Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

발행: 1752년

분량: 778페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

hendimus, fossilium praecipue nouam plane methodum, nominaque generIam recenter inuenta. Quippe qΠae ita comparata est, ut vel simplicia et non metallica, vel composita et non metallica, vel metalli ea fossilia sistat, quorum deinde inflammabilitas, facilis in aqua solutio , duririesque subdiuisiones faciat, structura autem regularis et determinatae figu-xae, Vel irregularis, cum sapore, in salibus scilicet, series constituat, compositionis modus in strata, fila menta vel fibras, folia, angulosam siguram et sic porro classes essetan, superficies tandem rara, tenera, ex laminis, striis, planis diuersi situs, hori)ontalis, pyramidalis &e. Ordines componat, generuna que inferiorum formationi inseruiat. Ita cerre, Ut

exinde clare pateat, magnum in eruendis notis corporum digerendisque adhibuisse CL Au ctorem solertiam, quae aliis quoque, ad disquirendum ulterius imitandumque proposita adhuc potuisset magis existere fructuosa, si aliorum auctorum de iis, quae describuntur, fossilibus nomina addere placuisset, quibus destituti fieri non potes , quin in veris Dbiectis indigitatis eruendis aliquantum vacillent. Generibus autem subitarint omnium , quae ipsi ad manus erant, specieruna expositionem. Hanc tamen in plantarum historia rationem non seruauit, sed LINNALI in uniuersum retinens sexualem methodum, pauca tantum, et illa quidem, quae tin persena vocari solent, vegetabilia, noua adumbrauit ratione, in primis ex eo, quod neque apud hunc, neque apud alios, qui de iis scripserunt, sussicientes distinctionibus chara dieres se inue isse aut timarer Planetas lipsas, quantum neri potuit, florentes sedisquisiuille ait, et nouas, ut scribit, species detectas,

medicines &c. o f former ages, in a series of criti calenquiries into the materia medica of the ancient Greelis. With a great number of figures, elegantly

122쪽

ad sua genera reduxit. Specierum vero, prout in fossilibus factum erat, omnium cognitarum deseruptiones non addidit, quod ex iis, quae datae sunt, reliquas facile formari posse crederet. In qua certere cum ipso non c*nuenire possumus, quod .exercitatum admodum specierum genuina distinctio, requirat virum, nondum vero confirmato insuperabiles

pariat dissicultates, sua tamen, ut in praefatione asse serit, methodus ita comparata esse debeat, ut sine ullius libri ope intelligi et ab imperitis etiam generum aeque ac specierum nomina inueniri queant. Illis enim diiudicandum relinquimus, qui plantas

quotidie sectantur, num, praeter generum Charucteres, magnitudo plantae et diuersarum eius partium, foliorum deinde forma et color floris sufficiant. Id quod ex specimine, infra adducendo, adhuc magis patescet. Numerus plantarum, quem ad sedecim millia plerumque reserunt, multos ab hoc opere deterret, quare varietatibus, speciebus suis .

adiunctis, ad undecim millia eas reduci posse credit, et plures recte quidem, arctioribus adhuc limitibus circumscribi posse, opinatur. Classibus deinde figi

ras partium plantae, nec non integras quasdam plantas addidit, quarum vero omnium delineationes saepe, quod dolendum, non adeo elegantes et distinctas esse obseruamus, ut nitidiores ab aliis datas p. Isa. fu i sse recordemur, quod v. c. Κaempsferiae, in classe prima .partis secundae exhibitae, et illius a LINNAEO in H. Climortiano propositae, iconem comparanti non poterit esse obscurum. Icones soliorum, quae specitrum distinctionibus inseruiunt, ex

L INNAEI antea adducto horto repetuntur , classium characteres, cum iis, quae ab eodem auctore in systemate naturae exhibentur, fere conueniUnt. Nec

xypographorum, quod in eius modi operum editione euitari non potest, desunt sphalmata, miramur autem tum in totius systematis schemate, tum in uberior

