장음표시 사용
41쪽
e scabroso, i disicit. De a qui es fer mui pocosios que por est e se fatigata, i muchissimos tosque, por huir de ei traba jo, se echan at o tro, los quales , contentando se con saber solaniente cierta superficialida d. por valer me de una frasse de Tertuliano , nominis phantasma tantum Uectant, dex an de buena gana, que sequi ebren ta cabeeta los me nos politicos, imas e studiosos; bien seguros de que, mi en tras estos gastan et item po en interpretar las cosas dela naturale Za , et los se adquieren porOtros medios las visitas, i se i levan et credito de la Ciud ad. Saben mui bien, que la mayor parte de los hombres, sim hacer estas refle-Σiones , se devan enga nar de la a pariencia ; ique para ser Medico, basta serio en ta est imacion de aquellos. I valga la raeton , que dilis encias practican jamas tos en sermos en laete ccion de Medico 3 Muchos, et primero,
que les vlene a mano ἱ otros. et que est a re- comen d ad O ῆ algunos, aquei,con qui en set tene a fini dad, o bien et compadre , 5 et ami-go; como si los Medicos suessen to dos unos, i entre et bueno, i et malo huvies e solo unaim asinaria diserencia: i de est a suerte pone
42쪽
cada quat a peligio su vida , sin precaver uti
peri uicio tan notabie. Pero no para aqui to-da via elengano; pu es si empeora et ensermo, tan lexos est an sus familiares de conocer elyei ro, que antes bien cometen Otro mayor, con ita mar otros Medicos de la misma classe, persuadiendose , que verata mas muchos Ojos, que dos, sin advertir, que en las tini ebla tanto no vera un ojo solo, como ciento; i quela vista de ian Medico falso no es Otra Cosa, que una neCia conjetura , que quanto mas se multiplica , tanto mas se te es conde la ver-d ad en las linieblas de la ignorandia. Qui en no conoce con esto , que poner lapropria vida en manos de mas ciegos, es lomismo que conduci ria mejor at precipi cio tAcaso las en fermed ades se vencen con lanauchedumbre de los Medicos 3 Cier tamen- ς os Principes alistarian un Exercito: Per Mei de que leyeron aquei lasti moso epita- p in , que hi go esculpir Adriano sobre su sep uicnro : Tarta Medicorum perit, ya apena lienen os que basian para la decencia de eleli ad O , mas forZados de la costum bre, quς
por et beneficio de la salud: mas, de que sit
43쪽
es tan discit es coger hin Medico bueno entre tantos malos, quanto mas lo sera la elec-cion de muchos bue nos ' De a qui se hac ec rei ble, que et set vir se de muchos Medicos,ha is do uia abuso, introduci do por la politica de los mismos Medicastros , para a fian Zar sucredito en quat quier a caecim lento ; porque siendo muchos los que intervienen a la curacion, ninguno sera culpabie en particular, i assi passan por innocente mortalidad los homicidio s. De us consultas tam bien consi-guen muchas venta jas, no solo ac reditandose con reciproca apro bacion sus errores, sino multiplicando et beneficio de i i mutua cor- Iesponde tacta en o casiones semejantes pun- tua linente como a quellos cuer Vos, que nostendo bastante su voracidad para acabarcon usa cadaver , gra Enan , hasta tanto quevienen Otros cu et vos at pasto. O, si1 los hom.
