R.p. Vincentii Houdry ... Bibliotheca concionatoria complectens panegyricas orationes sanctorum. Tomus primus quintus, in quo continentur ... panegyrici e Gallico sermone in Latinum translati Tomus quintus in quo continetur supplementum panegyricorum

31쪽

ια pro Communi Doctorum Ecclesiae.

Dis ea eum ubertate, quae mundi totius oeulis apparet Ineque solum recepit sapientiae naturalis donum: led ea

quoque plenus suit, quam studiis adeptus est. &lectura profanorum Auctorum, quam perfecte possedit, & qua

opportune usus est in operibus suis contra mimicos Ecelesiae. Sed iseidati eruditione, & protina Saplantias posit , dieci illum in seipso e iunxisse quidquid magis

commendabile est, & extinium, omnes virtutes sapientis Melesiastici, quae sunt praecipue relus salutis allimarum, S amor religionis, quem sequitii r Odium haeresum . Paupertas, eontinentia, religiosa mortificatio suerunt vir

tutes illi acceptae, atque iucundae, quod luee clarius ostendit ipsum perfectum fuisse dotiorem. Idem . D . .. , Riqnxi P sita est in cognitione Sinctiium

.i,m si, Se ipturarum: continent enim quidouid ad ialutem es effvium. riminatium. Sanctus hic in hac re titit incomparabilis.

Refulsit Solis instar ab ortu usque ad ea sum; S: sublimis haec Sacrorum Biblioriam cognitio peperit illi odium

haereticorum omnium temporis sui, amorem omnium

Fidelium, doctorum omnium admirationem; sed hae illi ne unum quidem iniecit motum vanitatis. prodigia, quae plueuit Deo ostendere in hoe

Sancto Vito, eonsocianti in persona sua eminentem scientia. e. reo. tiam eum prosunda humilitate, quae raro simul in uno ,

- k ist quidem nonne aeque

t id ne c. absumus a magni Sancti huius humilitate, ae a seientia, di ingenio, quandoquidem neminimam ouidem laudeme sequi possumus, quin mens nostra statim intumencat, di se veram magnitudinem, S: supereminens meis

ritum se putet asseeutam; quod vere nihil est nisi tumor, & vanitas 3 Hoe est temporis ingenium; ubi in duabus, vel ad summum tribus in circumstantiis aeris ingenii vim prae nobis tulimus, statim praeelari ingenii auram aucupamur, ideoque naneiseimur nitendi oecasiones ;cupimus haee a nemine ignorari, de per ineptissimam Vanitatem omnium, recinimus eeho laudibus, platis sique nobis delatis, & putamus nosmet immodieis attollere trudibus Oolse, cum nosmee ib aliis laudari e inovimus. Αa hane quoque diem eruditi extant viri ,nficias ire non possumus; sed plerumque hoe aeeidie, quia ipsi nimis se ostentini: si enim occurrunt aliqui inter caeteros nitentes , statim quamdam exercent d minationis spretem in litterarum imperio eo usque, uesbi palam inimiecis infestissmos putent eos, qui pedibus in ipsorum sententi im rion abeunt. Hine prodigii loco habitum est hoe seientiae Dedas eum humilitate christiana, quod in Sanctis dumtixat repetitur, vel sal- tem, quod sanctitas una parere potest. Cum enim in

ter milies adsit ars nitendi inter caeteros, cumque ars hare unum sit ex primis mundi elementis: secu/ dum et menta Avisi mandi ; ut Apollotus loqui utar adest etiam ars utendi. quam Sanctorum scientiam voeamus,& quam admirabilis Doctor nosser peculiari modo possedit. Si enim alii invenere viam abscondendi talenta sua in hominum oeulis; Sanctus hic, qui sui celare non poterat, quia ipso invito renidebant, nactus est artem illa in offulis suis al, ondendi per humilitatem adeo mque prolandam, ae sublimis erat eiusdem latentia. Am

ἡ I Ut ex hoc sermone proficiamus, diseamus satis non

εὰ, lim esse habere lumina scientiae, nisi adsit ardor Charitatis, tum ouam & sicut utrumque maximam affert utilitatim, ita scieri tiam solam fututam causim damnatio iis nolim, eo quod melius quam alii costv verimus ossicia nostra, eaque

neglexerimus. Sed etiam, si qui erudiunt multos ad iustiti im, hoc est ad persectionum, & praxim reliqua

rum virtutum per scientiam in caelo nitelae te debent tanquam sedeta, iuxta Salvatoris promistionem, quaenam erit gloria eorum, qui ad Sarisi N. exemplum ad gloriosiim hoe munus labores suos, latentiamque con-Culnam rei secraverint ρv ς Minim est, quod homo sepultus in solitudine sui, infirmitatibiis obrutus, ieiuniis confectit , vigiliis, iaiugibus exercitationibus austerillimae poenitentrae, ad ma elem redactus susticere posset gravibus occupationibus, uas .etelus erga Ecclesiam , enaritas in proximum, diui nominis existimatio procurabant illi, Existimatione illius in dies ereseente ab omnibus terrarum provi I sconsulebatur; confluebant ad illum, tanquam Clarisba nitatis Oraculum, confugiebant ad illum, tanqtiam uni

eum Ecclesiae Doctorem; praeeipuum illius studium illud erat Steritum Scripturarum. Silentio praetereo reliqua incomparabilis Doctoris nostri opera, declamati nes, orationes, ae infinitas id genus elucubrationes ,

qui tum si meminisse vellem, saltidium vobis crearem .

I. e. reli. Crasset in Asteritis.

qu Urius potuit I. C. nobis conserre intelligentiam Stri s .' ttirarum, & relinquens Ecclesiae spiritum suum, reliquit B - , i m. illi eum deposito tidei suae intelligentiam earumdem . Haec una ius haebct inalieliabile cognoscendi verum sensum earum. 3e eonserendi Doctoribus quos illa sua probaverit auctoritate, licuitatem illum fidelibus a petii radi. Haec errare non poteli, quippe Spiritus Salictiis illam animat, regit, illuminat; ex ra scholaici eius nihil nisi ignorintia, illusio, si ilicia, mendacium invenitur; exintra Ecclesiam nonnisi tenebre occurrunt, di si quod lumen apparet, hoe non aliud est, quam obseurae saces,

quas improbae exhalationes producunt , fallax nitor , ignes latui, qui omnia in praeceps adducunt, Zequi ncit nisi in errorem possunt inducere. Omnes revoca haer iteras ab ipsis Ecclesiae in nabulis, ne unus quidem et , qui suoprium spiritum feeutus non sterit. pe I riisque adhmetit luminibus, eum veritatis detrimento. n lioe pertinaces, quod Ecclesiam audire nolunt, ita quas insanias, miserosque errores prolapsi non sunt, ses uentes infirma lumina propriae mentis Nullum abit Mulum, quod tristia huius rei non praebeat exempla . Sanctus Doctor noster longe aliter se gessit, neque

enim subibat unquam populorum edocend tum provinciam, nisi consuluisset Ecclesiam, timeris ne caderet , simulque alios in errorem induceret. P. in Α-

Pietas N. suit steterem admirabile, & praeeipuum me. yan. itiadium, quo usus est ad profundam hanc sibi seientiam

eomparandam; secretum, quod pauci norunt, sed quod i-i iii Sancius noster didicerat . Propheta David, qui primus eodem fuerat usust Aetiam ad eum, ct illuminamini . Vos, qui illuminari vultis sublimiori biis c 'nitioniblis,uibus mens humana ea pax eli, ad Deum confugite; nam cuti quo magis ad Solem aecedimus, eo magis illius radiis illusisimur, iti quo propius aecedimus ad Deum, qui sons est luminum omnium . eo magis luminibus

ipsius penetramur. Ex hoe igitur fonte Sanctus N. hausit seientiam adeo prosundam, Se raram; Sanctus fictus est, ut doctus evaderet , non quod scientia sit finis sanctitatis: sed quii sanctitas verum est medium ad scientiam aequirendam. A teneris ut puteulis plures impeniebat horas quotidie in oratione, & hune eo traxerat habitum, qui mox fuit prima, Se m xim vi-

tae suae o upatio, quam ob rem de hoc diei milest quod olim Salomon de seipso dicehat: ex da-

mavit, de petiit scientiam hane, de lixe fuit essectus

orationis suae, de mox praetulit eam, non secus 3C ma gnus Rex ille omnibus magnalibus familiae suae, & -- ni spei fortunarum suarum , omnibusque bonis , ac iuribus, quae genus suum illi poterat compxrarer Tt νε- moi illam Hsuis , o sedi ni . U dixi ias nihil se m

Neque melius inire poterat consilium Sanctus N. ut vh

sipietitiam indipisceretur, quam eamdem petere a Deo. pi

Praeclarum illi aderat ingenium, A: sublimitius cognit Onibus par ; eiusque a agnitudo, atque extensio si porem inii- tii rei,deiebat illis ipsis, qui antea illum propter modestiam, Ac vereri iri dum silentium eontempserant. Memoria eius Sm-- mensus crat thesaurus, ex quo nihil excedebat, eluiaque penetrandi vis, de semitas non aberat a prodigio: verum sicuti humana mens suis est finibus circumscri-La, Be cum agitur de divinis , nihil videt nisi fidei uminibus iuvetur; ille in oratione sublimes has hausit

cognitiones; quapropter altissima quaeque mystari 1 per- serutatiis est, ubi alii multi ante ipsum notinis tenvibras invias nacti erant. Ita ex historia vitae ipsus tonstat, ipsum nunquam studiis operam addidisse, nisi nost stulis pletcs ; nunquam consultum fuisse de dimetii quapiam quaestimis , nisi ille ipsum consuleret Deum,

antequam responderet: quapropter assero scientiam illius similem si iste iii mini ignis Charitatis, quo arcebat, di ietatem eius elle seu tum scientiae; vel unam vicissimioli se causam, & esseetiam alterius. Charitas illum si dio addi ecbat, ut semper se parem esseetet, qui in serviret; die sanetae cognitiones, quis aequirebat, illum ita Dco adnectebant, ut saepe sensuum usum micteret.

Idem.

Quemadmodi m admirabili huie Doctori aeeepta reserenda est methodus illa regularis, quae regnat irila, cum qua expediuntur opini ne S, errori persona auintum m

sertur . veritas in suum lumen adducitur, & perspicue fidei dogmata explanantur; ita secundum verum Leti siae & I P. sensum, Haeresis nullum habuit inimicum Sancto N. magis insensum, nunquam ei im resiliete potuit contra illius soliditatem, de audeo dicere, eontra Doctrinae eiusdem intillibilitatem. PMὸν o su in As Ne mitemini, si dixero, milia esse naturae secreta , quae admirabilis doctor noller non aperuerit; nullas esse scienti. .: in Phil si,phii diffieultates, quas ille non complanaverit; nulla in Theologia mysteria , quae nen explicue- au dinurit; nullam in morum distiplina vittutem, aut vitium, qu uum te vilsima discrimina non connotaverit; nullum iri politicis acumen, de quo non disseruerit; nullam .diu. Haereticorum obiectioilem, quam non resutaverit; nullum in schismate seeestionis colorem . quem non imp gnaverit, nullam gratiam, quam perscrutatus non tu

tit. Ille proeuldubio possedit omnia dona, quae in aliis divisa sunt. Quem non profligavit errorem p Quem conscientiae easum non resolvit 3 Quem Seripturae locum inte retatus non est 2 Eruditus in tognitione Ethnicarum sum itionum, tanquam Tertullianus, Sanctus Cyprianus, de Atticibius a Theologus tanquam Sanctus Augustinus , dc Sanctus Gregorius diati venus; in Scripturarum

inter

32쪽

Pro Communi Doctorum Ecclesiae. 33

Interpretatione peritus tanquam S. Hieronymus . motalis tanquam S. Gregorius, & S. Chrysostomus 3 lenis, defluens tanquam S S. Ambrosius, atque Bernardus. Videtur illos ideo subsecutus esse in ordine temporum , ut omnium quodammodo spiritum colligeret . Ex

omnibus doctis, eruditisque Vitis nemo est , qui A maiori vi, ae lumine persuaserit Atheis quidem unum

heri . di ella Deum s Ethnicis vero unum dumtaxat oportere es εο se Deum , quam Sanctus N. Doctor iste in xpso usque Naturae finii rei causas petit. Ut primos evineat, eorum verba sensibus eorum opponit e meriti eorum erucem fixit, & ex invitis veritatem extorquet . ostendit illis neeessario petendum esse principium, quod prima sit causa effectuum omnium, quos videmus, motus eortim nos adducere in eum statum, ut simus immiales 3 numerum Enetum nos adducere ad unitatem; et eaturas nos ad Creatorem attollere ; tot opera, quorum pulehritudine trahimur, aperire nobis divinum opificem, a quo facta sunt; varias eorum qualitates totidem este voces, a quibus erudimur, eorum sermonem ab omnibus pereipi, de satis esse rationis compotes esse, ut nobis sit de Dei existentia peria sua sum. Ille doret Deum ex eommuni mortalium omnium eo sensu vise eris supremum, perfectum, atque beatum ipsum omnia hare amittere privilegia, ubi ianitatem amit-

tur Se si laetum habeat, videre statim divisum imperium suum, imminutam persectionem, ac turbatam felicitatem.

