장음표시 사용
371쪽
mentemque iuxta ea,quae publice decantantur,vel recitantur in D, M subleuet tum tiam, quo suisne votis ac legibus fiat satiqansecus,aperte cognoscat. Nam cum Per occupationes lucem
statumque cultum per se deserre non valeat, propriis impensis ex sumptibus ministros alit,qui vicem illius expleant pro communi omnium salute statas solennesque preces diuin: m aestat quotidie offerant; sacramenta itidem administrent alian id genus munera Ecclesiastica publice obeant. Sed & ipsi quoque Ecclesiae eiusdem ue Hierarchis de ministrorum suorum fide de diligentia palam constare debet At nulli hac de re certo constare potest, nisi preces ordinaria clara intelligibili voce ne
phesibi, bititia acri Operantur, ea, quae ad populi informationem faciunt, eius meatur demque pietatemn deuotionem xcitare nata sunt Λ iuxta Ecclesiae ritum' ordinationem clara intelligibilique voce enunciari debuerunt, voce usque adeo submissa proferunt, ut ipsi seipsos lix intelligant, nedum alij, qui aliqua intercapedine ab altari distant. Sunt alij,qui in oppositum vitium quodammodo dilapsi ea quae secundum legem receptamque Ecclesiae consuetudinem secreto dici solent, xsecreto quoque dici deberent, voce usque adeo sublata emerunt, ut non solum prope astantes, sed multum quoque distantes audire valeant. At vero quanta vocis contentione in ista sacrificio, vel canonicis precibus opus sit, id spiritus unctio, vel prudentium usus, silex defuerit, facile de
-nstitem .st. QP s lui potest, nimirum mente tantum,&mente ore si-imul. Quod sola mente vel solo interno animi actu orare liceat, id scriptura multis passim locisis exemplis declarat, QSque piorum' ratio praeterea ipsa valide confirmat. Quandoquidem, ut ex Damasceno, Augustino, aliis Patribus supra audituni est, oratio communiter sumpta, est mentis in Di, wascensus, vel pius in D vu affectus: atqui ut mente in D Eu, ascendas, nullo opus est verbbrum strupitu, nullo labiorum motu: siquia
372쪽
siquidem negotium hoc gemitibus4 suspiriis magis plerunque
quis onibus. Ad c vocali oratione hactenus tan- Σzin
tum opus est, quatenus latens animi desiderium alteris te Hati Oeem oti o autem, quem serum prae oculis habet, qui priuatae orationi orira oneri. vacat, omnia mortalium omnium vota desideria sunt apertit sima. Denique nullum extat diuinum preteceptum aut humanum, quod mentalem orationem inhibeat quicquid autem non inhibetur, hoc licite usurpatur. Quo autem mentali orationi vocalis non modo in culpate sed fructuose quoque accedere queat, id nemo in dubium Ocata Entatio est, neque citra erroris suspicionem, manifestieque vaesaniae notam ni vocalis sari in dubium vocare potest. Constat enim, CH Ris et vi Dominum mς di Κι- vocali oratione crebro nostri causa usum esse, precandique sormulam, qua vocaliter uteremur,clementerprescripsisse. Constat, idem Apostolos multosque alios egregios viros studiose praestitisse,publiceque docuisse. Constat tandem, quicquid in nobis siue externum siue internum cristit, id totum a Da ortum traxisse, adeoque non tantum mentem, sed linguam quoque caeteraque omnia corporis membra in illius holiorem cultum salubriter verti. Imo vero tantum abest,ut vocalis oratio,dum modo mentali non destituatur,sit illicita aut superilacanea,aut otio- se,ut multarum quoque utilitatum sit causa. Etenim cum la omines simus ex corpore Manimo concreti, crastisque corporatis rebus ia inde ab ortu assueti, naturaliter crassa: corporata acrius nOS mouent, quam interna mereq; spiritalia. Quo dicimus,certar experientiae fides manifeste probat. Quam multi & quam admirabiles animorum olus viva doctoris voce cientur saepe,qui nulla priuata meditatione cieri potuisse: it An non magis communiter frigemus,dum ingente calamitates, quas aliquando perpessi sumus, vel damna, qua acccpimus, aut discrimina, qua euasimus, solitaria cogitatione versamus, quam dum ea aliis exponimus, vel pathetice ab aliis exponi audimus Vtiq;. Habet enim viva vox occulta quandam nergili,quae verbis vita vox occul.
