장음표시 사용
381쪽
366 DE ORATIONE TTI Mercurii, aut Apollinis, aut Herculis, aut alterius hominis
mortalium costi per Onam tranSsormato colebant, reipsa vocibus alii. -- iratus cogno e iis, aut signis, e quibus orantium eonees tu, is
Vt qui in illorum corda illabi, stereto, πα-
DOMIN v itaq; non omne multiloquium inhibet, sed tan
ri Mibi, obis ψr-ntiquam tinuitos auersOSue in sententiam suam pertrahantsuorinuocabati ci certe' ignaros de causae vel egestatis suae statu informent' Vnde rursum subiungit nolite ergo istis milari. Scit enim pater ve-
qm vulsiuvobi Mequam petatis eum; quasi dicat: Illi clament illi verba prodi ant, illi Rhetorii tropis P sculis utatur, quibus, est cu mutis insensatisq; statuis,aut si quid eo amplius, cu iis, iquid in homine est, scire non possimi; Vobis aut quibuscum negoti uest qui ubiq; presens est, omniaq; sci priusqua falari non
opus est multis verbis, sed iis solii, quibus vota vestra telae lam eamq; potentiam misericordiam vos agnoscere declaretis
humoliti quasi aliteran flecti no queat Quandoquidem istud conari vel Opanari, no tam stultum est quam plane impium. Multum rursum loqui&parum orare dici potest, qui inhonesta vel alias illicita aDgo efflagitat, esto concisissima oratione id faciat siquide quicquid est contra lege vel rationem ,hoc totum multum, imo vero nimii est; a go enim petenda sunt gratii gloria, quae ad haec obtinenda sunt utilia vel necessaria, no caduci honoreS,aut opeS non mimicoru interitus, no huius generis alia; aut si quid istiusce modi petendu est,absolute petenduno est. Multum nihilominus loquitur' paruirat, qui inter orandum utitur verbis nimiu affectatis, aut nimis cri quisite compositis tollunt haec enim omnem deuotionisin spiritus gustu, nec placent Dgo, qui candore Implicitate magis capitur, qua vcrboru lenocinio. Multum tandem loquitur sarum orat, qui multa verba citra necessitate eructat, etiamsi tantum honesta vel licita petat. Absit ab oratione, scribit
382쪽
Augustinus, multa locutio, sed non desit multa petitio,si seruens p lptissim.
superfluis verbis agere plerumq; enim hoc negociu plus cinita b. quam sermonibus agitur Patet ergo sempirare, no muli loqinter se non pugnare, quoue modo vel ratione bonus Christianus utrumq; pdicto ruistare queat,&pstare quoq; suo tepore acueat.
D orationis textura vel forma idem certa quadam ration dici potest, quod de eiusdem qualitate&quantitateram dictu clx inapi.icolui, Nam si est communis vel publica, ea solum verborum forma reci bet,quq E in tari vel decantari debet,qus ab Ecclesia est, finita Nihil enim eam Bura, homini priuato circa eam re immutare licet; sed nullud simpliciter dependendum est, quod maioru auctoritate constitutu est, Meo quide modo Mordine & verborum tenore, quo costatuturnest. Si aute est oratio priuata, cu aliud nihil sit orare,quam interni desideri interpretem agere,potest nusquisq; iis verbis vel signis inter oranduiti, quibus desiderium suum commode decenterq;Cxprimat; si tamen vocali oratione uti placuerit Nam si ea uti non voluerit,nulla opus erit externa precandi formula. VERUM ENIM, ER quod multi passim comperiantur 'in adeo rudes,ut neq; idoneos coceptus formare, neq; utcunq; formatos commode exprimere valeant Tum etiam quod no omnes ubiq;, quid petere conueniat, fatis exploratum habeant, operaeprecium fuit,ut per quosdam idoneos rei illius artifices certiquedam orationis nornas conciperentur, scriptoq; in uulgarentur, que o simplices erudirent, Ma formandi labore liberarent, inane confusumq; multiloquium,quod ibi plerunq; accidere solet, Vbi impe si . . viritia regnat,praepedirent,&deuotionem suo pondere grauita r gnat, ibimul se excitarent,& de tempore tandem,quo orationi vacandum est, α tu incogitantes commonefacerent. habe E propter Apostoli,quam ardua res sit,commode orare, noignari,precandi methodum a CHRISTO eXpetendam putauerunt. Doce nos,inquiunt, orare,sicut docuit Ioannes d6cipidossuos. Quin in ve 3 3. teri Testamento quoq; multa extabant orandi leges, multi prccandi modi quos aetatis illius sapientes diuino spiritu amati, pro diuersis rebus impetrandis vel inco modis auertendis conscripse. rant, populoq; communes fecerat. At multo vero plures sub lege Euan.