ι, , , Me S nctus hic Doctor incredibilem haberet charita

I. o. te tem, qua ferebatur ad n uia aggredienda prosilute anuerat mirum, latentia illum ita seliciter moderata est , ue. uri nunquam eruperit in illum Zelum imprudentem, qui ab Apollolo serus non si- - vocatur . itinesacile est videre quilias Be se , & simul alios perieulis obiiciant illi , qui sine susscienti , probataque selemia

sese in Alaeticae vitae magistros erigunt, & fieri quaerunt aliis duees vitae illius , ouam minime norunt. Etenim,

quaeso, quid ex hae praesumptione contingit, nisi quod aliquando Filius Dei de Pharistis verba Deiens dixit: siemus ea eo ducem se praebere voluerit, futurum ut uterque decidat in foveam, quae illi sese obieeerit 3 Heu lquam frequens hoc saeculo malum est i quo plurimi souuntur impetum zeli imprudentis; qui eum vix aliquam elibaverint suavitatem in oratione , & servitute Dei , statim se aliorum directores constituunt, tanquam arbitride rebus disceprant omnibus , reiiciunt quidquid nota Intelligurit, Se saepe dum in minimax noxas daaeviunt, sibi non cavent , ne majCres invehant per errores, Schurias , in quas conii exurit eos , qui eorum regimini subii eruntur. Ita est , audeo dicere, in Christi tria m rum disciplina nihil in periculo propius , quam redis

homo Leto su eensus: nam illa virtutis species, quae in Illo apparet , eum probet rationem vitae illius , cuius

labes & vitia mundus ignorat , si error viam sibi Leit in caput eius sub maioris reformationis sprete , licet

1gnarus, poterit tamen plures fallere, quam eruditi Themlogi possent ab errore revocare ; ubi Zelus suus , qui

saepe non aliud est quam secreta vanitas , de subdola

Ostentatio, comparaverit eidem magni directoris, probique Viri celebritatem. Hinc sequitur, non telum, nec viriurem simidieiter efficere hominem idoneum ad alios regendos , sed latentiam cum pietate toniunctam : I bia Saeo, is custodiant Mentiam , inquit Propheta ;& Deus ipse repellit eos , qui saeris se ingerunt ministeriis sne scientia neeessaria et Henriam μυαsi . MIO M. - Deodorio fissa ἐν mihi . Hoc magnum est Divi Tomae erga Sanctitatem promeritum , quam pereminentem selemiam suam tutam reddit, de ab omni e rotis sus elone de periculo vaeuam , illam erudiendo, α sese illi ducem praebendo in via adeo parum frequenti, tot laqueis reserta, de circum undique horrentibus, praecipitibusque locis praepedita . Avictre Se monam ia

Cum non omnes Religionis veritates aeque explicites, hQ - revelatae fueritu de alias principia ex quibus inferum semper sint aeque perspirua, ut nulli sint disee- ε, η,. - a ioni obnoxia, dicere polium Sanctum N. ex duplici re adeo admirabilem mixtionem fecisse; ratione, videlicet , de fide , ut fidei quamdam evidentiae speciem

tribuerit, 3e rationi integram serme certitudinem. Quois argumento nostra aperit mysteria, causam adii- Cienv earum rerum , quae sunt magis absconditae , Stadeo solidis rationibus Omnia confirmat , ut fidei atticuli videantur ; cumque vim eamdem , atque faciisti initi io. litatem servarit in rebus omnibus , de quibus agit, s-ve morales sint, sive ilaeoreticae , audacter dicere posi . citi. sumus , t ullum tutiorem esse ducem , nullum magiastrum , qui mesius in propolita sibi methodo insistat rita ut si vita eius persectioribus esse possit exemplo, doctrina illius doctoribus et se possit pro norma, ne unquam a fide, de ab Eeelesiae sensu recedat. Aiam Sc

i. ii, s,i a Metuendum est, ne qui iuge studium profitemur, quieti magnam halbent percipiendi vim, de saeuitatem non sa in s.' . ta pietatis prassii profietant, nisi in seientia, de et iiis. dicione . Si enim scientia pietati par est , de neutra praeponderet, timendum est, ne hic ritus diu maneat , . Βω. rom. v. plerumque enim accidit, ut scientia, quam non custo dit humilitas, iugulet pictatem. Comparari potest eum salutari arbusto , quod ad pietatis umbram crescere de bet , ex quci haec non dominatur amplius , tunc scien

bile est quanta releritate vanitas illam impellit. Sim ηι eius N. omnia haec norat pericula; sciebat, intrinseeus omnia vanitati favere 3 extrinsecus autem omnia illi plaudere; pietatem e contra steretos de publieos hab re inimicos, Se minus praestare, quam scientiam , quia minus nitet, parum e noscitur , modici usus esse in mundo, minusque in honore habet , quam seientiam , quae undeo que laudibus tollitur . Sapaus istiue hie

Doctor se contra communem impressionem communiit, certus consilii, ut omnia pietati tribueret, efficeretque, ut illi delat viret scientia , tanquam mancipium , quod dominae suae simulatur . Delegit a meos suos ex corum

numero , qui humillimi habebantur . Raro loquebatur de scientia . de de illis , quae in ipsius laudem celere poterant. Nullo afficiebatur laudum sensu , neque illud qtiaerebat quomodo apud mortales audiret, dummodo

Gentium Apostolus nobis palam ostendit periculum , Humilitas ruod in humanis , profanisque scientiis et . cum ait , cientiam instare ; sed cum prosurida accedit humilitas .in . cum sublimi eruditione , quam in hae vita mortalis tui . valeat acquirere , haec tunc vera appellari potest Sanctorum scientia . Sed haec quam rara concordia est lquim disseilis i Sed gloriosum eli humili , atque e ctissimo Thomae hoe in seipso siecte pro tigium , ta

quam in exemplari numeris ommous absolutissimo i Eousque ut in tanta nominis eelebritate, ac plausu, quum

seriptis, Ze sermonibus suis sibi eompιtaverat , sub Mnem dierit m suorum Deo gratias agit , quod nunquam vel minimus inanis gloriae sensus illum aliaeerit , pr pter quem ullius noxae sibi conlatus extiterit. Haec v

eati Mest non solum scientia Satuti, verum etiam enfectus, de miriculum sanctitatis in homine erudito, quisbi cavere potuerit eontra iures incinias adeo callidi inimici; qui seientiam adeo illustiatam . adeo ute patentem , ac sublimem coniungere novit cum altissim humilitate ; qui eum per eminentem cruditionem suam super homines se extulit set , ita sese insta omnes abie certe , perinde ac subtilitas cognitionum ipsitis suillet mensula humilitatis eiusdem . Ita de se humiliter sentiebat, ut constanter maximas quaslibet Eccleuae dignitates repudiant. Haec enim ab ipso proposita norma fuit persectionis Eradum in virtutem exercentibus me icndum esse ab humilitatis profunditate . Auctor Sreme iam

in omnia a fumanta.

Sine stuclio doctum fieri . hoe esse debebat privi Is M-sogium status innocentiae. Nam veritas tunc ultro se se obtulisset menti , quin camdem inquirere cineretur , n ansulit .

Doctor Angelicus ait. Sed heul quam longe dist i st tus ille, ab eo ad quem nos preeitum redegit l Nihil l . 'sine labore magno percipimus; ita ut verisiimum sit ita lud veteris cuiusdam estatum ι quod videlicet scientia hodierna die nonnisi opus esse queat studii pertinacis ,

atque inclesti, cum peccator non minus damnatus su rit seipsum excolendo , ut doctus fiat , quam olim excolendo terram , ut fructu illius vesceretur . Itaque re- ieere debemus tanquam prodigium hominem. qilipe secte doctus evaserit fine ope profundae meditationis , lecturae constantis , ae diligentis doctrinae ι hoc enim studere significat. Somma Manuo tui.

Sed quibus admininulis Santius Noster ita proseeit 'im Ne exspectetis , Auditores , me prolixam hae vobis

texere nomenclaturam eorum Librorum , quos legit , fecit . uenumerare annos , quos in studiis traduxit, vel ape-

rite quibus institutoribus operam dedit. Licet verum era esset omnia hale illi adfuisse subsidia , mirari etiam

deberemus intuiti tantam ingenii facultatem ι quo uiaque Vero in stra crescet admiratio , qtiandoquidem fine omnibus hisee auxiliis ad hune apicem ekasit Z Tandem enim nullos habuit magistros praeter orationem , atque meditationem et mori dessierunt plurimi, quorum eon- ientiam moderabatur , dc plurima illi negotia in Ee-elesia proeliranda fuerunt , &C. Ex Se nune Manufe,

Nostis, optatissim, Auditores , quod nim esset divinae Dimi 1. Providentiae eonsluim de Salicto N. D reverat illa ex hoe tieere unum ex praecipuis post Sanctum Paulum ma- -cra. istris Fidelium , di unum post Apostolos ex praestantismis Eeclesiae Doctoribus. Oportebat igitur , ut huic Apostolicae seientiae eon serret plenitudinem. Etenim ad tantum hoc ministerium rite , & recte obeundum , ut putetis profanam selemiam aliquid opis conserte. Ap stolieae scientiae persectio in duobus sita est, quae a Sia Patribus nobis adeo frequenter memorantur : Primum quidlm ut scias mentilaus persuadere Fidei veritates , tot lieet obstent praejudicia , quibus occupati esse δε- sunt: Λlterum vero , ut scias christianam pietatem in fundere in animos , quibus antea amor mundi domina

batur. Nemo sibi fingere test quem usque ad gradum Sanctus noster utram lue scientiam possederit . Omnes confudit haereses, quae illius aevo insurrexerunt, ubique

C praesi

33쪽

3 Pro Communi Doctorum Ecclesiae.

praesidet,at per incomparabilem scientiae suae eminentiun.

Sinctas Paulus h ,e exprobrabit quibusdam aevi sui Dis iis, tu, licet studiis iugem operam darerit , nunquam tamen veritatis cognitoriem asse tuebantur : Sem- D- ρον dis, is nun suam AEd Uenρiam vorarasis pervenis ro. Si iii, hoe . in quo sumus, legimus. consulimus, dis epc ina v. ad eximen v eamus, p rscrutamur, S sertasse tiIn ideo illud luhm proiicimus , quimvis magis , quam antea illuminat s rios esse gloriemur. Et unlenam

pion isti m tum hoc non satis deplorandum pHic cine e scotus est inanis curiositatis , quae sub speeteillulfrandi omnia ad nottiam eruditionem, putamus no bis duoitandum esse .l rebus maxime manifestis, temere instediendi in Sanctuarium . perscrutandas abyssos mentinus humanis impulserutabiles , loquendum de iis argumentis, quae rationem superaritia esse debent Obie cium fidei simplieis, atque docilis. Curiositatem hane Sanctus nostet impugnavit huic innixux magni momenti principio ; eontra rationem esse , velle per rationem dumtaxit illa intclligere, quae suum captum exeedunt: quim ob rem euriositas haec damnanda eli; Ze Sanctus vernardus alibi eam turpem esse putat , cum sit , qu m 'o te ipsa est, palam a reet I sensu abhorrens: sun

quι scire ea fine Mulum, us fiant, is turpis c Mi Et tioniae aequum est, ut Deo in illam animadversuro , at traderite nosmet mobilitati Opinionum n strarum, caeri oeulis gradiamur, semper periculo obii xii se tuendi mendacium λ tiens. Nonne hie careat vanitatis ei sectus est , quae nos adsest,tinem studendum impellit, ut inter caeteros secernamur, S quae lumen non qia erit , nisi ut hominum plausus et ui. λuzupemu , quom do sexcenti faciunt ; de qui biis S. Bel nardus ait, eos studere dumtaxat, ut semet aliis tradant cognoscendos λ Sunt , qui sciso volu e , ut .ianturo tui. Eo LM t-pis est vanit . In hoe plurimi pee- eant, qui magnis te de stipsis sentientes , in omnibus Occasionibus sese proserunt , & de rebus omnibus loquuntue ea audacia, quam sibi arrogant. quasi sint magistri in Israel: donec Deus ad punies dam vanitatem, quae illis dominatur, permittit, ut consuridantur ab illis, quos ipsi des ieiunt. Tale situm est horum pseud Sapientium in rivissimam superbiae pinnam. Errant, &in erroribus se se praebent omnibus irridendos. Irim. R , i. Hae sunt ciliis ignorantiae nostrae, quidquid eontendore videamur ad aequirendam salutarem scientiam Christio fidelium, Cur mihi non lite i, vobis salutaria praeberetra remedia Θ Opponerem aliorum curiositati sanctam simpli-κ D mν citatem. Ze fallici aliorum credulitati sapiens secernieulum. M , irae reverentiae, quam isti adhibent erga exle

ses vetat tes, obiicerem sensus cultus, ae venerationis, qu 1 illae merentur. S vanitati , qua illi ob stieriti impument, humilitatem, sine qua . Sanuus Bet nardus egregie docet, neminem unquam per veriturum ad veritatem.

O nos beatos, si hasce vi s sequeremuri AE terna quippe Sapientia se se eommunieat animabus simplicibus, prudentibus, obse mentibus, humilibusque . Frustra, si hae desint animi affectiones , secreta illius assequi conabimur, ii vaseu niue suppeti s invenire possimus in naturae perspicientia, vel in assiduis laboribus vigiliis lite, nun-; uim auferte litebit velum quo conteguntur; sed si a Dectiones illae adfiierint . & reliqui desuerint omnia, Deu . impertiet nobis spiritum suum, cuius ope intelligamus, quod ipsi per nos intelligere non valemus: ρον quom isqui ce pirit- meus , nisi δερον Auxistem ,-mrauem Sermon/ν meos λ Nolo diutius in hoc argumento immorari. Seram Manus istius.