exprimi non facile potest. Sic quoq; dum indignas aliore clades,
vel casus miserabiles ad viuum descripto legimus: Vel ex aliis, qui iurilegunt aut resersit, forte audimus,longe magi cocita muri tuam,
dum priuatim ea apud nos pertractam . 3 VALET
373쪽
proinde vocalis oratio ad excitandum deuris δε--stia una,internamq; mentis illustra quibus oratio contexta est, admonent, ulla petendum '
ετ eadem rursum ad conseruandam earum rerum me, TR pς rationem petere vel impetrare institueram C
Pramalo tirmetur quasi contineatur, cito evanescit Ouod em
tionem Nam dum alia orationi nos vacare animaduertunt & si quoque, quid sibi aciendum incumbat intelligunt lato
hi tantam quandoque internam esse deuotionem. Vt ipsi. t m
. . HI 'mnia probant,Vocalem orationem utilem&saluta-
hoh a hiata. IJ M'ςV r mod videtur necessaria. Non neces state finis riam quicquid obtineri potest oratione vocali, hoc ipsum etiam
374쪽
mentali impe rari potest. Neque necessitate rursum praecepti saltem communis; quia nusquam in notio, aut veteri Tel tamen to cautum extat, ut priuatim orantes beatitudinem, aut aliquia ad illam faciens, vocali oratione urgeant. Quod si quae Scripturae de vocali oratione agunt, ut plurimae sene agunt,ille de ea non agunt tanquam de re praecepta, sed tanquam de re utili' alutari. Oravit sane CHRrs Tu saepe vocaliter,& vocaliter orare docuit; verum non omnis Crinis et actio aut institutio legis vim obtinet. Dixeritn per se absolute, aut communi praecepto non esse necessariam Nam qui quacunque de causa impeditus, tam in Umentaliter orare non posset, ille prosecto,cum priuata necessit
tas, aut publica utilitas id postularet, vocaliter orare debere Ide re olare obliude illo statuas, qui voto, vel iuramento,uocali orationi se obliga i Vzzuit Aut cui a consessario, aut alio quocunque,legitimam pote helui. statem habente,tale quippiam impositum fuerit. Di mentalis orationis nece sisitate nulla est controuersia: Nam cum vocalis per se non sit necessaria,vt obiter iam ostensum est, si mentalis suo saltem loco tempore necessaria non esset, nulla unquam simpliciter necessaria esset. At hoc est falsum, Scripturaequei Patrum traditioni omnino dissentaneum Neque enim scriptum esset oportetsemperorare . Item Pettie, maccipiem Lueii. multaque alia eiusmodi, si semper liberum foret orare vel non orare; vel si absque ulla petitione, desiderata, vel ad salutem ne cessaria impetrare liceret. Sed neque frustra quoque ab Augu De dogm. Ee astino seriptum est: Nullum credimus ad salutem venire, nisi Dis inuitante; nullum inuitatum, nisi DK auxiliant , suam salu α π:tem operari nullam nisi orantem auxilium promereri. Et a Ma
gno Gregorio obtineri nequaquam possunt, qua ira destina In dialontanon fuerint, sed ea, quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque per ennis regni praedestinatio ita est ab omnipotentiis disposita,ut ad hoc electi ex labore perueniant, quatenus postulado me reantur accipere,quod eis omnipotens Di v s ante sarcula disposuit donare. Deniq; tantae interdu insurgunt tentationes tempestates, ut nisi cum Apostolis clamemus: Domino, fulva nos, prei 3. mu ,omnino nobis pereundum sit. Tenetur proinde homo no solum vitam aeternam, reliquaq; ad salutem necessaria ex Charitate deside-
375쪽
desiderare, sed ex religione quoque petere. Verum de orationis praecepto necessitate paulo post ex instituto. CARVE quando solam mentalem,quando rursum metalem&vocalem simo adhibere conueniat,id certa re uia tradi
αεtali fuliciti quatζnu ad deuotionem excitandam, vel retine dam, vel incen