123쪽

uberiori eius descriptione, tum in indice pro Fruilisa p. 6I6. legi Dreui tea, illamque Mandiroleam PLUM IERII vocari, quae ab eo mandi robae nomine descripta sit. Nee non in schemate pariter et ipso opere ac in indice Mesuam L INNAEI insuam vocari, illudque nomen in icone plantae, tab. II. exhibita, repeti,

cum tamen planta a LINNAEO in honorem ME-SVES , celebriS arabi, nomen acceperit. De omni autem methodo, quae maximam parrem

Linnaeana sit, dicere nos non debere, facile intelligimus. Relistis itaque iis, quae cum illius viri mente conueniunt, testoribus nostris non ingratum tamen futurum esse putamus, si de tribus primis plantarum imperfectarum, a quibus ad persectas magistran situm facit Austor, classibus, de submarinis scilicet, fungis muscisque paullo plenius exponamus. Nomina quidem aliurum auctorum retinuit, saepe vero noua condidit, vel ab aliis iam assumta nouis distinxit notis, quae facta ab illo mutatio, licet non videatur in uniuersum probanda esse, aliis tamen eam diiudicandam relinquimus, ne a praefixo nobis

nimis recedamuS tramite.

Non possumuS tamen non, quin moneamuS, de

bere illi , cui eius modi opus, quod uniuersum complectatur plantarum systema, condere animus est, cognita esse ea, quae ab aliis, in eadem scientia iblustribus viris fuere proposita. Num vero illa, quae de fungis muscisque in methodica stirpium Helvetiae enumeratione scripserit Ill. HALLE Ru S, aut ne glexerit aut nesciuerit HILLI Vs, nostri nunc non

est, fusius ut disquiramus. Operam tamen dedimuS , ut generibus horum vegetabilium imposita a dicto viro nomina simul adderemuri De D ILLE Nir, qui in eadem plantarum classe nec non in muscis studiose laborauit, meritis nihil nunc addimus, cum eundem hinc inde citatum deprehendamus, immo,

124쪽

quod muscos attinet, fere exscripsisse eundem uILLI v M inferius dicenda declarabunt. Submarinarum itaque plantarum tres Ordines, desumtis a substantiae naturae distinctionibus, constituit. Primus lapideae duritiei et inflexibilia corporae continet, quorum sequentia numerantur genera P M 'Mittam a graeco ι ιυχ.η, funguS, dictum, plerumque fungi marini nomine compellatur et R A I O ce rebriformis lapis dicitur. Species huc relatae a P q. figura et g orum dires ione nominantur. Verara alterum genus, gyros rotundos, medio loco deprestiores sistit. ex centro ad peripheriam und i quaque radii, stellae ad instar, decurrunt, inde attrem p. 6. nomen plantae datum est. Madrepora, quae ob tarinam Auctori ad telluris plantas propiuS accedere Videtur, ex trunco plures ramulos dispergit, por0sos, ex cuiusuis autem pori ambitu lamellae ad centrum decurrunt, stellae instar. Species a glabra vel striata superficie pororumque magnitudine distinguuntur. Corallium sic dictum album huius generis speciem constituit --Illorum, quae deinde se P. s. quuntur, generum Esectarae, Tubulariae, Metabuli, nomina, ab aliis iam descripta et a Cl. Auctore ad-

P. 12. sumta fuerunt. Ormus HILOI est Opuntioidos BOER-H A A V II, et S rtutaris IMPERATI, qUDI Um nomi- p. I3. na cur reiecerit Auctor, nullam addit rationem. Gratium, quod ramosum quidem, sed durum, nee porosum est, sine cortice et nudum aliquando reperiri asserit, cui quidem opinioni, illi, qui maris disquisivere fundum, strenue refragantur, arte tamen facili nudum reddi posse concedunt. Pnaeterea nigri etiam mentionem facit coralli, illudque veram eius este speciem, speciminaque extare asserit.

Cora In primis hic cons. VITALI AND PONATI faggio della storia naturale marina deli' Adriatico. Pag. 43. seqq. et commentar, nostrorum Vol. I. pag. 43I.

