De origine, et progressu congregationis oblatorum sanctorum Ambrosii, et Caroli, Mediolani : ab anno congregationis conditæ MDLXXVIII usque ad annum MDCCXXXVII

71쪽

Comes Carolusior romaeus, quem, Praeter insitam animo pietatem, multa ei iam δε maxima beneficia monebant, ut Largitori ac Patrono optimo gratiam aliquam pro digmtate sua referret obierat ille legationes amplistimas, Praese asque Urbium Neapolitanum etiam Regnum Caesaris nomine administraverat. nec dubitim era saviiIe alterum e coelo Carolum , ut hunc familiae bae, ac nominis haeredem supra communem privatae oriunae modum extolleret. Cumque jam ageret domi senex Romani Imperii jura pro commisso bi munere procuraret, parabat sibi ipse simul immortalis vitae praesidia is mansuram aliam post caducos honores felicitatem . Nec erat ea Principis Viri religio quae consiliorum in externi ossicii prodiga . auro interim, Wopibras parceret. Pecuniae, marmora δε artificum alimenta in quae alia Templi molea exigere liberaliter missari nec parum anter caetera au ilia exempli magnitudo Profuit. Sed redeo ad edericum , cujus precipua cur fuerat , ut Seminarii a quantocius absolveretur, quod diui in expectar Ecclesiae necessitas, .summa ipsorin Ecclesiae rebus sollicitudo non sineret. Anno milles in sexcentesmo vicesimo secundo designat juxta Templum . de quo antea diximus Clericoruin domi-eilio, ad illustrandum Mediolanensis Seminarii nomen excitandasque juvenum mentes Cnsilia atque animum vertit Academisi in primis instituit , quam Graeco vocabat Hermathenam, idest Mercurii, ac Minervae

in a sedem

72쪽

sedem appellavit. Vetus id & pergratum M. Tullio

Ciceroni vocabulum , cum ipsi quoque placuisIet , femma vocabulo consentaneum adjecit , clypeatae videlicet,

hastataeque Palladis essgiem, Sapientia, .Eloquentia hinc inde stipantibus latus Graecas insuper, Η ebraicasque literas recipi in scholas .explicari statis temporibus jussi indecorum ratus in eo praesertim Sapientiae in Eloquentiae domicilio obmutescere linguas quibus antiquissimi Patrum .i pie humani generis Redemptor univeri terrarum Orbi salutis initia ira didissent. Cum haec agerentur, legati ab Uraniensibus missi

Archiepiscopum rogant, ut Pro ea, qua Omne amplectitur, charitate res quoque Helvetiorum, quae ad hanc

Metropolim pertinent benigne aspiciat, ostendatque nihil esIe in ejus Provincia iam remolus ab Oculis, quo non paterna ejus cura perveniat. Pol egium esse medium inter Lepontios agum, aliasque valles, quae ab suarum Alpium jugis in Italiam Vergunt opportunam proinde Seminario sedem, in quo tenera incolarum proles elementa literarum,& religionis inveniat opus

fore pastorali animo dignum si inter finitima haereticis, nullis culta gymnasiis loca sedem aliquam statuat erudiendis liberaliter, sancteque pueris, quorum .cere animi quas prinaum accipiunt rerum imagines diutissime servant. Delectatus iam pia legatione Ca dinalis illico precibus annuit statuto insuper, ut se ex Lepontiorum genere alumni ad maturam usque Sacerdotio aetatem Seminarii sumpti perpetuis temporibus

73쪽

bus alerentur Molestum fortasse legentibus erit, tam

diversa, multa seminariorum exordia , variis alioqui constituta temporibus, nullo tamen servato discrimine in unum veluti acervum conglobari. Sed cum ea mutuis ossiciis ita invicem nexa sint , ut tanquam unius corporis membra alterum ilieri deserviat singuli prius in conspectum dari oportebat, ut inde majestas, atque ordo rerum apertius dignosceretur. Seprimo igitur post ederici obitum anno Caesare Montio Cardinali Archiepiscopo, Seminarium aliud Modoetiae erigitur casu quodam , seu potius Divinae Providentia nuru , cujus occulta consilia stipe ignara mortalitas casum vocat. Io Baptista iisna loci indigena centum annuos nummos Carmelitis xcalceatis legaverat.