383쪽
Euangelica sunt editi Vix ulla enim extores, quae honestenes possit, de qua Peculiares orationes&preces non sinpori , in
gtavi. cus, ne fors an inde virus hauriamus, ubi mel querebamus omnia praestantissimae tutissima sunt, quae petuntur ex sacris proximum locum tenent, quas uniuersalis Ecclesiae usus approba '
uit, postremum, quaS diuturna particularium Ecclesiarum con
suetudo recepit: Quamuis ne illae quidem omnes satis sunt limatra mn ς' uistin precandi formulas, omnium iudicio.
alla, oinione, gni xςm me G:cunditatem,siue ordinem, siue breuitatem siue auud quodcumlue eiusmodi considerare lubeat. Est orationum 42 0ς' si omnium dignissima quia ab eo dictata nobisque tradita, in otio
collis. Omne thesauri scientiae S sapientia sunt reconditi, cuique tradi- uel 'mni potesta in coelo&in terra; nempe ab unigenito sun inest ρ,.stan te mi tuo QEFOratio, scribit Cyprianus, potest elle spiritu uis itio. ' η' τψ-Qbis data est Za quo etiam Spiritu, Deo Domu sanctus nobis missus est Quae petitio apud patrem exauditior Ioari. 4. quam quae ab Ore FiliJ, qui veritas est, prolata crediturγ
it queat, quod eam se non comprehendat Magna scribit idem Inexμor. m. Cyprianus, sunt orationis Dominicae secramenta, quia multa&magna breuiter Antii sermone colle sta; ita ut nihil praetermictuin sit, quod non m precibus in orationibus nostra coelestis
Ad Prob. Augustini: si recte&congruenter oramus, nihil aliud petere pocinum. 'δ 'Vam quod mora
sanctartim verba pe pras, quantum ex
inihi a in; limo non inuenies, quod ista oratio Dominica non includat Et V comprehῆ- cripturarum exemplis,quod dixerat, verum esse per singulas petitio ues ostendens, haec subdit Q, dicis: Clarificare in omnibusgentibu sicut clarifieatus es in nobis, mi Prophetae tui deles inueniuntur, quid aliud dicit, ouam sanctificetur E s. mentuum Qui dicit vende nobisfaciem tuam, tarsalia erimus, quid
in tu tuis secundum tuum, quid aliud dicit, quam
384쪽
es inire ' Qui dicit Dinti e pare 'ertatem vide eris mihi, quid io: ieib. 14. alluci dicit, qi iam panem nostrum quotidiam da vobis hod Z Qtu dicit Memem Do niue David e r omnis mansietudinis eiu , . herium si reddi ui. di retribuentibus mihi mala, quid aliud dicit, quam dimitte nobis debita P . .nbstras titis nos dimittimus debitoribus nostris Qui dicit Auferam. Ecclecrs. concupiscentiam etentiis,quid aliud dicit, quam tarne nos in lucri in tenatationem Qui dicit Eripe me de inimici meis, quid adiud cliuit,quim otii, cI libera uos a malo'Et sic si per omnia sanctarum precationum verba discurras, nihil inuenies, quod in ista oratione Dominica non contineatur Hactenus Augustinus, qui ident quoq; confirmat ex omnibus pene afflictionibus, quae in homine cadunt.Verum non est huius loci fusius isthaec persequi Pertinet ea enim ad singularum petitionum explanationem, quam hic non meditamur. E, eadem rursum sapientissimo Ordine digesta Nam clim o B; abi;hi
oratio desideriorum nostrorum interpres sit, consentan cum est, ea Dpientissimo ut votorum nostrorum ordini respondeat ordo petitionum. Est ordine digesu.
autem desiderii Mexecutionis dispar ratio: Siquidem id postremo plerunq; obtinetur, in quod voluntas primo fertur;Vnde dici solet, quod primum est in intentione,id ultimia est in executione.