bres pudi essen cono cer los negoci ad os, queestos Medicos hacen en sus pelle jost Quando sanos, les persuaden , que deben purgaris en ta Prima Vera, para tener buen Est 1 ou conello pagan cada an Olun tributo con sta pro pria langre a cita mala collumbre, i uia cen-
44쪽
, i obligacion at Medico , que no cancelaine nos, que con et de sembol b de la missio avida. Quando ensermos, hac en que se retarde la salud, con molestas receias, si endo assique la naturale Za, por fer robusta, se la franaquearia con mas breVedad. ΥO se bien, queno seri an tan clegos, ni promptos en ita marat Medico, i que et conse jo, que no alcanet anpor ignorancia, lo tomari an por conveniencia : con no ita mario, alior rari an de gasto, ijunta mente librari an la vid a de tantos, i tane videntes peligros. Pero porque no sospe chen , que estos di Dcursos son en ganosos, como ab ortos de lacontradiccion, qui ero que los Oigan de bo cadeellos mismos. Galeno, eo mentando et libro de las Epidemias, clara mente en sena asus sequaces, que hagan mayor et mal, de loque et es en ta realidad 3 assi porque los en - crinos no puedan qu exarse de ellos, si tanpresto no los curan, como porque, creyendolia Vertos libra do de gravissiua a cnfernaedad, sed mayotia paga. Nedicum debere per uade-i is morbum esse majorem , qoam sic,
45쪽
rat , o ut ampliorem largiantur mercedem, dis in se a malis afectibus crederint liberatos. Com aib. 6.ὶ I et Montuo, Autor de la misia, iis secta, dice, que et dilatar la en ferme da d, es la cossecha de los Medicos: Producere mor- hos , o agros diu in reditu habere , vendimia quaedam est. Pero que hal que buscar prue has, una mayor que Otra , si Domingo Sala, Gulen ista celebre, i Cathedratico en la Uni verssidad de Padua, ex plico, que Medicina est Ars illudendi mundum. a qua totus mundus
delissus es ; cuya disinicion , para que fu esse
en tendida avn de los que ignoran la Lengua Latina,tradux O en ta vulgar otio Medico: Biendice aquei gran Medico primero De la Ciud ad por Antenor sun dada, La Medicina debe seri lamada
Arte de alucinar et Mundo entero.
I bien que lodo esto se a tan claro, i mani- fiesto, que et dano sea tan patente , i tanto et numero de los malos Medicos; con to do esso prevalece a la raZon la costumbre,i abier- tamente se permite a quat quiera practica te ita Arte, de manera, que hacen dudar , si es
46쪽
por una parte con la vigilandia , que alien-den, i procuran adquiri r noticias de la me nor sospectia de algun mal contagioso, si letia i en alguna Ciud ad vecina , t auia distante, et temor, la formalidad , las dilige iacias, conque se procura prohibir et comercio, i la comunicacion : i todo esto me hace creer, queel principat cuidado de los hombres sea sapropria conservacion. Por Otra parte, vi endo et poco, o nisagian cuidado, que lienen enremediar et grave dano, que de continu o les causa la turba de tantos Medicastros, me veo obliga do a naiadar de dictamen. No ad vi er-ten,que at mismo item po . que los Pad res dela Republica se hacen Argos, para precaVerun mal mui distante, los veci nos est an cie gos, para no Ver et contagio, que se lesen trapor sus misinas casas. Pero en ta realidad, noti sido siempre et Mundo tan tierno de co-xRZDΠ, que no haya advertido esta peste do- eitica ; porque si leemos las Historias, ha-ilaremos, que Roma lo reparo sabia mente:
Roma, dum fuit optima, pravidit hanc pestem,
Un de uido tan grande mere ceria com passion,
47쪽
passion, quando no sueste tan sensibi e et da . xio, que acar rea tanto falso Medico a la natu Tale Za humana. Pero ad ue ri id cada dia alvu estra mi ima villa, de sphes de tantas sanrsrias, debilita dos los en fermos, unos tulit
dos,o contra hec hos, o tros cortos de vilia, o Casi ci egos , i otros siem pre est termiZOS : Verreis a algianos dar v veltas en ta cama, ab Urridos de tantos brevages asque rosos; a Otros
