장음표시 사용
411쪽
alterum non transfertur, neque transferri potest: Et ut maxime posset,precator tamen in alterum transferre non deberet; com mitteret enim quadan tenus contra charitatis ordinem diui namque institutionem: Vult enim D Eus unicuique reddere si cundum proprium, mon secundum alterius meritum. Idem
quoque de illo asseri potest, quod mysticis Ecclesiae membris ex alterius bono opere obuenit. Nam si diuina ordinatione ex quo libet iusti opere aliquid redundat in alios iustos, quodcunq; tandem illud sit, propter quod cum omnibus bonis operibus, quae fiunt in Ecclesia, communicari vere dici possitiat, illud sane non poterit illis adimi, pro orantis arbitrio in alium transferri Eslet
hoc enim contra diuinam ordinationem, contra communem illam communicationis legem. Mima vi autem valorem ut sibi asseruare, ita cuilibet quoque idoneo adiungere licet. Qu9d autem medius hic valor ponendus sit, ex recepto Ecclesiae usu manifestum est Ora haec enim per ministros suos non solum pro vitiis & defunctis promiscue serum etiam pro hoc vel illo vitio vel defuncto determinate At frustra id faceret, si nihil prorsus haberet, quod huic vel illi speciatim adiungere posset. Iam si medius hic orationis valor, qui solus pro orantis arbitrio communicabilis est,finitus est, ut citra ullam controuersiam est, si enim totus orationis valor finitus est,&ita finitus, ut infinitus esse non possit, multo magis pars eiusdem valoris finita erit plantam mox fit, orationem minus profuturam singulis, si multis simul applicetur, quam si uni tantum. Hoc autem est, quod in quaestioncm vocabatur,
quodque de orationis valore usitatilis tradi consueuit. UERuri enim uero licci quae de definito brationis partium eiusdem valore hoc loco dicuntur, sint verissima; neque enim potest ullius omnino orationis vis infinita aut incircumscripta es e attamen quod de tripertito cuiusq; boni operis fructu hic&alibi passim traditur,no omnis prorsus difficultatis expers videtur. Primo namq; communis ille valor non solum vivis Q, R I s a membris, hoc est, iustis Deumq; timentibus prodesse videtur, verum etiam mortuis, hoc est, iniustis peccatoribus. Haasa, tamen per fidei sacrainentum incorporatis: Nam CR RI-
412쪽
diu, pro omnibus mortuus lassus est,&Apostolus m
omnibus hominibus orationes&obsecrationes et Hubct, Lc
clesia publice pro Oinnibus Orat, CHRI V hes apro amicis tantum, sed pro inimicis quoque tersecutoribus orare manda inimici auted persecutores, ut eiusmodi, non sunt in Ee. ἡ iusti. Preterea si selis iustis,cluisti sunt, communi luc valor communicaretur, consequens fieret, quo quisq; foret iustior,cos u. . bis lde eiusmodi valore percepturum, adeoque magis instimHὶ ustu Dpmd stis aliquod praeiudicium procrearent, quod non videtur Vcriti a cmile. Deniq; anathema vel excommunicatio iniustis adueniens, caeteris incommodis hoc quoque adiungere communiter dici
tur quod illos priuet non modo sacrorum susceptione, sed omnium quoque bonorum, quaesu D EI Ecclesia fiuiit, participa- ' o se ce valor ille generalissimus, quem assignant, aut est finitus, aut infinitus. Non infinitus; alias enim cuilibet iusto ex quolibet alterius iusti opere obueniret bonunt infinitum, quod est prorsus incredibile, vires a D Eo sunt constitutae, prorsus impossibile. Si est autem finitus, ut sene est, ergo quo plures sunt iusti in Ecclesia, eo minus de communi hoc valore participabunt sin miliatque ita praeiudicialeis detrimentosum esset iustis, multos i Ecclesia esse iustos.Et quamuis dici ad hoc queat,quantum hinc dccedit,tantum