장음표시 사용
51쪽
ge PHRAs Is a N HORATII ut decorum omnino seruetur. Annorum quippe cursus nescio quo pacto cum corporum, tum animorum vim, atque natura iacile mutat; adeo ut aetatum uarietas utrorumque dissimilitudinem faciat. Nam puerorum infirmitas est, ferocia iuuenum, constantis iam aetatis grauitas, senectut is uero maturitas. &hoc est quod a' doctis pariter atque indo iis summopere defideratur; quodue spectatorem adeo attentum detinet, ut pri nimia uoltiptate attonitus inhiansqtie finem fabulae eXpectet; ac sine somno assideat, donec aulaea tollantur, actorque postrema uerba
edens, VALETE S plaudite , populum dimittat. Qui
enim consentaneos mores transeuntibus annis,aetatibusque,quarum naturae eorum lapsu permutantur, non apponet, ibilius
iure habebitur; non sectis ac pictor; qui adolescentem incuruis humeris, inni Num bacillo , canis ue capillis depingeret . ni si es natura dat um esset; quemadmodum de Numa Pompilio legitur, quem canum in iuuenta suisse perhibent.
Reddere qui uoces fa crepuer , pede certo' Sgnat humum , e bt paribus colludere; iram
Colligit , ac ponit temere ; mutatur in foras.
Generalem pauloacite regulam de aptatum moribus obseruandis tradidit, nunc uero sigillatirn proprias cuiusque naturas ollet dens praecepta subdit. Ac primum de puero . Qui iam ab inseritium incunabulis egressus illi enim cum nondum seri queant, rationeque utantur minime, hominum nutriero nequaquam habendi) lingitae freno soluto loqui, certisque ac firmioribus PResibus ambulare coeperit, prius enim infirmi, tremebundus cruribus , compositis gradibus ingredi haud poterat; quinimo , ut irlud sphyngis de homine aenigma innuit, βίους, Ma παρολὼν risin, lauml serpebat . Proprium ergo huiusce puerilis ae talis erit, cum squalibus & coquis ludere; nam unusquisque naturi impulsu parem adpetit i ac, ut Homerus inquit, ἀεὶ ς ἔ-
52쪽
r ARTEM POETICAM .. . Is μοιωἄνμύητον ον; temere irasci, atque e vestigio conceptam excandescentiam deponere; inque horas millies mutari; ac d mum ab ipsa uanitate nunquam discedere. . . ADOLESCENTIA. .
Imberbis iuuenis tamdem curiode remoto' Gaudet equis , candus , aprici gramine campi; ' Cereus in uitium flecti, monitoribus asper , ' Vtilium tardus prouisor , prodigus inris, ' Sublimis , cupHus ah,Wamata relinquere pernix .
iuuenum desiderium exprimit. et apud Maronem, iam tandem
Adolescens uero, cui inest maXima consilii imbecillitas, extra pueritie fines egressiis, adhuc imberbis , remoto p dagogo eiusue artis mitis ro , in qua eruditur, Saudet equas, canibusque uenaticis ; ut optime inquit Aristopnanes,
ac noster Terentius, ouod plerique omnes ficiunt adolescentuli, Ut animum ad aliquod studium adiungant; aut equos
Alere, aut Cines aci uenandum.
Gaudet quoque aprico S patenti campo, in quo equitando cursandoque se oblectet quainuis nonnulli proprie campum martium hic designari arbitrentur; ut alias idem,&ludis. & poli decisa negotia campo ; in quo uariis ludis ac certaminibus adolescentes Romani se exercere solebant quem quidem assectiun Ascanio et si puero non sine decoro tribuit Maro . . At puer Ascanii is mediis in uallibus acri Gaudet equo; iamque hos cursu, iam pr terit illos; Spumantemque dari pecora intcr inertia uotis
Optat aprum, aut fit tuum descendere monte leonem. Praeterea ad . uitia procliuis admonitiones contemnit , oditque monitores; adeo ut iure dici possit, obsecium in amicos ritatem odium parere. Ea uero , quq sibi emolumento esse possint,
53쪽
E PHRASIS IN HORATII serius prouidet I ciun adhuc neque rerum mperietiam habeat, neque maturae aetatis prouidentiam, per quam futura conspiciηmus. Et oim uoluptati animique appetitionibus obtemperet necessario est prodigus, ac luxuriosus I aetatis quoque seruore elatus, tumidus, S gloriosus; quod quidem Homerus ostendit ἀμ ερα εα ni incupans. Ardet etiam rerum omnium mapiditate, ut qui appetitui obnoxius facile cuncta appetat; &rursus quae ardenter concupiuerat leuitate, atque inconflantia adactus facilius aspernatur . Vnde Aristoteles merito asserit
' Conuersu Rudijs aetas, animus uirilis. Quorrit opes ,' scitias , in rure honori ;. Commisysi cauet quod mox mutare laboret.