Sinctus N. divini conititutus fuit Providentia ad Ohi---bendos impietatis orogressus, quae late iam in universum terr rum orbem se effuderat . fides Christiani in ipso Christi inismi sinu semianimi x erat . Verum quidem es bitrii i -ten poris in nibus Deis delubra nequaquam aedifieati filiise , sed Iesu Christo ea in dubium revoeabai tui . quae sanctissim 1 vetustas illi dieaverat , & per sa- erilegae seditionis e tum, Dei Fili is in Omnibus Patri ae lualis divinitate exuebatur, Ze in ereatarum rerum elassem cogebatur. Hie in re, quae Religioni eisentialis est , esu,tiebuatur singulis diebus retentes opiniones , quae se mutuo ePertebant, est ciebantque, ut hominum mentes in inter tituline aeterna fluctitarent. ginni 1 N. Ubinam Siri tus N. necessaria nactus est subsidia iniri seir li3 re adeo petitulosa λ Nactus est illa in seientia admirabi- qua caelitus doriatus fuit. Ad haec verba quinim est

i lis is l. a. mentium vestrarum conceptus Nunquid putatis me im

lentiis illis , quarum nitor palpare consuevit .. hominum vanilitem EIs possidebat quidem, sed possii exterri, debat illas, utar illius verbis, ut victor possidiat capti vos . de illis quodeunque sibi libitum fuerit f. tutus , Un autem illis quidquam in se au toritatis permi liurus . Illis ii sus est . ut per eas ad seienti m longe sublimi

rem ascenderet: scientiam , quam ille ex ipsis veritatis Seii, iis, fontibus hausit. Idem . sinὸ Cum Sincto N. persuasum fuerit. Deum unum per se. semot eosnolientem , essicere unum pol se , ut ab aliis

tradisi: ε tuniim π.n s ; riori adhaesit ultra penetrationi mentis

suae, ne iue cognitioniblis, quaa in semetipso deprehe: dit, sed divinis adhaesit Iraeulis in Seriptura expressis, eaque non sine duibus maximi momeriti regulis perte git: quarum prior Hi, legendum esse sine pirius icio , de afferendum esse sparitum doeilem ae paratum ad eos imbibendos sensus. qui non habentur , & ad eos , qui habentur Deile abiiciendos : Optimus Dei' est , - G-

quod eum haereti ei Seripturis impugniti se per Scripturas tuentur e confugiendum est ad Traditionem Ecclesiae, quae sicuti de manu in m1num , de taculo in sae. culum traducie pretiosum verae doctrinae ae positum ,

Ex magni huius Doctoris exemplo discamus satis non Ins esse, ad laetum Minilletium afferre vitam innocuam, &frugi . Aνdera parum . Sed cum labores impenderet in nissimet sanctificatione, laborandum esse quoque, ut ve ram scientiam aequiras: in ero , o luee o Aerfectum est . Verba haee sunt S. Bernardi, & Magnus Pontifex S. Gregorius rationem affert in Pastoral, . Ait enim, it m ni fum est , si tune ραιναι discere , ea in quasi am δε ρenodare. Sed quaeium in nobis scientia requiritur λ Sxeulares scientias ne eontemnamus I ut Santii Dinores loquuntur. His studio suo indiguis iam irativam arbitratus est Sanetus N. Sed plurimi faciamus scientiam v rorum Fidelium. Adhaereamus, ut a praestitit noster D ctor insignis. sacris Q ieibus, ae Traditioni, quae ii bis verum illorum aperit sensum. Ne propriarum e gitationum ultores aliquid vel addimus, vel demamus L gi Domini. Utrum fit periculosius non liquet. Sed liquet , utrumque eodem anathimate in Scripturis pe eelli . Itaque opinionum nostrarum nimis fautores esse non decet, eo usque ut illas haberi velimus pro vetiis talibus, vel ut ipsis veritatibus labem aspergere audeamus ad eas confirmaridas. Ea tantum Otaculorum loco a nobis hibenda sunt , Quae eolit Ecclesia a in iis au tem, quae illa integra nouis relinquit, alios cogere veliale, ut hanc potius, quam aliam s. uantur sententiam , haec quaedam est violitio publieae libertitis . Idem. Mundus plenus eli fallacibus luminibus, quae nostilia Cemplar Iunt, atque in praeceps inducunt. Oms fucata quaed/m

sunt lumina, quae oculo nostros perstringunt. Horiores sunt lumina mendacia , quae nos illiesurit 1 vitae huius deliciae lumina sunt impura, quae nos aver uni a Deordiabolus ipse, qui Prineeps est xenebrarum, saepe se sain tu eis Angelum transnutat : ita Iesus Christus ver1 lux est, quae neminem sallit , & quae nobis aperit fiu-xorum horum bonorum , quae nos tot trahunt illecebris, mendacium . Heu ν Domine, quis mori contemneta opes . 5e honores, videns te ad praesepis usque

foenum humiliatum p Quis non fugeret cieuli voluλ-

tes , Se gaudia , videns te medium inter duo animalia plotantem o Sol mentium , veni . illumini at immmeam, & reple tuis luminibus cor meum , seut illud Sancti huius Doctoris replevisti , ne aberrem unquam a recta via, suam ipse in terris secutus es, & ut , ias

Sed ut ted amus ad sanctum Doctorem nostrum , Pieri. n. tquinam fuit character , quem pietas adeo vera contu- M lit scientiae sineti N. y Inviaiiens in illo Deus animam

sine macula, Effudit in mentem cius lumina, quae inde tem Hsin. statim errorem eiecerunt . Numo unquam divinitus rectiorem sensum , solidius iudicium , & vim secernet - t. m. di ex tui titiorem sortitus est . Non ille temerariis innixus praeitidiciis, ne iue praeeipiti fessinatione pronuntiat. Adhaeret metae veritati , tutiores eligit vias , per quis selicius, tutiusque ad itum perveniat , de . M

Uliane inter doctos Viros disceptatio oriebatur δ O-nes ad S. N. confugiebant , eiusque sententiae tanquam totidem oracula habebantur. Unaene erant impeditiores , a s h propositiones in argumentis aeque delitatis , di magni momenti, quae in Ecelesia seandalum parere poterant peonsulebatur Sanctus noster, eiusque censurae sine pro-v uione omnes acquiescebant . Indigebantne fideses certis carionibus , ut vitim suam componerenς ad eam regulam, quam nobis Christiana Religio praescribiti Iliale admirabiles proposuit, qui late in omnes terras tams sunt. II m .

Quae subii lia sancti nostri pietas invenit in scienti lavi ire N. pura, de ab omni errore vaeu , cuius hane priritimum fuisse nobis est locus eredendi A Fatendum est, saepe nimis accidit per futiellum humanae corruptionis effectum, omentem quo magis mens illustratur, eor eo magis armscere in rebus as elicis; quo magis cognose itur Deus, 'eo magis eultum illius nullo in cliscrimine haberi. Etenim qu jt dotii Viri similes illis Philosophis, qui iit Sanctus Paulus ait. Deum quidem cognoscebant, sed norieolebant tanquam Deum, dicere pollent eum S. Augustino, se repete in sexcentis erassis imperseetionibus, licet teneant eluissimas Religionis vcritates, donee interim rudes

homines ac illitteriti allurgunt ad ea, quae in Chri itias

34쪽

Pro Communi Doctorum Eccleuae. 3s

religione sant persectissima: Iase Ii ναμ t regatim Cati,

Quia 4ic Ixnumine , nugrium illud discrimen . quod Sanctuserti. in sin- Noster eonstituit inter Ecclesiasti eorum scientiam , &i. i. saecularium λ si ignoras illud, tibi aperiendum est. In-

um di gens interest discrimen, inquit ille, inter Doctorem, & virum Deundum mundum eluditum 1 hic in eo coli eat selieitatem suam , si in se mundi totius 1dmirati nem eonvertat, si sermonis sui eleganti 1 , atque veneribus sistinet illum , S: sepe suis abutitur luminibus , ut alitas in errorem inducat , cisciens ut alii praecipui ostieii sui obliviseantur. Sed Doctor, vel Pallor Ecclesiastieus lueerata est ardens, ut mundum illuminet, homo est a Deo coiistitutus , ut populos erudiit , & dirigae eonscientias . Debitor est illis omnibus , qui ad ipsum e fugiunt, Se seeum dispensare non potest, ou minus respondeat omnibus dubitationibus , atque diis cultatibus, quae sibi proponuntur in quovis argumentU, N uridequaque mittaritur . Cognitio eius satis esse ρο- trest. Persecte sciat oportet dogmata. te Mysteria fidei, Scripturas, Sanctam Traditionem, Historiam Ecelesiasticam , Melesiae Cationes , atque Instituta ; profundam habeat lectionem operum Sane horum Patrum , ita ut merito illi tribui valeant haee Ecclesiasti ei verba : Ia

m .isio Nemia est , qui non censeat duas proseisones inter se

Mel fauis adeo diversas per characteres adeo peculiares, simulque,m in dieam, oppositos, non indigere pristiis, ac Pe culiaribus cognitionibus; Se eos qui alteri tituum statui congruunt, alteri nequaquam congruere. Doctores inlit- Iliti sunt, ut loquantur, alii, ut sibi indulgeant. Doct

res, ut dorcant; hi ut di ant; illi ut seorsim; hi, ut

in mundi luce vivant. Illi ut invigilent populorum comversioni per doeumenta, ac monita: hi vero prccibus suis atque gemitibus. Doctores in publicis eietibus Di i ver bum alit untiant, alii hoe in solitudinis suae reccilii meditantur . Doetores aliquid de vitae suae auctoritate romittiant per oeeasionem eorum, cum quibus inveniuntur Providentiae ivlla ι alii , de aliis vulgo Religiosis

loquor, qui Lmper aequalem sereant Poenitentiam, ubi legitima non adsit ratus illam interpellandi , ita ut se fideles praebeant in solitudine sua set valida. IIem.

A in rab is Studium, die litterarum amor aperit os illi,etim , qui

illud silentio devoverant . Edueit illos de requie , ω obscuritate meelsus illorum , eos in spectaculum profert, illos transformat, eis lite mutuatam forniam induit. Communieae illi variis dispositiones, eisque imprimit characterem, nihilo minorem illo, quo Iesus Christus secernit eos, ciui vere suum habent spiritum, ab iis qui illum non li ibent. Idem . Stis lum. Sancii Doctoris nostri scientia non profuit , nisi ut pictatem eius solidiorem eiseeret. Pietas deliriae erantre N. EM. illius ι 3e studia sua haud aegre relinquens , fuit inante ex oravit. ingrediebatur in hoc satactum ait imae ctammercium cum Deo. Sed quomodonam precabatur 3 Cum reverentia rufervore, quae maxime decebat eoneeptum Maiestatis supremae Dei, ante quem accedebat. Q toties visus est , in terram prostratus, repletus ea sormidine, qua Oeeupantur sublimes intelligentiae ei reum Altissimi thronum Quoties visus est igni sieto suleensus . qui se se prodebat extrinsecus per nitorem insolitiam, quo si te, illius coruscibat λ Tamen parum suimet ipsius contentus eum Deo nonnunquam conquerebatur, dicens et Nui quid opus est, ut adeo parum Ic diligam, ego, qui nOvi quam sis amabilis Serma Marii scriptui. u. x, Tantum aberat, ut credCret, Communem pietatis pra- iter nem xim exilium esse mentium , vel luliandam elle veluti

speciem servitutis . cui se se sui tecre magna AE non debent ingenia ; hanc summa diligentia servabat , TEmia: Cηῖς i. praeitans , quam emittentia' spiritus ae seientiae . Ratus enim nihil modie um esse in Dei servitute, quod ab aliis audacibus nugae voeantur, de his summi cum reverentia loquebatur, ac summa ODstii fide perfungebatur. Nulla erat actio in diei spatio, pro qua peculiarem methodum sibi non propolauset; atisque eum illi persuasum esset, smplices in recto tramite

ambulare, per alias viλs nolebat incedere; sed tonab tur in illo ambulate eo consilio, ea mente, sensu, fervore, qui iis responderet luminibus, quae ille habebat, di simplices non habent. Mem. Sele', tuti Felices eruditi viri, quibus, secundum Sancti Doct ris Nostri exemplum, satis non est veritatem cogitoscere per scientiam puram, de ab omni errore vatuam ; sed utuntur Liuilita ad pietatem suam excolendam :oxistimara d. . S. Aunii linus ait, ini iam pie ιatia est. Nuie sui dimetuo superaedifi arida pi ras est eo major ,

luci salidior . Alioquiti quid proderunt Doctis omnia sua lumina , nisi ut ad Iesu Cliritu Tribunal magis ,

magisque damnentur λ Vobis meditandum relinquo tar ii momenti argumentum, ut vobis ostendam, cum Sanctus Noeter ad sublimem scientiam pervenerit me profundim humilitatem, illum scientis sua usum fuisse, ues,m humilit tem suam vividiorem eisceret. Id m.

II. uar , SUN. Libi. Tom. U. ii, Nou.t tibi estiriae vertebat discipulim fuisse alterius homi us; eum i vestiret. hominem per orationem potiti simiam r. niungi Deci, ut accedat in patiem bonorum, torum eli origo , intellexit , 'ad hoc ut vere doctuseret, se multo magis profecturiim esse si eum humilia tue preces funderet, quam si utentius studiis operam daret. Illud etiam animad .erterat , ubi Iesus Cntistus alii uam pro uilLt parabolim , cuius sensus lateret , Apostolos illum orare eonsuevisse, ut illius sibi traderet

explanationem: nobis pa=ab tam . Praeterea non

ignorabat, talem fuisse praxim Sanctoriam Doctorum , de quibus, Sanctus Rusustulus serib iis e tra Faustum M nichaeum, eui nostrorum mystcriorum profunditas, &-scuritas negotium iacessebat a dixit, non minorem habuisse perspieiendi vim, quam ille, ut has eognosceret disseultates s set mitorem piae illo habuisse humilita

lem, ut ea tum posceret, & altequeretur explieationem:

Meminerat tandem S. Augustinum sublinu m illum, d ciissimumque Virum, cui nihil imperiet tibile videri de belui. ita&ipsum agere e suevit se, cum dicebat Deo: Tu , Domitie , immisisti in me desiderium e noscendite, sed quomodonam cognoseam te, nisi nubem , quae te oculis abscondit meis, dissipaveris p Da, qu/mam su--rs ita

sinctus Doctor miter fidelis imita tot summorum horum Virotum, orationem studio praee edere volebat , neque temporis iacti iram Aeere verebatur, cum aliqua deterriatus disti eultue libros relinquebat , ut ad Orationem confugeret . Supersunt nobis adhuc ea verba , quibus Deum precabatur, & divinitus factam est, ut pretiosum hoe suae humilitatis monumentum inter alia praeclara

scientiae suae conservaretur. A.no cens.