125쪽

Consilina ex trunco ramoso, articulatim inter se com p. IS.

posito et sibi iuncto constat. Suppeditat autem harum plantarum consideratio occasonem, nostro HILLIO, quo a IUSSI E V primo propositam, et a LIN-

NASO assumtam hypothesin, ac si corallia insectorum sint domicilia, paullum perlustret, atque de ill ita statuit, ut aliquando, pro ut in terrestres plantas, ita in marinas insecta se inserere poste concedat, in uniuersum autem de omnibus marinis plantis illud Valere neger. Λίγonium, ultimum huius classis p. 17. genus, ex materia rigida , fibrosa, variae formae, laxe cohaerente, compressilique conflatur. Se utar harum plantarum ordo illas recenset, quae p. 18. firmae coriaceae et elasticae sunt naturae. Primum ea inter occupat locum Caninitum, quod fruticem Teseri, calcarea tectum crusta, cui fructificationes secundum Cl. Auctorem , sub minorum granulOVum , superius apertorum, forma videntur inhaerere. Complectitur hoc genus sub se cerato

cipit hoc Spongia, quae massas rudes, elasticas ta- p. 2O.men, et cauernosas sistit, quae vero Vix plantarum formam habent. Fucus, qui sequitur, folia, p. 2I. ceae formae est. Duplicis generis vesiculae in hisce continentur soliis, quae fructificationem constituunt. Obseruauit autem Auctor tubercula, pun-fforum instar, quae vesiculas oblongas regant, a LINNAEo pro floribus maribus habitas, et vesiculas glabras, rotundas, cauas, fila mentis intertextaS, femininos, eodem L INNA Eo auctore, sisten res flo-xe8. Strou lium cum priori fere conuenit, nisi p. 23. quod ramos habeat rotundae magis figurae. 'Tertius

Errorem hic, forte typographi incuria commisssum, notare liceat, in tyi nimirum opere strongylium ad tertiam classem referri et quidem illud secundum illi-uS genus nominari, cum tamen in schemate methodi, Operi

126쪽

p. 24. T r i r tandem ordo feneras et herbaceste sere studicturae planta S submarinas offert, ex quibus una et sola

sui generis Asta est, quam gramineis, flexibilibusquefoliis instructam esse, nulli latet plantarum indagatori Haec autem submarinarum plantarum dispositio, licet naturae satis videatur conueniens este, in primis cum illa tenebris quasi tegere haec e0rpora voluerit, non tamen extra Omnem dubitationis aleam posita est, id quod breuem, a nobis sactam, recensionem curatius perlustranti, per varia manifestum erit exempla. I. ceat hie pauca tantum adiungere. Nulli nos videre profitemur, si unquam Sertulariam IMPFRAI I viderit Cl. Auctor, qua propter eam inter lapideae substantiae retulerit corpora, cum et conspei bis eam admodum mollem esse doceat et ipse IMPERAT vs His . Nat. Lib. XXVII. c. ia. eius substantia in velleri conglobato similem esse notet, plantamque hanc musci S adnumeret. Deinde Metabuli f. An sacer MATTHIOLI disquisitio, diligenter et exacte a v ITALI AN O data'

nec non specimen, quod ipsi possidemus, flexilem eius substantiam esse, unicuique comprobat, ut hic etiam lapidi simile quidquam non occurrat. Ex hisce tamen exemplis de studiosissima, quam se adhibuisse Auctor monet, plantarum disquisitione, quaedam desumi pote

runt momenta.

Progredimur ad alteram classem, iungos nimirum. In iis vero a variis iamiam auctoribus fuisse laboratum,

supra eum monitum sit, non est, cur denuo notemus. Noster tamen HILLI vS naturalem crescendi rationem

potissimum attendens, ordinum inde dispositionem desumsit, et quatuor eorum proposuit, in quibus reserendis ita versabimur, ut ea, quae a se obseruata et

noua operi praemissio, secundae classi iungatur, et ob firmaria suam substantiam huc etiam utique pertineat.' Substantiam subtilem, flexilem et tubulosam describit lib. cit. P. 3O. Vid. et commentar. nostr. Vol. I. P. 478.