inde, nempe ex multiplicatis plurium iustorum meritis, accedere, falleret haec tamen exceptio, si tantum paruulos baptizatos ad iustorum numerum aggregari poneretur; illi enim nulla habent merita propria, neque per aetatem habere possunt,quae aliis communicentur. v Ni hi non iniuria quaeri hoc loco posset ecquidnam sit communis hic valor, qui in omnia & singula uiua Ecclesiae mem bra ex quouis bono opere redundare asseritur. Nam si est gratia gratum faciens, quitur,paruulos regeneratos,ante rationis, sit ram extinctos non saluari sola Baptismali gratia. Cum enim multa quotidie in Di 1 Ecclesia bona operaedantur,&ipsi sint eorum omnium, quae fiunt, participes, continuo crescent in gratiar At hoc est contra communem doctorum hominum sententiam,&contra ipsam quoque veritatem. Sequitur nihilominus, adultos nihil quicquain operis molientes, imo somno vacantes ingratia
413쪽
progressus facere, cum pondus gloriae respondeat quantit ingratiae, sequitur tandem, Unum propter alterius opus essentiali gloria donari, quod aperte pugnat cum scriptura Christiqueri Apostolorum doctrina Asserunt enim, unumquemque accepturum,prout gessit in proprio corpore. Si autem communis hic valor non est gratia, neque gloria, neq; aliquid aliud, quod veri meriti rationem subeat, sicut reueranon est, nisi forsan remote improprie, erit itaque satisfactio, vel boni cuiuspiam impetratio. Solet enim dici, orationem valere per modum meriti, satisfactionis, impetrationis. At neutrum videtur certum, nam ut pro eo satisfaciam,aut bonum aliquod illi impetrem,de quo nihil cogito, neque cogitare valeo, id videtur ad- modia admirabile Nihilominus demus,omnibus istis tribus modis, aliis praeterea nonnullis prodesse, ne quod de Sanctiuturi
communione credimus profitemur,in dubiu vocare, vel cona-
muni doctorum hominum sententiae obniti videamur; quaeri adhuc posset bonum ne illud, quod uni ex alterius bono opere ob uenit,obueniat ipsi ex gratia;hoc est,ex mera D. liberalitate, an ex iustitia: Non ex iustitia, ut videtur, quia D nunquam promisisse legitur,se quodcunq; bonum vel donum ei impertiturum, pro quo speciatim nihil petitur. Multo vero minus, se ex quolibet iusti hominis opere aliquid decerpturum, quod adiungatur ca teris Ecclesiae membris. Si autem datur non ex lege; sed ex meragratias liberalitate, consequens fit, quod degeneralissimo illo valore scribitur, non tam certum opertum esse, quam certo aperte passim recipitur&asseritur. valore medio similis quaestio moueri posset An nimirum valor hic sit gratia gratum faciens, aut aliquod verae rationis meritum. Si est gratia aut vitae meritum,contra charitatis ordinem committit, qui pro alio orat,aut aliud bonu opus eidem applicat.
Nam debita gloria se priuat, D cum remissilis quam par est amat: Quandoquidcin gratiae magnitudinem cosequitur magnitudo dilectionis. Si est autem quiddam a vite merito vel gratia diuersum,puta satisfactio,defensio,conseruatio, exuscitatio,vel ma- petratio, c. quaero, ut ante, an quod inde obuenit, obiiciat at ex gratia, an ex iustitia no ex iustitia propter causas anic assignatas;
si autem ex gratia,quod opinio habet, fundamento no satis certo
414쪽
initur: Si quidem quae ex solam si liberalitate mendent,
cuiandoque eueniunt, quandoque non euCnrunt Cum ςrgo ubisi iumedio hoc valo te non habeatur certareuciatio,neque certa pro gratia obuisiui, mi Cio, neque expressa quoque scriptura traditio, neque ueloci tas tandc moriani exceptione maior, dubitari queat,consultum ne sit, de eo pronunciare tanquam de re modis omnibus certa.