s in ne illud ritu progressus habent: desistendum est a vocali, veniendu es mundum ad mentalem Ediuersos mentalis oratio magnam
ad tertinentis distractionem transeundum est ad vocalem D lac rent tamen haec omnia certo quodam ordine sibi inuicem succedere:verum utcunque res instituatur, nunquam mentati,ivocali se iungi debet. Nam sola vocalis, qualis eorum est, qui tota orationis decursu nihil, quid dicant, auuertunt, nullius apud est ponderis. Mentalis vero vocalem per se non magnopere desiderat. Nam ut mentem sursum eleves, peccatorum veniam, aut, estem gratiam impetres, sat est, si Ia mente vota tua D ' explices Quilibet ergo priuatim orans, eo utatur oranci modo, quo magis adiuuatur cincitatur ad pietatem; publice autem,hoc est, una cum aliis preces fundens, nullis nouis aut pe-
α β ς 'ibu Vtatur, ne aliis, quibuscum orat, offensionein planiam fit, licet mentalis oratio secundum se absolute haberi soleat praestantior, certo tamen definiri non posse, utra Duic vel illi homini sit salubrior vel utilior. Nam aliis opportuniore limentalis,aliis vocatis,prout quisque alti ectus est. Et eisdem adnumerum no tempore utilior est vocalis, alio mentalis. Vox enim,ut letum est, quandoque impedit, quandoque promouet, quandoque medio modo se habet Uerum dementali mixta Oratione, deque utriusque discrimine usu satis. De orationis malitia&bonitati nam haec res ad qualitatem quoque, de qua
hic sermo est, spectat nihil est fere, quod iis addamus, quae supra exposita sunt, cum de oratio is diuisione agebatur, nisi hoc forsan addedum sis,esse qui malie orationi inter verae rationis orationes locum aegre concedant; sed id absque ratione, cum atque mali a que boni acies vel aperte aliquidam Eo petere queant,&saepe
376쪽
petant Fatendum est tamen, malos ut eiusmodi, nunquam bonum,aut si bonum, nunquam tamen bene petere; sed semper m
lum, vel male Male petunt, cum inter petendum debitam ab run petunt. quan circumstantiam omittunt Malum vero petim t.cum id petunt, quod irra peccatum fieri, vel impetrari aut non potest, aut aegre admodum potest: Vt si quis petat iniustum lucrum aut Episcopatum.
D orationis porro mensura, hoc est, longitudine vel breuitate commode aliquid dieturi, iterum hic inter priuatam publicam secernere debent. Constat namque, orationes communes vel publicas eo pondere eaque mensura numero exoluetidas esse, quo praefinitum est ab Ecclesia Si quidem priuata auctoritate nihil Dc addere, nihil adimere, nihil mutare licet, v rum id simpliciter praestandum dependendum est, quodam ioribus constitutum est. Ad priuatas autem preces quod spectar, eae orantis constitution id fini, ad quem referuntur, quoad eius fieri potest accommodari debent; siue is boni alicuius impetra Privatae orati tio, si e malicuiu iam depulsio, siue aliud quodcunque eiusmo si mensura est disit: Neque enim unus idemque precantibus Ommous ς Pu te Ecclesiastica. praefixus est, sed alius pleriinque aliis. PUBLICA proinde orationis mensura est lex vel sanctio Ecclesiae iriuatae vero id, quod iam diximus, vel prudens cuiuiaque orantis discretio. Qui enim iudicio valet, haud difficulter apud se statuet, quousque orationis studium producere conueniat. Statuendum est tamen, orationes omnino liberas non faci 'Hς 0y x tie dici posse, aut nimis productas, aut nimiS quoque contractaS. sunt nimis conis
Nam qui libere orat si prolixe orat, non peccat; sed neq; peccator g, ut nimurursum, si vota sua paucis exponat producta. vi Dii pro contractis debitis satisfacere desiderat,is crebras preces fundere studeat nam quo quisque diuitius frequentiusque precatur, eo citius di plenius satisfacit Quandoquidem . . . . .