127쪽

noua esse scribit, adducamus, ubi vero nomina fantum mutauit, praecipuum addemus synonymum. rimur ordo eoS recenset fungos, qui hornon taliter arboribus adcrescunt: Maricus ipsi vocatur sangUS, subtus lyp. 27.

mellatus, qui distinctos masculinos femininosque flores habet, quorum descriptionem exhibet. Est autem id, quod Agarico fungi nomine HALLERVS compellat. foria illud fungorum genus est, quod subtus poros p. 28.

porum et Agarico, uillum distinxit. Huius flores dis quibsiuit HIL Lius, et utriusque generis, tum femini nos tum masculinos obseruauit. Mares quidem nec calice, nec corolla, nec staminibus instructi, exanthera tantum oblonga, poro affixa, constant, feminae visum fere sumgiunt, et semina, oualis formae, solum conspicienda praebent. Cum vero sapientissimus creator et in sungorum familia varietatem adamauerit, datur aliquod genus, quod subtus oblonga teneraque corpus cula ostendit, quae capitulorum instar eminent, et denti cim

lata sunt, duplicis autem, ut praecedens, generi S floreS habens. Hanc O ut iam noster appellat Auctor, . p. 3o. dentibus, quibus capitula si int inst1ucta. Est Echina garicus HALLERI. Spongiosam magis substantiam, in utraque superficie foraminibus pertusam, Amphri r ' p. 3I.ti, offert, quae commode ad portam Auctoris posuisset referri, quippe quam HALLE Rus agari copo pori speciebus adnumerauerit. Ex lamellis sibi impositis coim satur Scindalma, illae vero semicircularis formae sunt, p. 33. tubulosae, fungosaque materia sibi inuicem iunctae. Solidum magis est Stercum, nee lamellatum, nec ΡOro p. 3 sum, cuius fructificationes superficiei adhaerent; per tinet autem ad Agaricum, cui ab HALLERO iungi

Hi plerumque fungi pediculo destituuntur, et sua

substantia aliis accrescunt corporibus; cum vero Varii aliorum vegetandi sint modi, alter ordo sistit erectos.

pediculo et capitibus siue pileis insti ullos , quorum

128쪽

p. 3s. sequentia numerantur genera: Lepiola, cuius pediculi superficies inferior in numerosas diuisa est lamellas, a MICHELIO, HALLERO alii Sque plerumque fungus dicitur, a graeco λεπις lamel la nomen traxit, cum

Amanita vero DII LENII proxime conuenit, voliuae

enim mutatio et seminum adhaesio paulum a dii leniana descriptione in HILLIO discrepans, parum attendenda esse videtur. Duplicis substantiae petasum a natura p. 38. Recepit SOLENIA. Superior enim substantia sungosa, inserior vero tubulosa est, et utraque facili a se inui, ceni separari potest opera. MICHEL Ivs Suillum vocavit. Totum fere solidum, inferius tantum porosum p. O. est Porium, quod R MICHELIO, et HALLERO Pol purus dicitur. Nomen autem horum virorum eam ob rationem male mutatum esse arbitramur, quod in primo iam ordine porta descripta fuerit, ut itaque utriuSque nomini S conuenientia facile possit parere p. I. confusionem. Montiac superficies inferior ex partas formatur spieulis, aut ex coniel S, aetatisque corporibUS,

unde nomen ipsi datum. MICHELIUS, LINΝAEUS

aliique Erinacrum vocant. Sine his armaturis quasi cre- P. Q. Et Leotm, cuius pileus superius planus, inserius glaber rimus deprehenditur, fructificationes utrinque adhaerentes conspiciuntur, illasque globulorum instar comparatas esse, docuere Cl. Auctorem adhibita sollicite mucros copia. Ex hae vero definitione accurate patet esse si iugoidastrum MICHEL 1r et HALLERI. Alii deinde dantur simgi, quorum externa superficies reticulata est, interna vero glabra, quique in reticulo, masculinos semininosque flores dispositos habent, hos

Imalli nomine I IN NAEvS, MLti TO URNE FORTIUS insignivit, quae vero nomina, cum nostro non arriderent Auctori, a rete illo, quod graeci S δ ιον dicitur, P. qq. Dicty riam nunc init. Tertium post ea ordinem constituunt si in , qui sine pileo sunt, et erecti vegetant. Cum antecedente igitur die aria in hoc ordine proxime conspirat Cis risi ,