si sorte sedem figere in Oppido vellent Sin illi ab.

nuerent, Archipresbytero relicta potestas, ut eam pecuniae summam arbitratu suo in pium aliud opus impenderet. Cum Patres abnuissent, consentiente Arelit presbytero, Oppidani agunt, ut Coenobii loco Seminarium excitaretur, spondenique insuper se ducentos aureos nummos singulis annis numeraturos, si modo

magistri duo illuc mitterentur, qui Grammaticae rudimenta incolis, finitimisque separatim a domestico ministerio truderent: Nec dubitavit ustro Archiepiscopus quin rc pagandae Seminariens disciplinae occasionem arriperet Firmatis uirinque conditionibus, id quoque decus additum Oppido, cujus farnae invidere nobilissi ma quoque Municipia possint. Constituit in hunc modum Se in inarii rebus amplificari

74쪽

plifieari quoque oblatorum res, studia caepere .

Quadringenti ferme juvenes erant, quoru in ingenia .mores in spem publicae salutis liberalibus discipluit a formari oportebat. Multa tudinem hanc, sicut in loca partesque varias dividi , ii multiplici magisterio gubernari necesse erat, quae deinde necessias plures e Sodalitio nostro viros ad virtutis incrementua , .nominis famam perduxit. Tractando siquidem juveniles animos, wassiduos fere casus, qui in tam ampla, ac diversa ministeria incidunt, eum denique prudentiae locum tenuere, ad quem nemo unquam nisi per usum, laexperimenta pervenit. Qui vero magistri munus, i uein celeberrimo Urbis conventu obire jubeantur , eos aliqua sapientiae laude praecellere ex vulgaro illo satis conjicitur , nihil iam ei Ie ad discendam essicax, qua uadocendi necessitatem. Et autem apud nos perpetua sere consuetudine receptum , ut Scholis addicti studia ea.dem docendo remetiantur, quae antea discendo percu rerint Aronae, Celanae, Polegii Seminaria duos a nobis Sacerdotes singula accipiunt, quorum alter literis, disciplinae alter domesticae rei praeficitur Par cura Rectoribus .auctoritas eadem, nisi quod Aronensi id

quoque commiisum, ut acri monita, quem antea descripsinius, aedificiis, vectigalibus, incrementis attente prospiciat. Designati ad sacra iunia pueri addiscendia latini sermonis exordiis inibi detinenicis, depos iisqn paternae domus illecebris , dociles annos ad severioris vitae institui paulatim inflectunt. Diniissi inde Modoetiam ornamenta verboriam, bc flosculo inserere Gram.

75쪽

maiidae tricis docentur, ni his velut eloquentiae blandimentis provocare dicendi voluptatem,' degustare duleadinem artis incipiant. Mis denique studiis expoliti , atque in Urbem recepti inter Rhetoricae asseclas sedent, non ita ut versiculis ludere, ω, quod alicubi fit scommata, Margutias acere in hemicyclo discant, verum ut solido, ac virili facundiae genere inflammare ad viri utem animos δε bellum indicere vitis assuescant. Qua in re magnopere his, qui praesunt, laborandum existimo, ne Divini Verbi majestas, quae Semirariensi Rhetoricae commissa ne sertim credita si inter eas verborum illecebras, Mascivientis ingenii lenoeinia elegantissime pereat. Id quoque sapienter aetate nostra sancitum , ut eorum classis , qui eloquentiae institutis operam darent, bifariam divideretur, ne imposita singulis pensa praeceptoris unius censurae natalii

tudo subduceret. Nihil enim in illo scientiarum domicilio utilius excolitur quam laetec dicendi facultas, quae .

cum caeteris ornamento sit , nobis tamen deesse sine nominis ignominia, pastoralis ossici labe non possit.