prolixior oratio maiori constat labore maioraque da cultate & molestia, ibi caeteris autem exequatis maioris laboris molestiaeue qualitatem, terra ς qu
maius consequitur satisfactionis pondus. Qiii autem vitae aeterna ἴ'aiz metitum venatur,magis quaerat orationis feruorem, internamq; ctio. animi
377쪽
animi deuotionem, quam verborum prolixitatem. Eo namque oratio magis est meritoria, quo ex maiori charitate, maiorique spiritus feruore fuerit orta. Quare qui meritum, aut internam mentis dulcedinem aucupatur, tantisper oret, dum feruor ille spiritus perstat Eo autem se remittente, ab oratione desistat Sita rudum no quidem natura ad id redire trepidat,&quodammodo horret in
xliath in laedi quo antes taedioe molestia versata se meminit. Vnde Monaehi incidamus Egyptij, ne in id incommodum inciderent,crebras orationes habuissi elegiatur, sed breuissimas&raptim quodam odo eiaculatas.
An obiiciat hic forte quispiam oratio continua non potest
esse contracta, aut ad certam aliquam mensuram accommodata;
x Thessis Christus aut&postillii Apostolus semper,vel citra intermissione Lvς orandum esse praedicat. Idem ille, qui dixit Oportet semper ora-Moxi, si re i 6 deficere; lixit quoq; orantes nolite multum loqui, quod idem sonare videtur, quod inter orandum cotracta oratione utamini. At quia mota difficultas non tota prorsus hac responsione sublata videtur, ne ulla antilogia suspicio fiathla reliqua, paucis explanadum cst, quid sit semper orare, quid rursium, inter orandunon multa loqui: Si quidem de utroq; loco non idem omnium est
iudicium, nec eadem doctorum hominum interpretatio. 2.1.q. 33 Ric D. iii As orationem non quidem secundum se sed secundum causam, quae ad orandum mouet, cotinuam esse debere admonet,etsi postea in ea sententia non persistat orationis autecausa,eodem auctore,est charitatis, hoc est, gratia 4 gloria de si 3 p nu. 77 derium. Ioan. Gerson eunde Christi locum edis crens, virtualiter ouo bais in Velina ituata re semperoradum asserit. Viitualiter autem velia per otia ui se bitualiter,ut eide placet, I siem orat, qui, ubi semel orare coepit, cui ima cisiis nunquam orare percotrariani voluntatem desistit; ita ut amplius
i. I.i Orare nolit Origenes Glossa ad eunde locum hactenus semperorandum tradunt, quatenus nunqdesistendum est a bene operando. Dici em solet; semper orat, qui semper bene agit. Huic interpretationi stipulatur Alensis quoq; Secundum hos ergo or tione vulgatissime sumpta semper orandum est dictum est namque,orationem trifariam accipi, proprie, communiter com-naunissime,lio est,improprii sisime. OMNE cisti interpretes orationem continua ponunt Madmi
tunt, qua uis alij alio scia suci modo verum ad Dominicae parabolae
378쪽
mus, Christus I sis umilitudine illano docuit, neq; docere volui,
seliri Erc ravit amo nanino intermissione oradum este; noraten
in hac mortali vita id seri nullo modo posse: Voluit in nurnum