Videamus quem e haracterem tribuat Deus scientiae Sancti Doctoris huius propter adeo profundim humilitatem. ἰαEam adeo sublimem reddidit, ut pauci sint in Iesu Chri- scienti. sti Ecclesia Doeiotes, qui hune exaequent, de nemo qui eum superet; adeo sublimem, ut omnes crediderint Eam minus fuisse fructum laboris , Se applieationis ad studium, quam essetium mirifieae illustrationis AEternae Sipientiae: adeo sublimem, ut lieet methodica sit, exerteat tamen maiora virorum ingenia , similis hie in te ipsis saer eum Librorum Oeaeulis , quorum sensus prosaridus quo ridie argumentum est nolitarum dubitationum , atὲued

Nisi nolbismet eaverimus, scientia perieulosum inno- Rie uia bis parit tumorem in eorde . S. Paulus hoe dixit , Sese quotidiana n. docet experientia. Fatendum est non sine erubeseentia coram Domino : Adeptine sumus me dioerem scientiam λ oculos nostros perstringente lumine, quod inde emanat, praeclaros de nobismetipsis eo eeptus animo imbibimus: se stirianter nitescere cupimus, ut illos aliis communitemus, nosmet aliis ipsi praeserimus propter secretam vanitatem , de invidiam , quae quamprimum erumpi. . Volumus etiam ab aliis praeferiari, idqtie avide coneupiscimus poli omnia honoris i signia , quae putimus esse mercedem debitam meritis , suae ipsi nobis inesse arbitramur. Horum oppositum deis umendum eli , ut veram Sancti Doctoris nostri imagianem nobismet proponamus. Idem .

Scientia utebatur, ut apertius e gnosceret in se nihil s. D. Mess. praeter ignorantiam , atque iii firmitatem , di quiri gauderet de nominis sui celcbritate, tribuens vel insenio, vel labori suo lumina, quae fuerat adeptus, in - . novi gula momenta cogitabat; si haec erant in illo, sua ta- meii non esse ; & divina ope in se prosecta ; quorum μο nim teli quidem homo subiectum esse, non aurum princi- pium. Ita parvulus in oculis suis, donee univerius terratum orbis illum tanquam unum ex doctissmis Viris tum,.

habebat , vix se aliquid scire putabat . cum undique

tanquam oraculum consuleretur. Mem.

En adhue nonnihil vestra dignum admiratione . Pr ruenter usuvenit, ut cum meritum nobis adesse eoin cimus, cupiamus eo in locci esse, ubi merita nostra in lucem proferre valeamus. Testes illi sunt, qui omnibussere tem oribus visi sunt in Eeclesiae sinu per artes , uibus sibi uti licere putint, aditum sibi aperire adi gnes dignitates, ut sibi ius illud fiat, quod se meteri

contendunt . Tantum abeth, ut fitcantur hoste motus

essectus tale ambitionis secretae, sibi ut persuadent, oriri ex vero zelo pro publiea utilitate, de rati sibi injuriim fieri , si intra vitae privatae eaneellos continerei

tur, conantur inde egredi, ut ea talenta, ita enim inquiunt, quibus eaelitus aucti fuerunt, fiant utiliora. Sametus noster ab huiusmodi semiit, ut semper abi, Irruit ,

cuius rei pluth dedit argumenta . Mem. Alira lixe rerum est perturbatio , S. Bernardus ait , Ambitio. velle primum in seientiis nitescere, nam in Dei ordineehiritatis ardor scientiam gignere debet: Quid μι ere 6- ουροι .ult pina 8 ροινε ρν-um 6κυρνem i, nec sitim, quin f -- ἐν ad tria o M. Vis, ut as,quando scientia tua tuli minum oculis elucescat primunt hoc age, ut cor tuum sanctis christianae charitatis ardoribus serveat . Sanctus

Noster perfecte ordinem hunc secutus est . Polt quam seipsum sanctificavit diligenti praxi offitiorum Religi Dis, aliis salicti seandis operam dedit Omnibus illis adminiculis, quibus zelua ardem uti e suevit . Concioliari,

35쪽

36 1 ro Comi mini Doctorum Ecclcsiae.

doeere, eonfiteri, seribere laxe omnia illum vieis sim me cuparunt, & gradum feeit ab utio ad aliud qum interutrumque requiem interponeret, quae facile creditur necessaria ab iis, qui non eundem haberit servorem, ac ille:

a vitiariam rui. Videtur D us oblectatus futile adimpleriss virea. c. in illo haec Setimurae verba : Ponam in tu in sesentiam II ia σε. Misis; vel lixe alia r Eue intelliget semκs meus , cr exa mala. . Et sane vix Santius N. s. iemiarum curriculum ingressus est , cum Mundus universius admiratus est vastam itigenii, &scientiae ipsius extensionem. Qiain vellet, nimis enim hic in re modestus stat, factus est summus Seholarum arbiter ; in controversiis. qtiae aliquando inter eruditos habcri solent . quamcunque in partem sentiret, in eam librim inclinabat, ae de illo emptum elidici, quod Antiquitas de S. Augustino dicebit, euius ille se Discipulum profitebatur, pntiori iure, quim neoterici quidam, qui ut erroribus sitis auctoritatem aequirant , conantur illos inferre sub nomine incompirabilis huius Doctoris pratis . Lui dees , quod Augustinus igneνa e .

Lm ire, Non per Seris turas tintum noliis loquitur Deuc; sed nobis Drui etiam, & sortasse apertitisper inspirationes, per interiores gratiae suae motus , per sali aedam lumina , quae nosia . RTe- perluingimi, Be saepe parium in nobis, &cum nobis toti cogitationes, tot sancia desideria, tot pileoni lia . Eeee seeundum Iesum Chiillum quinam sit solidus suridus in quo vobis laborandum est ad aedificationem interioris huius domus. ubi Deus cum vobis habitare vult. Vetum eum vobis susticiat salutares has impressiones reeipere, quin illis reipsa utamini, arguendum est , insipientem esse eum qui id se eerit. & in irritum laborare; pus enim huius omni carebit soliditate ae diuturnitate . Virtus fortasse aliquando subsistere potetit, ae hominum admirationem conciliare, at nunquam ita erit valida, ut resistat fluctibus tentationis, & surentibus cupiditatum in cursibus, & vitiis, quae serius, oeyus in illam erumpent. Vere igitur dicere inusumus Sancti huius Doetoris vitti tem nunquam labeladiatam suisse ulla tentationum vi , uae nunquam profuit, nisi ut hunc in saevissmis Eeelsiae perseeutionibus ineone ullam praeberet. M: His rimi

Qua rem Si quae laeula turpia, 3e indemia suerunt in Beelesia ἡ-ria is fidelium ignorantiam, & torruptionem, illi sanescias io, nerum, quibus Eec si a prosurida tranquillitate Hiebatur. Ignorantii fictae huius pacis mater erat , vitium autem fructus. Nemo erat, qui vel Zelum haberet , vel scientiam, ut privatcirum flagitiis, aut corruptu laxisque di ctrinis , quae in Eccleliam repebant . adversaretur PContra saecula magis florentia . veluti prima , illa fuerunt , quibus hcnnines erudiri firmiter sustinuerunt, nons aliam redet vetit.tes, verum etiam morum puri atem, &disciplitiae se eritatem. Aufire recens,

Prophetae Proph tae, atque Doctores si int historiei Filii Dei ; si prirai non aeque illuminati fuerunt, suerunt nihilominus,eetae a t. admirabili res posterioribus . Quippe illi scripserunt, elaeoniam1ruiit ea. quae nondum aeciderarit, di futurorum caliginem penetrantes Prophetarum qualitatem eum qu

litate Hiltoricoriim conjunxerunt . Si Doctores hae de illis , tamen illis quam maxime antecel-M Pluto μ. praeteritis serabant, longe diliguntius fictorum circumstantias eonnotini, te cum in ictimis eotum lumina minime permixta sunt tenebris , uti sunt in scriptis Prophetarum , nos erudiunt & iueundius , & utilius. verum quin ea vobis ostendam discrimina, quae inter utro ite intercedunt, vobis ob oculos stultam u-m ex praecipuis rationibus, propter quam convenit inter ipsos , eaque est . quemalmodum Pto-pliatae variis modis Iesum Christum considerirunt , ita de Doctores aliter illum spec alle; id inrcisque simul universim illius historiam tradidisse nobis describerites omnes eius actiones , & qualitates . S. Lura ,

P. Senauit.

Largitur Deus Sanctis suis diversa dona pro tempoti varietate , variisque Ee etesiae suae nece ilitatibus . Ubi vult Religionem Itituere , in medium profert Saniasia Docto- cios, quos replet donis insignibus linguarum, Pro b tiae. mi taculorum ad idolo iras convertendos . Cum Ecelesiam jam contritutam confirmatamque Tyranni μα- secuti sunt , replevit Martyres dono forti: udanis Se patientiae, ut eorum incursi resisterent et sed postquam Ee lesia eadem constituta, confirmataque filii in pUrseiacutionibuς , tuillo bie inimi eos habuit quam lirretieas milesque Climitianos , suseitavit Deus servos fideles . quos replevit donis scientiae , atque intelle, tus, ut m rum, ae disciplinae labentis repararent excidium . Talis fuit Sinctas N. Dedit illi tinctitatem eruditam , ac il-iulitatam, qui tune indigebat Eeelesia ad impugnandos errores, qui tune in simi illius oriebantur, & ad inhibendos impietatis, ae vitii progrestus. Sed scientia Sancti N. primum egit ita ipsum, mox in ordinem ipsius .

ii Scientia allimabilis non est nisi quatenus sanctit iti μα-eoniuncta est; si adest in homine profano, profana est , ia ' fi idest in Sanc2o , sincia . S.ntius sciens Angelus elim iis , Propter corporis puritatem, ta lumina muritis suae , id e que dupliciter particeps est persectionis harum sublimium , Yfamentium. Sane iis N. utramque hane possedit praerogativam in grada eminenti . Hune nobis fingere possumus tanquam Serapitin divino amori meeensum, ab Omnibus e nin illa. concupiscentiae ardoribus cmundatum per ignem eliaritatis, simulque tanquam Angelum Amfalypsios tinim rem Ἀρeν medium exlum , Albens in Evangelium tu m-u sua .

Sed diuinus hie liber transit in eius substintiam: alitur veritatibus illius , repletur ejus scietulis , utitur eius scientia ad emundandis virtutis suae causas ; intellei ius illius idera illulitatur , ut magis magisque suam inflam

mei voluntatem. Per accidens scientia nonnunqtiam os ficit pietati ; remedium est potius ad curandam animam, quam virus ad eam corrumpet dam : ita sariet:is Rugustinus scientias comparat chirurgi is medenti imsealpri s. qitilius aliquis uti potest ad membra secanda .lie et essecti fuerint ad eadem servandi; sed hoc contigit contra mentem artis meditae. Scientia sax est, quae in manu serentis ignem in Templa potest inferre ; sed in manu Sancti Viti lumen aptum est , ut super Aras refulgeat. In hune usum Sancius N. suam seientiam adhibuit. Qitos radios hoe sydiis non exundit in Ecclesiam 3 Sed magnus iste Sanctus suis inmir cognitionibus, ut eorum nitorem abse dat . Eius hiimilitas est velut obscura nubes, qui sitim terit in oculis suis claritatem donee interim Eeetilia admiratur in eo divinam hane seleluiam, qua repletus hiat . Ille eo se magis hi miliat, quo magis attollitur; vultet si fieri posset, ex Ct-cere talenta admirabilia, quae divinitus recepit, quin inde ullam reeiperet gloriam . Modellia sua clam zelo ipsius

Iesus Christus tria exigit a Doctoribus , quibus iure applicat Eeelesia, quod Apostolis dictum est. I. Ut d uti iis,eeant, quoniam ideo sunt lux, ut luceant 3 & ne huis ex D. mi talentum in sodiant, cuius rationem reddituri sunt illi , a quo ipsis et editum fuit . r. Ut sitiant ea, quaed erat, neque corrupto vitae genere deleant, quod doctrinae suae puritate confirmaridum est. 3. Ut Dei gloriam .

tantum respiciant, tuqtie ad utilitatem . aut vanitatem

reserant otii ii illius minit erit , quod ideo eonstitutum est, ut per illud Deus agrii scatur&hoti uretur. Qii retinet fratrem suum, & vetat ne cadat in stellis. liabita huius ratione sal est, quo a putredine praeservatur. Qili exemplo suo ad bene agendum cxcitat alios, lumen est Eorum: & desert in se verbum I. C. quoniam bona illius

Miuius, quod contulit Deus Sancto N. in Ecclesii su

amplissimum est, atque praeliantissimum. si lumen Solis non alios halint limites, quam Orbis totius, Sancti tui ius doctrina in studio suo illi non cedit . Haee tini vi r- saltu est A: ratione locorum, quindoquid m ab omnibus irationisuis reeepta est, & ratu ne temporum, si iluidem

euiorum omnium diuturnitatem exaequibit , de rati ne veritatum, quas explieat; quotuam ni ii iii men illius Lllere potuit . Non deest illi , unde liaereses e terere valeat, unde Ethnicorum errores re sellat , unde vitia in exilium expellat , unde Eleleliae faciem inlim-ret, unde virtutibuς exiit imationem conciliet, & unde amplissimos colligat fructus. Theologi quinque mutidos diversos distinguunt; Arehetypum, Intelligibile , caeleste, elem tuare. Se microcosmum; mi est teli luc mcompendium. Iri Archetypo Sanctus lite nobis ollendit in luce admirabili perscctiones Dei ; in intellisibili Hierarchias Ansesoninat in mundo caelesti ordinem, motum, influxum, de Astrorum coneentum : in elementari Umnia naturae secreta ; in mittoecismo denique quidquid spectit ad mores & hominum politiam . Vita Iecia P.