SED neq; setis constanter quoq hic loquuturiDicunt enim,si oratio vel aliud bonu opus applicetur viri alicui in primo gradu, postea alteri, iursum alteri, sic deinceps in gradibus inse rioribus, illis etiam secundarias illas applicationes prodesse neq; primo tamen ex multiplicatis illis applicationibus qui cu omnino decedere. At difficile est intellectu,quomodo totus hic medius valor maneat penes primu,& secundariis nihilominus aliquod inde emolumentu obueniat. Nisi sorsan dixerint, quod primo obuenit, ex iustitia obuenire, quod autem aliis, ex gratiad liberalitate Atlantispe dictum est, quod fit ex pura gratia liberalitate, id ad certam regulam reduci non posse Sequitur hinc quoq; medium isod de eom. illum valore non esse determinatu;ut qui pluribus prodesse queat , iuta citra alterius prariudicium Patet itaq; quod de triplici Orationis ni valore diei valore traditur, non parum multis difficultatibus expositum esse m gnis disti
ILLO proinde, quod de communi,proprio,&medio oratio situm ea
nis valore dicitur, pro suo valore in medio relictoreo aute, quod de orationis valore in ratione meriti, solutionis, impetrationis paulo ante explicabatur, repetito, ad id,quod in quaestionem vocatum est,paucis responderi potest, orationem pro multis fusam oratio per Viam perviam solutionis vel satisfactionis non tantum prodesse singu- Σ lis, quantum profuisset, si uni tantum, aut paucioribus fuisset ap- ' iii plicata: si quidem orationis vis in ratione satisfactionis non est ii is multis. filita, sed finita;prout orantis quoque feruor, Onatus,charixas,&ipsius rei difficultas, catera omnia, quae orationem comitan- tur,sint finita, suisque limitibus circumscripta atqui omne finitum in partes dissectum,fit minus. CAETERumplusne valeat oratio per modum satisfactionis oratio pervia, iis, qui maiori pollent sanctitate illud disi utatione non indi et i x . ii ii mul
li quidem oratio non prodest alteri per viam silutioni ex se aut prodest illi, ma naturaliter, sed tantum secundum orantis intentionen id volun ς' qui aliis suntiatem. Quamobrem si is, dum pro multis precatur, pro multis in x V ς'
satissacci instituit, pro multis, quod ad se attinet, operis
415쪽
satisfactorii ratio fert, satisfaciet; si aequaliter,squaliter; si a diu liter, inaequaliter. Neq; exemplum, quo quidam oppositum dobare nituntur,ad rem facit aiunt enim, medicinam ibi potentius operari, ubi compererit subiectum magis dispositum Guando quidem medicina operatur naturaliter, nimirum secundum a cricorpora modum. Si tamen subiectum esset omnino indispositatum, hoc est mortifero peccato obnoxium, nihil illi prodesset:mpensa satisfactio per modum iustitiae, sed tantum per modum
liberalis cuiusdam donationis; DEWs enim nullo modo admittatere tenetur, quod pro peccatore offertur, etsi clementer se ne admittat.
-- Ruto consideremus orationem, ut valet per viam meriti
.uipe modum ongrui condignum enim meritum hic locum non habet,vel liberalis cuiusta per modum liberali cuiusda impetrationis, in idem pene redit.
I py mxilii Rhores,an pro paucis. Nam cum hic valor non nitatur&mehe imie corta aliqua lege, sed sola DE liberalitate, potestis aeque illam pro multis tui admittere pro mille ac pro uno;pro iniustod scelerato ac pro iusto Solet nihilominus familiarius admittere pro iustis quam pro iniustis; usitati iis rursum pro magis iustis quam prominus iustis Veruntamen quia D Eus neque ex certa promissilone, neque ex Operis quoque natura obligatus est id concedere, quod pro altero petitur, non est certum semper, an oblatas preces admittat, quibusve ex pluribus petita indulgeat Α credi nihilominus potest, libere 3 amice illud facere, quod amicus amici causia facere consueuit.Vt ergo amicus amici preces pro altero oblatas, modo iustum lonestum sit, quod petitur plerunque admittit; ita D avs quoque eiusmodi preces frequentius admittit Attamen si id non faceret, non posset de vlla omnino iniustitia insimulari; ouia nihil debet homini, quod Elia. 1, ipsi certo non promisit. Ex Scripruris habemus, DgvMaliquat , Co, i, do iniustis pepercisse propter iustorum preces:Interdum vero ne h. 4 ipso quidem iustos,pro se orantes audiuisse: Quandoque autem oppositum factum legimus,puta iustos supplices ipsi factos a clade impendet liberaste: in iussos autem & sceleratos in interitum ruere permisisse. Quae omnia ostendunt,orationis euentum non semper constantem & certum esse.