In voluntatis autem desiderium primo cadit finis mox ea, quae sunt ad finem; quae fini sunt viciniora, ea voto sunt priora sicute diuerso, quae executione sunt priora, ea a fine magis sunt dissita. At finis noster Dgus est. Ita Davu autem voluntas vel deside VM UxM ruim nostrum bifariam tendit: Uno modo absolute,prout nimi i ea seriuriisserum secundum se summum bonum est, luc tendit prima ora lute&relata. tionis Dominicae petitio;petimus hac enim nominis illius sanctificationem, eiusdemque gloriam&perfectionem Alteronaodo relate prout nimirum summum nostrum bonum est;&ad hoc pertinet secunda petitio, qua regni illius aduentum exoptamus. Aminem autem, qui in v s est, bifariam aliquid nos pro b d coelesse bra mouet; no modo per se,altero modo per accides Per se huc nos lymi Τς '
Uirigit bonum utile, quod est bipertitum. Alterum primari U,qua promouet, per
te est, quod directe in hunc scopum nos transmittit. Eiusmodi i Spa a Niς bonum est vitae aeternae meritum Meritum autem religiosa diuinorum praeceptorum obseruatione praecipue comparatur.Atque
huc spectat tertia Dominicae orationis petitio, nempe illa: Fiat oluntativa cuuia caelici in terra Alterum secundarium minusque
385쪽
principale, quo nimirum veluti instrumento externoque admini culo ad sempiterna vita fontem promouemur. Hoc autem ambimus,dum ita oramus; panem nostrum quotidianum da nobis hodie; siue de naturali terreno pane id accipiatur, siue de coelesti & transanaturali, hoc est, Eucharistic, Sacramentali. Nam ut panis nataturalis inter cibos naturales primas sibi vendicat; ita Eucharistia inter caetera Sacramenta,quae sunt quaedam spiritalia alimenta.' κ accidens ad D E vi coelestemque beatitudinem pro-Υ i, cini qu hibentis vel praepedientis remotione dirigimur. Ab utroq; autein cortini gloria tria nos impedituit. Horum primum&potissimum est peccatum; DV WVpς 'μ' siquidem unum hoc directe a coelesti regno excludit. Et huc tendit quinta petitio, nimirum illa dimitte nobis debita nostra,fleut e nos dimittimus debitoribus nostris. Secundo non parum tape institutum melioris vita cursum remoratur tentatio: Essicit enim haec praesertim si grauior extiterit, ne promptam DEo praestemus obedientiam: Quandoquidem sua natura inclinat ad peccatum;& nisi cautio ieculiare D Ea auxilium adsit, frequenter in illud deiicit, contra hanc assignatur sexta petitio, quae est eiu
modi Et venos inducas intentationem. Tertio&postremo non leue
multis vinculum iniiciunt vite huius miserie & poeias,alisque,quq
vel ex his oriuntur, vel eas comitantur; & contra haec facit ultima petitio, quae talis est Sed libera nos a malo. Alij alia ratione is ethodo colligunt petitionum harum seriem iumerum, sed in rem praesentem sat est iam assignata. Di tio domini Esa tandem pro rerum pondere sententiarum grauitate
pyψ breuistima. Contexuit autem CHRIs Tvs Dominus orationem
lima nanc Verbis pauciS, Primo quidem quo hinc conticiamus,inter orandum magis utendum este mente Manimo, quam verborum
strepitu, Patremq; misericordiarum D svM modo pio submissoq; Catiis diuerse Pectore inuocetur facilina S aditus prebere. Mox vero quo absq; cur oratio domi molestia taedio crebrius repeti maiorique cum deuotione si si attentione dici possit Siquidem animus orationis prolixitate defatigatus, facili negotio ad inepta dilabitur. Postremo autem quo commodius ab omnibus valeat edisci.Vix enim tam rudis aut indocilis qui ipia comperitur, qui orationem Dominicam, saltem secundum sententiam,dummodo velit, memoria complecti non possit sed O verba quoq; tanta non sunt, ut perdisci non queant.