129쪽

ethria, quae Clathrus Mi CHEL 1i est, siquidem et haec p. 6. substant iam habet reticulatam, sed pileo simul coronatur, primis ab initiis volva inuoluta, intus vero caua est. Ab hac itaque distinguit Myriam, quae pariter,

volita remota, retichilasn apparet, sed non caua est, et Clathroidem, et Gathroi astrum 1 1 CHEL 11 sub se comprehendit. Nominis ratio a graeco αρκυον, quod rete sigmficat, repetenda est. I copcrdon Oualis fo p. 49. mae, aliquando pediculum habet, saepe illo destitubtur, volUa Operitur, Quae plerumque ad maturitatem usque integra restat, in non nullis tamen speciebus eo

tempore finditur et in spongiosa interiori masia dupli, cis generis flores continet. Qua propter laudando sane consilio Lycoperdoides, L coperdorum et Geaster

MICHELII huc reducuntur, tot enim diuersa genera parum a se et vegetationis tantum discrepante tempore distinguuntur. Carpobolum famen MICHELII, QUem p. post modum describis, quemque L IN NAEVS aliique Lycoperdo iungunt, exinde tanqziam sin lare geniis prop0nit, quod cauum eius corpus sit, volva quidem inuolutum, cuius vero semina cum interiori pulpa, momento temporis citius, magna cum vi expellantur.

Se hunc accuratius disquisiuiste scribit Cl. Audior, dum plicisque generis flores in eo deteXit. Eodem sere

modo cauum cylindraceum aut hemisphaericum cO

pus habet C athla; superiusque tenui obducta est p.

membrana, in cinitate eius utriusque generis flores et semina rotunda haerent, quorUm Unum quodque pe' culiari adnexum est flamento, ast vi illa non eXpelluntur, sed ex maturis factis fungis lente decidunt. Perigam D ILLE NII salso huc referri monet Cl. Auctor, videtur tamen eadem esse planta, quam C athoidis nomine descripsit MICHEL 1vs. Cma etiam, nec mem brana inues ita est Encaelia, in cauitate autem nuda p. contanet semina ovalia, et flores utriusque quidem generis , locis tamen distinctis dispositos. In hoc etiam genere vegetationis ratio variat, mox enim pediculum liabet,

130쪽

habes, mox sesiilis planta est. Pretizar D ILLE NII et Funguidis MICHELII quaedam species, nec non Aurycula vulgo dicta Iudae locum hic inuenit. Simplex, oblongum, erectumque corpus secculentum et flexile p. 19. definit Clauari vi nostri Auctoris, quam L INNAEUS

Fungoidem retulit. Flores autem masculini superiori,

feminini inferiori superficiei applicati haerent: Fimmitate saepe disserunt specimina huius plantae, alia

teneriora, crassiora alia inueniuntur. Nec haec cras sities in uniuersum eadem est; alia namque cylindrruceam magiS formam repraesentant, alia ab inferiori parte superiorem versus crassescunt, et in acutum te

minantur apicem, maxima licet pars angustata sit inferius, expansa vero magis in superiori loco. Hoc itaque cum nouum quasi genus sit, factum inde est, ut aliorum auctorum, sub sua genera relatae, species, quae ante adductis desti fuantur notis, nouo occasionem p. 6O. praebeant generi. Morios ea propter, a αερίδειν, qu0d est diuidere, dic sum, quodque varie divaricatoStrunculos, ramos OS, erectoS sistit, quorumque extremirami vel terminantur plana et tenera expansione, vel in adhuc teneriores ramoS finiuntur, qui succulentae et carnosae quasi texturae sunt, Coraseidis TovRNE- PORTII, Corallos Ni v AILLANTII, Fungoidis DILLE NI I, et Clauariae LINNARI species complet litur. Durioris et coriaceae, immo, ut Cl. videtur Aucto-

p. B. xi, ii nosae magis est substantiae X aria, a MICHEL 1 o Lichenagari cur dicta. Superficies eius inaequalis est, dupli eis autem generis floreS patuere HILLIO, masculini, cuius antherae veris sustinentur filamentis, supernae adhaerent superficiei, feminini vero in cellulis constituuntur inferius , ex placenta rotunda, gelatinosaque facti, cui magnus rotundorum seminum n merus adhaeret. Lichenagarici MICHELII species autem Omnes prorsus inter se non conuenium, quaedam enim tuberosam et crustaceam magis

SEARCH

MENU NAVIGATION