, , ut maiore impetu in hostem currant, ut loca opportuna celeriter, cum usu uenerit, occupent; uel aduersarijs idem facere uolentibus praeoccupent; ut ad cXplorandum alacriter pergant, alacrius redeant;
utque fugientium facilius terga comprehendant. Vnde Maro Camillam Volsca de gente ut bellatricem ac viraginem, quippe colo calathisbe Mineritae non erat assueta manus, sed praelia aura pati, laudibus eXtollens ei summae gloriae tribuit, quod Pedum cursu uentos praeuertebat. Quinetiam Homerus alibi Antilochum a cursu ita laudauit;
Papyrius quoque e Romanorum ducibus contra Alexandrum Aiacedonem, clim Italiam inuadere statuisset, imperator designatus, cursoris co3nomentum a Pedum pernicitate adeptusiuit. Agilitas denique ad currudum cum corporis uiribus ad
reliquas exercitationes tertium humanorum bonum, cum primum sit sanitas, secundumque pulchra forma, a Platone habetur in legibus. Caeteru quam Aestilles iracundus fuerit, atque inexorabilis,abunde ex longa non modo contentione,sed penes dimicatione, quam cum Agamenone habuit, apud Homerum cognosces. ei quippe iracu nilia inerat tanquam animi habitus. Si quid inexpertum scenae committis, S audes
Personam sormare novam, seruetur ad imum
Qualis ab incepto processerit; & sibi constet.
Absoluit nunc auctor dilunci ionis, quam diXimus, partem alteram. Ut si quis forte nouam persoriam, de qua maiores ne uaquam meminerint, inducere uelit, summa ope niti imumque ad id maxime aduertere debet; ut quos inores ab initio ci dederit , quantae naturam, ad finem seruare faciat; ne sibi ipsi non
39쪽
O rc pH st Asss t M HORATII contare uideatur. absurdum enim esset admodum, si quem a principio grauem atque seueriim estinXerit, operis progressu scurram, aut p digum auarum, audacein ue timidu ostendat. Vnde Maro passim toto poemate Aeneam situm ob singulare pietatem summis laudibus ad coelum extollens a quibusdam l cessitur, quippe qui tibi contrarius eum postremo impium, inhumanumque inducat. si enim clemens, misericors, ac maNime pius erat, non ne hac Turni supplici prece, humilique obsecratione flecti Oportuerat Equidem merui, nec deprecor, inquit, Vtere sorte tua ; nil seri te si qua parentis Tangere cura potest, fuit S tibi talis
Anc illas genitor, Dauni miserere senectae.
Et me, seu corpus spoliatum lumine mauist Redde meis ; uicisti, S uictum tendere palmas Ausonij uidere. Tua est Lavinia conita X. Ulterius ne tende odij si Nihilominus desinant critici tantum titrum subsannare; quem potius tanquam artis poeticae iubar admirari, ac suspicere maxinae decet. Pubdit enim iustam irae causam, ulciscendique libidi nem; qua acccnsus Aeneas iure quodammodo I urni in aduerso pectore serrum condidit. Et iam si recte poetae uerba perpendantur, tunc quoque illum ad ignoscendum propensum quisque deprchendet . Inquit enim. Et iam iam que magis cunctantem flectere sermo Coeperat ; infeliX humero cum apparuit alto Balteus , S notis siti serunt cingula bullis Lit Pallantis pueri ; uichim quem uulnere Turnus
Strauerat; atque humeris inimicum insigne gerebat. Patet igitur quod Aeneas suppi .ci Turni prece iam flecti coeperat , uitam profecto condonaturus, ni Pallantis balteum consperuiset , quem pro Troianis acerbissima morte affectum, & quae infelici Euandro ad bellum discedens promissa dederat, mente recolens, iustissimus ultor merito intersectorem luce priuauit.
40쪽
DE IMITATIONE ATQUE CONVER TENDIS FABULIS.
Difficile et proprie communia escere ; tubinectus iliacum carmen deducis su actuS , . Ouamsi proferres gnota , mictais primus.. Publica materies priuari iuris erit si Nec circa vilem, patulum moraberis orbem; l' Nec verbum uerbo curalis redderemus i' Interpres. lcommunia, non pinuati iuris; quibus os
, Quoniam Flacci aetate graecos, quorum monumentis discipli nae omnesqueartes ingenuae illustratae iii erant, tum praecipue poesis ipsa, partim imitando, partiin autem interpretando uertendoque poemata exarabant; adeo ut fabulae nonnullae latinae ad uerbum de graecis crepressae fiterint: idcirco de imitatione,co uertendisque fabulis aliquid praecipere consentaneum duiut. Quaeret aliquis Drsitan, cur Horatius hic imitationem tantopere eXtollat; potiusque transferendam esse a graecis materiam, quam nouam proferre moneat . cum alibi se lactans dicat; Libera per uacuum posui uel tigia princeps, Non aliena meo pressi pede; qui sibi fidet Duκ reget examen IInnuens doctum uirum , ingeniique uiribus fidentem non ali no auxilio , sed, ut dicitur, marte suo u uiam quodque opus aggredi, atque perficere. Sciat qui de hoc ambiget Romanos, ab urbe condita per multos annos Reipublicae tantumodo administrationem, imperi, incrementum, atque arma digna duxisse, in quibus elaborassent; doctrinas uero, omniaque inerarum studia negle sis; ut qui eorum emolumentum ac suauitatem nondum degustarant. Poesis enim Romae sero in lucem prodi j t.