386쪽
non te nunt,aut v eneant,diligentem operam non nauant. Certe Concilium Toletanum quartum unis Tu omnibi Hora
tionem hanc dicant praeceptisse asprin x
donem Dominicam ignorar 's tamet:
nisi quis forsan isthaecialiaque similia, quae alibi leguntur,'QR .
verborum seriem referenda existimet; sed tantum adorationis sententiam omnibus enim generatim compertum esse se Dei, quid petendum sit, quidque honeste peti possit hoc autem tO- tu habetur in oratione Dominica Patet ex his ergo, quot inoctis partibus oratio Dominica caeteri omnibus a quibuscunque tandem conscriptis praester . . t o Hi hinc tamen sequitur, solis illis verbis,quae Dominus Ueria et opia scripsit, inter orandum perpetuo utendum esse: Vt ansul Se u is 2 . Quando putaueruntd docuerunt insani V Valdenses. Nam pleCHRisTus Apostoli eiusdem post ipsum alia orandi forma vi hi persaepe usi sunt. ui ter,ait CHRIs Tus/ipsibile est ranseatam Ioan in calix iste. Item:Pater sancte erua eos in nomine meGquos dedisti ves. Item: Pater dimitte illis,quia nesciunt,quidsciunt.Et Apostoli: Tu Domine,qu Luci3.νwlli corda omnium, ostende quem elegeris ex his duobus inum Possumus A . . ergo exemplo CtinisT Apostolorum, imo totIuSEcclesiae, quae pro rerum diuersitate, quas petit, diuersis precationibus emore utitur,quibuslibet verbis, dummodo sint commoda, secreta cordis nostri vota DE patefacere.
AT quanquam animi desiderium quibustibet idoneis verbis depromere liceat, non licet tamen aliquid desiderare,aut petere, ': π Giquod ad aliquam Dominicae orationi Spartem reduc1 non queat ad aliqitam ora Nam, ut ex Cypriano Augustino paulo ante demonstratum est, quicquid pie iusteq; peti potest, hoc totum CHRISTUS Ora vis estitione illa complexus est. Quare cum DominuS ait: ' vos orabitis, Maith. 6. non cogimur, k,sic adverbium; ad verborum similitudinem referre, sed sat est, si ad rerum petendarum cognationem ire feramus,ut idem sit;sic orabitis, quod orantes similia petetis. Et codem modo exponere licet illud Cypriani Aliter orare, quam CHRIs Tu docuit, non solum ignorantia est, sed etiam culpa Sed neque Cimis Tu quoque tradidit eam formania a b -
387쪽
ab lute praecipiendo, sed tantum erudiendo Minformando ab Apostolis, ut Luca narrat, ad hoc rogatus. Interim,Vt proYime dicebamus, nullo modo culpa vacare putandi sunt, qui orationem hanc, neq; discui, neq; dicunt, neq; ut discanici dicant incubui Pon Ro autem solane lingua vernacula disci &dici debeat: an vero lingua tantum latina vel alia peregrina, hoc nos propter diuersos locorum 'rouinciarum ritus & consuetudines in medio relinquimus Generatim dici potest, qui priuatim libere orant, consultius facere,si ea lingua vel idiomate mentem suam ' i': O ram DEO effundant, quam rectius callent. Quandoquidem .aes ita Minus consequitur intellectum, ubi autem nullus eorum, quae eatechesin spe petuntur,vel dicuntur, habetur intellectus, aut quidam tantum
gonor iis, ibi ordinaria lege exiguus assurgit affectus. Quare nisi
iuni&i ivatim c aut mos patri u obstet, idiotae iterarumque rudes rectius fa- orant callibris ciunt, si orationem Dominicam, salutationem Angelicam, sem- si h. .. bolum fidei, praecepta Decalogi, caeteraq; fidei rudimenta ea lin- nacti laqtiam la guae distant,' quam una cum lacte hauserunt, quam si quamuistina aliam externam vel peregrinam ad eam rem adhibeant. DIXERIM , priuatim orantes consultius facere,si noto sermone inter orandum utatur, quam si ignoto Nam si qui sunt viri aut foeminae, qua horas Canonicas ex ordinis sui statuto publice ca-raunt aut legunt,illet instituti sui legibus accommodare se debent, no promiscue hac vel illa lingua,ti. Sed & tolerabilius est quoque, si Italus,vel Hispanus,vel Gallus orationem dominicam lati ne recitet, quam si Germanus, aut Sarmata, aut Boliemus id faciat. Siquidem natiuum horum idiomacum lingua latina nullam proris cognationem habet, illorum satis magna. Et haec de ora tionis forma.