416쪽
Thesot ad meritum proprium quod spectat, non miniis Commuri l
communiter mCrentur, qui pro xutis precantur quam qui pro
otiatis numquodq; Opus est magi meritoriu, quo ex maior Eloimie haritatis seruore est Ortumiat eo ancensior videtur charitas,qno, ad uiure; si se distundit sed: dubium quoque nullum est, quin Custi, ius eiusmodi orandi modum tradiderit, qui Da omnium sit gratissimus, at tota Dominica ratio multitudinis numero est accommodata
Di, si LM,Orationem magis plerunq; meritoriam esse, que pro pluribus funditur. Nam qui maiori ardore, deuotione, vel attetione oraret pro Vno aliquo sibi charo, quam pro multis,plus mereretur pro uno illo Orando fervide, quam pro multis tepide. sie magis satisfactorium Minterdum non minus meritorium est, orare pro inimicis persecutoribus, quam pro amicis, quia hoc illo minoris difficultatis est, secundum se tamen absolute ut melius est amare amicum xiustum, quam inimicum Miniustum; ita melius est quoq; orare pro iustori amico, qua inimico iniusto. Quamuis autem oratio pro multis fusa saepe magis sit meritoria, non semper tamen est magis impetratoria: Quia in magno hominum coetu multi semper comperiuntur, qui eo beneficio indigni sunt, quod intercestar sua oratione impetrare nititur Verum de orationis viribus satis proximum est, ut de iis nunc agamus, quae orationis vim promouere vel impedire nata sunto Depraeparatione, alti . nonnulta, quae rationis vim sadsint,promouere natasunt.
AGNA cesse orationis vires,illustresq; eiusdem seu cius, ostensium est hactenus: Verum quod magna ea
in re appareat disparitast comperiuntur enim, qui plurimum hic proflaiunt alij qui parum aut nihil
omnino; nonnulli quoque,qui detrimentum ex sua oratione ca Non omnes,qui piunt prius unde nam tanta illa disparitas prouenia inuestigandum videtur, quam ulla omnino de orationis necesiitate dispu fructu reserunt. ratio instituatur; nam alicunde prouenire indubitatum est.
417쪽
reι se e in ora C As cum tres in Oratione personae Interiren fe
' queant. saepe quoque interuenire soleant; na qua Orat, altera. ad quam oratio dirigitur, siue cuius auxilium imploratur, qu plerunque Dis vra est tertia, pro qua oratur, necessiim est,ut illa effectuum dissimilitudo, vel ex disi ari illorum qualitate nasca tur, qui orationem fundunt aut ex diuersia eorum conditionε statu,pro quibus oratur,vel certe ex dissimili illius volutare ad quem oratio dirigitur, quod tamen non admodum fit verisimile Nam etsi in v s Opt. Max libere donet neque enim ulli deblator est, nisi certa aliqua promissione seipsum debitorem alicti ius constituerit attamen quia summe bonus summeque benignus& potens est, nulli, quod ad se quidem attinet, opem suam de
negat. Prouenit itaque discrimen illud aut ex eorum discrimi ne, qui orationi incumbunt, aut ex eorum sene, pro quibus pre cessunt. Ex parte precantis oratio perficitur vitiatur, ut quodvis aliud opus humanum nempe ex obiecto, fine, modo, tempore. loco,caeterisque substantiam illius comitantibus vel circumstantibuS. Vtergo ieiunium, eleemosyna,aliaque pietatis officia Dgo sunt grata fructuosa, quae omnibus suis necessariis circumstantiis rite sunt ornata, suisque partibus4 qualitatibus integre perorat nem eade secta ita quoque oratio. Rursum ut eleemosyna, vel ieiunium, vel aluid quodcunque opus genere suo bonum,censetur vitiosum,&ri ni V es4emo ob id inutile, quod una vel pluribus necessariis partibus vel cir- syn m. cum stantiis destituitur, eo quidem vitiosius, quo pluribus magisque necenariis partibus4 circumstantiis destituitur; ita quoque oratio.