nos admoraci e non statim desistendum esse, si emel aut i servi ut uta. ME etiam siepius repulsam acceperimus; verum iterum terum 4,'r gendum S instandum, dum voti tandem compote eualerimus. Quemadmodii quoq; vidua illa non contenta fuit semel aut iteruiniquum iudicem interpellare sed repetitis vicibus toties eudem adii t de interpellauit donec tandem sua importu lutate multu eX- pug nauit. Neq; enim D ns paradigmate illo indicare voluit, vidua illam perpetuo ad iudicis ostium hesisse,donec tandem, quod beneuolentia non poterat, importunitate extorqueret, sed crebro cunde adiist e, frequenter i de suo aduersario vindicta expetiisse. Di , verba illa non esse Christi, continuam orationem indicentis, sed Euangelistae, quomodo Christus similitudine quadainstanter orandum esse docuerit, exponentis. Quod autem allatae ad Euangelicam parabolam explanationes non ita sunt planae, tomni prorsus disti cultate careant, opos probation Π00 δg00 s. -- Pere indiget. Exprima sequitur, qui Christo per gratia vel chari
late semel adluctus est, eum ut determinate aliquid a De petat, et ni, Orige. Opus non habere:parabola aut agit de instanti oratione; prout vi et dua illa de aduersario suo instate vindictam petebat Secunda ad
parabolae scopum minus adhuc facit Aliud em quaerit illa, quam ione. 1implicem rei cuiusipiam petitionem, aqua animus peropposita volutatem nunquam resiliat. Sed neq; verum est quoq;,oratione virtualiter vel habitualiter continuam esse debere. Nam re, quae Petebatur, semel impetrata, no est ut eam actu vel habitu amplius urgeamus;& eadem necdum obtenta, quoties lubitum fuerit,desistere licet, maxime si id,quod petitur, ad salutem non est absolute necessaritim Quin tertia quoque non ita multu in cum parabola asi initatis habet Aliud est namq; ab hoste vindicta vel aliam quamcunq; rem utilem vel necessariam petere; aliud bonis operibus continuo vacare oportet ergo semper, hoc est, in istanter magnaq; cum contentione, quod nobis necessarium iudicamus, Petere neque prius a petitione desistere, quam iudicem nostra importunitate in sententiam nostram transtulerimus. Za DICO:
379쪽
Dic 1s: Esto, CHRIsTI parabola continuam orationem non deposcat, deposcit tamen Apostoli admonitio siquidem ' usus similitudine aut circuitione,absolute sine intermission ἡ aes dum pronunciat. Concedi potest, Pauli dictum aliquato DAt urgere; Sed neq; huius quoq; mens fuit, mentali aut vocali oration perpetuo insistendum esse, ita ut nulla ab orationis studio dea
tur cessatio,aut requies. Voluit nos autem crebras freque teso ad
sita asilaro se Deum preces iaculari, ne logo temporis interuallo ab oratione , si uritu, qtiae cri tς , hosti insidiis capiamur, aut in aliquod aliud incommotiunt crebro. dum incidamus, idq; usitata scripture phrasi. Nam Actorum duo decimo sine intermissione pro Petro carceri mancipato oratum legimus tamen non fit verisimile, nulla orantibus a precatione Lucaei requiem ruisse indultam. Sic quoq; Anna filia Phanuel nunqua de templo decesiisse scribitur,4 tamen credi vix potest, eam dormi- ρὰ, uisse in templo,aut cibum sumpsisse in templo,aut cetera politicae aut animalis vite munia in templo obiuisse. Sed neq; tota quoque nocte' die ieiunaba: orabat,vtibi asseritur; sed haec omnia per certas tantum temporum intercapedines praestabat.