. Aetatis conuersione fieri morii in mutationem , shidiorumque, re ips, compertu habemus; qui enim antea adolescens sibi ipsi nimium invulgebat, libidinibusque deseruiens parum rebus utilibus inhiabat; Qui etiam inconstantiae stimulis concitatus t mere deserebat quae pauloante ualde optauerat; nunc uirilent adeptus aetatem, totusque ab illo diuersus augendis opibus,co glutinandisque amicit ijs inclimbit ; quae cum per se sunt optabiles , tum praeterca nobis multa bona, & commoda apportat. semper honori inseruit; cuigilatque, ut maiorem in dies dignitatis gradum adipiscatur. quod quidem ad selicitatem spectat, auctore Aristotele . In rebus denique agendis consilium, inque eo capiendo prudentiam ac circunspeetionem adhibet; ne aliquid inconsulto peregisse postmoduin poeniteat. quo nihil turpius. nam sapientis nunquam habitum est, dicere non putara. uulgatum Scipionis apophlegma.
54쪽
' M ulta senem circumueniunt incommoda I vel quod ' Quaerit, inuentis miser ab tinet, ac timet uti i
' mel quod res omnes timide gehdes m Ibat. 'Dilator e longus,mers , amissi Iuturi , Difficiis , querulus, laudator temporis acti' Se puero , censor ca Igatos innorum.
Quemadmodum adolescentiae uirilis aetas obrepit, ita huic senectus multis equidem obsessa incommodis; infesta sibi ipsi, atque inimica . seneκ enim aetatis uitio parcus, tenaX , auaritiaeque laqueis irretitus magnopere in coaceruada pecunia desudat quod uitium hominibus afferre sene hitem asserit Mitio apud eren . tium, attentiores ad rem ut sint omnes quam sat est di quodamodo seipsum torquet, ut Humis mimos addat. Quibus postea 'congcstis uti non audet mo, quod absurdius est,ne de summa teruncius detrahatur, arido eXhaustoque corpori alimenta ne- cessaria nequaquam suggerit , re uera pauper; cum Aristotelis sententia diues eκ usu potius, quam possessione iudicetur. inselix profecto ; quippe ueretur sibi omnia deesse , ac solem ipsum, ut ita loquar, proprios denegaturum radios. imo ob insitam, atque peculiarem quandam miseriam alter Tantalus; qui,ut ideati Di, sitiens pocula a labris fugientia caPtat. Femore praeterea illo iuuenili, ac satagitine deficiente seneX tardus, segnis,limidusque euadit; adeo ut cuncta timide gelideque minis t. Ἀ- lator est, qui naturali tarditate res omnes differt S procrastinat; dubius, incertus, anceps. De quosve longus; nam quamuis ad eXactam aetatem peruenerit, iamque sit capularis, bonam tamen longioris uitae spem habet; adeo ut nemo si tam decrepitus, qui te annum non putet posse uiuere. quod quidem animorum immortalitatis firmissimum est arsumentum. homo enim quantumuis aetate prouectus ea aggreditur, quae ob corporis im
55쪽