Doctores Lesis , de Pharisaei doctrinam Iesii Oitim

non rccipiebant, quia se doctiores putabant quam ut ab illo pollent edoecti; de ille his exprobrat aliquando imis mola credulitatem, quia se videte gloriabariti ir; nam e contra si eaeei suiu ,nt, videli det. si exeitatem suam suillant con- hii eis, eredi distent in lucem. quae venerat , ut illis luceret. Parvuli e contra, videlicet simplices, quales crant Apostoli ae discip:ili, de ex ima plet, e alii eredentes it Iesum Phrillum , iuuminati erant a Deo, qui illis ea r ves ibat . quae superbos sapientes celabat. Neque ideo put Aridum est. neminem doctum virum extitisse inter discipulos Filii Dei, qua b ri fuerunt Nathanael, Nicodemus ,

Gamaliel: sed facti sunt parvuli, hoe est humiles, ut fidei lumen reciperent. Ut enim ex horum parvulorum sis numero satis est titeare temet ex te nihil nisi tenebras esse ae Dei lumine indigete. A ut CDi antis te To-

Probat Iesus Christus Patris sui consilium , nos d et , si mundi hujus docti Viti xivissimo iudicio ri

relinquitiatur in tenebris propter eorum sit perblim, vulos illuminari ex mera Dei misericordia . ta v au in propter merita sui r iis ille eum Ictu Christo dicendum i iis itari. esse : Da Pater t. qu/niam A fa e ps siti, im ante to . Iesus Christus tanquam Deus per aeteritam nativitatem suam a accepit naturam , alque 'Orcitatem ae lirilcm Patri ; Se D imu M.

quatenus homo , per mistionem suam te eepit absolutam h mellatem instituendi Ecclesiam, eam regendi, homines ,, sanctificandi. efiici ridique, ut coonosectent Deum , &c.

36쪽

Pro Ommuni Doctorum Eccleuae. 37

mari m. Dei Filius pseud Prophetarum nomine generatim in telligit eos omnes, qui serunt errores , qui siuacibus, urinis populos saliunt. Hi sunt pseud Prophetae illi , ut fidem eorrumpunt , qui arma contra Ecclesiam diu tingunt, qui eiusdem decisionibus sese victos dare n lunt , qui illius unitatem infringunt . Mundi Salvator nos

isti i admonet οῦ-- μων Prophetu, va et Namst ad vos ' λ ---ου--inoisseein e lupi rapacerra se Πι- rerum e r stetis m. Hoe mirum in modum iis quadrat, qui novas doctrinas annuntiant, qui ab Ee iue ccmmunione secedunt, qui salso asserentes, veritatem non amplius doceri , ipsi contra veritatem l quuntur . Dei Filius dicit , vemMut ad vos. Adnotate verbum : pseud Prophetae veniunt , videlicet v niunt ex se , α propria auctoritate. Prophetae veri mittuntur, fallaees ultro veniunt 3 Haec tutissima nota est

ad distinguendos veros Prophetas ab iis , qui saliunt . omnes qui ultro, ae per se veniunt , a nemine missi , omnes sunt pseud Prophetae. Hoc patio haee Iesu Christi verba ab omiu antiquitate explicata fuerunt ι de s eundum hare principia, qui ex se , & ultro venerunt , semper habiti sum tanquam se hismatiei, & pseud D

T-llitant Tertullianus ut aevi sui Haereticos e fundat , unam dumtaxat proponit quael iuneulam et Quinam vos estis δ iis , Qtiando incepistis Unde venistis λ Hoc autem unum ab illis quaerebat , quia aevo illius omnibus persuasum ις π erat, eos, qui ex semet veniebant , secum gestare tharaeterem se hiunatis , qui unus satis erat , ut eos pseud Prophetis esse liqueret. Quinam estis, Recens venistix; ergo doctrina vettra nova est ; quod satis est ad illiustillitatem probandam. Qiando ineepistis Nostris hi ediebus incepistis, veritas antiquior est, ideoque vos illam minime docetis. Unde venistis P Α vobismetipsis. Igitur 1b Apostolis nequaqu1m missi fuistis , qui soli

sunt Doctores veritatis. Mnus E Qelisara Temo 3.

Ω-k1 Obliti non estis, hxne omnibus temporibus Haereti et i zz. riam artem suisse, ad Scripturas confugere ; sed eum ii inimis ., . ta vindicant licentiam explicandi Seripturam eo modo, ut Ubina qui Eeelesiae deeisionibus advelsetur, nonne Ecclesia iure uo 1llas eum Tertulliano respondere potest : Scriptura est haereditas mea, Zr possessio mea; hiaum meum est; quod mihi auseriis r Ego illam aceepi ab Apostolis ,

meum est aperire abditos Scripturae sensus. Unde riam iriecmeunt perditissimi earum partium principes , quae sibi Laeum neri passae sunt a speciebus inlacibus/ Inceperunt illi quidem frangentes unitatem, atque evocantes populum ad secelsionem . Primis EceleIiae temporibus Gristabat, eum statim interire, qui frangit unitatem;& nullam unquam afferri polla causim feeedendi . Qui opposita asserebam placita, habebantur tamquam Haer tiri, Ee pseud Prophetae. Nunquid dici potest , id quod primis temporibus verum erat, hodie non amplius esse verum Si veritas manet immobilis , qui unitatem n virimis temporibus fregerunt , existimandi sunt sedi ctores, & pseud Prophetae , non seeus ae qui primis Eeelesiae temporibus frangebant illam. Mala. - Qui a nobis recesserunt , nonne totam Eeclesiae desit E nam subverterunt λ Si populis, quos deceperunt , i et ρ -- - primorum fidelium simplicitis, de quibus loquitur L It in Milia. . natus, ne audivissent quidem eos , qui venditabant doctrinam Eeelesiasticae doctrinae pugnantem. habeantur gratiae , nos sumus in unitate , nihil timendum est nobis a plaudo-Prophetis . Adhaerentes Ecelesie , quae ea

venundati sinemus quoniam semper subiecti erimus il-M-..cic contra qu reta inferi ι - νε δελ-e. operae ta- men pretium est in his veritatibus animadvertere , ut nosmet in fide nostra confirmemus, gratias agere omnia potenti, qui nos a pseudin Prophetarum illusionibus liveravit. Nonne sumus in Melusae sinu ν Spiritus seductionis quocunque obrepsit. Nunquid desunt sunesta experimenta, quae nos dolent pseud Prophetas in ipsum etiam Eeeleliae agrum late depopulatumem inferre λ U rum est pseud Prophetas, qui fidem eorrumpunt, non auditi : sed non desunt alii , qui mores eorrumpunt ,

rui maxime periculosi sunt, & qui post se magnum di-tipulorum numerum trahunt. Irim.

νω. In ipsa etiam Ecclesia inveniri possunt pseud Prophta Trophetae tae, a quibus sibi cavete maxime interest. Secundo loeo assem quamplurimos elle, qui tantum abest, ut sibi ea-veant a plaudo-Prophetis, ut immo illos inquirant, Si decipi velint. Addo praeterea pseud Prophetarum aucto-M minime exeusare eos, qui iisdem fidem habent;& non minus sontem esse qui Allitur, quia falli vult. Dico tandem uni eam rationem sibi praecavendi ab illusionibus plaudo. Prophetarum esse audire Iesum Chirustum, eiusque praeeeptis, quae nobis tradidit, inhaerere. Hi sunt illi , quos pseud Propheta tram nomine voeat Melesia. Utrum vero hi magno sine innumero, penes vos esto iudicium. Eos eos eite, ut ab illis vobismet secundum Salvatoris verba caveatis : Ao iam a 'ubrata . Illi sunt pseudo. Prophetae , & seductores , quemadmodum ineas Propheta testatur ; qui palpant peccatores . & adulantur illis , eosque in suis detinent iniquitatibus . in peccatores tuto in via iniquitatis perseverant, quia septi sunt assentatoribus sibi pituden--uus, SUM. BAL Tom. V. tibiis, qui malum pro Dono laudant, quὲ vinis adolent thura aeque ae virtutibus is ambigit , cum eere, tamus in vitium sieui sumus , ne fit perieulosae plenum opus aleae, ae etiam lethale cireumdari iis mortalibus , qui eriminosa fovent , ae muniunt animi nostri studia per laudes, aes usus, inanesque assentationes γ ouoties meeitor in funestis ipsius e filiis confirmatur sermo nibus eorum , qui ambitionem eius palpant , amorem divitiarum, ultionem, luxum , magnifieentiam , de qui virtutis nomen prosariam eo usque , ut illud applinent vitiis omnibus, qui virtuti maxime adversantur Nonne hoe illud est, quod Propheta vocat blandiri me

tori, eumque in itiiquitatibus detinere λ Si ergo iuxta Filii Dei monitum, praeeavere debetis vobisinet a pseud Prophetis, cavete etiam ab adulatoribus . Uenenatae laudes eorum quamplurimiim conferre possunt , ut invitis volutemini , tune vero potissimum cum adulatio eo procedit, ut scelus laudet, eique nomen virtutis an

Ex Ieremiae testimonio , illi sunt pseud Prophetae , F-Hoc

qui peccatori non aperiune iai uisaeam eius, in illum ad 'nisoriam nam Mens . Constat quamplurimos esse pec- me Meticatores gravisi morum criminum conscios , & qui expiari non possunt nisi maximis poenis . Liquet multos ex his insecta Menitentia, vel non ea perati , quae sit Peccatis eorum congrua, ducere tamen vitam tranquilia et 'I :iam , & multos etiam Ecelesiae Sacramenta recipere et intoniate a falsis γνο etia , videlicet ab illis , qui obteli, ae firmitatis desectum , non exprobrant peccatori vitae eius flagitia , neque animant illum , ut salutarem poenitentiae medietnam recipiat. Idem . In mundo p.lsim pseud Prophetae inveniuntur , d muleentes ab illis, quae a Iesu Christo uadita suerunt , pro sus abhorrentia . Nihil in mundo vulgatius auditur , νερον tae uam: Betti divites ; Beati qiii omnibus commendis per- ruuntur ; Beati qui magnas obtinent dignitates . .i- οῦ ω, o cunque haec placita es utiunt , nonne sunt pseud Pt sediphetae habendi Qui impugnat dogma aliquod in Mel G oos 1sia universa receptum, proculdubio, inter pseud Pt. phetas , atque haereticos reeensetur . Cur igitur liceat aggredi morali, praecepta a Christo Iesu instituta Qui dixit: Hre ost eaυών -um , dixit etiam: Bemi pav/ es , lites maloacti . Quemadmodum ergo haeresis est a si rere, Eucharit iam non esse eorpus Iesu Christi ; haei sis quoque est affirmare beatos quidem esse divites , pauperes autem miserrimos. Non lotum attendite vobis a pseudo Prophetis , qui Iesu Christi verbo adversam tur, sed attendite ut is , ne vos etiam evadatis pseud Prophetae docentes plaeita illis opposita , qua nos Dei

Mundi Salvatori non sufficit agere circumspectius eum , legis Doctore, cuius cor plenum erat iniquitate; neque aut e te satis est illi erudire Iudaeos ea de te , quae maxime ad ei Religionem spectabat; verum cum semper interitus esset illuminindis fidelibus omnibus , qui saeculis labentibiis reri . reos erant verituri , doeet , quamam sint maiora legis praece 'pla , eaque fila auctoritate eonfirmat . Hae sunt veritates, quae a nobis ad examen revocandae sunt . videte bonitatem qua Iesus Christus lueratur Legis Doctorem, qui ipsum tentaturus accedit. Admiramini sapierit lim , qui erudit Iudaeos in eo Religionis argumento, de quo vix verba ticere licebat , quin irritarentur, & se laces

Pietas Sancti N. illum magis eommendabit , quam doctrina. Melius doeebat christianas veritates exemplis, pte quam verbis. Hae magis patebant in moribus, quam in sermonibus illius. Aa hos intellitendos opus erat aeri xl exert ingenio , de eruditione . sed ad illos intuendos , satis erat oculos habere, ut liqueret, Doctorem, qui ita ad n ecti unguem opere complebat, quod doce et ore , menda cem esse non polse; Zelum eius pro gloria Dei sui esse

ardentem, amorem erga Elelesiam integerrimum, N. nitentiam austeram , orationem assiduam. Godeam in Et aio mansit Alexandrini , in tum eia ritulust Dis porum Uuia.

