장음표시 사용
361쪽
stra dissoluatur, quod habemus domum non , auu factam aeternam iu
nios, ie,stes straeque naturae infirmitate hic assertum est, hoc ipsum ad Gu, i sio alio 'lio su passionemri mortem trahi quoque potest. Nam haec A
&hristitiam ex etiam trumque affectum excitare nata sunt. Tristitiam qui citanti dem, dum poenarum acerbitas earundemque cause, quae utique peccata nostra fuere,animo pertractatur; titiam vero, dum singularis illam Ea misericordia & charitas , qui hominem usque adeo dilexit, ut propriiFili morte& sanguine, vulneribus illius in ederi voluerit, serio perpenditur. Ad externas vero lachrymas quod attinet, ear non octo ex vera animi tristitia oboriuntur , verum interdum quoque ex quadam sensus teneritudine Contemplatio contemplationisque suauitate Liquescit enim animus, ines
sinas diffluit, dum immensam illam in 1 erga hominem nε sed externis benignitatem, clementiam intense expendit Sed cin uia τό ut 'I ni quo tu Q, dum rei amictae quasi deploratae inopinatum aliquod gaudium vel gaudi argumentum accedit, aliquid eiusmodi nonnunquam contingit. Comperti sunt enim non semel.
dium iiii E dum im quod praeter sipem in amico Vel liberos, quos extinctos puta necati bant, forte incidissent, prae laetitiae magnitudine illachrymarentur, nonnulli quoque, qui omnino di luerentur. Terri ei morosi COLLIGER hinc licet, homines morosos, tetricos, agredi et homuiς i stes &c qui absque molestia taedio cum nemine vivere, cum
nullo pacate vertari queunt, perraro vera deuotione ornatos
esse. Si quidem vere deuotiis spiritales non solum ex primaria laetitiae causa, quae est diuina benignitas animo oblata, in Domino sunt laeti affabiles verum etiam ex secundaria, quae est priuata miseriae, prout sanabilis olimque per CHRIs Tubi sa- Tristi:ia quae se nanda concipitur,consideratio Quandoquidem tristitia, quae se- i. iij. H uΠdum εν me it, qualis solet esse Sanctorum, semper cum gau- gaudio coniun dio coniuncta est. Hinc illud Augustini:Doleat,& de dolore gaucta est, eat. Sic magnos quosdam Sanctos semper hilares, semper in Donain istos, nec non omnibus, quibuscum agebant, gratos acceptosque extitisse legimus. Et de deuotione, eiusdemq; primariis causis Meffectis haec breuiter;de oratione, quae secundum inter
362쪽
inter internos religionis actus locum obtinet,similia sere in considerationem veniunt.
' T. vero oratio propter singularem Virtutem p a longes vir cellentiam, qua pollet, usumque necessarium, Vir tus pud ius a nonnullis appellatur: imo vero virtutum o virtut δή ninium maxima; per se tamen non est aliqua infusa vel innata vel acquisita virtus: Quandoquidem omni omnino verae rationis virtuti aliquod semper vitrum opponitur, orationi autem nullum peculiare vitium aduersatur. Ad haec virtus cst bona mentis qualitas, qua&recte vivitur,&nullus malevtituta ratio autem neque mentis qualitas est, nec semper quoque cum bono usu coniuncta est. Constat enim, fures,adulteros, sicarios, aliosque id genus nequam sceleratos homines, ne crimine vel flagitio quod animo conceperant, deprenensantur, multum saepe orare. Tandem Hugo Victorinus constiti ut tres cotemplationis partes,lectionem, orationem,&meditatIO nem: sed lecti, meditatio non habentur inter virtutes ergo neque oratio quoque inter eas censenda est, cum pQ authore par omnium sit ratio. Sed neque si qua virtu quoque esset, Omnium hiarnsis oratio statim prima vel maxima esset: Quia licet concedi pollet,inter morales primatum obtinere, Theologici tamen in crior citet, haestantissima