E CP H RAs IS IN MORAT ia cillitatem, aut uitae breuitatem nunquam assequetur. ut puta si quispiam nonaginta natus annos procreadi causa uXorem ducat; olivetumue c9nserendum suscipiat, cuius fructum nunquam vitorem percepisse affirmauit Hesiodus. atqui tamen tanto studi' uerei pe longus utrimque recipit, ut sibi uitam cum morte cbmmutaturiis nequaquam uideatur . Praeterea senio cosectus ineri , ignauus, S lomniculosus est; auidusque futuri,ut ' qui ex anteacta uita tot rerum uicissitudines didicerit; ac semper futura inquirit, & quodammodo praesentire sibi uidetur ob
praeteritarum rerum memoriam . quici'uidue in omni negotio euenturum sit,conicetiira prospicere, & quodammodo diuinarerrofitetur. Fit quoque annis defessus asper, dissicilis, quemus, natura loquacior, ab omni facilitate alienus, nullam denique sermonis affabilitatem habens, qua animos conciliet. &quod magnum odium iuuenum in ip uim concitat, semper pretterita tempora collaudat; recentioresque uituperans maioriin mores admodum extollit; ipse quoque ob virium defectionem. a uoluptatibus exclusus quidquid a'runioribus agatur acerbe reprehendit; minime recolens memoria, se olim eiusmodi libidinum illecebris illaqueatum iisdem animi appetitionibus obtemperasse. Dcmum uitae regula, quam nunc seuere degit, non aurem quam olim iuueniliter uiXit, omnia metitur . Atque hanc senum intolerabilem naturam apposite Terentius aetatis cuiusque decus obseruans his uerbis expressit. Quam iniqui sunt patres in omnes adolescentes iudices, Qui aeqtium esse censent nos iam a pueris ilico nasci senes; . Neque illarum asines ellia rerum,quas fert adolescentia ;Εκ sua libidine moderantur, i nunc est,no quae olim suit. Et hoc est quod breuissime inquit author, senem laudatorem temporis acti se puero ; praeteriti inquam temporis , quo ipse erat puer; nunc uero censorem, iuuetiumque acerrimum repre, laenso renues e. Sed quamuis innumera habeamus excpla apud
poetas cum Graecos, tum Latinos, ut itium ea, quae hium
mum sunt, ac senes quae senum obseruarc uideantur; illud tamen Maronis satis uisiim est quod adduciam, cum 4 urnum s vocem iuitenem, amoreque Laviniae, & gloria ardentem singulare certamen hac inflammata oratioue expostulare facit.
56쪽
Nulla mora in Turno , nihil est quod dicta retractent , Ignavi Aeneadae; nec quae pepigere recusent. - congredior, fer sacra pater, & concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam Desertorein Asiae ; sedeant, spectentque Latini ;Et solus ferro crimen commune refellam; Aut habeat uictos, cedat Lavinia coniux.
Cui postea Latinum senem corde sedato temeritas enim est sorentis aetatis, senectutis uero prudentia, ac temperatio ) ita respondentem inducit. O praestans animi iuuenis, quantum ipse feroci
Virtute eXuperans, tanto me impenuus aequum est Consulere, atque Omnes metuentem expendere casus . dc quae sequuntur.
ultaserunt ani uenfentes com dascum, ulta recedentes ad mune, ne sorte seniles 'Mandentur iuuenipartes , puero p virilei , Semper in adjunctis , inuos morabimur aptis.