di diri 'm'M: qu0'homorat, etiamsi intermedio tempore aliud
rihoia cheli agat, Nec ab hac sententia abhorrent, quae D. Thomas in solu disantur tione quarti argumenti in rem pra sentem adfert; ait enim Aliqui S continue orat, vel propter cotinuitatem desiderit,ut dictum est, vel quia non intermittit, quin temporibus statutis oret, vel propter effectum, siue in ipso orante, quia etiam post orationem manet magis deuotus siue etiam in alio,puta cum aliquis suis be-sEmpe oranda elicus prouocat alium, ut pro se oret, etiam quado ipse ab oran-
.2. . PS'μ uescit. De ni clite semper orandum est, sicut semper
, et s. r. a uosti dum est. APOstolus enim utrumq; coniungit;ait namque: ερὶ ci Qmpς g udcte , sine intermissione orate,atqui,ut ex Salomone didicimus, no semper gaudendum vel ridendum est; sed suo quoque tempore sendum&plangendum Sortiuntur enim mortalia omnia suum tempus suamq; vicissitudinem. 'o rustus nihilominus homo eget perpetuo Dei auxilio, vel ne cadat, vel ut lapsius resurgat, vel ut a peccatis, quibus irretitus
tenetur, se expediat, sine peccato enim non vivitur vel certex D pro offensis aliqualiter satisfaciat; gratia autem com
380쪽
muniter non datur, neque semes data conseruatur, is humiliter id petatur. Quicquid hic dicitur,hoc totum cocessi poteli,verum hinc no sequitur, continua orationi insistendit esse Sat est enim, si debita loca&tempora observentur: Siquidem prsceptum, quoad orationem urgemur, est unum ex eorum numero, quae certum
a nobis actum exigunt eiusmodi autem non obligant ad semper, ut dici solet, sed pro loci xtemporis Maliarum peristasecin qualitate Debet proinde homo orare, sed necessitate id exigente Itcum sacramentum sumere, aut periculosum iter ingredi iusti ita V peeeeiu stuit;aut grandius cum Daemone vel carne certamen inire; vel ali orationi non in
quod aliud negotium poderosum capessere compellitur. Verum βψ R de hoc postea. vo vero ad multiloquium attinet, quod Cunis Tu saborationis regno proscribere videtur;ait namque orantes, nolite Matth.6. multum loqui; non est istuc ita accipiendum, quasi prolixe orare, aut eandem remis pius urgere, nefa sit,licet enim uiam Dominus ipse in oratione frequenter pernoctabat, in agone constitutus prolixius orabat, & calicis translationem tertio deprecaba LV M tur. Sic plurimos sanctos diem cum nocte orando transmisisse legimus. Proscribitur hic autem condemnatur inanis quaedam: πgentiliciaq; in orando garrulitas Etenim cum pagani QOS inuo turilo iii carent,propitiorumque numinum loco haberent, quo homines extitisse plerique eorum nihil dubitabant; perinde cum illis agebant atque cum hominibus, erroribus, perturbationibus, caeterisque humanae naturae miseriis obnoxiis. HAM OB REM Vt duros aut alias difficiles blanda oratione insectere, absentes voce contentiore aduocare, cauta statum nescientes informare,aliud tandem agentes cohortatione attentos reddere consuevimus; ita illi minima opinione sitia praesentia composita,absentia vero sonora oratione compellabant, quo nimirum hac ratione facilius, quod petebant, impetrarent. Sic sacerdotes Baal diu multumque Baal DE v suum, ut exaudirentur, inclamasse scribitur quos proinde Elias Propheta eiusmodi
sarcasmo excepit Claniate more maiori, Di v s enim est,es orte liqui 3 Reg 3. tur,aut in diuerseri est,aut in itinere,aut dormit,ut excitetur.Clamabant emgo voce magna, incidebanesciuxta ritumsuum ustellista Ianetalis,donee
perfunderentursanguine . Sed di Daemones quoque, quos in Iouis, 3 aut