praesertim Charitate; haec enim secundum Apostolum intero es
Us et autem oratio proprius religionis actus. Nam etsi nos nostra oratione nihil quicquam Dii Opt. Max praestemus, si id solum spectemus, quod orantes petimus sed aliquod potius beneficium ab eo expectemus; praestamus tame illi aliquid, si plana petitionem secundum se, vel ipsum petitionis modum conlideremus. Nam quicunque aliquid ab aliquo petit, ipsam et petitione se inopem, alteriusq; oped gratia indigentem ostendit, adeo-Que illi, quo, quod sibi deest, petit, tanquam superiori, opulen- 2 tiori,
363쪽
Matth. 4. Oratio intellectus , volunt a luri includita
tiori,&praestantiori sese submittit. Rursum quicunque alterivet opem implorat,in eo, cuius fidem implorat,potentiam adiutoridum, promptum animi studium ad volendum, iustitiam ad in iuriam allatam vindicandum, clementiam ad offensem condo nandum, si venia forte poscatur, aliaque eiusmodi posita aeno liciti Atqui hec, aliaque his cognata dem Ei concipere voce ueve ali symbolo exprimere, aliud nihil est, quam honorem, culistum, reuerentiam eidem tanquam primo summoque rerum omnium moderatori, prim6q; intelligentis nature principio&Πni, bonorumq; omnium eiusdem causae deferre hoc autem ad religionem pertiner nemo est qui dubitat. Siquidem proprium IlliuS munus est, animum impellere inest nare,ut Da v rite decenterque colat oratio itaque est actus vel usus religionis quain Graeci λατρε αμ appellant. Et quia solius o latria debetur consequens fit, orationem, ut est proprius latrie vel religionis actus,in solum D EvΜ conueratro, verum de hoc, loco magis idoneo postea. o CAETERV moratio, ut supra quoque meminimus , trisariani accipitur; Generalistime, communiter,&pro te. Generalissime sumpta complectitur omnem honestam actionem. Qii' sensu glossa exponit illud Lucae: Oportetsemperorare , mmm- quam deficere . Homo,ait illa, nunquam desinit orare, nisi quando desinit iustus esse. Item: Semper orat, qui semper agit bona. At communi quadam ratione comprehendit omnem contemplationis, laudationis gratiarum actionis actum. Iuxta quam notionem Damascenus scribit: orationem esse mentis in Deum ascensum Augustinus Pium in D xv mentis affectum. Be nardus: Hominis Eo adhaerentis assectionem, illuminataeque mentis stationem ad fruendum D Ei, quamdiu licet. Hugo Victorinus: Conversionem in D a vi , per pium tumilem aia
sectum, Spe, Fide, charitate subnixam. Iuxta eandem notionem Pharisaeus in templum ascendisse scribitur, ut oraret; Di in montem solus, Apostolos monuisse, ut vigilarent orarent. Oratio autem proprie sumpta, est interni ge- sideri explicatio, vel petitio aperte vel tacite DEo oblata. Ex qua orationis delinitione planum euadit, quod perplexam alioqui disputationem habet, nempe orare, neque solius
364쪽
rationis, neque solius rursum voluntatis opus esse, sed utriusque simul, etsi istud alia de alia ratione. Etenim si estica oratio deposcit scientiam sim editationem vi salubriter precaturus ante precationem apud se constituere debet, quid sit petendum, qua via vel ratione, quod petitur impetrandu Tandem si orare,el mentis desiderium symbolo aliquo patefacere, protecto plena oratio absque rationis opere constare non potest. Rursum si orare, ei desiderio in regii tendere, si ratio nihil deliberat, nihil ordinat,
nihil conliderat, quod voluntas ante non imperarit, si denique oratio est internus religionis actus,& hec pars iustitie qui omniuiudicio in voluntate inlidet, euiden fit, voluntatis opu a perfecta oratione seiungi non Polle.