A loci porro,in quo orandum est,qualitatem quod spectat, ea ex precum discrimine, cuius semel atq; iterum iam antea mentio facta est,peti debet.Neq; enim par ratio est publicarum pria
Publicae preces atarum precum, Quam utSenim communes vel publicae preces
Liara et bilibet locorum salubriter fundi queant, pro rerii necessitate,
Nomi possunt. Vel temporii dissicultate fundi quoq; nonnunqua soleant nam per agros capos p urbes4 vias publicas, per exercitus & nati te classes,&alia quis loca ad impendente cladem vel praesentem mise-
388쪽
miseriam depellendam opportuna,stationes haberi possunt, aOstraque&auorum nostrorum memoria ope habitae stitat Sedo Martyrum quoq; tempore Christi fideles in montibus cryptis
terraeque cauernis, vel in priuatis aedibus multo frequentius co-
uentus agitabant, quam in publicis Basilicis ut quae perrara id aetati extarent usitatius nihilominus in locis certo ad hoc munus determinatis&destinatis, ut sunt templa miblicaque oratoria, fundi haberique assolent; Qtio nimirum ij, pro quibus sunduntur,illi, si voluerint sese coniungere; nec, nolite ne ac decenterea fiant, quae communi omnium nomine fieri debent,explorate cognoscere valeant. Nam,ut obiter supra indicatum est, Ec si ne ne liclesiae ministri non ea de causa ex publico secroue censu aluntur initiatio sacro v totientur,verum ut quotidie pro communi omnium salute pre ςς01 διψntu
centur,debitumq; Dii cultum deferant Sicuti in veteri Testamento leuita pro caeteris omnibus tribubus, quaru sudoribus victitabat iugiter in tabernaculo regi deseruiebant. Debent proinde publicae preces publicis certisque locis persolui; sicut etiam certis statisque temporibus loris nisi publica forsan utilitas, vel necessitas aliud quandoque postulauerit.
A vero priuata xlibera preces, imo etiam praeceptae, quae iure vel consuetudine nullum certum locum sibi determinant, quouiS loco, dummodo caeterae circumstantis non desint,depromi ac fundi possunt. Ad secretum orationis locum pertinet illud Christi: Tu vero ciam oraueris, intra is cubiculum tuum, cir clauso ostio,οnu Matth.6. Patrem tuum in abscondito,e riter tutu,qui Nidetis abscondito,reddet tibi rapy Ad quemlibet,pmiscue illud Apostoli Volo Niros in omni loco orare, pomistic leuantes puras manus Deirata disceptatione, similiterer mulieres. Et il laim. r. Iuditem Prophetae Regii Domni loco dominationiseius, benedicat avi pul tot. via mea Domini; Et illud tandem Christi Veri adoratores Patrem selli ibi, ritum veritate adorant. Siquidem spiritus, quod partis exors sit, abstrahit a loco depore. Praeterea oratio exterior interiori voti vel desideri interpres Lindex est: atqui interior vis animi se
tur in Deum sine ordine ad certum tempuS vel locum Denique Hierem. 1 r. cum Dei praesentia a nullo loco excludatur; Scriptum est em: Ego piata it. caelum e terram impleo. Rursum, ita ibo a Spiritu tuo Si ascenderiinc Ium, tu istie est descendero ad infernum,ades ipum eropennas mea diluculo,cta habitauero in extremis muris, etenim idue inanus tua deducet me nullusa ara quin
389쪽
quoq; locus ab illius cultu 'aude vacare debet,ade6que seclusa
aliorum offensione, quae in mentali oratione locum habere non potest, in omni loco licite adoratur Minuocatur. V menimuero licet ubilibet locorum, etiam in stabulo,si alius comodior locus se no obtulerit, Deum inuocare, eiusdemq; fauorem&opem implorare liceati fit id tamen conuenientius in locis secris, precibusq; fundendis ex instituto destinatis, quam in