Q ora Ex parte obiecti oratio vitiatur, cum potitur aliquid iniu- bis i 'ta s . tum, aut inhonestum', aut immoderatum, hoc est,petentis con-cto, line velino ditioni vel sorti non satis consentaneum, etiamsi secundum se ψ' non sit turpe aut inhonestum visi pes sua sorte non contentus, ambiat ea,quae sunt oculi, aut manus ea, tue sunt cordis vel capitis. Ex fine deformatur oratio, quando precator orationem suam non refert ad D Ea gloriam, vel aliam honestam causam, sed ad iniquam sui existimationem, vel ad aliam quamcunque rem tu pena Ex modo vitium contrahit oratio, dum caper solas preces ambiuntur, quae diuina ordinatione di institutione, labore, studios
418쪽
a; consilio, aliisque id genus mediis obimenda sunt, vel certenue inis obuenire communiter solita non sunt. Ex loco, tem-re caeterisque similibus similia in conuenientia peti possunt: is enim compertum est, non Omnia conuenire onmi loco aut x mi' a distum est- ρον sui&onliqui, haud difficulter do 6nstabit quae orationi fructum impediunt, si certo de iis riti, orationi, constiterit, quae eiusdem Vires robur augere nata sunt. Sunt au g tem eiusmodi tria potissimum, praeparatio videlicet, deuotio, alte utio De deuotione primariisque eiusdem causis actum estu actationis livius initio QN autem de peculiaribus quibusdam eiusdem causis, ibi praetermisia sunt, ea ad segmenti huius finem breuiter adiicientur. De attentione autem,quod late pateat,pluresque difficultates offerat,peculiare caput instituemus. De praeparatione vero ea solum hoc segmento in mediu adserentur,quae Vel necessaria vel ad rem admodum opportuna videbuntur. CAETER ubi ad idoneam praeparationem multa deposcuntur, eo quidem plura maiora, quo precaturus qui audiatur minus videtur aptus Pluribus enim praesidiis indiget peccator, ut petita consequatur, quam iustus; lic rursum plura quam coelesti gloria iam donatus. Primus autem praeparationi gradus, quoad maiestatis thronum aditum sibi munire peccator debet, est admistarum scelerum cognitio Vetestatio. Merito enim mimodo meiusmodi propter peccatorum sordes se non modo, qui qui
quam a Da impetret, indignum censebit Verum etiam qui in loriosiu4. liquid illius coni pectum, aliquid ab eo petiturus,prodeat. Qu9d fideli istorum recordatione cum doloris sensum non capit, quem iure capere debebat, saltem doleat, quod iustum doloris sensum ad-
VERVM quia sunt quaedam scelera, quae maxime obstant,.quonii luis D Eus precationem nostram audiat, vivis, rapinae, caedes, in latium oppressiones, aliaque his cognata, qui repulsam Erre non volunt, manum contineant a caede sanguine, O orati ni studia uanique alia violentiad crudelitate; linguam a conuiciis hale in Pς'
dicti S caeteras denique animete vites a caeteri r agitu DOSi S tum ii repres. Constat enim haec omnia orationis robur vel omnino rata fio.