AnsoLvet proinde suisq; numeris persecta oratio utriusq; facultatis opus includit. Nihil enim serio petitur, quod actu non desideratur neque serio rursum id desideratur, quod oblata occasione illi non panditur, qui desideria nostra explere potest, explere nihilominus paratus est. Verum cnimuero licet res ita habeat, attamen quod orationis nomine petitio communiter designari Maccipi soleat, quae non est absque interno et externo verbo, imo vero est ipsamet interna vel externa locutio; concedi potest orationem voluntatis imperium desiderium ita cludere,vitamen proprium practica rationi opus, istat R xio u si h lay; , ta
tem practica hoc a theorica discrepat, quod haec tantum appre tionis opus. hendat, non etiam efficiat;illa vero utrumque praestet.
AT vero practica ratio bifariam aliquid euicit. Vno modo prima absolute imperando ut cum corporis membris, vel inferioribus ΣΠ 'ς- p viribus, vel subditis, in quos absoluta potestas est, hoc vel illud simpliciter iniungit Alicro modo non absolute imperando, sed qualitercunq; persuadenssio, vel inducendo; ut cum ab eo aliquid concedi vel estici cupit, qui nulla ex parte ipsi est subditus. Non enim tunc imperat; sed cum quadam animi submissione rogar,
causasq; rationes, cur hoc vel illud fieri conueniat, in mediuinadfert. Hoc ipsum in oratione quoque locum habet. Nam cum rem aliquam a D impetrare volumus, non modo nos nostra que omnia humiliter illi submittimus,suppliceSque eidem timus, verum si recte cordateq; orationem instituimuS, nonnulla quO-que ration in causas, cur id, quod petimus, concedi debeat, vel
365쪽
conueniat,exponimus.Vel enim allegamus illius promissionem vel potentiam,vel clementiam,vel aliquam aliam eiusdem perse 'inionem,uel nostram necessitatem, vel hostium iniquitatern et aliquod aliud istiusmodi; quae omnia sua mouendi &impetrandi vi pollent. PORRO autem ad priuatos precandi modos quod attinet
aes liabit . ςNVt enim quis' affectu est,ita orare consueuit Constat nam que,aliter orare,qui laeto rerum successi exultant Aliter, qui malorum mole pressi, animum pene despondent Aliter, qui tentationibus no vulgaribus pulsantur Aliter qui largo spiritalisi consolation uin haustu inebriantur Aliter, qui peccatorum veniam precibus urgent:Aliter,qui virtutum augmentum oratione ess gitant Aliter, qui gehennae diuimue iudicii terrore concutiuntur: Aliter, qui futurorum bonorum sipe dilatantur, vel eorundem desiderio inflammantur: liter, qui coelestium arcanorum Patefactione 1llii minantur Aliter, qui spiritus sterilitate internaque mentis ariditate constringuntur: liter demum, qui alio alioque modo assiciuntur. Nam ex vario animorum statu, tam variae oriuntur orationum formae, ut certo numero comprehendi vix queant.
- No si orationum discrimini, quod ex diuersa orantium
affectione petitur, ea addere discrimina lubeat, quae peti posthiat CXre quae petitur; vel ex persona, ex qua vel pro qua petitur; vel ex causis,propter quas petitur; vel ex principiis,e quibu oratio proxime vel mediate proficiscitur, modorum precandi nullum facile modum inueniemus. His itaque quasi infinitis, artisque rationem fugientibus posthabitis, de ea solum orationis partitione breuiter hoc loco agere placet, quae mertior,&apud eruditos
receptior est. fatidis in sua, ORATION Viitaque alia est mentalis tantum, alia verba
ii aut scripta tantum, alia ex utraque mixta Mentaliter tantum duid i des Vbia Or x, qui intcrnum animi desiderium, quo in D, m propter remit, oratio. aliquam fertur, nullo externo signo manifestat. Vocaliter tantum orat, qui inter orandum vel recitandum, castra, ut dici solet, in aere fabricat, hoc est, qui nihil prorsus, quid dicat, aut quo tendat, attendit Mentaliter vocaliter simul orat, qui mentis