pasta ad os de las heridas de los vesicantes , iassa dos at nego de las cantarides: a tan OS cocidos , i pasta dos vivos por atqui tara entre Colchones, i estu fas, a otros, que caminan parra tisicos por sit rigida inedia : ipor ultimo, reparad como , para consueto de los mori-hundos, les procuran echar lastre de pie dracordial en pol vos , que no pia eden servir de alegrar Otro corazon, que et de et Boticario. En summa, lienen pyesti su confianZa en tanc rueles homicidas , sin reparar en ta infelia experiencia de su dano , cn tantos hios como ha,que la lienen los en ferinos. t no Se, quedi sciit pa podra dar la prudencia humana, para justificar se in ejante estolide z. Con t Odo ebio, es tal la cc gued ad , que quanto mas irracional
48쪽
cional et remedio, quanto mas a ueroso eIbre vage, quanto suas cruel la medicina, tanto inas se pet suaden, que esta rece cado co acierinto; i ento iaces et Medico malo, en ve et de cautigo, recibe mayor a plauso, i mayor precato Por esso morata do en cholera Alsonio Lopea , Medico famoso de Carios V. exclama:
Infirmos sev sic iis infinitis injuste puni ut, die
ta exquisii si sim t necavi, pharmacis molestissimis replent, crudelibus cucurbitis, s urant, se secant , aliaque multa patrant, quae capere me
moria est impossibile : se quod mugi; indignia
tionem nobis movet, ab errore, crimineque mer
cedem accipiunt: ac punitionis o praemia non exigua capescunt, luci Bur quod auxiliis multis aduerisIs morbos pulna υerint. I auia ROCrestis, que pare en esto la nec ad de tantos ei ganados, pues a vuella de los funerales, noςx lutos loda via sus o os, si se les of rece lla D ar a uia Medico enui an con grati est reclisto pol et misino de manera, ite podem os ii ci cicon et Psala, illa: Et,cum occideret eos , quare
49쪽
ranciatu Vola fortuna de tener mas sequaces, que et merito) que como es possibie, que haya sldo tan nocivo est e methodo dei nedicinar , quando vemos tantos hombres grandes a creditario con la practica ὁ i queCier tamen te me veria obligado a a fir naar una de dos cosas, o que son mul crueles , omui necios 3 A. este dilema, ni debo, ni qui ero responder. Yo se bien, que Francisco Petrar-ca,haviendo corrido toda la Francia, i ta Itali i, i con es a ocasion tralado con diserentes
Medicos de est as sectas, pregunto a uno, quecon octo e star inui adelantado en ta professio , por que no practicaba esse methodo Z Aque respondio seria mente aquei Galenista, qte Dia grande e scrupulo de elaganar at Mundo con una practica tan perniciosa, i no queri a abus ir de la ignorancia de los hombres; pu es si en tendiessen et mucho dano, i ta poca utilida d. que les lleva, seria mucho me nor, sin du-da, et numero de los M edici nantes: Saporcilio moest'. o gravi, amari digno; se ad idem
rei latis virium habente, timeo. inquit, Deo res hominum spectante impietatem hanc committe
re, ut credulam Vulgus circumveniam capitali
50쪽
staude: cu; si notum esset ut mihi, quam modicum, seu quam nihil agro medicus pro sit . O quam sepe multum obst,minor,9 minus pbale rata e stet acies Medicorum. Agant sane, quoniam se agentium impiet as, se patientium credulitas tanta est, abutantur simplicitate populorum, vitam polliceantur , o perimant,olucrentur, mihi nullum fallere, aut necare propV
Siendo esto assi,desea reis faber, por que taPintuta , queriendo symboligar la in uerte. discurrio pilatar un es que leto con una hoZ erila mano: le faliaban acaso instrumentos masnobles , sin mendigar los de la Agricula ira tSi yO no me engano, creo, que quis O,que ii Viera de hierogly fico para signific/r, que assi Como la hog siega igua linente to fas i is plan-xJ dei prado . ais i ta p irca , sin reserva d avd id, de condicion, ni sexo, corta et e stam brUdς la vi da humana. Yo at contrario,si me ha-llara Pintor, dex alia con est a rei stica alusio alos Latrangeros i e studiariaen represent 2 'la veitida de mal Medico con et mo te: AE 'pui at digito 3 porque esse, recelando de unnii sirio modo a tOdos, assi vjejos, como mo