profanis Nam si ea omnia, qua ad humanae vite usum coficiuntur ψMes h ad is ci administrantur, habet sua certa&determinata loca neq; elli quam in pron eode loco cubaturvi coenatur; idem statuatur de reliquis.singulae Miti . ET '' enim artes, singulaq; inuni sua sortiuntur loca suasq; officinas cur oratio, qus,ut recte fiat, maxima attetione &studio eget, nuntum peculiarem locum sibi edicet Ut ergo locus sacer profanis negotiis tractandis non censetur idoneus: ita neq; locus omnis profanus vocalibus praesertim debitis precibus ad Deum fundendis sat comodus videtur; adeoq; si domi oratorium vel alius opportunus locus desit,consultissimum & decetissimum est,orationis causa publica templa adire. Si D neq; solum decens est,orationis causa sacra loca see que-
tare; sed multis quoq; de causis uti levi fructuosum est Quando- , N. zz ' quidem propter cosecrationem, Christiq; in sacrosanctae Eucha
uotionem exei ristia Sacrameto, secrarumq; reliquiarum Angelorum praesen-rant&augenti tiam;tum ob certam quoq; Dia Opt. Max. promissionem, neq; enim minor est virtus Episcopi cosecrantis,plisi imasq; totius Ecclesiae nomine preces adhibentis, quam Salomonis publica templa multo ad orandum, feruoremque excitandum sunt aptiora, multoque ad id impetrandum, quod petitur, emcaciora, quam loca quaecunque profana. MITTO hic piorum exemplum,quod magna utiq; ad excitandam deuotionem vim habet. Quis enim adorandum seno componat, dum alios secum agentes tam feruidas preces fundere co- siderat Mitto singularem eorundem,dum ad unum aliquod opus sancte conspirant, quiduis efficiendi vel impetrandi potentia;no- . at h. i tum est enim illud Christi: Diso Nobis, quiasi duo ex Nobis consenserma super terra, te omni re quacunspetierm,fetistis a Patre meo iis caelis est.
ἡ hἡ m si an tam vim habet duorum, aut trium consenis ad impe tioni, Vitta trandum, quid non impetrabitur si aliquot millia, ut saepe fit, in
390쪽
vnum coierint; Deumq; pro re aliqua se vel necessaria sup-
'--, im si in i Etenim qui horreum, Vel nopolium,aut alia empti in es,
ficio Pp tW sinum ingrediuntur, nihil fere se
unditam obuium habent, quod de pietate fundendisve ad Deum finis.
precibus illos c5monefaciat; sed multa potius,que a precandi beneo; astendi studio seuocant. At vero ubi quis pio animi studio ouodcvtaq; templum intrauerit,Vt nullus adsit, qui exemplo, prouocet, aut consilio instiget, ex ipso statim loco lociq; copo oneorandum esse intelligit. Atq; hinc factum videtur,ut in plerisque Germani ciuitatibus publica templa ita sint exedificata, ut ostus ex diametro oppositis publicam quasi semitam transeuntibus os
ferant,quo hac ratione ij quoq; ad orandii prouocentur&inducantur,qui nullam fortastis de oratione cogitationem conceperandi Mouent enim obiecta sua natura sensus, illi metem. Patet hinc ergo, non solum decorum esse, in locis diuino cultui dedicatis orare,verum etiam utileri salutare. Sed obiicis CH R 'Dominus,ut paulo ante auditum est,orationem priuatam secreto vult fieri,ait enim: In autem tam oraueris, miram cubiculum tuum, erctius ostio ora patrem tuum ci . Secretum autem iublicum inter se pugnant. Ad hoc breuiter dici potest,publicum priuatu ad orationis naturam secudum se nihil facere. Nam clim orare,actus sit gencre suo bonus, ubi libet fieri potest, et laude dignus est, bicunq; tandem fiat,modo recte fiat. At vero ad oratem quod attinet,debet is eo loco tempore orare,quo minus impeditur,magisq; ad deuotionem incitatur. Si quispiam ergo eius ingenij est, ut in hominum turba orare non queat, vel co mode id non queat, aut sine aliqua inani gloria vel grandi distractionem queat, oretis domi, vel loco alias secreto, nisi priuatum votum, aut Ecclesiae statutum, aut superioris mandatum aliud exigat. Contravero x. isi quis solus orans plerunq; friget,cum aliis autem oranScalet,aut iritali Ahminus friget, is orantium multitudini sese adiungat. Denique si me quis ita affectus eli,ut aeque commode publice Orare valeat, atq; bE . priuatim, si nihil impedit extrinsecum, consultius facit,si publice cum aliis, qtiam solus domi oret Rationes huius paulo ante allatae sunt nonnullae, quibus maioris lucis causa unam aut alteram adhuc addo.