Edueatio Sancti N. saerat admirabilis, & propter imgenii selicitatem non communem progressiun Deerat in ' scientiis. In sectis Philosophorum nihil erat, quod eum falleret , sed illi satis scit naturae secreta cognoscere , quin illa vellet profiteri . Eloquentiam potissimum as- gressus est, di fuit Rhetor eximius . Irigenii vis, imaginandi saeuitas , iudieii soliditas , memoriae fidelitas , artium, & scientiarum politiorum cognitio, vocis suavitas, ae robur fuere dotes, quas ad hanc attulit pro- sessionem', & propter quas in hae enituit dicendi ratione; Se iam in senium processerat, eum a mundi am re secessit, & saeulari professioni suae vale dixit. Sed tanta diligentia reliquum sibi stadium absolvit , ut ominnibus illis praecesserit , qui celerius in stadium Ipsum fuerant ingressi. Illius homo vetus adeo perfecte in baptismo consepultus suit , ut repente hominem novum induerit . Mortuus est prorsus & mundo , de sibimet ipsi. Dinai Θρriani via m. Satis admirari non possumus Doctorem, qui cum fias s. m. cognitioncs usque ad scientiae permissae limites exite. oce in asmos produxerit , si ita loqui fas est , dididit reversri saeram illam lineam , qu Deus secrevi: veritates , inrtex ira

C a quarum

37쪽

Pro Communi Dc istorum Ecclesiae.

quarum m. Initionem permittit nae is , ab iis , quarum perquisitionem nobis voluit inter.lium: semper sapiens,& ventrabundιis iti altissimis elationibus suis, nunquam rum 'o vi in curauias id genus cogitationes, ubi Pseud uni si eo. Sipientes ariliquitatis evanuerunt semper eaecus sui inia ita: . scientiis, qu s hominum superbia Se nequi' ita excogitavit i satis sibi ratus est eminus ni tare seopulos, syrtesque huius ignoti pelagi , & ossic insa protendere braeliis illis, qui aberraverum; de eorum pes Deteris exemplo , scivit nonnunquam voluntariam prae ferte ignorantiam lentiae vanae ae periculosae. En, Α

citcne, iectissimi, quem vobis hodierna die velim alituere eoneeptum D totis S. N. Admiremur Dc ctorem , qui nihil ignoravit eorum, quae scienda erant a Sanctum imitemur, qui minit stivit eorum , quae erant ignorinis ea . Ex intimino ρνο dis festa Saacti rirema

Tomo Ia

Ullaiie fuit unquam scienti maior , latius extenta , . t magisque naturalis, ouam huius Doe, iis seientii, si Man ille eoneinnaverat stylum in acium redactum , atque concisum; cum enim multum cogi atet, opus erat, ut de quolibet argumento parum loqueretur, ut tramitra Gret. Hine ille eone iliare novit duas qualitates, qu rato simul inveniuntur, sueecisam brevitatem . eum in-eredibili eunditate, qua in re mirifice exeeliuit, per ordinem adna1rabilem , quo inlinitam serme disposuit multitudinem veritatum, pririeti piorum, argumentorum, quaellionum, conelulionum, Disiectionum , & responsi num tibi invicem velliti catena quadam connexarum ,

vinculo , α nexu adeo triturati ut a novissima divianorum operum eius quaestione ascensus fieri possit usque ad primam. Illuά veto Sancti N. doeitinim maetis v nerabilem essitit, quod hae mitis orthodoxa nulla est. Nam in Sanetarum Scripturarum explicatione numquam

in propriis luminibus conlidit , laeet ille per se sitis zrspicax esset , semperque praecedentem Ecelusi istieae

eis lueem secutus, videtur in eo totus intentus fuisse, ut Patram mentem illequeretur , ut liquet ex P tiosa catena, quam ille composuit ex locupletissimis misllum sentetitiis, qui volui:, ut ita dicam, mentem suam captivare sub iugo sententiarum eorumdem . Hinc riuia Iam proferebat propositionem , quam non confirmaret auctorit ite summorum Virorum; ita ut vix involiri valeat articulus, qui non sit hae de ficine munitus. Ex Syrimina mati,uum pro dis f. Saam

x. hie i, Secundum haec placita expurgavit seripta sua ab omni

, Ll 'Augmimi in naturilem e seisit ordinem. cervum illum divitiarum , que eonfusius et usae erant in libris

um labe gni illius Relixi liis magulti . ae dissipatis nebulis ,

O . 7- undere poterant puritati docti inae il-

si, lini lius, inseruit in operibus suis manubias omnium Doet Catholitorum , cum luminibus , quae ex propriuru' ω , i fi scientia mutuatus es . inum admirabilis eth. cum Phliarat Malem iosophorum Et linteorum vestigiis insistens, feliciter e viatat seo los, in quos inscitia rerum saeratum illos eo

llecit, cum simul ae illos tanauam duces elitie. sbi ilia os in omnibus erroribus colligit , Ee per Religionis

prin ripia emendae quidquid abnorme est in principiis seientiarum suarum , & ponit Philosophiam tanquam tyrocinium fidei, Ae christianae Religionis rudimentum. Post hoe prinei pium eredimusne era iam, rudemque illam excusare ignorantiam . in qια sumus immersi circa infinita nostri status ossicia Sed inter generatis cognitiones , quas Christi in i titulus exigit a nobis, nonne quaedam sunt i a vita mulli professiones , quae poseunt lumina , sine qitibus fieri minime poteit , ut alutem nothram operemtir p Tu es Ecclesia tueorum thesaurorum dispensator, ubi tibi plaueuerit , aperis αcliudis saetos rivulos , in quibus eontinetur pretium Redemptionis humanae : tibi deest neeeliaria e nitio , ut adeo petitulosam dispensationem protures . indis riminatim ei undis Iesa Christi sanguinem in cos, qui veri, & in eos , qui simulati sunt pmnitentes : vel te parem De statui huie tuo, vel te abdica eo ministerio, quod ipsi etiam Angeli reformidant . Tu sequetier es auctoritatis Principis, de fati populorum arbiter; minima verba ; quae tibi Haburitur pro Tiribuniti sedenti , unde tu dieis de bonis , honore , ac vita civium, iris reparabiles hibent ene ius, ubi semes locutus es. v. m. N. - . qui nciliis soliditatem, sapientiam, de doctrinam

opturae rioliis , quantum ille semper adversa .ani. io . . tus suerit spiritibus vanis, Se curiosis . Nullus unquam vas . fidei Doctor Evangelieus melius ea privavit rationem suam

iugo , nullus verius de propriis disdie luminibus,

nullus sincerius humanae mentis infirmitatem expertus

est , nullus plenius omnes euriositatis illecebras abi eit , vel fidelius Evangelieis institit vel tigiis , vel inviolabilius Beelesiae decisi rubus adhaesit, quam Sanctus

N. Nun auam in iis quaeitionibus, quae liberum aperiunt

aditum, tanta cum modesti , praecautione, ae verecum

dia, loquitur, de quis iis in argumentis, in quibus nihil vel Ecclesiasticis edictis, vel Patrum auctoritate san- eitum erat . meris eius hvrebit aneeps inter orobati nes, de obi. ctiones, quis ille sibi opponebat, plerumque silentiam servabat , cum nun poterat loqui post alios ; de quin ad irranii eommenta eonfiigeret, immorabatur ita erudita hae ignoratuis, quae siue lux est taei

tiae omnibus numeris absolutae. Idem . Qiram vis veritatis cognitio maxime exeellat , tamen

inconditum huius cogiminis desiderium riora evilae , quominus maxime nocens evadat in iis , qui sese illi iis v. ratis mancipant . Qiot sunt vani spiritus. qui ad exemplum tu eorum, de quibus loquitur Ieremias Propheta. linguam suam erudiunt , ut venditent i utundi mii dicta , qui temere sese impediunt iis perquisitionibus, qua illorum captum excedunt, ex quo plurimae subortiit tale chimerae te errores: quia multi sunt, quos supplantavit suspiei eorum, sapietis ait, & quos amor pri prius tri vamiam sensium suorum Ita ratiocinabitur Doctor ipse incomparabilis, & Sanctus hie Vir vitam suam regLbat, M. curidum praecepta, quae aliis tradebat. Nim laudo Samctum eius ordinis, euius fuit S. N. eo qtiod ignomvs rit seientias superstitiosas . atque diabolicas , quae sunt tot impiorum Occupat o. si ex hae ignorantia aliqii mpi respere gloriam posset , haec ellet , illam nori pi , Kibuit se quominus sitis eas cognosceret ad illa, oppugnandis, & hee phantasmata scientiarum a damonibus arit mala, ad aspectum hinus Angeli Luris evanui se . Illud vero Sari N. gloriolius est, iam ipsam seicturam qum dammodo ignotasIe. Cum ille lam per vaearet perqui itationi veritatum, sibi enucleandarum, fete rion ait Iad bat ad eas, quas ipse detexerat , ardenter concupiuiet

Communicare aliis eas cognitiones , quas adeptus D

rat, quin inde ulla sibi eederet gloria ; ae semper adversatus est pertinaciae, Astui, indocilitati, de arroga tiae sapientium, ea modestia, simplicitate, atque imaurugeritia, quarum nunquam ipsum poenituit. Iu .

Sanctus N. praeelara exhibet vim doetis exempl rnam cum laboramus scientias adepturi, non utique uisboramus, ut illas ostentemus coram homimbus , ut mmundo niteamus, ut viam nobis aperiamus ad taeuli t honores, atque divitias, ut expleamu, inexpl bilem humani spiritus euriositatem , ut evadimus aliet res ves actores praeeipui novitatum, que scarida tum eient, quae puritatem, de veterem Ecelesiae doctrimm corrumpunt, ut nosmet implicemus inanibus disputatiotubus, propter quas pietas in ipso sonte exaresci , ut etiam 1mmCr

mur in simpliei eognitione stetiti ventitis; sidui Deum

Ognoseamus, eumque facilius cognosecndum aliis praebeanu:s r ut amemus illum . Be illum impctilius amaripi utemus: Vir enim eruditus, qui mentus, ara. . iasque traducit in sacrotum librorum si uero cum ' ni, Π-tentionibus, nihilo innocetitior Elt illis qui vitam transielint in valuis saeculi nugis. Stientiae omnes, qt. X ad Dei cognitionem minime perducunt , cognitione, tam-ries , quae ricin adducunt ad eius amorem , inanes, ae inutiles sunt. Dem. Quaenam recentes laudes a me tribuendae riori essent FH . .

Sancto huie Doctori , si vellem illum exhil, te repletum luminibus , ac talantis neces latiis ait ministerium ad ampliora. ae sublimiora Religionis munera su latum ue si adniterer eelebrare inlati sabilem ratum , qui totum illum stitus sui ostietis impendetrat; eloquentiam hi unctione, ac robore pleriam . qua Evangelicas an nuntiabat veritates; ineo utum firmitatem, suam prae- sttulit ordinis sui gloriam propugnaris ab ipsis Incumbulis ah invidenti x laeestitam : lmictam illam vim, qua omiti s impugnavit haereses, bisque tunditus evulsit per ea prane pia , quae vel illas dirivant , vel praeve tuno Ita mentia Dei siit admiratione digna in Sancto N. Sed hoe exemplum adhue minus aptum est, ut v bis stupore in , quam consistonem iniret t. Tandum enim nobismet persuademus noliram de praeripuis notirae R

ligionis offens ignorantiam pia te mereri aliquam excusationem, cum abutentes eximita hoe sint tu , quo a

litus donati eltis , illum impenditis , ut adipale anulutot perit illosas vel inutiles eognitiones , cum ex eo quod aliena non rapitis, adeo prodisi , vel avara estis rerum vestrarum ; cum diliscritiam , curamque vcstram collocantes in eriminibus quibusdam evitandis , quae perhorrescitis, ea vobis licere vultis omnia , quae quia minus sunt turpia coram hominibus , non ideo minus sunt criminosi coram Deo ; eum viventes sine mentis eoilectione , sine oratione, sine asteti et nam librorum lectimae, sine actibus fidei, spei, de eharitatis. cruditis Missim, vel eontiones aliauot, quibus interellis ex Onsuetudine apud vos locum habere po:ie Religionis BeChtilliinismi . Ex vota ino Pan ον is νι- ro aio ies

Mirum este non d)ha si magnus hie Dri servus, re- ,- ω-pletus tanta pratiae a filuentia ejludit in seripta sua dulcedinem, deli virtutem adeo am bilem reddiderit, ut in omnibus legentibus illi et eat desiderium ili vis ali quen- νεν υ dae . Uberrima effusio unctionis Sparitus Saneti tantam asterebit sui vitatem , ae vim vcrbis illius , tantam benedictimem, ac succeitum zelorius, ut pr pst mni ritum haereti orum numerum converterit. Hinc ferte iudieium

de plenitudine gratiae, qu illum repleverat Deus. Pr Loto fructus, quem caelestis eius doctrina protulit, ipso vivente, Ae quem profert adhue quotidie. adeo ma

tabilis est, ut quidquid diri potest Oxstipi r t: N si modo invenire:itur Evangelici Doctores satis fideles, ut per illius spiri

38쪽

Pro Q mmuni Doctorum Ecclesiae. 39

spiritum agerent . &nt divina illius precepta sequerentur, vix credibile quantum de Deo benemererentur, quas coronas lucrarentur , & quot animabus prodessent in MS, quae ad spiritum, & ad eorpus pertinent. Nullum est honorum operum, aut negotiorum genus, quod illis non neverteret eum ilitate, suavitate, profunda pace, &Incomparabili tranquillitate. Sed magni huius Sancti vita perfecte e formis fuit doctrinae illius; & omnia ad api.