366쪽
aciem in id, quod petit, vel ad eum, a quo voce vel scripto aliquid petit, defigit ri
ORA Troes v rursus alia est bona,alia mala. Bonaeit, quae rationumina nulla debita parte, aut circumstantia destituta est. Mala est, quae praua aliqua circumstantia vitiata est, aut necessaria aliqua parte orbata est. Qu'd autem non omnis oratio sit bona, id ex factas literis manifestum est scriptum est enim: oratis eiussat in pereatum. Item: Maledicam benedictionibu3, hoc est, orationibus vestris: Siquidem omne omnino sacrificium, cultusque diuinus aut oratione
constat, aut oratione perficitur. ORATION v tandem alia est priuata, alia publica Haec ullum conitat
nomine totius Ecclesie,pro Populi salute persu olicos miniit
& plurimum in publico loco funditurulla pro se vel alio a priuato orationi in i alia depromitur, Spriuatim quoque frequentius, quamuis publicus locus neutiquam illi repugnet. Apos To Lus P AvLus, ubi discipulum suum Timotheum .Timoth. a. de pastoralis muneris ratione instituit, quatuor orationis mcbra vel species insinuat. Scribit is autem in hunc modum Obsecroprimum omnium,fera obsecrationes, orationes, postulationes gratiarum actiones pro omnibus laminibus boteirim bonum es cceptu ess coram Saluatore nostro DEO, qui omnes homines vultfluos eri, in ad agnitionem veritatis venire. Haec ille qui de obsecratione, oratione, postulatione,&gr tiarum actione loqui videtur, tanquam de diuersis orationis spe ciebas. Certe Cassianus, ex sententia Abbatis Isaac,ad distinctas orationis formas isthaec spectare haud obscure insinuat; intercae tera autem ita scribit: Osis scRAT 1 est imploratio vel petitio Speccatis. Orationes Colli.αει.
sunt, quibusDEo aliquid offerimus,uel ouemuS. Postulationes paliis, dum sumus in feruore spiritu constituti, blemus emittere. Gratiarum actiones mesoco refert, clipterita recolit beneficia, vel sentia conlepiatur;vel cum in futuru, id quata preparaueritDEvS his, qui diligunt eu,prospicit Obsecratio de compunctione 2 peccatoru nascitur. Oratio de fiducia Oblationu&consumatione pol illatio, votoru profluit Postulatio de charitatis ardore procedit. Gratia pratiarum actiorum adtio de beneficiorum DEI conssideratione generatur. Prima C: species pertinet ad incipientes, qui adhuc vitioru suoru ac ulcis ac sinum. memoria remordentur. Secunda ad illos,qui in profectu spiritali appe-
367쪽
appetituq virtutum consistunt. Tertia ad eos, qui persectionem votorum suorum operibus adimplentes, pro aliis quoque inter cedere prouocantur. Quarta ad illos,qui iam,poenalis conscien ii spina de cordibus euulsa, securi munificentias Domini ac mi serationes, quas vel in prs terito tribuit, vel in presenti largitur,vel praeparat in futuro, mente purissima pertractates,ad illam ignita, qua ore hominum comprehendivi exprimi no potest, orationem feruentissimam raptantur, monnullis interiectis subdit: HAs quatuor supplicationum species ita Dominus exemplosio initiari dignatus est, ut in hoc quoque impleret illud,quod de
Asoh. i. ipso dicitur coepit Ii s v s faceret docere . Nam obsecrationis ge- Matth 6 nus assumpsit, cum dixit Pater possibile ess, traustatam calix iste Ioan ν ratio est, cum dicit: Ego te clarificauisuper terra,vus mssummaui quialo dedisti mihi vjacerem Postulatio est, cum diciti. Pater quos dedisti mihi, volo ut ubi egosum, tripsimi mecum. Gratiarum actio est,cum dicit: M it Confiteor tibipater caeli e terra quia reuelastrea paruulis. Item: Patergra- o n. tiamsi tibi,quoniam audisti me LEgo autemsciebam quiasemper me audis. Haec compendio ex Cassiano.