Constituit nunc demum Horatius disserentiam quandam interuenientes recedentesque atinos ; hoc est inter uirilem corrobo' ratam ue, quae uulgo Persecta nuncupatur, aetatem, ac decrepitam . Nam quemadmodum illa multa hona S commoda aprportat, uires scilicet tum a mimi , tuni corporis , consilium, pru dentiam, multarumque rerum eXperientiam ἔ ut cuius propriusit munus regere: ita eXtrema S praecipitata cuncta eadem aurfert. capularis enim seneX obluulcitur, delirat, repuerascitque. Quapropter cum aetates tantopere intor se differant, cumqueaunorum lap su homo in uarios mores, ac naturas abeat, ut ita loquar , diligentissime animaduertendum est, ut quid coueniat cuique aeuo tribuatur; ne seniles partes iuueni mandentur,pueroque uiriles. Notandum uenientes annos appellari a'natali
die ad quinquagesimum, recedentes uero a quinquagesimo ad uitae finem, satis scite M intima Aegyptioru doctrina . qui a
57쪽
tomica sertasse obseruatione, ut auctor est Plinius, cor in homine per singulos annos ad binas ponderis drachmas ad quinquagesimum annum accedere eNistimabant; ab eo postea tantundem detrahi; ideoque neminem uiuere ultra centesmum cordis desectu censebant, cum ad nihilum redigatur. Et hanc putant nonnulli esse causam, quod senes aetate prouectiores repuerascunt; quippe cor, unde uitam habemus, ad pristinum podiis atque naturam recidit. Aristoteles quoque intellectus operationes semper usque ad annum quinquagesimum augeri,atque inde minui tradit. Iure igitur Flaccus uenientes annos nuncupauit; cum corde enim una ingenium, prudentia, annique ipsi uenire,& quod i modo ad prsfinitu tepus crescere,deinde abire, decrescere,inque interitum praecipitare uidentur. Vnde haud
immerito inolevit dichim , sapienti non esse uiuedum usque adplaudite. Praeterea sciendum est, cum diuersi auctores de aetatum numero, ac uarietate diuersa tradant nam alii septemininquinque, alij quatuor, alij tres, alijucro decem gradus constituerunt Horatium nostrum hic Pythagorae opinioni adhaer re . a qua quidem Cicero non discedit. ille enim humanam uitam in quatuor partes, aetatesque distribuebat; pueritiam scilicet , adolescentiana, iuuentutem, quam uirilem,constantem, Smediam aetatem sunt qui uocant, atque senectam. Quas quatuor anni temporibus comparabat; ueri pueros, aestati adolescentes, autumno iuuenes, hyemi autem senes. At qui septeesse astruunt quantum a Platonicis eXcerpsimus planetarum
ordinem, ac numerum sequuntur. ut Prima aetas, qua alimur, augemur, crescendique tantummodo habemus facultatcni, tuis nae tribuatur; secunda Mercurio, cum literarum, muscae,ali
rumque artium studia suscipimus; Tertia Veneri, quando turgent membra genitali semine, inque ipsam Venerem soluuntur, quarta & media soli inter planetas quarto S medio, qui
idcirco ab Homero me uocatur, a Cicerone cor, ascribitur; tunc enim regnat uigor, aetatisque ad florem accedimus; quinta Marti, cum honori gloriaeque inseruimus, uictorias S tro-rhaea assectamus. Sexta Iovi, quippe quae prudentiam S coniliorum maturitatem habet; inque rerum actione, ac Reipublicae administratione uersatur. Postrema Saturno; tunc enim a Procreandis
58쪽
Ii A R π a 44 p o E T Ii et AIM . I asa procreandis liberis homines natura ipsa desistere cogit; atque extincto iuuenili calore trigescere, & quodam otio marcescere facit. DE TRAGOEDIA ATQUE COMOEDIA.
sit agitur res in senis , aut acta refertur.' Segnius irritant anisos demissa per aurem ,
' Quam quaesunt oculis subiecta fissibus,'quae
se i tridisectator . Non tamen intus Digna geri promes inscenam ; multas tolles Ex oculis , quae mox narret indiapraesens. Nec pueros coram populo Medea trucidet ,
init humana palam coquat exta ne ius a Deus, . ut in avem Progne ueriarur , Cadmus m anguem. s A st tri
, Quodcunque oriendis mihi , incredulus odi. L
Prium tamen locu requirere uidebantur; ut singulatim de ipsis ARI: M e sermo haberetur. Ac primo sciendum est Tragoediam G G nem duXisse a rebus diuinis. Nam ueteres Athenieses Libero pa a cer tri hircum uinearum hostem cum mactabant, iocillaria quaedam peragentes ,&fortasse Baccho ipso repleti carmina canebantqNae δεο - τμου , - της ωδῆς Tragoediae nomen asciuerunt Ain eiusmodi sacrifici js fundebantur, quibus hircum
Satis superque de heroico carmine supra disseruimus ; & quam Luis de Tragoedia comoediaque obiter non nulla diXerimus,pro- quippe in elulmoci lacriticiis iunciebantur, quibus hirciim im- - molabant. Cuius quidem rei hanc Vergilius facit mentionem Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris PCaeditur, & ueteres ineunt proscenta ludi; it prPraemiaque ingentes pagos,oc compita circum
59쪽
E PHRASIS IN HORATII Mollibus in pratis unctos saliere per utres. Quamuis Aristoteles rerum omnium grauissimus auctor tragoediam apud Dorienses, qui in Peloponneso habitarunt, inue tam probet eo quidem argumento , quod illi ποm, Ath nienses uero dicebant; αλ conuersione liter nuncupatam coniectemus; continet enim dramata An fortasse δεῖ το. τῆι- quasi carmen quod in sacrificijs canebatur . id enim uerbum apud graecos non tantum iacere,uerum etiam sacrificare designat. quorum ad imitationem inquit & noster Mam. Cum faciam uitula, pro frugibus iese uenito. Caeterum tragoedia, ut Aristotelicam definitionem sequamur, .