em opere eomplevit, quae docuit. Dicere enim possemus

illum fuisse magnum, atque admirabilem in rebus mini mis 3 & mirum in modum puvulum & humilem futile In rebus magnis i sed semper sibi parem in utrisque .mιa I sis in P. . Mctem -- iura ad D riιiam eruditine ηmatis , sapiens ait , fuge- stelia is arrentiam . Hinc satile 3 C e. Dia coniici potest, quibus gloriae radiis Sanctus N. in extomm . redimitus est, quandoquidem actiones eius tanta in luce carus arit in terra, & sunt veluti sons inexhaustus, unde tot Doctores hiuriunt adhue lumina puriora. Non m Tor hic recensens vobis nomenclaturam divinorum libi Fum, quos est elucubratus, elogiorum insignium quibus a Summis Ponti litibus, Aeademiis, Universititibus e

decoritus fuit; honorum summotiim, qui ipsi delati sue- Tiant in Conciliis, in quibus aliquando Patres illius verisbῆs usi sunt ad decreta, ea neniae conseribendos. Im- moror solum admi tibili huie oraini , secundum quem mnia digessit argumenta , qtiae pertractavit. Qui in sciem iis versiti sunt, norunt, quantum debeat sestola Dixi

xi huic incomparabili . quod eduxerit infinitam ferme

multitudinem quaestionum , veritatum . principiorum , conelusionum ex ea caligine, in qua quodammodo erand epulta . Hie viam litavit eruditis viris , atque Τhe

logis, qui eum subseeuti sunt . M illius vestitiis Sel,

Ia inllitit, aliue insistit . Profunda eruditio plerumque Cum Obscuritate , atque ariditate coniuncta est 1 sed Sancti N. charactet eth altillima Religionis argumenta tanta perspicuitate , quanta unctione tractasse . Ordo , quem in scriptis servavit, omnem proscripsit Obscurita tem : Lumen , quo insignis hujus hominis mens erat illiti trata , videtur usque ad locutiones eiusdem triti

si ille e Seripta eius adamantibus videmur similia , quae quo solidiori sunt, magis nitent; & satis eit illum p

cententim sequi , ut bene intelligatur . Caeterum move mur, & aedi deamur aetiue ae dotemur , & illuminamur opera eius legentes , & ubiciue nanciscimur absconditum marina , ω nescio quod enicax secretum , quod Dei spiritus eommunieat letibentibus seeundum ain trus suos, & iis, quos suis luminibus replet . Ex Speiam νυ Panetri-- ρνο dis festo S. rapina Aruicaria ,

μή sui. Ei blinistri subalteriti rationem reddere debent primo Pa-De o e. stori a quo missi sunt , non solum actioniim , verum δεῖ i. doctrinae sitae. Hane illi eum sineeritate exponere debent sine aequivocatione,&sine dolo. Pseudo-Propheta suae. potest quidem veros sensus suos dissimulare; in ore quidem gestare sacrum verita is nomen , licet eor eius minua eis tumeat . Huie facile eli homines fallere , sed

Filio Dei sutumne iacere potest δ Doctor qui non semper respicit finem blegis , qui est Iesus Clitis iis, & 1inem praeceptorum , qui e halitas est , eertissime e trabie alios in errorem impellens. Satis non est Pastori, dii ctoti, superiori habere virtutem; scientiam habeat opus est e quae si deerit illi, repulsam seret a Principe P illo-vum , atque inter hypocritas amandabitur . Bona fides non excusat ministrum Evangeli eum, ubi agitur de do et ritis . Prae eupatio, pertinacii, educ tionis praeiudiacia non ciliciunt, nisi ut noeentior habe itur ; Laee sibi cavere debuerat; veritas habet elia tacterem, ex quo sa-cile cognoscitur, cum sincere amatur, & sincere inquillitur. Ne concedas, Domine, Ecelesiae tuae nisi Ministros illuminatos ae Ociles voci tuae 3 communis charitatis ejusdemque doctrinae vinculo coniunge et fac , ut mutuo se amore complectamur omnes, ut omnes eonflato consensu sese diligentes laborem, unum sensum, unum eundemque habe int sermonem. P. ta Muialia iacui ritu ux , Mo is novi Testam/nιῶ , Tomo

Revet tis Nemo est, qui pro se non iactet Seripturas , sed pros, . singulorum senui, atque interpretatione explanatas. Rudis siriniri hin semina , mentis exiguae. ac imbecillis , se divinitus inspiratam putat, ac praesumit, se Sacra Biblia intelligere. aeque ac Con ilium. Interpretatur, docet, prophetat, eique aures praebemur . Nonne hoe nostris quoque diebus visum est inter haereticos 3 Ptosecto finitismus in si viduus eli eomes Sectarum Haeretiearum; nemo ignarus est qui se Doctorem non putet . Adeo verum est, Litteram sine spiritu occidere, Se spiritum dumtaxat vivitieare . Sed hie est Spiritus Iesu Christi, atque Ecclesiae , nota autem Oititus meuliam et . Adeo perstrisum erat Sancto huie Doetoli de hie veritate : ut licet Iesus Christus ipse illum docuerit , voluit etiam ab Ecclesia confirm si in hae bona doctrina sua , priusquam hanc traderet aliis, innuere hoc pacto volens, quanta reverentia , &obsequio eoleret Eeclesiam. P. Craisis Test, s. Pharisaeus uuidam ubi audiit verba fieri de divina I q- re oo su Christi doarina, hune in pretio habere coepit , desineete ab illo landitus edoceri cupiit, de oecasionemate ras, cum eo colloquendi procuravit. Licet sectae illius D

Suvl. sibi. Tom. U.ctore, super ,ia tumescere consueverint , audiit tameri ritoris. humiliter prim. Salu .loris rudimenta. Ecce prototypus Clitilliini Religiosi viri , qui sinerae eupit et se in suo h εi.in statu persectus . Debet primum amplum animo imbissim doctri . re eoneeptum huius persectionis. i. Illam ardentis eo cupaseere. s. audacter illam aggredi . negliciis dissi lutatiauis, quae in eo lio hoe exequendo possunt meu

rere. 4. eum humili d ,eilitate audire Iesum Christum, rui loquitur vel immediate per se in oratione, in me itati ne, in spiritis ali lectione , vel solum per os Diare storum, aut Superiorum inorum, qui Dei ipsius apud se locum tenent . o felix anima fidelis, quae hoc paet

fertur ad persectionem l Favente gratia tua, Deus, certe ad beatum perveniet terminum . ad quem tanto ardore fel inat . Morazis nisi Testamnensi PMνis to Neuiuia ,

Tomo I.

Superior, magister, qui aggreditur docere salutis selenistiam sperare potest . se Divino spiritu astiuum esse, si z: 'ia, Meam rationem se euius fuerit, qua usus est Iesus Christus erga discipulos sitos, videt ieet: I. Si illos quovis tempore, quovis in loco ., quavis hora eam humanitate, ac υ,- -atuavitate excipit. a. Si patienter eorum sustinet imper- eiipui .

sectiones, aliaque vitia, quin fatigetur, quin illos repet lat , quin amare & aeriter illos exprobret . 3 Si illis erudiendis , atque efformandis in omni ehrimanae vitae praxi curam impendae ; si illos suaviter , de opportune monet, si prudenter eorrigit. Hoe pacto se gessit Iesus Christus eum Evangelio Pharisaeo, ita quotidie se nobitacum gerit. Quae lenitast quae pitientia i qui heiu, i liis temur hasce virtutes erga eos , qui nobis subiecti sunt , Dominum nostrum precemur, ut eas nobis largiatur; ipsi

pro viribus eas nobis comparare ememur per curam, ac

sedulitatem, necnon per fidelem divinae gratiae eortus nis

sionem. Idem .

Quieunque est extra Ecclesiam, quicunque extra urit litem Leelesiae doeet, Pseud .l torii ta est, & lupus ra- imirari e pax. Hoc Sanctus Cyprianus alseruit. Sanctus hie Doctor ait, ubi quis d et extra unitatem Ecclesiae, quaerendum ia in . non esse, quaenam sit eius doctrina; quoniam audiendus non est, ex quo novam erigit cathedram, & ab Eccle-sae castris recedit. Ita Santius hie respondit interroganti, quisnam est et Novati amis, & quae haeresis eius ρ Sanctus Cyprianus respondit: Uod spi ctat ad person in No variarii , de qu scire cupis , quam retens fio resim in Ecelenam invexerit ι primum scias, nobis inquiret dumelle quid do it; docet enim extra unitatem Ecclesiae.

Ecce , Auditores , verba, quae nunquam satis meditari

possumus . Quicunque dorent extra unitatem Ecelesiae, audiendi non sunt ; tametse non eli doctrinam eorum ad examen revocare; satis est eos perfusas esse , & ab E clesiae sinu aufugisti . Cur autem audieridi non sunt λ quia ex quo divisionem, ae laeessionem invehere student, de gregem dispergunt, jam Dra lupi rapaces . Annus Evam

solicas DominI Lambere , Toms 3. Sanctus hic Doctor tanta cum perspieuitate Scripturae Sanous hie verba explicabat, verum eorum sensum aperiebat tantaneilitate tanta gratia, unctione , & fructu prae caete- quentia oris omnibus qui eadem interpretari profitentur , ut dixisses, hune unum habere elavim eorum, &lmitens de deplor ibili Eeelesiae statu hoe pertractabat argumentum

tanto lumine, tantaque earum rerum , quae mox eoru

gilse vidimus , praevisione , ut tibi visus esses audite Moysem descendentem de monte, ubi cum Deo fuerit Conversatus . Tamen quantamcunque scientiam ille sibi eompirasset, nunquam ad agendum palam prodire voluit; pro viribus in tenebris eelare voluit divinas eognitiones , propter quas renidet tanquam sedus in aeternitate ; de omnia contempsit honoris argumenta, quae ab hominibus recipere potuit let, expectaturus coronam, quam in caelo Deus reservae Doctoribus suis . Ex vita Cainianam do AHullo lik i. Sanctus hie Doctor non secus ae Moyses alter , Te- Sanctus Mequiequam eelare contendit gloriam suam, apponens imtegumentum luminibus suis; haee enim ipso invito sul- i. 'rebant , & existimatione , quam illa huic conciliaia sitim. iam bant, illum quocunque praeeedente ac subseqtiente iuii erant, quod oeulis umbra . Tunc temporis nulla se- 2 h. re momenti alicuius gerebantur negotia ad maiorem Dei tennisam cultum , de gloriam ι nulli habebantur coetus Patrum, vel Doctorum pro necessitatibus , ves persectione ansemarum: nullae n1 bantur collationes pro haeretieorum conversione, ad quas ille non vocaretur. Om ibus intererat consiliis ad Deum spectantibus , R eredita sui Dset deesse aliqua divini si iritus, qui eoetibus huitismo, prae se debet, portio, ritu illis Doctor noster interfuillit.

Queineunque taeuli nostri Patribus eultum atque o, iis .i iservantiam debeam , audeo dicere, licet Sanctus N. do ctrina emineret , doctrinam tamen, de conversio em horetitorum non solum effectum esse profundae eiusdem mi inatim scientiae, sed etiam prolandissimae eiusdem humilitatis. Et vere non est cur moremur , in operibus id genus , doctissimos non semper eosdem eine, ac selieissimos; de Deum non semper gratia sua prosequi eam scientiam . ruae saepius cum ambitione est e itincta. Mirum esset, quod olim potuit Angelos in Apost tras eo vertere ,

39쪽

o Pro Communi Doctorum Ecclesiae.

Tantum abest, ut eredamus Doctas sui Helbos ab haeresii

aliquem eonvcri re M se, & antiquos errores extetminare, ut rem mignam ficere videantur, nisi velitibus

ieeentes addideritie ; εe humilitaris est , quae virtutum omnium fundamentum est , laborare pro fide , quae cit Religionis fundimentum. Non quod scientia nec stiria non sit ad animas ab errore, ita quo sunt, educendas ,& illis , quam S. N. possidebat Lminenter, non sum mitti illi opem attulerit ad eos persi radendos, qui veritati resistebant, seu ad revocandos eos , qui a virtutis semita aberrabant; at si volumus lianc validam esse aevictricem , exuenda est arrogantia i tu , quae illi ad

naturalis est, & induenda abiectione, & humilitate Jesu Christi . Subiicienda .in eum toto fulgore , lumini

busque suis scientiae Iesu criicili xi. Et ut me expediam verbo, in huiusmodi occasioniblis, ubi agitur de reparandis detrimentis , quae lapsus fratrum tirati roriim E elesiae intulerunt, adlaborandum est non secus ac olim

labori vaeabant Israelitae in Templo Ieruialam . Arma

prae manibus habenda sitnt; ita tamen. ut memoria toneamus verba , quae illis tune temporis dicta fuerunt . Domum Dei testitutum iri non humanis viribus , sed spiritu, ac potestite Domini. Ee ιDa di ID L. Eo νHis l. I. Dcti. . Sancti Patres credideriint, veram charitatem erga fi ci . m. mines exigere, ut vehementibus, aeribiisque scriptis in eorum crimina inveherentur; neque veriti sunt hanc laedere charitatem, & habere pro maledicis, atque detrictoribus, ea pilam eorripientes, ubi erant publica. Ex stim vertitit, eos, qui publiea perpetrabant scelera, vere

illos else qui vera signebant Mandala, & eos quibus Ie-Mis sus Christus dixit: Ua m do a et a sui peν quem Dandatam venti & e contra hi erant illi, qui iis occum

rebant , eaque suffocabant , & quos Iesus Christus ad

hoc pietatis officium hortatus fuerat, cum dixit: Neee o est, ne famia a. Abbatis T appeusis. Flossem Loeus , quem Setiis , Pharisaei, di Legis Doctores N. apud Iudaeos tenebant, longe amplior erat cO, quem Di etores tenent in Beelesta: quippe Dominus noller dicit illos sedisse super cathedram Moysis, S praeeipit, ut o servent homines, quod ab illis docetur . Nihilominus eminens gradus, ubi positi erant, de ne litas , quam habebant, ut sibi populorum existimationem conciliarent, ad hor ut illi docilitiam suam sequerentur , prohibue-vunt, ne palam Iesus illos eorriperet, & modo terribili, fulmineo lue eorum vivendi rationem abiectam , &cupidam increpitet λ Nonne illos vocat hyocritas, in

er omui tiri ita 8 Nonne dieit , illos ita oculis hominum iustos videri : intus vero di siluere hypocrisi , Niniquit iter illos extrinsecus tergere calicem, ac lancem, cum interim eorum eorda sine pleria rapinis, & impu-dirmis Et li et quidam ex illis Doctoribus illi respondens dicat, i tam ita loquentem eos dedecore affeete: num ideo ciniit eorum nequitiam in lueem proferre 8 Vae Doctotibus Legis: a regi, enim νse a s-ia , o i om

li monuerant eum , Pharisaeos scandi lirari ob eam licem lim, qua errores eorum corripiebat, nonne respon

mine , i l quod amini: veros Dei ministros e contra plenos elie viribus. 8e totaliantia; & eum agitur de gloria