Nam ut latentes rerum causa , .impervia hominum oculis natura mysteria ab Enimarum Rectoribus ignorari sacile omnes serunt, ita nescire concionandi ordi nem, argumentaque, Martes , quibus ad honesta incitari, aut a flagitiis deierteri mortalium animus solet, nemo non dixerit iis esse turpissimum. Nec tamen ego hac eloquentiae commendatione detractum aliquid velim amplissimis faculi alibus quibus ea pleio decimo

octavo aetatis anno sacra illa juventus addicitur. Biennium

76쪽

nium Philosophiae, duplo majus temporis spatium Theo,

logiae impenditur, ita disposio itudiorum ordine , ut qnae matura Sacerdotio habetur arias iterariis quoque laboribus cursum definiat. Inane autem fuerit vulgata lypis , .communia familiarum ejusmodi ministeria describere, quibus tota res geritur. Id quoque constat ex Tridentini Concilii decreto ad eum, qui majori Seminario praesit Seminaria omnia referri , ac velut unius corporis partes unius capitis consilio regi. quae sane provincia munquam fere vacua negotiis in ancipites semper intenta casus , quos ampli is mae familiae administratio, Wjuvenil mi ingeniorum mobiluas secum asseri, eos pleriamque viros dedit, qui gravidi num quodque in Re- Publica munus tuto cape isere possint . Jo Ambrosius Turrianus ex eorum numero emicuit, Vir singulari prudentia. . quod non semper antiquo virtutis infortunio evenit , parem Prudentiae gradum assecutus Postquam enim ex Seminarii Rectore Laurentianae Basilicae Praepositus fuerat , Novocomens Episcopatu insignitus exemplo fuit, eos demum esIe ad Rempublicam gerendam aptissimos, qui non subitaneo favore Principum,aui familiae celebritate subnixi, sed leniis per inferiora munera gradibus ad summa perveniunt. Juvat hoc loco referre epis solam quam ille anno I 673 ad Jo Petruar Greggrum S. Sepulcri Praepositum dedit . . quo plane

tempore sacrorum hominum mores reformare aggresIus muliorum odia, .contentiones excitaverat , quae semper optimorum Prielulum honestissima calamitas nit.

77쪽

63 In ea igitur epistola sumpto , ut fit , ab urbanitatis

ossiciis exordio, mittere sese jebat Dioecessenae Synodi imprelIa typis decreta , quam cum Sacerdotibus suis paulo mea concelebrarat. Stet ille sibi decreta illa sudore, ac lacrymis, sanguine pene ipso ob factiones, atque iras seditiosorum hominum , quas libenter pro suo erga Dei gloriam, Manimarum salutem studio perferret . Se iamen uti alumnum Congregationis nostrae ab iis legibus minime desciscere voluisse , quas a Sanctillimis Institutoribus accepisIet . Ita superatis dis-

ficuliaribus, ac represIo improborum impetu, qui contra obniti , ac disciplinae jugum excutere conarentur, tenuisse denique votorum summam, vulgata nimirum

Synodo, indictisque decretis, quae inviolata servari ab omnibus velit. Praefixum decretis ipsis esI sermonem quem in illo conventu habuerit, quo plane sermon iestatum aciat, infixos sibi adhuc manere Sacerdotalia animi sensus ex Congregatione ipsa Perceptos, quam proinde Magistrae simul ac Matris loco semper sit habiturus. Haec totidem sere verbis exscriptae literae continebant, quas omnino tradi oportebat , non modo ut

Viri fortitudinem in gerendis Edesesiae rebus ostenderem. verum ei iam ut insigne aliquod grati animi specimen nonnullis Ordinis nostri Viris objicerem, qui altiorem locum adepti res deinde nostras velut angustas humilesque despiciunt , oculosque ab ipso Matris conspecta,& veneratione avertunt cujus beneficio ipsi conspicui,

ac venerabiles evasere. Verum his laetiora tradi proposui ratio postulat nec soria ite decebat pulcherrima rua I rerum

78쪽

66 rerum monumentis intermiscere memoriam turpissimae vanitatis , quae semper macula honorum humanae

glotiae sinit. Jucundius equidem uerit coelestem illam Conditoris nostri sapientiam contemplari, quam nihil eorum cssu gerit, quae ad constituentam firmiter , sancteque Rempublicam pertinerent. Perspexerat utique providentissimo illo, quo erat , animo, in ea juvenum multitudine, quam Seminarii sepiis incluserat, non omnibus ore iam expedita scientiarum studia, ut praecipuum in re literaria locum asIequi posIent. Quemadmodum dispari vultu, ita dissimili sere ingenio mortales nasci; idque Divino consilio factum , ne, cum aeque