Η Apostoli locum edisserens, quatuor illas orationis Partes ita exponit, ut singulas singulis precipuis sacre liturgie partibus accommodet Obsecrationis nomine ea complectitur, quae mysteriorum consecrationem antecedunt Iniis enim recolitur CH Ri T doctrina vita Referuntur hic quoque Sanctorum suffragia merita: alia quaedam ad obtestationem pertinentia. Orationis vero ea, quae ad corporis sanguini SCHRIs T consecrationem faciunt. Haec eni in deposcunt summaria mentis in DE M leuationem, summamq; ad ea, quae prae manibus fiunt, attentionem. Postulationis autem ea quae a consecratione,' ad Sacramenti sumptionem decurrunt: multa enim in hac parte pro vitiis vitaq; defunctis certo ac determinate petuntur Gratiarum actionis tandem ea, quae post coinmunionem usque ad sacrificii finem sequuntur. Devit selit. BERNARDus obsecrationem tum demum locum habere
docet, cum homo causis sua parum fidens, non per se, sed per aliuia et M interpellat ut si dicat, sancte Petre vel Paule,ora pro me. Orationem vero cum per se aliquid efflagitat. Postulationem autem cum nullius amplius no ibi conscius,pro se vel altero gloriam
368쪽
riam postulat Gratiarum actionem tandem, cum ad eam perfectionem deuenit, ut prius quodammodo aD o audiri mereatur, qtiam salutaria vel necessaria ab eo petat. Non multi m ab his dissident qua Glossa ordinaria ad Apostoli locum adfert. Monetenim, obsecratione dissicilia peti; timpii conuersionem, aut in-
siqnis alicuius calamitatis depulsionem; oratione,virtutum, coe .lestium i donorum ornamenta; Postulatione interminabilis vitae fcelicitatem; Gratiarum actione autem 'aec ipsa, caetera quoque, quae diuinitus obtigere, quadante nus pensiari. Loomncs isti Patres de quatuor illis partibus, quas Aposto Memba oratio.
lus assignat, perinde loquuntur atque de quatuor orationis spe erum
ciebus, cum tamen reipsa non sint orationis species, sed integra quatuor poliviles orationis partes. Nam ut D. Thomas recte alicubi annotauit, G. ς , ad orationem perfectam deposcuntur tres conditiones. Harum TN prima est ascensius vel eleuatio menticin D E Oraturus enim perfecta oratio animo pertractare debet Ea potentiam, clementia, sapientiam, a V 'maiestatem, aliaqiei uis odi, quae inter orandum interdum quo
ALT ERA est petitio, quae postulationis vocabulo exprimitur, siue determinate aliquid petatur, ut si quis cum Salomone ita
precetur: Diιo rogaui a te, vanitatem in verba mendaci, longefac a me : Prouerb 3 o.
mendicitutem e diuitias ne dederas mihi siue indcfinite, ut si quis cum Psalmista D svM eiusmodi oratione interpellet: Dis civ adiuto Pul. 9.rium meum intende is, Domine ad adiuuamlam mestilina Vel cum Publicano ita oret: Eus propitius esto mihil eccatori. Vel cum caeco illo RG 3. Euangelico, eiusmodi precatione Cunis Tu M adeat: 'Es fili /xς, φ. David, miserere mei. Sive factum aliquod simpliciter narret, ut si cum sororibus Lagari Custis Tu M in hunc modum compellet: Domine ecce, quem amas,infirmatur. Hoc petitionis genuS insinuatio Ioan ii. nem vocant, sicut primum postulationem, medium autem supplicationem. TERTIA postrema est ratio impetrandi id, quod petitur. Haec autem ex parte D sa, est illius beneficentia, clementia, san-Gitra c. propter quae exaudiri petimus Atque huc pertinet ob 'IN Isecratio, quae aliud nihil est, quam quaedam per lacra obtestatio, ut cum ita oramus per crucem lassionem tuam libera nos Domi-
369쪽
Domine. Hoc orationis genere utitur Ecclesia in omnibus pene precibus, quas dirigit ad Patrem; semper enim sub orationis si nem adiungere solet per CHRIs Tu Dominum nostrum Quin ad Filium quoque preces suas transmittens, semper fere eius mortem vel crucem vel aliquam aliam aeconomiae illius pariatem interponere consueuit Ratio vero impetrandi ex parte pe tentis est gratiarum actio Qui enim dona accepta grata memoria recolunt, ut semel collata augeantur, conseruentur perfi- ως be ciantur, certa quadam ratione promerentur; sicut e diuerso, quii tablati. ζ'' Pering 'tudineia benefictorem non agnoscunt, viam ad alia beneficia impetranda sibi quodammodo obstruunt. Pertinent ad hunc etiam locum illustria γε opera eiusdemque promissa dicta, quae precibus inter orandum interdum quoque admiscentur, ut cum ita inuocatur: Omnipotens sempiterne vis, qui
hoc vel illud fecisti, dixisti,promissisti,&c.