. - ί se eonsecuturos sperant. Primi illi cum sint suarum eu-uievi. piditatum mancipi1 , semper praesto sunt ad atterendam

iniquitatem, atque mendacium ι posteriores vero Hhi quaerentes, nisi placere Deo, nonnisi propter v critatem agunt, atque tultitiam , & cum illi humano tantum spiritii agantur, hi aguntur spiritu Dei. euius organa sunt, atque minii ii . Pol quam Sancitis hie Doctor conatus

suerat populo suo errorem auferre quoid Pseudo-Pr phetas, qui eidem maximo erant incommodo , illis alterum ius it non minus terribile laqueum, videlicet ti-ctae pietatis, quia nihil terribilius es , quam decipi eo in cultu , qui adhibetur Iaco . Ex se igitur quaerit in nomine populi , id osteram Deo , quod sit dignum ipso Num genua illaiam eoram illo Num offeram illi hol iusta 3 & statim hoc addit responsum, quod appellari potest totius pictatis compendium , quod ipse Dei Spiritus per Propnetam deseripsit: O homo, di- eam , quid tibi prosit , S quid a te expetat Deus ; ut videlicet agas secundum iustitiam, & diligas miserieordiam, & ambules coram Domino eum vigilantia plena

metu, ac reverentia. Vitis 'ophetaruns, πι- 2.

Errat, qui putat unicam discendi rationem esse libros vera /evolvere. Plerumque magis proficis ad pedes crueis D minicae, quam legendo eodices. Iesus Christus rationis oratio. tempore animas nostras alloquitur, illas erudit, illis sua secreta e munieat. Qiid non proficimus audientes magistrum adeo pirarum seiuntia, atque saparentia ρ Prudentes laeuli, qui humanis Omnia subsidiis accepta referunt, intelligere nequeunt aliquum perorationem doctum evidere polle. Sed saliuntur. Haec vis et , quam Sancti s cuti sunt, ut se doctos praeberent. Fatentur omnes, sese lentiam suam debere oratiorii, se Omnia, quae sciunt,

didie ille sese praebendo Iesu Christi discipulos in oratisne, & se cella. Denique seientia, quae praesertim in D eiore requirat hir, eli scientia Sanctorum; haec scientia illum Iesu Chriiti discipulum eoni lituit. Ηxe scientia e cet illum uti omnibus iis cognitionibus ad salutem suam , di fratrum suorum utilitatem. Qius ibit inseias in oratione Dei Filium divinam hanc scientiam animabus comis munieate 3 Sanctus Augustinus de masna hae vetitate in Epistola quadam nos eludit . Tradit duas artes eximias feliciter dissicillimasqimlibet quaestiones erit dandi, Or timem, & animadversionem . Mox verba Deit de utilitate, quam percipere possumtis ex studio , doctos Viros audiendo . Sed praefert praeferendεs ellis duas illas

rationes, quas re adhuc integra proposuit : neque ambigit , utrum oratiorii maior vis iiise , quam studio . Seientia exleste domim est; ad Deum igitur e fugiendum est, ut illud assequamur. Ne speretis citra Domi- ω auxilium vos quidquam prosccturos . Hine fit , ut praeditus virtute Doctor, qui prudenter agere vult, an tequam studiis vaeet , primum ad Deum eonfurere ,

Sanctus hie Doctor nequaquam Dei Legem didice- ς- rat , ut eam alios dumtaxat doceret , sed ut ipse illam exerceret; quapropter ad normam illius sua e si ' τlia dilexit; at suas cognitiones composuit , ut illis Hoc Mini uteretur seeundum repulas sapientiae, a qua illas are petat. Et eo aptior factus est, ut alios do er e , quia octii alti. . illas primum exercuit , quam aliis traderet . & tanto dignior erat, qui meditaretur, & penetraret secreta Dei, quo melius noverat sumere sibi pro regula vitae suae veritatem, quae eidem erat aperta. Dcus foedus pepigit eum hominibus: hi promiseruiat se illi obtemperaturos; ille vero horum Obedientiam remutieraturum . Samens hie Doti tot gloriam sitam in eo constituit, ut Dei Legem eognoscerct , ut illam adimpleret , ut alios doceret , de ut hominibus diceret ea solum quae a Dominoace irrat et quia hominibus illius foedus , ae verbum nuntiabat, ae unum illum inspiciebat; quia unicam D mini sui glori 1m, non autem propriam inquirebat,nus Ciu istianus , Temo 7.

40쪽

PRO COMMUNI CONFESSORUM

QUIBUS ECCLESIA HOC TRIBUIT NOMEN,& qui passi sunt persectitionem pro fide, justitia, &α

Det hodierna die tribu it Eeclesia indiscriminatim Confessoris nomen Sanctis omnιbus . qui neque Apostoli, neque Arari res sunt, sed φιi, in quocunque statu die ina Proridentia illos coluradierit. saulctificati sumi, scimus tamen Chri faue mlitionis initio , ct dum prima DPiermit persecutis es, neminem ex Sanctorum numero titulo Me glorioso decoratum D se , qui propter Religionem pasus non fuerit , G hac tu re prae ceteris anima fortitudine non enituerit. Scire etiam debemus illustrem Muc titudo tali in preris, crhonore in primitiis Ecclesia fuisse . tit qui insigniti fument resistendo promisis, ac minis Persecutorum , vel qui non cessissent contumeliis , quibus a ciebant- , haberentur toto vita suae spatio tanquam Fidei propugnatores . Ecclesia decus , atque praesidium ἰ sed etiam post mortem illis redueretur cultus peculiaris . atque in Arartyrum Abo recenserentur iri , qui euecti erunt miseriis , quas passi stim in exilis , in carceribus , atque cruciatibus , licet mutio post tempore ad plures abiissent; atque membrortim suomm mutilatio habita es tanquam nota heroicae fidelitatis , cr Jutis diagnum Paneorici a gumentum.

Putandum tamen non est , primos dumtaxat fideles meritos fuisse in peetriari fessu , in quo sis accipiamus , illustrem hunc Consessoris tituliam . Hoc elogium est, quod Ecclesia non abnuit iis etiam qui hodierna die patiuntur ob defensionem, vel professonem fidei suae in regionibus δει is cognitis . Non enim desunt , qui

exudes sunt , atque extorres propior hanc causam, qui in exilio suo vix alι quod iudiemam perfugium ue qui omnibus modis exagitotur.

PRO COM Μ UNI CONFESSORU Μ,

Qui hoc nomine proprie ab Ecclesia vocantur, & qui passi sunt persecutionem pro fide, justitia, &c.

me Ilum fuit tempus , Auditores , quo insIM V mundo innocentia exagit lex non fuerit, &Phrix et dicere sis est primam, ae Litellissimam omia

ritum persecutioniim exm mille , quam satanas invideris hominis felicitati excitavit

.-in illum eum adhue in innocentiae statu vertiretur . Deinde invidia, quam crudelis Cain fovit adversu Abel insontem , impulit eum , ut huic vitam eriperet, ad quem odit, atque invidiae gradum non ev sit , nisi quia stater suus iustior erat ipso , ut quidam Apostolus inquit. Necella non est plura in lege veteri exempla quaerere, ne iue diuturnam repetere petr secuti nem, quam Ia ob palsus est ab Enu ratre suo; neque illam , quam fit ut es Ioseph huic consti vere , qui propter innocentum , de egregiis animi dotes erat patritio dilectissiimus a neque illam denidie, qu1 Saul afflixit David hominem secundum cor Dei . Solum testimonilim protomartyris Sancti Stephani satis probat hoe in acri illi reprehensone, qua Iudaeos exprobravit, videlicet Prophetas , lieet sanctissimos , iustissimosque evadere non potuisse sutorem , & crudelius persecutio

Si in lege naturae, S: lege seripta virtus , sanctitas ,& innocentia iti patuerunt acerrimis persecutionibus, quid cogitandum est de lege gratiae, ac de Religione, quim Iesu Christus instituit Relisione, inquam, quae praeclare reparavit innocentiam, euius primi Patres iacturam seperant 3 quae restituit iustitiam, at murum integritatem, quam Idolorum cultus proseripserat, de quaesita hominibus eontulit semet sanctifieandi subsidial N stis, quanam rabie Tyranni illam fuerint perseeuti; n sis e contra, fideles, qui illius partes amplecti voluerunt, ejusque gloriam sustinere , omnes exhausisse pinnis, atque tormenta , que hominum saevitia potuit excogit ire, Erclesiilliei hiltoria mille nobis exempla su teduit, quae in Menologio reseruntur ; quapropter mii de hic re prolixius disterendum csse non puto ; sed suppono, ut eum Ap stolo dicam : omnes , qui ieiuneris visere in cli isto Iesu, te sie ienem parientuν. Auctor

Ne vos haec irritet veritas, Bre vete, ne hinc scan. dili occili utrum arripiatis; quippe silicitas, S incompa rabilia bona, quae persecutiora, s proturant illis qui propter Dei gloriam putuntur. efiicere debent, ut hi term xima beneficia , de eertillim amoris Dei pignora habeantur: ita ut Dei Pilius, qui eadem vetitas est , jam iri antec. Lim beatos vocet eos, qui patiuntur : Beati , i pe eeturi em patiun ur δνσιεμ j listam . Hoc ipsum bonum impiorum persecutiones pariunt bonis: illos plerui,.nue tuta tur in gratia , de in Dei servitio confirmant ; sed quia alios quoque illae peti urbant , dicere possumus, in hoc veros Dei filios a siliis taeuli distingui, ut loquitur Scripetula ; hi sub persecutioiabu, cedunt, &resistere nequeunt irrisionibus, atque detracti nibus, quibus ipsortim nomini cisti eitur; robii illis deest sustinendi Odium impiorum , bclium , quod sibi ab im

probis insertur ι verbo, persecutiones , quibus agi zδΠ- ta stratoc-

tur. Pudet illos, se pila i pro iustitia, ac virtute Pr fiteri, timent ne se irritas, despectosque videant, di ne de , his habeantur tanquam homines rudes , imbecilli , & qui stat at .sti. Usam quoque vivendi rationem, & mundi officia pro uis ignorent. Idem . Vultisne cognoscere iratam crudelissimorum persecutorum potentiam λ Dei Filius dixit vobis. posse illos quidem eorpus occidere; sed addendum est, posse illos v bis infinita eompirare bona, & nihil praeserendum este iis suctibus , quos ex iniuitis perseeutionibus suis v Ierat recipere. Ut hac de re vobis persuasum sit, atten datis sistitit ad Salvatoris verba : mari, qαι tersecuri neis talitintur ore. Quis magis prodesse potest vobis illo , qui vobis tutum suppeditat medium, quo recense mini in numero Beatorum, quibus in caelo magna me ces reservata sit λ uomodo loquitur Tertullianus , ubi verba Leit de perseeutionibus quae in Christianos urge-bicitur/ Vitiores sumus, dum morimur; eo ipso momento, quo perimus, egredimur e m nibus vestris , de libertatem nostram recuperamus . Cruces de quibus sanp. imur, rogi. qui circum nos incenduntur , ut co pora nostra comburantur, sunt victoriae nothrae trophaea, sunt victoriae nolitae ornamenta, & currus triumpi alis. Verum est , cum alii vos persequuntur, de exagitant ,

fieri poste quod etiam stequens usu venit γ fieri, in

quam, poste, ut non solum temporalia bona amittatis, verum etiam anima vestra vulneribus saucietur. Huiusmodi sors est eorum, qui obmurmurant, queruntur, a spem abii riunt in tribulationibus. Sed haec vulnera non intulit vobis, qui vos per se attitur; vos praeci stui auci

res estis velliae eata initatis. Si intuiti fuissetis Iesi Christi eonsilii , si vosmet illis subiecissetis , si novillitis fluctum ex tribulationibus vestris percipere, frustra per se tot sese sutore suo praecingeret ; quidquid facere

posset , in eo situm et L t ut eriperet vobis temp. ralia bona, sed Iongius proeedere non posset. Donec iactu. ram hane pateremini, quae levis est, colligeretis in annma vestra gratiae thesauros I se pretiosiores bonis omnibus, quae vobis suillant erepta . Hoe veris Chritii fi delibus persuadet, homines nequiores metuendos non esie, & illum solum metuendum E se , qui postquam o LM. υς.

Leari , qui perseeurionem ras tantum ρκουν iustissam . Attendite ad verba Salvatoris. Omnis, qui perseeuti item patitur, non ideo se bea: um exilli triste debet. Iesus enim Chri ius eos taluum Beatos futuros pollicitus est, qui persecutionem passi fuerint propter iustitiam . Sancti Patres do uerunt, eos , qui extra unitatem Ee-elesiae palli sunt , abusos esse verbis Filii Dei eum iis dem uti volebant, ut ostendererit se beatos esse , quia