descriptionem ipsemet mplicans subdit. λέγω δἰ ἡδυγμ νον α λογον
i , '. , quis Primus apud graecos inuenerit, quidam ambigunt. nam
M. . t . i , . apud latinos cum eam,tum tragoediam togatam primo Liuium a e . . i l . . Andronicum induXisse,pro comperto liabetur a grammaticis. v i is vini Ala gidem apud Athenieses ortam arbitrantur'. qui antequam ta . x' in urbis moenia conuenissent, uicatim in Attica regione habita- I. bant; dc plerunque circa pagos,& compita carmina canentes ilia saltationi l
V i cio accessisset . Ego tamen cidem Aristoteli adhaerendum cen-I a , o cum eo enim errare malo , quam cum alijs bene sentire qui itidem comidiae originem Doriensibus tribuit, Siculis in- quam & Megarensibus, codem etymologiae argumento . ut co
' scurrilia initationibus, comessationibusque indulgebant; quod 3 Ἀ i hodie festis diebus a 'paganis fieri passim cernimus . atque inde
60쪽
ὶ ΛΤR T E M POEπICAM. 3ores conijciunt quamuis ob nimiam Aristotelis breuitatem obscuritatemque potius diuinare oporteat qui in urbe desperuit habebantur; aaeoque ab omnibus spernebantur, quod extra moenia uagari per pagos & uillas coacti maledicti in ciues spargebant, unumquenque nominatim subsannantes . unde paulatim μ ia , quae omnium uitia nimia cum licentia tinabat,
initium sumpsit. Alij quidam uerba Aristotelica secus interpretantes urbanos fuisse arbitrantur, qui primo carminibus pecinia ta re coepissent . cumque ob linguae uenenu ciuitati odio essent, pariterque ab omnibus inhonorati despicerentur , urbe cκcedere coacti circum pagos errarunt; eosdemque ciues ue suum contumeliis lacerantes iure nuncupati fuerunt. Quod ut facilius credam facit idem Stagirita, asseverans comoediam initio latuisse, quod parum sui studiosos habuerit; honorem enim, qui alit artes, augetque, nequaquam adipiscebatur. Caeterum quis personas, prologos , hystrionum multitudinem, aliaque id genus protulerit, prorsus obscurum est. Confitigere autem fabulas, quod quidem a' Sicilia primum emanauit, Epicharmus S Phormis instituerunt . Quoniam uero omnes Poe tae, quicunque Heracleida , Theseida , alia ue id genus poemata conscribentes, cum unus fuerit Hercules, unam ipsius oportere esse fabulam arbitrabantur, Aristoteli peccasse uidentur. cuius equidem sententia unaquaeque fabula non circa unum quelibet uersatur, ut illi putabant . quippe multa genere indeterminata ac uaria contingunt, eX quibus unum quid fieri, ac simpleX nequaquam potest; praesertim quod unius quociue plurestiunt actiones ac diueris; adeo ut ob earum omnimodam uarietatem fabula admodum splendescat, i diuersisque actibus sua ornamenta accipiat. Idcirco auctor antequam ad alia de Tragoedia comoediaque praecepta descenderet, de eis aliquid eriaecipere consentaneum duxit. Ac primo rem quandoque fabulae uepartem in scenis agi, spectantiumque oculis subi jci appositis gestibus commonefacit; aut uerbis tantummodo reserri .hiit onuuero actione minime decorari ; quippe quae narranda sint δε nore ipsi ollendenda . oculorum tamen sensus , ut inquit Plato, eum in nobis acerrimus sit, ijs magis afficimur, quae cernimus , quam quae audimus I maioremque oculis quam auribus side pret