gereri vel multiim certe infirmares notum est illud Esaiae:
419쪽
Cap. cum extenderitis manui vestras, auertam h os meos a vobis, est simplicaueritis orationem, non audiam; manus enim vestra Iariuises Histit
Imo vero non modo a pauperum vexatione eum desistere ono tebit, qui aliquid a Dgo impetrare voluerit,vertam benigne mio Pioueiruit que eisdem facere; scriptum est enim Vsobturat aurem mad Umorem pauperis, Urvse clamabit, . non exaudietur. Est itaque prini, praeparationis gradus poenitentia qua usque adeo ad hanc rem est necessaria, ut iustos quoque nedum iniustos peccatores
Proueib. it sui accusatione orationis exordium facere conueniat. SED niinquid, ais,peccant, aut frustra Omnino laborant,qui citra poenitentiam orant de priuata oratione neutrum est asi
rendum; de publica nonnulli dubitant; sed citra causiam, nisi sor san de liturgicis sacramentalibus precibus agant, non etiam de
NA peccant, qui horis Canonicis. Nam si peccator horarias, vel alias quascunque preces publice citra aliorum scandalum recitans vel decantans tanti peccat, aut peccat Propter irreuerentiam, eo nimirum, quod inadignus sit, qui D, i,aliquid ab eo petiturus, adeat vel ratione offici j, ea videlicet de causa, quod munus publice precandi gratiam exigat. At neutrum horum rationi videtur consentaneum. Non primum, nam alias homini peccatori ne priuatim quidem Mum rogare eiustae opem implorare fas esset Nam ad irreuerentiam quod attinet,par utrobique est ratio. Sed hoc falsum Maratione alienum est Quandoquidem homo peccator diuino naturalique iure seipsum diligere obligatur potest ergo, imo vero animae corporis sui alutem optare debet. Qusdcunque autem desiderare fas est, hoc a D si expetere nefas non est.Neque secundum rursum, nam si ratione offici nefas id foret, consequens fieret,qui ius dicere,aut sacra profiteri, aut aliud quodcunque munus ex olacio obire teneretur,eos, nisi in charitate id obi-Cap. 6 rent,noxam incursuros: Siquidem illud Deuteron si diustum ea, iust/exequere , quod contra communem sententiam allegare solent, ex aequo affatur omnes, cuicunque honesto muneri mancipatos; sed nullus, opinor, facile istuc admiserit Esset enim legem C, MI Ta,quae iugum suaueri onus leue appellatur,in onus im- Matth.ci portabile Vertere. Non ergo peccant, qui peccato aliquo praese tim occulto constricti preces Canonicas publice decantant vel recitant, multo vero minus qui priuatim orant. AT
420쪽
At quamuis res ita habeat, distinguendum est tamen inter Non ea ,. in eccantet peccatores, hoc est,inter eos, qui peccati reatu tetae ut obstricti, cuiuis odi sunt, qui Eubi aliquando offende immeatisui .arunt, neq; tamen ex animo adhuc resipiunt;&eos qui actu in id, xi ouod lege vetitum est, seruntur, siue qui id a Dii petunt, quod citra certam noxam obtinere non possunt. Quandoquidem solus peccati reatu, modo scandalum desit vera orationis ratio nem non tollit; tollit tamen bonam effectus illius partem: Si quidem eiusmodi oratio, neque de condigno est meritoria, neq; de iustitia quoque est satisfactoria. At vero qui prudentes improba agitant,ut vis, quod nefarium est, peccati auctorem promotorem constituunt; sunt tamen qui non solum peccantes, sed eos etiam, qui ita comparati sunt, ut neque a peccato desistanti neque desistere proponant, ob insignem impudentiam, qua beneficium ab eo petunt, a cuius offensa desistere non volunt, citra nouam culpam orare non posse contendant; verum horum sententia a ratione&iugi CHRIs T suauitate est prorsus aliena; sicut illorum quoque, qui dubitant, inter deprauate ne vel vitiose orates censendi sint,quia ita quippiam a D Ei petunt,ut suam tamen voluntatem diuinae voluntati non submittant. Quandoqui dem nemo nescit, insignis cuiusdam insolentiae esse, siuam voluntatem compertae D si voluntati nolle submittere. Quis enim cum Non bene os
ferat,qui non dico D Eo, sed vulgari quoque homini eiusmodi pe er et
titionem offerat Domine fiat in hac re, quod ego desidero, non tantate submi
quod tu decreuisti,vel iuste decernere potuisti. Taceo, huc oran- cet
di modum diserte pugnare cum tota CHRIsTI vita manifestaque eiusdem doctrina. Neque enim is orare nos docuit; Pater fiat voluntas mea sed sat voluntas tua, sicut in coelo in terra neq; dum passionis calicem deprecabatur, suam voluntatem fieri volebat,sed Patris:Gruulanien,ait, nscut ego volchfled cultu. ii 'HI, C tamen non sequitur, si cui forte Di v s damnationem suam praedixisset, vel interminatus esset, illi salutaria petere non Iicere: Dis cenim matura iuben sivi nos ipsbs diligamus,adeoque Ut salutem nostram desideremus&procuremus, cotra quam 'π' ranaturae legem nihil existimandus est absolute praecipere. Quam rore di m ita obrem damnationis praedictione vel comminatione lio obstan 'ζ.
trihomo totis viribus saluti suae procurandae insistere, certoq; sibi i 'in m a