Μ hae partes precandiue formula in una saepe oratione comperiuntur, ut cum Ecclesia in hunc modum orat Omnipotens tempiterne Daus, moestorum consolatio, laborantium fortitudo perueniant ad te preces de quacunque tribulatione ad te clamantium , ut omnes in necessitatibus suis miserico diam sibi gaudeant adfuisse , per ii Is T vi Dominum nostrum. Hi m omnipotens sempiterne D E 4, ad orationem; Illud vero , moestorum con latio , laborantium fortitudo ad gratiarum actionem, v autem perueniant ad te preces&c adpetitionem vel postulationem, Apostolus enim utrumque proi.Timoth.a. Odem usurpat: Nam ut ad Timotheum scribit Obsecro fieri obsecrationes, orationes, postulationes,gratiarum actiones pro omnibus ita ad C p Philippenses In omni oratione .em vecratione ,e gratiarum actione , petitiones vestrae innotescant apud o vi. IIIud denique perci RasTvM Dominum nostrum, ad obsecrationem. Similes orandi formula occurrunt aliae non paucae.Ex quo planum fit, que Apostolus de oratione exponit, ita seorsim in Psalmis alibi posita comperiri, ut tamen rectius appellentur unius perfecta orationis partes integrales, quam diuersae orationis species. Quare non est necessum, ut orationis definitio de singulis ex aequod reciproce semper praedicetur; sed sat est, si de omnibus simul sum ptis. Vertim de orationis partibus caeterisque, quae ad quidditatis
370쪽
LIBER TERTIUS. I illius notitiam faciunt, iis proximum est, ut de eiusdem qualitate& quantitate, aliisque id genus circumstantis nonnullaquO-que in medium adseramuS.
De orationis qualitate , quantitate, forma caeterisi e eiusdem comti bis se circumstanti .
VID, cuius facultatis,cuius item virtutis opus sit oratio,ium quae eiusdem sint partes vel species,expositum est hactenus proximum est, ut de iis nonnulla, etiam proponamus, quaesita orationi adiuncta sunt, ut propriam tamen cuintrinsecam illius rationem no ingrediantur. Etenim solane mente Dii vota tua pendas,an mente' voce simul rursum paucisne id praestes, an multis mane ne an vesperi, an alia diei parte domine an foris, hoc est, in templo ne an alio loco; corpore ne crecto, an prono, vel prostrato &ci id ora
tionis substantiam no mutat. -- me:
difficultates habeant, eaque, quae rem circumstant m gi in imiab.hi. moralibus sepe vim adlarant,praetermittere non potuimuS, quin aliquid quoque hisce de rebus in medium adserremus Pon nicautem, duplex orationis genus csse. Alterum communem publicum alterum priuatum certa quadam ratione secretum. Adorationem publicam vel communem pertinent hora Canonicae, sacri flatum Missa publicae Litaniae,prccc funebres, aliaeque eluia modi,qus totius populi nomine noco per publicos Ecclesis ministros persoluuntur. Ad priuatam omneSomnino preceS, quae per publicos ministros non depromuntur,ubicunque tandem vel per quoscunque promantur. ΙΑΜ hoc iundamento praeiacto,sacile est respondere ad que-sionem, qua quaeri hic solet, mentesine oratione utendum sit tantum, an vero mixta, hoc est, mentali vocali limes Certum est enim orationem communem iublicam solo inter Publica oratio
no mentis actu constare non posse oportet enim de eiu in O ii, ,ctu absoluidi precum ratione riualitate communitati certo compertum n , potest,
csse tum quo se publicorum ministrorum studio conformet, Μ μ