omnes saperent, omnis denique apud homines sapientia honor excideret. At ne semel admissos ad Sacrorum initia Adolesccntes, tanquam desperato proventu, suscepi consili suaeque sortis senueret, Seminarium aliud, quod Canonica vocant, opportune excitaverat, quae alia pars publica utilitatis ex Humiliatorum ruinis

emersit. Crassiore Minerva juvenes in quibus tardior ad philosophandum indoles, in hanc sedem recipiuntur ibique conscientia casibus studium impendunt, quibus dijudicandis conscientia eadem, .natura ipsa magistro recti lucem praeseri. Ex eo autem domicilio Viri gravis sini prodierunt , quorum sententiis morua religio interior hominum disciplma niteretur. Nam is cum omne Catholicum Nomen verilai simul , ac pie tale consistat , sicut sublimem aliam Theologiae partem, quae in arcana Divinitatis inquirii laudari sum

79쪽

67m opere decet, ita alteram hanc, quae Christianae vitae ossicia complectitur, tanto in honore haberi necesse est quantum ossiciorum dignitati , honestatique debemus. Magistri certe, quos ei studio dedimus , tantam ex eo laudem sunt asIecuti. ut inde bi ad splendidiora Eeclesiae ministeria gradum secerint . M irrinus Bona cina Uticens Episcopus ex eo Seminario prodiit, eoque docendi munere in eam sapientiae famam pervenit quam omnis deinde posteritas coleret . Diligentiam , ingeniumque Viri celebrari ab exteris malim quam hisce literis commendari, ne favere potius nomini nostro, quam ejus memoriam exornare videamur. Libri equidem, quos in omnes conscientiae casus quam plures ille, amplissimos didri , remotissimas quoque Regione pervasere, nec ulla s,piui scripta raduntur juvenum

manibus, quos eo do trinae genere vel innocentiae cura,

vel spes aliqua sacri honoris exerceat. Fui enim Scopaetoris illius singulare hoc ui graves plerumque, Whr- maias doctissimorum hominum auctoritate sententiar sectare inr, missis interim impori unis disputationibus, Mambitiosa contendendi subbilitate quae dum ubique certamina , rixas ad ingenii pompam instriuit, Omnem denique consistendi locum veritati ipsi, & legentium cogitationibus eripit. Praedecessorem hunc pari vestigio secutus Georgiua Catianens haud dissimili eveni ad Episcopa inmie venit. Emensus quippe studiorum viam, tia Bonaci,na incesIerai, Metropolitani Templi Canonicis primo adicribitur, addito mox onere ut in Sacrarum Virgi a num

80쪽

68num Asceteria, quae multa, clarissima extra Urbem

occurrunt, Vicario nomine inspiciat. Et, cum magna semper ingenia alia super alias curae sequantur, niversa Regio, quam Verbanus alluit Cattaneo parere Nila Sacrarum rerum momenta AE calus ad ejus nutum , sue consilia reserebat. Ita scientiarum studio . multiplici experimento eruditus, mori uo Hieronymo Archinio, cum Viennae de successore ageretur, summataesaris voluntate, penes quem id juris erat , Vigleva nens Ecclesiae praeficitur, eo majore gloria, quod nullo aulico ossicio Caesari devinctus tanti Principis gratiam vita talis aestimatione meruisse unice videretur.

Fateor ego , quod mihi fortasIe nonnulli da iuri crimini erant, in proserendis Episcoporum nominibus, qui e Collegio nostro prodierunt, ambitionem aliquam subortam animo esse. Nam eis res ab iis laudabiliter gestas parcissime iligerim , perspectum tamen esIe omnibus debet hanc gloria nostrae partem non nisi illorum sapientiae, honestisque laboribus es e tribuendam. Nec enim absque ulla ingenii celebritate fieri potuit

ut neque Principum amiciliis, neque opum magnitudine, neque aulicis artibus instructi, quae ad consequendas dignitates iurpissima semper, Qualidissima auxilia suerunt, summum illud auctoritatis fastigium alle

querentur, idque in his rerum nostrarum angustiis, procul a Romana Potentiae conspectu, ex qua decora omnia in sacros homines manant monorem proinde

suum etiam Sebastiano Riccio δε Carolo Francisco Cevae haberi par est, quibus post gravi sim munera